Lajmet

Historia e Marigosë që qëndisi flamurin e Pavarësisë

Sjellim në këtë ditë një shkrim të antropologut Jakov Milaj.

Published

5 years ago

on

Historia e gruas që besohet se qëndisi flamurin, të cilin Ismail Qemali e ngriti më 28 nëntor të vitit 1912 në Vlorë. Aktiviteti politik e shoqëror i Marigo Pozios, që vdiq e vetmuar në Tiranë, pasi kishte humbur fëmijët dhe bashkëshortin nga turbekulozi.

Sjellim në këtë ditë një shkrim të antropologut Jakov Milaj (1911-1997) të botuar në revistën Përjekja Shqiptare e Branko Merxhanit. Shkrimi është publikuar në numrin 13 të janarit 1938 të kësaj reviste, vetëm pak kohë pasi ishte shënuar 25-vjetori i Pavarësisë Kombëtare.


Zonja Marigo dhe flamuri kombëtar

Nga Jakov Milaj
E ëma e një shoku t’im ruan me kujdes, në fund të arkës së teshave një flamur të vogël në trajtë trekëndshi me dimensionet 70 X 40 cm. Eshtë i kuq si flaka, me thekë të mëndafshtë rreth e rrotull, me një shqipe të bukur nga pjesa e gjerë, e me një fytyrë…., të qëndisur me dorë në zemër të shqipes.

Nga pjesa e ngushtë e trekëndëshit shkruhet me germa ari: Rroftë Shqipëria.
Si ky flamur ka me qindra nëpër familjet vlonjate. I ka punuar Zonja Marigo. Kush e ka e ruan si sytë e ballit. E mbante, dikur, të fshehur në ndonjë cep që s’i binte në sy gjindarmit fesë-kuq; më pas, të ekspozuar në krye të odës së miqve; tashi që ka nisur të vjetërohet, e ka palosur, e ka mbledhur mirë dhe e ruan si ujët e pakët që mos të shkyhet.
Esht pema e një epoke entuziazmi, puna a një farkëtareje të idesë kombëtare.

Vlore, një herë e një kohë, ka pasur një zonjë që të gjithë ditën e kalonte duke qëndisur flamuj, të gjithë natën duke pritur e përcjellë nacionalistët që në shtëpinë e saj, bënin mbledhje për të shkëmbyer mendime e për të marrë vendime rreth luftës për Atdhe.

Ata që kanë hyrë e dalë në një shtëpl të vogël, dera e madhe e së cilës hapet në rrugën që sot mban emrin “Justin Godart”, m’a kanë përshkruar në këtë mënyrë Zonjën Marigo Pozio: ishte një grua hollake, me gjatësi mesatare, e me një fytyrë të ëmbël, nën rrudhat e së cilës fshiheshin tiparet e një gruaje që kishte qenë e bukur në të ri të saj. Ishte gojëmbël e buzëgaz.

E zonja në fjalë sa ia kthente mendjen edhe burrit më të peshuar, trimëreshë në vepra sa nuk i trembej syri as prej bajonetave tyrke. Ishte mjaft e gjallë dhe, për në kohët e saj, kishte një kulturë të mirë të shoqëruar nga një gjykim i fortë.

Dinte shumë gjëra: njihte, sidomos, mirë përpjekjet e shqiptarëve për liri; kishte lexuar të gjithë poetët e Rilindjes sonë Kombëtare, shumicën e vargjeve të të cilëve e dinte përmendësh.

Kam përpara sysh shumë fotografi të saj: diku ajo duket e zymtë a e menduar, diku ka një qeshje ironike në buzë, diku spikat shenja e gëzimit. Këto kuadro përbëjnë, në mënyrën e tyre, termometrin e veprës nacionaliste: herë ngrihet pse punët shkojnë mbarë, herë ulet pse dalin pengesa, paraqiten rreziqe, bëhen gabime.

Por kurdoherë, në thellësinë e syve që lëshojnë xixa gjallërije, fshihet një farë gëzimi, gëzimi që ajo pret: është e sigurt se Shqipëria do të dalë më vehte e do të shkojë përpara. Shumë vjet më pas, gazeta e saj “Shpresa Kombëtare” do të botojë një poezi të hartuar në kohën e robërisë:
Do vinjë prapë, do vinjë
Do vinjë vera, behari;
Bima, lule ta mbinja,
Të marrë shpirt Shqipëtari.
Retë e zeza do përdahen,
Do shkojnë koha e ftohtë,
Lotët në vite do thahen,
Se do vinj diell i ngrohtë.
(Shpresa Kombëtare: Viti 1, Nr. 6 — 25 Maj 1921)

Ibrahim Shyti, arkivisti fanatik i impulsit nacionalist vlonjat, përvec kujtimeve që mban në tru, ruan edhe shumë dokumenta të vlefshëm, letra të shkëmbyera e gazeta të vjetra që kanë të bëjnë me Rilindjen tonë Kombëtare. Shumë ndër këto flasin për Zonjën Marigo Pozio.

Ka njerëz që mbajnë mend se kjo zonjë, që në vitin 1904, do me thënë përpara shpalljes së Hyrietit, interesohej për çështjen shqiptare, predikonte idenë e shqiptarizmës nëpër gra e nëpër burra, mirrte pjesë nëpër mbledhjet e ndryshme të nacionalistëve.

Ndërsa i shoqi, Jovan Pozio, një burrë i mirë e i dukshëm, e kalonte ditën në dyqanin e tij të madh, Zonja Marigo, në shtëpi, qëndiste, shkruante artikuj për gazetat, shkëmbente letra me miqtë e shumtë atdhetarë të shpërndarë në të gjithë botën, e u fliste grave të Vlorës për një Shqipëri të lirë, diskutonte me burrat për ngjarjet e ditës, për propagandën që duhej filluar, për luftën që duhej nisur.

Pas shpalljes së Pavarësisë, Zonja Marigo nuk men së punuari për cështjen kombëtare. Eshtë bashkëpuntore e Ismail Qemalit, të cilit, më 28 Nëntor 1912, i jep flamurin që do të shohë për të parën herë dritën e diellit të shkëlqyer shqiptar. Dera e oborrit të saj tashi i hap të dyja kanatat për të pritur e përcjellë nacionalistët. Oda e miqve bëhet qendra më kryesore ku rrihen problemet e koklavitura të ditës; është salloni ku autorët e Shqipërisë së porsalindur lexojnë me zë të lartë, ashtu siç bënin poetët frëngj të shekullit të 18, veprën e tyre ndërtonjëse të shkruar sido kudo.

Në këtë kohë ajo kthen sytë në një fushë tjetër të palëruar të cilën e kishte në kujdes për vite me radhë: në rrethin e grave. Nis, më parë, këshillat, propagandën. Iu flet zonjave të cilësdo klasë: të bejlerëve, të tregtarëve, shërbetorëve të tyre, grave të pasura e të varfëra. Më vonë propozon mbledhjen e një kongresi të gruas Shqiptare dhe ia arrin qëllimit.

Në krye të vitit 1914, themelohet shoqërija “Shpresa Kombëtare” (“Populli”, Viti 1, Nr, 3 — 18 Prill 1914), në të cilën ajo, më e ditura grua e qytetit, zgjidhet sekretare.

Viti 1914 ka qenë një nga vitet më të përzierë në jetën tonë kombëtare. Princi gjerman von Ëied, që u dërgua për të mbretëruar, e gjeti vendin tonë në lufte me tanët e me të huajt. Shqipëris i ishin njohur kufijt që më 1913 prej Konferencës së Londrës, por shtetet fqinjë nuk e pranonim vendimin e Fuqive të Mëdha.

