Botë

DW: Gjermani: Për çfarë po i shpenzon Bundeswehri mliardat?

Published

on

 

Nina Werkhäuser/DW

Gjermania po shpenzon shuma rekord për armatimin. Bundeswehri po porosit armë dhe pajisje të reja në një masë të madhe. Ja disa shembuj konkretë.

Ushtria gjermane(Bundeswehr) ka në dispozicion më shumë se 108 miliardë euro sivjet – një shumë e madhe dhe e paprecedentë. Ushtria financohet nga buxheti aktual federal dhe nga fondet speciale për të cilat shteti merr hua.

Me këto para Bundeswehri, tek i cili është kursyer për dekada, duhet të bëhet përsëri i aftë për luftë. Kjo duhet të ndodhë sa më shpejt të jetë e mundur, pasi qeveria federale druhet se Rusia mund të jetë e aftë të nisë ndonjë sulm në territorin anëtar të NATO-s që në vitin 2029.

Çfarë blen Bundeswehr me miliardat? Dhe si funksionon armatimi i shpejtë?

Drone luftarake për herë të parë për Bundeswehrin

Për një kohë të gjatë, nuk kishte shumicë politike për blerjen e dronëve luftarakë. Por lufta në Ukrainë, në të cilën dronët janë një faktor vendimtar, ka çuar në një ndryshim të të menduarit në Gjermani. Për herë të parë në historinë e saj, ushtria gjermane do të porositë disa mijëra dronë luftarakë këtë vit. Porosia iu është dhënë me përparësi kompanive të reja të teknologjisë: startup-et Stark Defence nga Berlini dhe Helsing nga Mynihu do të marrin secila një porosi me vlerë deri në 300 milionë euro. Prototipet e konkurrentit Rheinmetall nuk i kanë bindur autoritetet e Bundeswehrit.

Do të blihen dronët kamikaze, të njohur në zhargonin teknik si “municione që ecin kot”. Dronët e pajisur me një kokë rakete përplasen në objektivin e tyre dhe vetëshkatërrohen gjatë këtij procesi. Ndër të tjera, me këto drona do të pajiset një brigadë e Bundeswehrit në Lituani, e cila po krijohet për të mbrojtur më mirë krahun lindor të NATO-s.

Mbrojtja kundër dronëve dhe armët lazer

Bundeswehri gjithashtu ka mangësi në mbrojtjen e tij kundër dronëve. Kjo duhet të zgjidhet duke kombinuar mbrojtje të ndryshme. Spektri varion nga pajisjet elektronike të bllokimit deri te automjeti i blinduar anti-ajror Skyranger 30, i cili gjithashtu mund të neutralizojë tufa dronësh.

Skyranger, i prodhuar nga koncerni Rheinmetall, është veçanërisht i rëndësishëm sepse ka gjithnjë e më shumë fluturime të dyshimta me dronë mbi Gjermani, përfshirë edhe mbi objektet e Bundeswehrit. Por ai mund të jetë i gatshëm për përdorim vetëm në vitin 2028. Skyranger do të bëhet sistemi kryesor i armëve të njësisë së sapoformuar kundërajrore të Bundeswehrit. Kjo njësi u shpërbë në vitin 2012 sepse u konsiderua se nuk ishte më e nevojshme.

Një armë e re lazer është planifikuar për mbrojtje kundër dronëve, kryesisht e rëndësishme për Marinën. Konkretisht, anijet kanë kapacitet të kufizuar për të ruajtur municione, dhe armët lazer kanë nevojë vetëm për energji elektrike. Një armë e tillë lazer për mbrojtje kundër dronëve, e zhvilluar nga kompanitë Rheinmetall dhe MBDA, tashmë ka kaluar fazën e testimit në Marinë. Tani është gjithashtu në listën e prokurimit të Bundeswehr.

Porosi edhe tek prodhuesit amerikanë

Edhe pse Bundeswehri blen kryesisht pajisjet e saj të reja nga prodhuesit gjermanë dhe evropianë të armëve, disa kontrata të mëdha janë lidhur edhe me koncernet amerikane. Për shembull, ajo për aeroplanin luftarak F-35A, i cili konsiderohet avioni luftarak më modern në botë. Qeveria gjermane porositi 35 copë nga gjigandi amerikan i mbrojtjes Lockheed Martin. Kostoja e të gjithë paketës, duke përfshirë armët dhe pjesët rezervë: gati dhjetë miliardë euro.

