Published
3 years agoon
By
Betim GashiNë fusha të ndryshme të studimit, ka ende probleme që nuk kanë gjetur zgjidhe. Janë krijuar disa teori, por asnjëra prej tyre nuk ka një shpjegim shterues për çështje të caktuara. Pra, vini në punë trurin tuaj dhe shihni nëse mund të zgjidhni ndonjë nga dhjetë problemet e pazgjidhura të listuara më poshtë:
10. Çfarë e shkaktoi depresionin e madh?
Depresioni i Madh ishte një rënie dramatike ekonomike në të gjithë botën, duke filluar në disa vende që në vitin 1928. Fillimi i Depresionit të Madh në Shtetet e Bashkuara, është i lidhur me kolapsin e tregut të aksioneve në 29 tetor 1929, e njohur si E Premtja e Zezë. Depresioni pati efekte shkatërruese si tek vendet e industrializuara, ashtu edhe ato prej të cilave importoheshin lëndët e para.
Tregtia ndërkombëtare psoi një rënie të ndjeshme, ashtu si edhe të ardhurat personale, të ardhurat nga taksat, çmimet dhe fitimet. Qytetet në mbarë botën u goditën rëndë, sidomos ato që vareshin nga industria e rëndë. Ndërtimi pothuajse u ndërpre në shumë vende. Se çfarë e shndërron një recesion zakonisht të butë dhe të shkurtër apo ciklin “e zakonshëm” të biznesit në një depresion të madh, ky është ende një subjekt debatesh dhe shqetësimesh.
Studiuesit nuk kanë rënë dakord mbi shkaqet e sakta dhe rëndësinë e tyre relative. Kërkimi i shkaqeve, është i lidhur ngushtë me çështjen se si të shmanget një depresion në të ardhmen, dhe këssisoj pikëpamjet politike dhe këndvështrimet mbi politikat nga ana e studiuesve, janë të përziera në analizën e ngjarjeve historike të 80 viteve më parë.
Çështja më kryesore është nëse kriza qe kryesisht një dështim i tregjeve të lira apo në masë të madhe një dështim nga ana e qeverive për të parandaluar falimentimet e shumëpërhapura bankare, panikun që pasonte dhe reduktimin e ofertës së parasë. Ata që mbështesin një rol të madh të qeverisë në ekonomi, besojnë se Depresioni i Madh ishte më së shumti një dështim i tregut të lirë, ndërsa ata që besojnë tek tregjet e lira thonë se qe kryesisht dështimi i qeverisë ai që e përkeqësoi problemin.
9. Cila është origjina e gjuhës?
Origjina e gjuhës (glottogony), është një temë që ka krijuar spekulime të konsiderueshme gjatë gjithë historisë njerëzore. Përdorimi i gjuhës, është një nga tiparet më të spikatura dhe diagnostikuese që e dallojnë Homo Sapiensin nga speciet e tjera. Ndryshe nga e shkruara, gjuha e folur nuk lë gjurmë. Prandaj gjuhëtarët duhet të mbështeten në metoda indirekte, në përpjekjen e tyre për të deshifruar origjinën e gjuhës.
Në një fazë të evolucionit të njeriut, janë krijuar një ose më shumë sisteme të komunikimit verbal nga mjetet proto-gjuhësore ose jo-gjuhësore të komunikimit. Shimpanzetë dhe njerëzit u ndanë nga paraardhësi i përbashkët rreth 6 milionë vjet më parë, një moment kyç për evolucionin gjuhësor. Prej atëherë të gjitha hominidët e tjerë, të cilët mund të kenë dhënë shenja se si është zhvilluar gjuha, u zhdukën. (bota.al)
8. Çfarë e shkaktoi Revolucionin Industrial?
Revolucioni Industrial ishte një periudhë e fundit të shekullit XVIII dhe fillimit të shekullit XIX, kur ndryshime të mëdha në bujqësi, manafakturë, dhe transport patën një efekt të madh tek kushtet social-ekonomike dhe kulturore në Britani, dhe që më pas u përhapën në të gjithë botën, një proces që njihet ndryshe edhe si industrializimi.
Fillimi i Revolucionit Industrial shënoi një kthesë të madhe në historinë shoqërisë njerëzore, e krahasueshme me shpikjen e bujqësisë apo krijimin e qytet-shteteve të para; thuajse çdo aspekt i jetës së përditshme dhe shoqërisë njerëzore u ndikua në një farë mënyre. Shkaqet e këtij revolucioni ishin komplekse dhe mbeten ende një temë e debatueshme, me disa historianë që e shohin revolucionin si një produkt të ndryshimeve sociale dhe institucionale, të ndodhura në fund të epokës së feudalizmit në Britani, pas Luftës Civile Angleze në shekullit XVII.
Ndërsa kontrollet e kufijve kombëtare u bënë më efektive, përhapja e sëmundjeve u pakësua, në një kohë që u arrit parandalimi në kohë i epidemive deri atëhere mëse të zakonshme. Përqindja e fëmijëve që jetuan tej fëmijërisë u rrit në mënyrë të konsiderueshme, duke çuar në krijimin e një force të madhe punëtore.
Një çështje që ka ende sot interes për historianët, është arsyeja pse Revolucioni Industrial ndodhi në Evropë, dhe jo në pjesë të tjera të botës së shekullit XVIII-të, veçanërisht në Kinë, Indi dhe Lindjen e Mesme, apo në epoka të tjera si Antikiteti Klasik apo Mesjeta. Në këtë rast sillen në vëmendje faktorë të shumtë, duke përfshirë ekologjinë, qeverinë dhe kulturën.