Grekët kishin dale në prefekturat e Korcës e të Gjirokastrës dhe, me gjithë kundërshtimin e dëshpëruar shqiptar, kishin mundur të ecin përpara. Shumë familje, për të shpëtuar nga ndjekjet e tyre, kishin lënë plënk e shtëpi dhe kishin ardhur në Vlorë. Nën ullishtat, nëpër shtëpira të rrëzuara e dyqane të vjetër ishin mbledhur mijëra muhaxhirë.

Një gjendje e këtille, që as burrat s’po i bënin dot ballë, me gjithë se po përdornin armët dhe po derdhnin të gjitha fuqitë e tyre të varfëra në diplomaci, e vinte në pozitë të vështirë veprën e Zonjes Marigo. Ajo duhej të mbante gjallë entusiazmin ndër shoqe dhe të bënte dicka të dobishme për Atdhen e mjeruar.

Për të ngrohur zemrat e vlonjatëve u paraqit një rast i mirë: mbreti Ëilhelm i Parë, një muaj mbasi arriti në Shqipëri, i mallëngjyer prej mjerimit të muhaxhirëve të ndjekur prej Grekëve, desh të vizitojë Vlorën. Zonja Mango do t’i përgatiste një pritje madhështore nga ana e organizatës femërore të porsakrijuar.
Mustafa Quill, gazetari dëshmor, e përshkruan për bukuri, në një reportazh të gjatë, këtë pritje.

“Skela e Vlorës ishte mbushur me njerëz. Ismail Qemali, prefekti, kryekatundari, oficerët organizatorë t’ardhur prej Hollande, e konsujt e Austris e të Italisë kishin zënë vendin qendror. Pranë tyre vinte grupi i madh i grave, të veshura me petkat më të bukura, nëpër mëngët e nëpër kraharorët e të cilave ishin qepur kordela të kuqe e të zeza. Porsa u duk, në horizontin e hapët jahti mbretëror, një mori barkash të vogla, mbushur me popull të thjeshtë e me përfaqësonjës, shkuan drejt tij.

Kur jahti u ndal nja njëqind metra larg toke, vetëm një barkë e vogël u drejtua kah shkallët dhe disa gra u ngjitën në të. Mbreti e Mbretëresha pranuan përpara të gjithëve, përfaqësinë e shoqëerisë “Shpresa Kombëtare”. Zonja Marigo, kryetarja e këtij grupi, e mallëngjyer pse po shihte të vërtetuar ëndrrën e saj të sa e sa vjetëve, me lot ndër sy i dorëzoi Mbretëreshës një tufë të madhe lulesh të zgjedhura.

Mbretëresha e puthi në ballë. Në tokë Sovranët u pritën me brohoritje të papërshkruarshme. Jani Minga mbajti një fjalim të mallëngjyeshëm. Kur karroca mbretërore po nisej për në qytet, populli zbërtheu kuajt prej saj dhe e tërhoqi vetë Mbretin gjer sa e coi në banesën që i ishte caktuar”. (“Popull”, Viti 1, Nr 3, 18 Prill 1914).

Kjo vizitë mjaftoi për t’u ngjallur entusiazmin grave të Vlorës. Zonja Marigo, e pagëzuar me një puthje mbretërore në ballë, fitoi fuqi të reja për të vazhduar misionin që i kishte ngarkuar vetvehtes.

Vepra më e mirë për kohën kur një mori njerëzish, të plagosur në luftë e të sëmurë, janë duke vdekur urije e së ftohti nëpër ullinjt e Vlorës, ishte ndihma për muhaxhirët. Edhe përpara se të vinin në Vlorë

Sovranët, ajo kishte mundur të mbledhë dicka: 3804 groshë. Mbretëresha Sofije, për të përkrahur këtë inisiativë, i dhuron Zonjës së Syrja Bej Vlores — kryetare a shoqërisë — edhe 3000 franga ari bashkë me disa topa basme e pëlhure. (Mbreti, mbasi vizitoi të gjithë muhaxhirët me radhë, nëpër banesat a tyre të shkreta iu fali atyre 1000 napolona).

Nis, atëherë, fushata e ndihmave më me nxehtësi. Zonja Marigo, bashkë me dy a tri gra të tjera, shkon shtëpi më shtëpi, trokiti derë më derë për të kërkuar lëmoshë. S’le grua pa kapur. Te dyert e pacelura pret nga një gjysëm ore e nga një orë më këmbe, gjer sa ato cilen. Gjithkush kontribuon me dicka.

Dikush jep dhjetëshin për muhaxhirët, dikush kacidhen. E me dhjetëshe e me kacidhe mblidhet një shumë e madhe: 21.813 groshe. (Në këtë shumë nuk hyn ndihma e Mbretëreshëes, por vetëm ndihmat e vogla bashkë me të ardhurat e llotarisë që u hodh për një qostek të falur nga Zonjëza Bukroshe Qazim Kokoshi)

Lista e ndihmëtarëve, edhe e atyreve që për mungesë groshi, kishin dhënë vetëm nga njëzet e nga tridhjetë para, botohet në fletoren “Populli”. (Populli, Viti I, Nr. 11, 20 Qershor 1914).

Eshtë lista e vuajtjeve të kësaj zonje nacionaliste: qindra emra, do të thotë qindra dyer të trokitura, qindra shtëpi të vizituara; punë që kërkon djersë, sidomos kur kryhet ndër ditët e fundme të majit. Gratë e Vlorës mendonin që fushata e tyre të përhapej në të gjithë Shqipërinë e nëpër kolonitë shqiptare; e prandaj kishin dërguar një tok letrash, të thjeshta e të porositura, nëpër të katër anët e botës. Në gazetën “Populli” pas listës së ndihmëtarëve, shënohet lista e letrave të dërguara, e më në fund, Zonja Marigo përshkruan llogarinë se si u shpenzuan të hollat e mbledhura.

Po e botoj tekstualisht këtë pjesë:
Shuma e të hollave grosh 20.801
Nga qosteku qe dhuroi vajza e Z. Qazim Kokoehit 1.012
Gjithsej 21.813
Ndihmat që u dhanë prej Zotërinjve të Vlorës:
10 qese misër i dhuroi Nëna e Qazim Kokoshit.
Të holla 15.000
Për 10 shtresa dhe 10 krenka (jastikë) 70 kut nga 2.20 gr 175
U dërguan në Kaninë për të prishurat e krahinës së Delvinës:
Basma 129 kut nga 1.30 grosh 225
Basma 79 kut nga 1.23 105
Mashemir 54 kut nga 2.20 135
Humai topa 4 nga 0.455 180
Për kalin që shpuri plackët në Kaninë 20
Harxhet e shtypit 300
Për letra 29.50
Prej shumës së të hollavet 21.813 grosh u harxhuan 16,169.50
Kusuri 5.643.50 gr. do t’i paraqitet këto ditë bashkë me statutin M. së sajë Mbretëreshës, dhe si të kqyret nga M. S. Mbretëresha, do të formohet Shoqëria e rregullshme dhe pastaj tu lutemi bashkatdhetarëve tona që dëshirojnë përparimin e Atdheut të marin pjesë në këtë shoqëri.
Gjithë zonjave e zotërinjve që patën mirësinë e na ndihmuan u falemi fort nderit. Zonjave Shqipëtarka brenda e jashtë Shqipërisë që u cuam letra pas listës që po botojmë, u lutemi fort të na përkrahin me ndihmat e tyre.

Zonjat e Vlorës që s’na ndihmuan si Z-za K. G. dhe Za N. E. që u fshehën dhe Z. Dr. P. (të gjithë inicialet përfaqësojnë emra që janë shkruar të plotë në original) që si na mbajti një orë ne porta, mezi na hodhi 20 gr., u themi që meqë neve nuk u suallëm si dinkardashët e tyre Grekët, që kur vinin kërkonin nëpër Shqiptarët e viseve që kishin shkelur e u thoshin jepni 4-5 napolona; dhe ato të ngratat Shqiptarka që kishin burrat në kurbet, dhe s’u ndodheshin të holla, i shtrëngonin të shisnin bakëret, ose bagëtinë dhe jo vetëm këtë punë, po shumë herë (dhe përse, që t’u vrasin vëllezërit dhe t’u djegin mallë), pra pse me fisnikëri u kërkonim të na ndihnin sa të duan, na u fshehën e s’na dhanë?