Një nga arsyet e zgjedhjes: F-35 mund të armatoset me bomba bërthamore amerikane në rast emergjence. Ky rol më parë luhej nga avionët Tornado të Bundeswehrit, të cilët së shpejti do të tërhiqen nga shërbimi për shkak të vjetërsisë së tyre. Flota gjermane F-35 bëhet kështu pjesë e ombrellës bërthamore të NATO-s mbi Evropën.

Përveç kësaj, Bundeswehri po blen edhe 60 helikopterë të rëndë transporti CH-47 Chinook nga koncerni amerikan Boeing. Në Evropë, thonë ekspertët, nuk ka produkt konkurrues me aftësi të tilla. Çmimi: 7.3 miliardë euro.

Nga Boeing vjen avioni i zbulimit detar P-8A Poseidon, i cili falë teknologjisë më moderne të sensorëve mund të monitorojë zona të mëdha detare dhe të zbulojë nëndetëse. Kopja e parë iu dorëzua Marinës Gjermane në vjeshtë. Sipas Ministrit të Mbrojtjes Boris Pistorius (SPD), ky avion mund të jetë kontributi i Gjermanisë për mbikëqyrje më të mirë të ujërave përreth Groenlandës, si pjesë e misionit të NATO-s.

Lajm për Bundeswehrin: projekti Uranos KI

Sistemet moderne të armëve nuk mund të imagjinohen më pa inteligjencën artificiale (IA). Se sa shumë po rritet rëndësia e saj, tregohet nga projekti Uranos KI, i cili do të pajisë brigadën Bundeswehr në Lituani.

Në krahun lindor të NATO-s, zona të mëdha duhet të monitorohen me saktësi ku futet në përdorim sistemi UI. Ai duhet të ndihmojë në analizimin e sasive të mëdha të të dhënave të mbledhura nga sensorë të ndryshëm. Kjo, për shembull, mund të lehtësojë zbulimin e dronëve armik. Detajet e projektit mbahen sekret nga Ministria e Mbrojtjes për arsye të mira.

Fregata F126: probleme me një projekt prestigjioz

Rasti i fregatës F126 tregon se jo të gjitha projektet e mëdha të kushtueshme ecin gjithmonë mirë. Pasi projektimi i anijes më të madhe luftarake të Marinës u prit me entuziazëm, zhgënjimi u shfaq shpejt gjatë ndërtimit. Kontraktori kryesor, kantieri holandez i anijeve Damen Naval, dështoi të zbatonte planet. Sipas raporteve të medias, rreth 1.8 miliardë euro janë investuar tashmë në F126. Projekti mund të kthehet në “gropë të miliardave”, kanë frikë politikanët e opozitës.

Tani kompania gjermane Naval Vessels Lürssen (NVL) duhet të marrë përsipër projektin dhe të shpëtojë atë që është ende e mundur. Por, meqenëse marina ka nevojë urgjente për fregata të reja për shkak të angazhimeve të NATO-s, po planifikohet një zgjidhje kalimtare.

Bundeswehri dëshiron të blejë fregata shtesë të tipit MEKO A-200 nga TKMS, prodhuesi më i madh i anijeve luftarake në Gjermani. Meqenëse ky model është ndërtuar tashmë për eksport, planet janë të plota. Por edhe kjo “zgjidhje kalimtare” sigurisht kushton shtesë, Bundestagu tashmë miratoi 7.8 miliardë euro shtesë për të vitin e kaluar.

Uniforma të reja për ushtarët e ardhshëm

Edhe për uniformat e reja dhe pajisjet personale, Bundestagu miratoi një shumë të madhe në fund të vitit të kaluar – për një total prej 460.000 ushtarësh. Kritikët kanë pyetur nëse kjo është e tepërt, pasi Bundeswehri aktualisht ka vetëm rreth 184.000 anëtarë. Por numri i ushtarëve duhet të rritet ndjeshëm, përfshirë rezervat, në 460.000 burra dhe gra. Kjo mund të zgjasë me vite, por uniformat do të jenë të disponueshme në numër të mjaftueshëm gjithsesi. Kur ushtarë të rinj bashkohen me shërbimin, “nuk mund t’i veshim me pantallona sportive”, shpjegoi Ministri i Mbrojtjes Boris Pistorius.