Por kohët e veprimit kaluan shpejt e shpejt. Rebelët e Shqipërisë së Mesme e dëbuan Mbretin Wilhelm i Parë prej vendit tonë, mbasi i vranë trimat më të mirë. Po n’atë kohë plasi Lufta e Madhe dhe Shqipëria u shkel prej Fuqive të Huaja. Shoqërija e “Shpresa Kombëtare” u shpërnda pa e parë të aprovuar statutin e saj nga ana e Mbretëreshës Sofije që do të ishte kryetare nderi.

Zonja Marigo hyn prapë në shtëpinë e saj të vogël për të pritur e përcjellë miqt e vjetër nacionalistë. Fatbardhësisht kjo periudhë turbullimi nuk i kalon të pes a gjashtë vjetët. Luftrat e 1920-ës i nxjerin jashtë Shqipërije fuqitë e huaja; Kongresi i Lushnjës riorganizon shtetin e lirë shqiptar.

Zonja Marigo, porsa e sheh Shqipërinë të lirë e sovrane, mendon menjëherë komitetin e grave vlonjate që, gjashtë vjetë më parë, ishte shpërndarë pa u formuar mirë. Shoqërija “Shpresa Kombëtare, u formua më 21 Janar 1921 (Mbrojtja Kombëtare Viti 1, Nr. 16, 23 Janar 1921) dhe menjëherë mori një vendim të madh: të botojë një gazetë që do të ketë për mision zbvillimin e femrës shqiptare. Zonja Marigo J. Pozio caktohet drejtoreshë e përgjigjshme.

Kam lexuar vetëm një numër të kësaj fletoreje të botuar mbi letër ngjyrë trandafili; në krye titulli “Shpresa Kombstare” formon një gjarpër në trajtën e gërmes “S” të shtritur. Nën të vijnë artikujt, të ndarë në tri shtylla, përmbajtja e të cilëve, po të merret parasyshë koha në të cilën janë botuar dhe niveli kultural i femrës shqiptare të vitit 1921 që kishte kryer shumë shumë, vetëm një shkollë fillore propagande në gjuhë të huaj, është mjaft e mirë.

Shifet qartë se Zonja Marigo ka pasur dhe një kulturë që e bënte superiore ndërmjet shoqeve, edhe një farë shije në gazetari. Fletorja “Shpresa Kombëtare” vazhdoi botimin vetëm për pak muaj. Kur entuziami që kishte grumbulluar të gjithë gratë e Vlorës rreth Zonjës Marigo u shua, shoqërija u shpërnda dhe fletorja u mbyll. Zonja Marigo tashmë ishte mplakur dhe nuk mund të punonte më me vrullin e dikurshëm. Përvec pleqërisë, sëmundjet e mjerimet familjare nuk e linin të qetë.

Dy vajza dhe biri i vetëm i vdiqën nga tuberkulozi. Jovani, i shoqi zemërbardhë, që për disa vjetë me radhë mundohej të përkrahte veprimtarinë e saj dhe të ndihmojë cështjen kombëtare, vdiq po prej kësaj sëmundjeje. Më në fund, bacilet e Koch-ut nisën të brejnë edhe mëlcinë e Zonjës Marigo.

E varfër sa s’bëhet, s’kishte asnjë mjet për t’u mjekuar. Me kohë humbi edhe dritën e syve dhe, pesë a gjashtë vjet më parë, vdiq në Tiranë në një gjendje të vuajtëshme. Për varrimin e saj u përkujdes i kunati, Kristo Floqi.

Ky është fundi i tmerrshëm i një idealisteje të madhe. Zonja Marigo Pozio të gjithë jetën e pasurinë ia kushtoi cështjes Kombëtare. Por me gjithë këtë, emri i saj do të harrohej krejt, sikur ndonjë polemikë gazetash ose ndonjë shënim i pakontrolluar reviste kulturale mos të parashtronte pyetjen: Cili flamur qe ai që u ngrit në Vlorë, më 28 Nëntor, prej Ismail Qemalit?

Gjithkush, gjer më sot, është përgjigjur sipas qejfit. Disa duan të thonë se flamuri i parë që valoi në Vlorë qe ai që Don Aleandro Castriota u pat falur bejlerëve të këtij qyteti. “Hylli i Drtës” kujton se Ismail Qemali, duke ardhur prej Viene, u ndal në Kotorr dhe atje Lec Shkjezi, që kishte flamuj gjithfarë maset, i dha nji flamur të thjeshtë, kund dy metra të gjatë, mbasi i pat thanë Plaku: nuk e due as tepër të madh, as tepër të vogël. (Hylli i DrItës, Nr. II, Nanduer 1937)

Të dyja këto, pretendime janë të pathemelta. Kërkush nga ata që kanë marrë pjesë në Kongresin e Vlorës, përvec të interesuarve, nuk përmendin gjëra të këtilla. Mbeten vetëm dy hipoteza, në të cilat

Zonja Marigo figuron, në mos si qëndisësja, së paku si kustodja e Flamurit Kombëtar: u ngrit flamuri i dërguar prej Amerike nga shoqërija “Besa Besë”, apo ai që punoi me duart e veta Zonja Marigo?

Zoti Kol Rodhe, në këto ditë, pati mirësinë të më dërgojë një letër të gjatë në të cilën përshkruan një histori të mahniteshme qi duhet ta njohë cilido Shqiptar: Në verën e vitit 1911, me pretekst se do të mjekohej, Zonja Marigo shkon në Korfuz (sikurse kishte shkuar, më parë edhe nëpër qytete të tjera) dhe aty ndeshet me të gjithë përfaqësonjësit nacionalistë të kolonive shqiptare që ishin mbledhur në ishullin grek për të hyrë së bashku e me pushkë në dorë në Shqipëri që të nisnin luftën kombëtare.

Midis këtyre ishin dhe përfaqësonjësit e Amerikës, të dërguar nga shoqërija “Besa Besë”. Këta, dhe posacërisht Kola me të vëIlain e Thoma Katundit, i dorëzuan Zonjës Marigo një flamur të qëndisur n’ar e në mëndafsh që, “me gjithë shtizën dhe me një shkabë të celikteë kishte kushtuar 140 dollarë”.

Ndërsa 13 vetët që përbënin cetën e Amerikës vuanin nëpër bodrumet e Gjirokastrës, Zonia Marigo kthehet në Vlorë me flamurin e veshur në trup nën teshat e përditëshme, nga frika se mos ia gjejnë rojtarët e doganës që teshat e asaj i kontrollonin më imët nga cdo gjë tjetër. Një vit më pas këtë flamur ia dhuroi Ismail Qemalit për t’a ngritur më 28 nëntor, në ballkonin e Xhemil Beut. (Përshkrimin e Z. Rodhe po e shkurtoj e po i shtoj ndonjë episod të mbledhur nga persona të tjerë.)

Të njëjt mendim me Kol Rodhen janë edhe shumë nacionalistë të tjerë, ndër të cilët edhe Zoti Qazim Kokoshi. Por Kristo Floqi ka shkruar ne fletoren “Arbënia”, ka nja dy vjet, se flamurin kombëtar që u ngrit për të parën herë e pat “hartuar” me duart e veta Zonja Marigo mbi cohën e blerë te tregtari

Diamanti si mbas modelit të shqipes që kishte vizatuar Dom Mark Vasa me Petro Fotografin. Midis atyreve që kanë dijeni mbi faktin, Zoti Kristo Floqi përmend edhe Lef Nosin, Shefqet Dajin, Thanas Floqin, Qemal Karaosmanin, Hamza lsain e Ymer Radhimën.

Këtë hipotezë të dytë e përkrah edhe shërbetorja që Zonja Marigo, ka mbajtur pranë vehtes gjatë gjithë jetës së saj. Kjo di shumë sende nga jeta e Zonjës dhe i kujtohet së si qëndron puna e flamurit që u ngrit në Vlorë.

“Flamuri që ngriti për të parën herë Ismail Beu — më tha Zonja Thina Ferra — e ka pikturuar me hoje të zezë vetë Marigoja. Bile, këtë flamur unë vetë e kam ngrohur pranë mangallit që ta thaj sa më parë. “Shpejt, Thinë, më thoshte e ndjera Zonjë, pse Ismail Beu e do për tashi pas drake”.

Flamuri i Amerikës që suallëm prej Korfusi i është dorëzuar Llambi Bimblit e Kol Rodhe’s, i paprekur, kur këta po niseshin për në Korcë. Flamuri që bëmë ne nuk ishte krejt i kuq, por pak si i zbardhur, në bojë të specit.

Po atë ditë kemi pikturuar edhe shumë flamuj të tjerë për t’ia shpërndare popullit. Kishim edhe një shqipe të vogël që e lyenim me bojë të zezë dhe iu vulosnim qylafët a bardhë të gjithë lebërve që muarën pjesë në manifestime.

Nga gjithë sa thamë më sipër, duhet besuar se flamuri që u ngrit në Vlorë qe punuar nga Zonja Marigo. Fjalët e Thinës sidomos, duhen marrë në konsideratë, pse, brenda tyre nuk fshihet asnjë ambicje a paragjykim. Kjo flet vetëm mbi sa ka parë me sytë e ka dëgjuar me veshët e saj.
Por, edhe në mos qoftë e vërtetë se flamuri që u ngrit për herën e parë ka qenë i pikturuar vetë prej dorës së Zonjës Mango, ësht krejt e sigurtë se, të paktën, ai flamur u ngroh prej trupit të saj, u nxeh në prushin e zemrës së saj shqiptare sa here i duhej të kalonte nëpër doganat e huaja ose të kërkohej prej autoriteteve turke.

Flamuri që u ngrit në Vlorë nuk është blerë nëpër tregtarë, por është punuar prej dorës së një Shqiptarke, qoftë kjo edhe n’Amerikë, që shkriu jetë e pasuri për lirin e Atdheut.

Gjithkujt i bëhet të besojë se Vincens Prendushi (O.F.M.) ka pasur parasyshë Zonjën Marigo duke qëndisur flamurin kombëtar, kur ka shkruar në “Gjeth e Lule” romancën e tij të pavdekshme: Grueja Shqyptare.
Përpjekja Shqiptare, nr 13, janar 1938

Related Topics:
Continue Reading

Vendi

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 16 gusht 1993-1998?

Published

51 minutes ago

on

August 16, 2026

By

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

 Foto: Al Gor

16 gusht 1993

Vizita e një grupi amerikanësh në Kosovë dhe kundërthëniet rreth tij në mjetet serbe të informimit

Mjetet serbe të informimit, dje dhe sot bëjnë me dije se të shtunën në Kosovë, në një vizitë private, qëndroi një grup amerikanësh, të cilët vizituan Prishtinën, Pejën, Deçanin dhe Prizrenin.

Agjencia serbe “Tanjug”, sipas gazetës së sotme “Borba”, thotë se ky ishte delegacion i Këshillit për politikë dhe marrëdhënie me jashtë i Kongresit Amerikan. Po këtë prezentim këtij grupi ia bëri edhe Televizioni i Beogradit, i cili lajmin për këtë vizitë jo vetëm që e dha në emisionet qendrore të lajmeve, por e nxori si ngjarje pothuaj të dorës së parë. Gazeta serbe e Prishtinës “Jedinstvo”, ndërkaq, thotë se fjala është për një “delegacion biznismenësh dhe intelektualësh amerikanë”, të cilët Kosovën dhe Krainat serbe i vizituan me iniciativën e biznesmenit amerikan Brus Ralford, kurse udhëtimin e organizoi Kisha pravosllave serbe.

Në mjetet serbe të informimit, ka edhe kundërthënie të tjera rreth kësaj vizite. Agjencia serbe “Tanjug”, nuk përmend asnjë emër nga ky delegacion amerikan, kurse gazeta “Jedinstvo” kritikon filialën e SPS-it në Kosovë pse nuk i lejoi mjetet e informimit t’i prezentojnë anëtarët e këtij delegacioni. Kjo gazetë citon Zhivorad Igiçin të ketë thënë se “kjo vizitë është jozyrtare dhe se për të nuk do të shkruhet në gazeta”.

Këto dhe kundërthënie të tjera rreth këtij delegacioni amerikan, lënë të dyshohet se fjala është për një vizitë krejtësisht të aranzhuar, të cilën zyrtarët serbë të instaluar në Kosovë, deshën ta përdorin në funksion të politikës aktuale serbe. Mirëpo, gjykuar sipas asaj çfarë thanë anëtarët e këtij delegacioni, duket se kjo ishte një provë e dështuar.

Gazeta “Jedinstvo”, shkruan se “mysafirët, duke dashur t’ua bëjnë me dije nikoçirëve arsyet e qëndrimit në Kosovë, theksuan se kjo krahinë tash gjendet në qendër të vëmendjes të opinionit të jashtëm dhe se në Amerikë, mbisundon frika se mos do të shpërthejë konflikti në Kosovë, e kjo do të kërkonte praninë e trupave të huaj në këtë krahinë”. Kjo gazetë, po ashtu thekson se “atyre në mënyrë të veçantë u interesoi sistemi i arsimit dhe pyetën a po e mbajnë arsimin shqiptarët edhe pas bojkotimit dhe se cili është kualiteti i arsimimit të fëmijëve”.

Anëtari i këtij delegacioni, Brus Rallston, siç shkruan “Jedinstvo”, tha se “pa propagandë cilësore nuk do të ketë rezultate të njëmendëta për serbët”. Anëtarja tjetër e këtij delegacioni, Ana Paviqeviç-Harkins, theksoi se “situata në Amerikë nuk u shkon për shtati serbëve, duke ilustruar këtë me faktin se që në shkollat e mesme nxënësit mësojnë se serbët janë fashistë dhe nacistë dhe se fëmijët serbë në shkollat amerikane i pyesin se a do të luftonin ata kundër serbëve të këtillë në Ballkan”, shkruan “Jedinstvo”.

“Mysafirët nga SHBA-të, nuk qenë të kënaqur me materialin dëshmues që iu ofrua atyre rreth të vërtetës në këto hapësira”, konstaton gazeta serbe “Jedinstvo”.

 

16 gusht 1994

 l Gor: Rugova do të ftohet në Uashington

Çikago, 15 gusht. Më 15 gusht në Çikago Ramazan Bekteshi, kryetar i Degës së LDK-së dhe koordinator i degëve të LDK për Amerikë dhe Kanada Ramazan Bekteshi dhe Miron Hyseni, sekretar, patën një takim shumë të përzemërt me nënpresidentin amerikan Al Gore.

Takimi u mbajt në një shtëpi private të industrialistit dhe arqitektit të njohur Lew Manilow, ku ishin ftuar rreth 60 vetë – miq të ngushtë të Partisë Demokratike të Illinois dhe funksionarë të lartë të shtetit.

Delegacioni shqiptar me nënpresidentin e njoftoi kryetari i Partisë Demokratike të Illinois dhe senator shteti, Gary Lapaille.