 

 

Continue Reading

Live

Inteligjenca amerikane zbulon plane të Iranit për sulme ndaj zyrtarëve të administratës Trump në Washington

Published

on

By

Informacionet e reja të inteligjencës amerikane tregojnë se Irani po harton plane për të shënjestruar zyrtarë të lartë të administratës së presidentit Donald Trump, përmes shpërthimit të një të ashtuquajture “bombe të pistë” ose një arme kimike në Washington DC, kanë bërë të ditur për CNN shtatë zyrtarë amerikanë.

Burime në dijeni të këtyre të dhënave i kanë përshkruar planet iraniane, të paktën në këtë fazë, si përpjekje për të krijuar alternativa veprimi dhe jo si shenjë se një sulm është i pashmangshëm. Megjithatë, dy prej burimeve theksuan se planet e zbuluara janë mjaft konkrete dhe përfshijnë lokacione e objektiva të caktuara, duke nxitur një sërë përgatitjesh emergjente dhe takimesh parandaluese nga autoritetet amerikane gjatë javës së kaluar.

Zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Lauren Bis, deklaroi se SHBA-ja po monitoron çdo rrezik të mundshëm, duke shtuar se aktualisht “nuk ka kërcënime të besueshme ndaj territorit amerikan”. Nga ana tjetër, zyrtarët amerikanë e shohin këtë planifikim aktiv të Teheranit brenda territorit të SHBA-së si një shenjë alarmante të gatishmërisë së Iranit për të përshkallëzuar situatën, nën presionin e sulmeve të vazhdueshme ushtarake amerikane dhe bllokadës ekonomike ndëshkuese.

Ndonëse nuk ka prova se Teherani ka vendosur t’i vërë në zbatim këto plane — dhe sipas njërit prej burimeve mbetet ende e paqartë nëse Irani ka personelin e nevojshëm në terren për t’i realizuar — kërcënimet kanë sjellë masa të shtuara sigurie. Si pasojë, Shërbimi Sekret amerikan e zhvendosi javën e kaluar sekretarin e Thesarit, Scott Bessent, në një objekt banimi ushtarak.

Këto zbulime vijnë në një moment kur bisedimet diplomatike për përfundimin e konfliktit po vazhdojnë me vështirësi, ndërsa presidenti Trump deklaroi javën e kaluar se lufta do të përfundonte “shumë shpejt”. Planet e Iranit për të goditur zyrtarë aktualë dhe ish-zyrtarë amerikanë, përfshirë edhe komplotin e zbuluar në vitin 2024 për vrasjen e Trumpit, kanë ekzistuar që nga mandati i tij i parë, por deri më tani ishin përqendruar kryesisht në shënjestrimin e tyre jashtë territorit amerikan.

 

Continue Reading

Botë

Arrestohet një 31-vjeçar shqiptar në Gjermani, kishte shtatë pseudonime dhe dhjetë kërkesa policore

Published

on

Policia Federale Gjermane ka arrestuar një 31-vjeçar shqiptar në Aachen, nën dyshimin se kishte tentuar të vidhte produkte farmaceutike në një farmaci, së bashku me një 29-vjeçare nga Bullgaria.

Gjatë verifikimeve në stacionin policor, autoritetet zbuluan se shqiptari ishte i njohur për policinë me shtatë pseudonime, ndërsa ndaj tij ishin regjistruar dhjetë kërkesa për përcaktimin e vendndodhjes, të iniciuara nga Prokuroria Publike e Bremenit.

Sipas njoftimit të Policisë Federale, ngjarja ndodhi të dielën, rreth orës 11:00, në një farmaci në stacionin kryesor të trenit në Aachen. Dy personat dyshohet se kishin tentuar të merrnin produkte farmaceutike në vlerë prej rreth 28 eurosh.

Gruaja ishte ndaluar në vendin e ngjarjes, ndërsa burri ishte larguar para mbërritjes së policisë. Ai u gjet më vonë në një garazh parkimi aty pranë, ku u përpoq të largohej pasi vërejti zyrtarët. Mallrat e dyshuara të vjedhura u gjetën në dysheme pranë tij.