Al Gore parashtroi pyetjen se kend e përfaqëson delegacioni –  Shqipërinë apo Kosovën, – iu tha se delegacioni përfaqëson Kosovën. Dega e LDK-së në Çikago njofton se nënpresidenti Al Gor tha:

“Më vjen shumë mirë që Kosova ka përfaqësues edhe në Illinois dhe se bashkëpunoni me PD të Illinois. E kam takuar presidentin Rugova në Uashington (National Breakfast Prayer) dhe jam i fascinuar. Rugova është një figurë e paqes dhe simbol i frenimit të një lufte ballkanike. Ai është njeri i mrekullueshëm!

Pyetjes, se a mendoni që dr.Rugova duhet të ftohet në Uashington, nënpresidenti amerikan iu përgjigj:  “Gjithsesi, në një të ardhme të afërt”.

Duke u përgjigjur në pyetjen se a do të përhapet lufta në Kosovë, nënpresidenti amerikan tha: “Serbisë i është bërë me dije vija kritike ku s’do të tolerohet”.

Pas takimit, për nder të nënpresidentit u shtrua darkë.

16 gusht 1995

Në shtypshkronjën e uzurpuar të “Rilindjes” punësohen refugjatët serbë nga Kroacia

E ashtuquajtura ndërmarrje gazetare botuese “Panorama”, një ndërmarrje fantome, e cila u krijua pas pushtimit të shtypshkronjës së “Rilindjes” dhe ndalimit të gazetës “Rilindja” dhe dëbimit nga lokalet e saj të ndërmarrjes së revistave dhe të edicionit, ka vendosur që t’i punësojë të gjithë punëtorët grafikë serbë të ikur nga Kroacia. Në një njoftim të Tanjugut thuhet se drejtori i kësaj ndërmarrje fantome, Jordan Ristiq tha se do t’i pranojë edhe të gjithë gazetarët praktikantë dhe ata me stazh më të gjatë pa kurrfarë procedure, për të krijuar marrëdhënie të rregullt pune.

 

16 gusht 1997

Kryetari Rugova u takua me sekretaren amerikane të Shtetit Medlin Ollbrajt

Kryetari i Republikës së Kosovës dr. Ibrahim Rugova dje pasdite u takua në Uashington me sekretaren amerikane të Shtetit, Medlin Ollbrajt. Në këtë takim merrnin pjesë edhe Robert Gelbard, përfaqësues i posaçëm i presidentit Klinton dhe i sekretares Ollbrajt për zbatimin e marrëveshjeve të Dejtonit, Toni Uejn, ushtrues i detyrës së sekretarit për çështje evropiane e zyrtarë të tjerë në Stejt Departament.

Në takimin e përzemërt e miqësor u bisedua gjerësisht për gjendjen në Kosovë dhe për mundësitë e zgjidhjes paqësore të çështjes së Kosovës.

Sekretarja e Shtetit Medlin Ollbrajt vlerësoi lart rolin e madh të kryetarit Rugova dhe të politikës së tij paqësore në rajon. Politika e dr. Ibrahim Rugovës për lirinë dhe për demokracinë e Kosovës meriton admirimin e thellë dhe përkrahjen amerikane, tha ajo.

Kryetari Rugova falënderoi zonjën Medlin Ollbrajt për preokupimin dhe për angazhimin e vazhdueshëm të SHBA-ve për çështjen e Kosovës. Ai theksoi rëndësinë e madhe që ka prania amerikane në Kosovë përmes Zyrës në Prishtinë, hapja e së cilës ishte një ngjarje historike për Kosovën.

Gjendja në Kosovë, tha kryetari Rugova, ka qenë dhe vazhdon të jetë e rëndë e represive, sidomos tash, në valën e gjykimeve të montuara politike të regjimit serb kundër shqiptarëve pas vrasjeve të pasqaruara në Kosovë. Kryetari i Kosovës theksoi edhe me këtë rast se me gjithë gjendjen e rëndë, populli i Kosovës është i vendosur që lirinë dhe pavarësinë e vet ta realizojë me mjete paqësore dhe politike. Kosova e pavarur dhe neutrale, e hapur ndaj Shqipërisë dhe Serbisë, është zgjidhja më e mirë, në mbështetje të vullnetit të shprehur politik të popullit të Kosovës. Kjo zgjidhje do t’i hapte rrugë stabilizimit afatgjatë të rajonit të Ballkanit, nënvizoi kryetari Rugova.

Pasi çmoi rëndësinë që ka mbajtja e “murit të jashtëm” të sanksioneve ndaj Beogradit deri në zgjidhjen e çështjes së Kosovës, kryetari Rugova kërkoi nga administrata amerikane që të angazhohet për një konferencë ndërkombëtare për Kosovën dhe që SHBA-të të marrin rolin udhëheqës në zgjidhjen e problemit të Kosovës. Populli i Kosovës ushqen shpresa të mëdha nga përkrahja e Shteteve të Bashkuara të Amerikës, si vendi i lirisë dhe i demokracisë, theksoi dr. Rugova.

Sekretarja e Shtetit Medlin Ollbrajt tha se SHBA-të do të vazhdojnë presionin mbi Beogradin. Pa zgjidhjen e drejtë të çështjes së Kosovës nuk ka kthim të Beogradit në organizmat ndërkombëtarë financiarë e politikë, theksoi ajo. Uashingtoni i kushton vëmendje shumë të madhe çështjes së Kosovës, tha shefja e diplomacisë amerikane, duke e siguruar kryetarin Rugova se Kosova vazhdon të jetë në ‘mendjen dhe në zemrën’ e Presidentit Klinton dhe të Administratës amerikane.

Pas takimit, kryetari Rugova dhe zonja Medlin Ollbrajt dhanë deklarata para një numri të madh gazetarësh e fotoreporterësh të tubuar në Stejt Departament.

 

16 gusht 1998

Në pritat e forcave serbe ndërmjet Kosovës e Malit të Zi janë plagosur 2 dhe janë arrestuar 5 shqiptarë nga komuna e Deçanit

Banorët e fshatrave të komunës së Deçanit e të Pejës që janë përfshirë në ofensivën e forcave ushtarake e policore serbe janë vënë nën një rrethim të hekurt. Shumë prej tyre që kanë provuar të dalin nga ky rrethim kanë rënë në prita të forcave serbe.

Burimet e Lidhjes Demokratike në Mal të Zi njoftojnë se, natën ndërmjet të martës e të mërkures, një grup prej 25 shqiptarësh nga komuna e Deçanit që ishin nisur maleve në drejtim të Rozhajës kanë rënë në pritat e forcave serbe, në bjeshkët ndërmjet Kosovës e Malit të Zi.

Idriz Imeri dhe Ali Zuki nga Isniqi, të cilët kanë arritur në Rozhajë, kanë bërë të ditur se forcat serbe kanë plagosur 2 dhe kanë arrestuar 5 prej tyre, ndërsa nuk dijnë për fatin e të tjerëve, sepse prita është organizuar gjatë natës dhe grupi është shpërndarë maleve duke u përpjekur që t’u shpëtojë masakrave.

Këta dëshmitarë kanë bërë të ditur se në këtë pritë janë arrestuar: Bujar Mehmeti, Xhavit Haklaj dhe tre shqiptarë të tjerë, emrat e të cilëve nuk dihen, ndërsa të plagosurit: Mustafë Imeri e Bashkim Balaj, të dy nga Isniqi, kanë arritur të kalojnë në Shqipëri.

Sipas tyre, në grupin prej 25 vetësh gjendeshin edhe Bujar Mehmeti, Xhavit Haklaj e Nezir Islamaj nga Isniqi, Mentor Mushkolaj nga Gramaçeli dhe një kushëri i tij, Riza Berisha nga Pozhari bashkë me një djalë dhe me një nip, ndërsa të tjerët ishin nga Deçani, Baballoqi, Rastavica e Carrabregu.

Nga Rozhaja bëhet e ditur se vetëm gjatë dy ditëve të fundit në këtë komunë kanë arritur rreth 1000 shqiptarë, kryesisht nga fshatrat e komunës së Deçanit e të Pejës, të cilat janë përfshirë në ofensivën e forcave ushtarake e policore serbe.

Burimet e Lidhjes Demokratike të Malit të Zi në Rozhajë bëjnë të ditur se në bjeshkët ndërmjet Kosovës e Malit të Zi janë vënë prita të shumta nga forcat serbe, prandaj tërheqin vërejtjen për rrezikun që u kanoset atyre që mësyjnë në këtë drejtim.

 

Një i vrarë e dy të plagosur të paidentifikur në Grazhdanik të Prizrenit

Mbrëmë rreth orës 23, në afërsi të Kishës katolike në fshatin Grazhdanik u dëgjuan për rreth gjysmë ore të shtëna nga të gjitha llojet e armëve, njofton KI i Degës së LDK-së në Prizren.

Sipas dëshmitarëve okularë, në momentin kur po kalonte një veturë e tipit Audi, në të u shti me armë. Dyshohet se me këtë rast është vrarë një person, ndërsa janë plagosur dy të tjerë, identiteti i të cilëve nuk dihet, por dyshohet se janë nga rrethi i Prizrenit.

Sot në mëngjes, një ekspeditë policore shkoi në fshatin Nashec dhe bastisi dhe demoloi shtëpitë e Murtezan dhe Adem Thaçit. Pasi nuk gjeti asgjë, polici arrestoi Murtezan dhe Jemin Thaçin, ndërsa kërkoi edhe Ramadan Thaçin, i cili është pronar i veturës në të cilën u shti mbrëmë në afërsi të kishës së Grazhdanikut.

Policia u thanë anëtarëve të familjes së nëse Ramadani deri nesër nuk paraqitet në polici dhe nëse nuk i dorëzon armët, do të pësojë e tërë familja.

 

Continue Reading

Vendi

REL: Gjenden mbetje eshtërore të tre personave në Kalludër të Zubin Potokut

Published

1 day ago

on

August 15, 2026

By

Policia e Kosovës ka njoftuar se janë gjetur mbetje eshtërore të tre personave në fshatin Kalludër të Zubin Potokut, në një lokacion ku po zhvillohen hetime lidhur me dyshimet për krime lufte dhe varre të mundshme masive.

Sipas raportit të Policisë, mbetjet janë gjetur më 14 gusht dhe, pas ekzaminimit nga eksperti mjeko-ligjor, është konfirmuar se ato janë me prejardhje njerëzore dhe kanë interes forenzik.

“Dyshohet që janë të viktimave të luftës së fundit në Kosovë”, thuhet në raportin policor.

Gërmimet në këtë zonë janë duke u zhvilluar prej javësh në tri lokacione në Zubin Potok, përfshirë Kalludrën e Vogël dhe, pas një hetimi rreth dyvjeçar lidhur me dyshimet për krime lufte.

Më 7 gusht, Policia e Kosovës dhe Prokuroria Speciale njoftuan se mbetje mortore ishin gjetur edhe në lokacionin e tretë të dyshuar për varr masiv në këtë komunë.

Autoritetet kosovare kanë arrestuar tre persona në kuadër të hetimeve për këtë rast, ndërsa kanë thënë se njëri prej të arrestuarve dyshohet se ka qenë pjesë aktive e Armatës Jugosllave gjatë luftës në Kosovë.

Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, ka deklaruar më herët se gërmimet mund të zgjasin me muaj, për shkak të terrenit të vështirë dhe shpërndarjes së mbetjeve njerëzore.

Kurti ka thënë gjithashtu se mbetjet e gjetura në zonën e Kalludrës së Vogël mund t’u përkasin një grupi prej 23 shqiptarëve që janë zhdukur në atë pjesë të Kosovës gjatë vitit 1999.

Autoritetet, megjithatë, kanë paralajmëruar se është ende herët për të folur për identifikimin e viktimave.

Sipas Institutit të Krimeve të Kryera Gjatë Luftës në Kosovë, 1.577 persona vazhdojnë të jenë të zhdukur nga lufta e viteve 1998-1999, ndërsa janë dokumentuar gjithsej 12.230 viktima të luftës.

Kosova ka kërkuar vazhdimisht nga Serbia bashkëpunim për zbardhjen e fatit të personave të zhdukur dhe qasje në arkivat ushtarake që mund të ndihmojnë në identifikimin e lokacioneve të varreve të mundshme./REL/

 

Continue Reading

Aktualitet

Sistemet e Informacionit në UBT: Nga analist i sistemeve te specialist i të dhënave

Published

1 day ago

on

August 15, 2026

By

Rreth 170 milionë vende të reja pune pritet të krijohen në mbarë botën deri në vitin 2030, ndërsa teknologjia, inteligjenca artificiale, të dhënat dhe transformimi digjital po ndryshojnë me shpejtësi kërkesat e tregut të punës. Kështu vlerëson World Economic Forum në raportin “Future of Jobs Report 2025”, ku profesionet e lidhura me teknologjinë, të dhënat dhe inteligjencën artificiale renditen ndër ato me rritjen më të shpejtë të kërkesës.

Pikërisht në këtë realitet të ri profesional pozicionohet edhe programi Bachelor në Sistemet e Informacionit në UBT, i cili synon të përgatisë profesionistë që dinë ta lidhin teknologjinë me të dhënat, biznesin dhe nevojat e organizatave.

Programi – Sistemet e Informacionit është ndërtuar mbi një qasje që e sheh teknologjinë jo vetëm si mjet teknik, por si pjesë të rëndësishme të funksionimit dhe zhvillimit të një organizate. Sot, sistemet e informacionit janë pjesë e produkteve, shërbimeve, operacioneve dhe proceseve të menaxhimit. Ato ndihmojnë kompanitë dhe institucionet të organizojnë informacionin, të analizojnë të dhënat, të përmirësojnë proceset dhe të marrin vendime më të informuara.

Për këtë arsye, kurrikula e Sistemeve të Informacionit në UBT ndërthur disa fusha të rëndësishme. Krahas njohurive në informatikë, studentët marrin bazë në matematikë, statistika, komunikim dhe funksionet e biznesit. Kështu duke i mundësuar studentit të kuptojë jo vetëm mënyrën se si ndërtohet një sistem, por edhe problemin që ai sistem duhet të zgjidhë.

Gjatë studimeve, studentët zhvillojnë aftësi për të analizuar probleme, për të identifikuar kërkesat e nevojshme teknologjike dhe për të hartuar, zbatuar dhe vlerësuar sisteme, procese dhe programe kompjuterike. Një pjesë e rëndësishme e formimit lidhet edhe me aftësinë për të punuar në grup, për të komunikuar në mënyrë efektive dhe për të përdorur teknikat dhe mjetet që kërkohen në praktikën profesionale.

Kjo qasje lidhet drejtpërdrejt me objektivat e programit, të cilat synojnë që të diplomuarit të jenë në gjendje të aplikojnë njohuritë e informatikës dhe matematikës, të analizojnë probleme dhe të ndërtojnë zgjidhje që përmbushin objektivat e përcaktuara. Po ashtu, programi synon të zhvillojë te studentët aftësinë për të kuptuar ndikimin e teknologjisë në individë, organizata dhe shoqëri, në nivel lokal dhe global.

Një element i rëndësishëm është edhe orientimi drejt nevojave të industrisë. Kurrikula është konceptuar për të përgatitur të diplomuar që mund të hyjnë në pozitat fillestare në fushën e Sistemeve të Informacionit, por që njëkohësisht të kenë bazën e nevojshme për të ndërtuar një karrierë afatgjatë.

I diplomuari në Sisteme të Informacionit nuk kufizohet vetëm në një rol teknik. Formimi i tij e vendos në pikën ku takohen teknologjia, biznesi, të dhënat dhe menaxhimi.