Gjatë shoqërimit në stacion, 31-vjeçari kundërshtoi policët dhe përdori forcë fizike ndaj tyre, por zyrtarët arritën ta neutralizonin dhe ta prangosnin.

Sipas policisë, dhjetë kërkesat për përcaktimin e vendndodhjes së tij lidhen me dyshime për vepra të ndryshme penale, përfshirë vjedhje, grabitje, kërcënime, sulme të rënda dhe sulm seksual.

Po ashtu, verifikimet zbuluan se shqiptari ishte dëbuar nga Gjermania në vitin 2023 dhe ndaj tij ishte vendosur ndalim pesëvjeçar për hyrje dhe qëndrim në këtë shtet.

Gjatë kontrollit fizik, në çantën e belit të tij u gjet edhe një thikë, lehtësisht e arritshme. Për këtë arsye, ndaj tij u shtua edhe dyshimi për vjedhje me armë.

Pas konsultimit me prokurorin, 31-vjeçari u dërgua në paraburgim në Aachen, me qëllim të paraqitjes para gjykatës për caktimin e masës së paraburgimit.

Ndërkaq, 29-vjeçarja nga Bullgaria u lirua pasi ndaj saj u ngrit kallëzim penal./A.K/

Continue Reading

lajme

Mbyllet ura e Krimesë pas goditjes ukrainase, Rusia bombardon urat e Kievit

Published

on

By

Një urë kyçe që lidh Krimenë e pushtuar me Rusinë është mbyllur pas raportimeve se një sulm ukrainas i ka shkaktuar dëme të mëdha, gjatë një nate ku të dyja vendet ndërluftuese shënjestruan kalime strategjike.

Ish-këshilltari i presidentit ukrainas Volodymyr Zelensky, Anton Gerashchenko, publikoi pamje dhe video që pretendojnë se tregojnë shembjen në ujë të një pjese të urës së Krimesë — e njohur edhe si Ura e Kerçit — ku shihet një hark mbështetës dhe një segment rrugor i dalë mbi sipërfaqen e ujit. Këto pamje ende nuk janë verifikuar në mënyrë të pavarur, ndërsa guvernatori i Krimesë i emëruar nga Moska, Sergei Aksyonov, konfirmoi në Telegram pezullimin e qarkullimit mbi urë. Mediat shtetërore ruse raportuan se të martën pritet një takim për të diskutuar situatën.

Nga ana tjetër, kryetari i bashkisë së Kievit, Vitali Klitschko, bëri të ditur se urat Veriore dhe Jugore — rrugë të rëndësishme mbi lumin Dnipro — janë mbyllur pas sulmeve me raketa balistike ruse. Shpërthime të fuqishme u dëgjuan në Kiev pak para mesnatës së të martës, duke shkaktuar dëme në infrastrukturën kritike, ndërprerje të ngrohjes dhe ujit, si dhe dëmtimin e disa linjave mbitokësore të metrosë. Me tetë ura kryesore që lidhin pjesën perëndimore dhe lindore të kryeqytetit për rreth tre milionë banorë, këto sulme pritet të shkaktojnë kaos të madh në trafik. Ndërkohë, tre persona të tjerë mbetën të plagosur nga një sulm raketor rus në rajonin e Cherkasyt.

Sulmet ruse erdhën një ditë pasi Ukraina nisi përpjekjen e saj të fundit për të nxjerrë jashtë funksionit urën e Krimesë, e cila u ndërtua nga Rusia pas aneksimit të gadishullit në vitin 2014 dhe u inaugurua personalisht nga presidenti Vladimir Putin në vitin 2018. Nga sulmi i natës së të dielës, autoritetet ruse raportuan për dy persona të vrarë. Ndërsa Ukraina po përpiqet të rrisë koston ekonomike të luftës duke goditur rafineritë e naftës, sulmi ndaj kësaj ure synon të rrisë koston politike për Putinin.

Kjo valë e re sulmesh të ndërsjella vjen në prag të takimit të së enjtes në Shenzhen të Kinës mes liderëve të Kinës, SHBA-së dhe Rusisë, dhe pas bisedimeve të së hënës mes zyrtarëve amerikanë, ukrainas dhe evropianë për të lehtësuar një “angazhim të drejtpërdrejtë” mes Rusisë dhe Evropës për t’i dhënë fund luftës.