Në tregun e punës, kjo mund të përkthehet në mundësi për të punuar si analist i sistemeve të informacionit, analist biznesi, specialist i teknologjisë së informacionit, administrator i sistemeve, specialist i të dhënave, koordinator i projekteve teknologjike dhe në role të tjera që kërkojnë aftësi për të analizuar dhe përmirësuar mënyrën se si organizatat përdorin teknologjinë dhe informacionin.

Kërkesa për këto aftësi po rritet edhe në tregjet ndërkombëtare. Profesionet e lidhura me sistemet, të dhënat, sigurinë e informacionit dhe zhvillimin teknologjik janë ndër ato që pritet të kenë rritje të ndjeshme gjatë viteve të ardhshme. Kjo e bën një formim të gjerë dhe të përshtatshëm me zhvillimet teknologjike veçanërisht të rëndësishëm për të rinjtë që synojnë një karrierë në këtë sektor.

Programi Bachelor në Sistemet e Informacionit në UBT është ndërtuar pikërisht për këtë realitet. Në vend të një përgatitjeje të kufizuar në një teknologji të caktuar, studentët marrin një bazë të gjerë që u mundëson të përshtaten me ndryshimet e tregut dhe të vazhdojnë zhvillimin profesional edhe pas përfundimit të studimeve.

Kurrikula përfshin edhe komponentë që forcojnë aftësitë analitike dhe sasiore, përmes matematikës dhe statistikave, ndërsa kurset e komunikimit synojnë të zhvillojnë aftësinë për të komunikuar qartë dhe profesionalisht. Njohuritë nga fusha e biznesit u japin studentëve mundësinë të kuptojnë proceset, ekonominë dhe funksionet që qëndrojnë pas organizatave ku teknologjia zbatohet.

Kështu, studenti nuk përgatitet vetëm për të punuar me një sistem, por për të kuptuar të gjithë mjedisin në të cilin ai sistem funksionon.

Në një treg pune ku ndryshimi teknologjik është bërë pjesë e përditshmërisë, një nga aftësitë më të rëndësishme është edhe gatishmëria për të mësuar vazhdimisht. Programi synon pikërisht këtë: të krijojë profesionistë me bazë të fortë akademike dhe praktike, por edhe me aftësi për t’u zhvilluar më tej gjatë karrierës.

Sistemet e Informacionit, në këtë kuptim, ofrojnë një profil që shkon përtej idesë tradicionale të një profesioni vetëm në teknologji. Është një fushë ku njohuritë teknike kombinohen me analizën, komunikimin dhe kuptimin e biznesit.

Për studentët që duan të hyjnë në botën e teknologjisë, por dëshirojnë një profil më të gjerë dhe më fleksibil, Bachelor-i në Sistemet e Informacionit në UBT ofron një rrugë që mund t’i çojë nga auditorët drejt roleve ku teknologjia përdoret për të zgjidhur probleme reale dhe për të krijuar vlerë në organizata.

Continue Reading

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 15 gusht 1993-1998?

Published

1 day ago

on

August 15, 2026

By

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

Foto: Në komunën e Istogut u vendosën deri tash 227 refugjatë serbë

 15 gusht 1994

Represioni në Kosovë

Prishtinë: – Pardje (13 gusht) policia bastisi shtëpinë e Nijazi Gashit në Kodër të Diellit me pretekst se ai ka një telefon mobil. Pasi i urdhëroi çmontimin e antenës për telefon, policia bastisi shtëpinë dhe gjeti një sasi librash për shkollat fillore të Republikës së Kosovës. Gjoja për t’i kontrolluar këto, policia thirri në ndihmë agjentë serbë, të cilët shkuan në shtëpinë e Nijaziut dhe kontrolluan deri në detaje shtëpinë. Ata e kërcënuan në fund kryezotin se nuk bën të mungojë asnjë libër.

Më 14 gusht një patrullë e policisë serbe, e prirë nga polici i njohur për të keq, me ofiqin Rambo trokiti në disa shtëpi në lagjen “Velania” në Prishtinë. Policët u kërkonin njerëzve letërnjoftimet, me pretekst se gjoja po kërkonin të rinj për t’i dërguar në ushtri, apo personat e dënuar për vjedhje.

Kjo patrullë hyri edhe në shtëpinë e Ismajl Sopit, kryetar i Komisionit për Informim i Degës III të LDK-së në Prishtinë.

Pejë: – Në bazë të thirrjes së policisë, në qendrën e policisë serbe në Pejë më 11 gusht u paraqit Qazim Metë Kastrati nga fshati Dobërdol. Në stacion i thanë atij se duhet të dorëzojë një armë.

Në shtëpinë e tij në fshatin Jabllanicë e Vogël, më 11 gusht, u mor nga policia Zymer Rexhaj, i punësuar i përkohshëm në botën e jashtme. Në stacionin e policisë në Pejë atë e mbajtën tri orë dhe e liruan me kusht që të paraqitet sërish të nesërmen në polici, prandaj ia morën peng pasaportën. Policia i tha atij se duhet të dorëzonte një armë. Të nesërmen kur shkoi në polici, përgjegjësit serbë i dhanë urdhër që të largohet nga Kosova me gruan dhe fëmijët e tij deri të nesërmen në orën 6 të mëngjesit. Nga frika se do ta pësojë keq, Zymer Rexhaj u largua me të shpejtë nga Kosova.

Avni Berisha (21) nga fshati Kliçinë u rrah nga polici i stacionit të policisë në këtë fshat, i quajtur Dejan. Avniu u rrah pa kurrfarë shkasi derisa po bartte zhavor nga Bistrica në fshatin e tij.

Më 12 gusht policia serbe rrahu Avdyl Nimon Gashin (1933) nga fshati Broliq, i cili kur u sulmua nga policia, po ruante lopët e tij. Nga goditjet ai ka marrë plagë të rënda dhe ka kërkuar ndihmën mjekësore në spital në Pejë.

Mitrovicë: – Më 12 gusht, në orën 11,30, tre policë serbë rrahën në fshatin Shipol të Mitrovicës pa kurrfarë shkasi Hasan Alidemajn (27), Bedri Osmanin dhe Vesel Habibin. Policia kërkoi nga këta që ta tregojnë shtëpinë e Skënder Çitakut. Në përgjigjen se këta nuk dinin ku është shtëpia e z.Çitakut, policia i goditi me grushta e me shqelma. Pasi doli në derë të shtëpisë së vet, policia rrahu edhe Bedri Osmanin. Në këtë rrëmujë nga shtëpia e tij doli një fëmijë tetëvjeçar dhe prej frikës ai iku në oborrin e Vesel Habibit. Policia e ndoqi atë fëmijë pas. Policia pasi hyri në oborrin e Veselit e rrahu edhe atë.

Malishevë: – Musë Toplana me të birin Dalipin, kusheririn Halilin dhe Ramiz Gashin nga Kieva, me pretekst të kërkimit të armëve, u ftuan dhe u keqtrajtuan në stacionin e policisë serbe në Kievë nga e mërkura e kaluar deri më sot.

Më 11 gusht me pretekst të kërkimit të armëve u bastis edhe familja e Fejzë Lacajt në fshatin Lladroviq. Prej tij kërkohej një revole, me të cilën, thoshin policët, Fejza ka shtënë në ajër një ditë më parë. Policia rrahu djalin e Fejzës, Shaban Lacajn (23). Policia e mori atë në shtëpi dhe e dërgoi në pyll larg fshatit ku e rrahu dhe e maltretoi gjatë. Pas një kohe atë e kthyen në shtëpi dhe e kërkuan vëllanë e tij Bajramin. Për shkak se kryezoti i familjes nuk gjendej në shtëpi, policët bashkë me Shabanin shkuan në Malishevë dhe pasi e takuan Fejzën në afërsi të Bellanicës, e morën atë dhe e rrahën rëndë në stacionin e policisë në Suharekë.

Njoftohet se kësaj familjeje policia ua mori në oborr traktorin dhe ca gjësende të tjera dhe ua mbylli furrën e gëlçeres së djegur, pasi Fejza e ushtron këtë zeje.

Të shtunën, policia serbe e Kievës kërkoi Halit Hotin në shtëpinë e tij në Carrallukë. Njoftohet se policia e kërkoi atë për shkak të një telefoni mobil që e ka Halili qe disa vite me leje përkatëse. Antena dhe aparati telefonik u morën dhe u dërguan nga policët në stacionin e policisë.

Vushtrri: – Më 7 gusht një patrullë e policisë serbe, me pretekst të kërkimit të armëve, shkoi në familjen e Rexhep Bajramit dhe Aziz Imerit në fshatin Liçej. Policia rrahu Rexhepin (74), djalin e tij Eminin dhe Azizin e djalin e tij Sabriun.

Më 11 gusht policia serbe arrestoi Sylë Sylën në fshatin Beçuk, me pretekst se gjoja ai ka bërë falsifikimin e regjistrimit të makinës.

Njoftohet se Sylë Syla punon në Zvicër qe 20 vjet.

 

15 gusht 1995

Në komunën e Istogut u vendosën deri tash 227 refugjatë serbë

Sot, në qendrën për rehabilitim në Banjë të Pejës të komunës së Istogut u vendosën edhe 50 refugjatë serbë të ardhur nga Knini, njofton Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Istog.

Vlen të theksohet se 55 refugjatët serbë nuk janë vendosur dje në lokalet e hotelit “Gërmeç”, por në SHNK në Gjurakoc.

Njoftohet se deri tash në komunën e Istogut janë vendosur gjithsej 227 refugjatë serbë të ardhur nga Kroacia.

 

 15 gusht 1997

Ushtria serbe maltretoi rëndë 12 shqiptarë

 “Bujku” i sotëm, duke iu referuar Komisionit për Informim të Degës së LDK-së në Shtërpcë, njofton se më 11 gusht, rreth orës 15, derisa ktheheshin pas mbledhjes së boronicave në bjeshkët e Sharrit, në afërsi të fshatit Blutinë e Epërme e Prizrenit, nga ushtarët serbë u ndaluan dhe u maltretuan rëndë Ahmet Bajrami, Myftar Syla, Sefer Muharremi, Rasim Selmani, Florim Selmani, Basri Muharremi, Njazi Muharremi, Besim Tahiri, Avni Muharremi, Bujar Muharremi të gjithë këta nga fshati Viçaj dhe Nexhat Arifi e Razim Arifi nga fshati Firajë.

Këta të rinj u ndaluan në afërsi të Blutinës, që është shumë larg nga karakolla e ushtrisë dhe sapo u nxorrën nga fshati ku u maltretuan rreth dy orë.

Më pas, këta të rinj u dërguan në Karakoll ku kundër tyre vazhduan maltretimet e rënda fizike e psikike.

Ushtarët kishin lënë në tavolina revole, automatikë e litarë dhe duke iu kërcënuar me cinizëm u thoshin: “zgjidhni armët me të cilat do ta vrani veten”.

Megjithatë, momentet më të rënda e më shqetësuese për ta ishin kur u shkaktohej maltretimi me rrymë, malterim ky që zgjaste edhe mbi një gjysëm ore.

E gjithë jo zgjati deri në orën 22, kur 12 shqiptarët filloi t’i marrë në pyetje një rreshter i klasës së parë, i cili, sipas dëshmitarëve, ishte i përkatësisë myslimane. Edhe sjelljet e hetimet e tij ishin të njëjta e të rënda. Rreth orës 22,45 minuta në karakoll paraqitet Sami Selmani, babai i Rasimit e Florimit, i cili më parë duke i kërkuar bijtë e të rinjtë e tjerë, rastin e kishte paraqitur në stacionin e milicisë në Sreckë të Shtërpcës dhe pastaj në mungesë të informatave ishte nisur për në karakoll. Pas bisedës së tij me rreshterin, 12 të rinjtë u liruan, por atyre ushtria serbe ua ndali letërnjoftimet dhe i urdhëroi që sërish të nesërmen të paraqiten në të njëjtin vend.

Por, as të nesërmen atyre nuk iu kthyen letërnjoftimet. Më vonë

Sami Selmani rastin e paraqiti në kazermën e ushtrisë serbe në Prizren, ku nga komandanti i kazermës së ushtrisë serbe mori përgjigje se ky rast nuk është lajmëruar. Ky komandant pastaj me disa ushtarakë të tjerë shkoi në karakoll dhe këtyre personave ua ktheu letërnjoftimet, thuhet në njoftim.

 

15 gusht 1998

Sulm masiv serb mbi fshatrat bri rrugës Pejë – Deçan

Janë sulmuar fshatrat e Deçanit: Isniq, Lëbushë, Strellc, Prapaçan, Dubovik e Krushec si edhe fshatrat Loxhë e Raushiq afër Pejës. – Deri më tash pesë civilë të vrarë. – Mbi 50. 000 shqiptarë, shumica prej tyre refugjatë, po mbahen në rrethim në fshatrat e sulmuara

Në orët e hershme të mëngjesit forcat serbe kanë filluar sot një sulm masiv kundër fshatrave bri rrugës Deçan – Pejë. Në këtë sulm po marrin pjesë 46 tankse, katër aeroplanë, tetë helikopterë, 20 kamionë e forca të tjera.

Bashkëpunëtori i QIK-ut nga rrethinat e Deçanit, burime të KMDLNJ-së në Pejë dhe dëshmitarë të ndryshëm të fshatrave të Deçanit i thanë sot QIK-ut se pas sistemimit të forcave mëdha serbe gjatë natës, sot në orën 6:00 ka filluar sulm masiv kundër fshatrave Loxhë e Raushiq, të komunës së Pejës, dhe mbi fshatrat e Deçanit: Isniq, Lëbushë, Strellc, Prapaçan, Dubovik, Krushec e tjerë.

KMDLNJ nga Peja njoftoi se sulmi mbi fshatin Loxhë filloi në orën 6:00 me hedhjen e nga një bombe nga katër aroplanë të tipit “Orao”. Pastaj ka vazhduar granatimi nga bazat ushtarake në Zagërmë dhe nga baza e instaluar në fshatin Gorazhdec. Prej orës 6:00 deri në 8:15 kanë rënë së paku 200 granata në fshat. Nga fshati po del tym e flakë, ndërsa deri tash nuk dihet për viktima, pasi fshati është i bllokuar. Nga baza ushtarake në Zagërmë po granatohet edhe fshati Strellc, në një largësi rreth katër kilometra.

Osman Cacaj, kryetar i Komisionit për Informin në Degën e LDK-së në Deçan, i tha QIK-ut se sot në orën 6:00 nga helikopterët e autoblindat ka filluar një sul masiv mbi fshatrat e Deçanit. Deri në orën 9:00, kur po vazhdonte sulmi, dihej për pesë civilë të vrarë.

  1. Cacaj tha se se në këto fshatra gjenden rreth 60. 000 banorë të komunave të Deçanit, Pejës, Malishevës, Gjakovës.

Në emër të fëmijëve, grave e pleqve ai i bëri thirrje bashkësisë ndërkombëtare që të ndërhyjë urgjentisiht për të shpëtuar popullin e sulmuar të Deçanit e Pejës.

  1. Cacaj tha se helikopteri po fluturon vazhdimisht mbi këtë zonë, ndërsa popullsia nuk ka t’ia mbajë. Prej uikendit të javës së kaluar, kur filloi një ofensivë e fuqishme serbe në komunën e Deçanit, kjo popullsi është mbajtur në rrethim të plotë të forcave serbe.

Një dëshmitar tjetër i tha QIK-ut se po granatohen edhe fshatrat Lugut të Baranit.

 

Continue Reading

Të kërkuara