Pas takimit të së hënës, i dërguari amerikan Jared Kushner, dhëndri i presidentit Donald Trump, deklaroi se SHBA-ja është e përkushtuar t’i ofrojë Ukrainës garanci të forta dhe të besueshme sigurie, si dhe një rrugë drejt anëtarësimit në BE, duke shtuar se NATO mbetet shtyllë kritike e sigurisë evropiane. Presidenti Zelensky e cilësoi takimin si “të vështirë”, duke theksuar nevojën për më shumë mbështetje në mbrojtjen ajrore kundër raketave balistike ruse, për të cilat tha se po furnizohen nga Koreja e Veriut, si dhe kërkoi përfshirjen e vendeve evropiane në çdo bisedim paqeje. /BBC/

Continue Reading

Lajmet

Trafiku ajror në SHBA nis rikthimin në normalitet pas kaosit të fundjavës; Trump e demokratët përplasen për fajin

Published

on

By

Udhëtimi ajror në Shtetet e Bashkuara ka shënuar shenja të rikthimit gradual në normalitet të hënën, pas disaditëshit me ndërprerje të mëdha të trafikut që lanë mijëra pasagjerë të bllokuar dhe shkaktuan anulimin e mijëra fluturimeve anembanë vendit.

Sipas faqes së monitorimit të fluturimeve FlightAware, situata në orët e para të së hënës është përmirësuar ndjeshëm, duke u regjistruar më pak se 300 fluturime të anuluara dhe rreth 1.000 të vonuara – një rënie e madhe krahasuar me rreth 2.300 anulimet dhe mbi 10.000 vonesat e së dielës.

Kompanitë kryesore ajrore amerikane kanë konfirmuar stabilizimin e operacioneve:

American Airlines njoftoi se është e përgatitur të operojë me orar kryesisht normal, duke theksuar se nuk parashikon anulime të tjera të gjera pas kësaj ngjarjeje që preku të gjithë industrinë.

Delta Air Lines deklaroi se shumica e fluturimeve po zhvillohen normalisht, ndonëse paralajmëroi se disa pasagjerë mund të përballen ende me vonesa të izoluara.

Southwest Airlines dhe Alaska Airlines raportuan gjithashtu se janë rikthyer në orar të plotë dhe se operacionet janë rikuperuar në pjesën më të madhe.

Kriza nisi të premten, kur Administrata Federale e Aviacionit (FAA) urdhëroi ndalimin e fluturimeve në të gjithë vendin për më shumë se katër orë, për shkak të një defekti në komunikim që preku sistemet e kontrollit të trafikut ajror. Edhe pse urdhri u hoq po atë mbrëmje, efektet zinxhir zgjatën gjatë gjithë fundjavës. Zyrtarët kanë fajësuar punimet e mirëmbajtjes për zëvendësimin e kabllove të vjetra prej bakri me fibra optike, por shkaku i saktë mbetet ende nën hetim.

Ndërprerja e trafikut ajror ka nxitur edhe debate politike në Uashington. Presidenti Donald Trump, pas heshtjes gjatë fundjavës, reagoi të dielën në platformën Truth Social, duke kritikuar gjendjen e sistemeve të kontrollit ajror dhe duke fajësuar administratën e kaluar, si dhe mungesën e fondeve nga Kongresi.

“Administrata Biden ishte një katastrofë për FAA-në. Gjithçka që prekën shkoi keq. U shpenzuan shumë para në mënyrë të pamenduar, duke e bërë një sistem të vjetër dhe të dëmtuar edhe më keq se sa ishte kur ata morën drejtimin”, shkroi Trump.

Nga ana tjetër, sekretari i Transportit, Sean P. Duffy, në një intervistë për CNN deklaroi se merr përgjegjësinë për sistemin e trashëguar, por përsëriti thirrjen për miliarda dollarë financime shtesë për modernizimin e infrastrukturës së vjetruar, duke kërkuar që të lihet mënjanë partizanizmi politik. Ndërkohë, senatori demokrat nga Maryland, Chris Van Hollen, akuzoi administratën Trump se po përpiqet t’ia kalojë përgjegjësinë Kongresit, ndonëse fondet për përmirësimin e sistemit të aviacionit janë miratuar tashmë.

 

Continue Reading

Të kërkuara