7. Si është fituar gjuha?
Përftimi i gjuhës është procesi përmes së cilës zhvillohet aftësia e gjuhës tek një njeri. Shqetësimi i parë lidhet me zhvillimin e gjuhës tek fëmijët, ndërsa i dyti me zhvillimin e gjuhës tek të rriturit. Historikisht, teoricienët shpesh janë të ndarë ndërmjet theksimit të natyrës ose ushqimit, si faktori më i rëndësishëm shpjegues për përftimin. Një linjë e debatit është në mes të dy këndvështrimeve: atë të nativizmit psikologjik, dmth, aftësisë që ka gjuha për të qenë disi “e veçantë” në trurin e njeriut, dhe atë të “tabula rasa”, pra, gjuha është e përftuar për shkak të ndërveprimit trurit me mjedisin përreth.
6. Çfarë janë numrat ?
Pyetja këtu është: çfarë janë numrat, vendosje, grupe, pika etj? Në matematikë, një strukturë mbi një grup, ose më në përgjithësi një lloj, përbëhet nga objekte të tjera matematikore, që në njëfarë mënyre i bashkëngjiten grupit, duke e bërë më të lehtë për ta shpërfaqur apo punuar me të, ose i dhënë grumbullimit kuptim apo rëndësi. A janë ato objekte reale, apo janë thjesht marrëdhënie që domosdoshmërisht ekzistojnë në të gjitha strukturat?
Edhe pse ekzistojnë shumë këndvështrime të ndryshme në lidhje me atë se çfarë është një objekt matematikor, diskutimi mund të ndahet përafërsisht në dy shkolla të kundërta të mendimit: neoplatonizmi, i cili pohon se objektet matematikore janë të vërteta, dhe formalizmit, që thotë se objektet matematikore janë thjesht ndërtime formale.
5. Paradoksi i togut
Paradoksi i togut rrjedh nga presupozime të paqarta. Ai është një shembull i paradoksit që krijohet kur merret parasysh një grumbull rëre (ose kashte), nga i cili hiqen në mënyrë individuale kokrrizat. A është ende një “grumbull”, kur mbetet vetëm një kokërr? Problemi është në thelb pjesë e filozofisë së gjuhës, ku termat mund të jenë relative dhe të përpacaktuar, në krahasim me problemet në matematikë – ku të gjitha termat nga natyra kanë disa përkufizime – edhe nëse ai është vetëm si një variabël.
Më poshtë është një shembull i paradoksit:
Një grumbull rëre është i përbërë nga një koleksion i madh kokrrizash (Premisa 1)
Një grumbull rëre minus një kokërr, është ende një grumbull rëre. (Premisa 2)
Përdorime të përsëritura të Premisës nr 2 (çdo herë duke filluar me një numër më të vogël kokrrash), detyron me gjasë një persona të pranojë përfundimin se një grumbull mund të përbëhet edhe nga vetëm një kokrrizë rëre. Përballë kësaj, ekzistojnë disa mënyra për të shmangur këtë përfundim.
Dikush mund të kundërshtojë premisën e pare, duke mohuar se një grup i madh kokrizash përbën një grumbull (ose më në përgjithësi, duke mohuar se ka grumbuj). Një tjetër mund të kundërshtojë premisën e dytë, duke thënë se nuk është e vërtetë që të gjitha grupet e kokrrizave që iu është hequr një kokrrizë përbëjnë një grumbull.
Ose mund të pranojë përfundimin, duke insistuar se një grumbull rëre mund të përbëhet nga vetëm një kokrrizë. Paradoksi është i ndërlikuar për filozofët, sepse ata duhet të shpjegojnë se pse njëra nga dy premisat apo përfundimet është e gabuar, ndonëse ato duken të jenë vetë-dukshme.
4. A ekzistojnë vrimat e zeza?
A ekzistojnë vërtet vrimat e zeza? A rrezatojnë ato, siç parashikon baza teorike? A përmban ky rrezatim informacion mbi strukturën e tyre të brendshme, siç sugjerohet nga dualiteti vlerësim-gravitetit, apo jo, siç nënkuptohet nga përllogaritja fillestare e Houking? Nëse jo, dhe vrimat e zeza mund të zhduken, çfarë ndodh me informacionin e ruajtur në to? (Mekanika kuantike nuk lejon shkatërrimin e informacionit).
Apo rrezatimi ndalon në një moment, duke i lënë mbetjet e vrimës së zezë? A ka një mënyrë tjetër për të shqyrtuar në një farë mënyre strukturën e tyre të brendshme, në rast se një strukturë e tillë ekziston vërtet? Ndërsa relativiteti i përgjithshëm e përshkruan një vrimë të zezë si rajonin e një hapësire boshe me një veçori të ngjashme në qendër dhe një horizont ngjarjesh në daljen e jashtme, përshkrimi ndryshon kur merren parasysh efektet e mekanikës kuantike.
Studimet mbi këtë temë, tregojnë se në vend të mbajtjes kapur të materies përgjithmonë, vrimat e zeza mund të çlirojnë ngadalë një formë të energjisë termike të quajtur rrezatimi Houking. Megjithatë, në fund, përshkrimi i saktë i vrimave të zeza, që kërkon një teori të gravitetit kuantik, është i panjohur.
3. Untriseptium137
Emri untriseptium është përdorur si një piketë, si p.sh tek artikuj shkencorë në lidhje me kërkimin e elementit 137. Elementët transuranikë (ata përtej uraniumit) janë, përveç sasive mikroskopike dhe plutoniumin, të prodhuara gjithmonë në mënyrë artificiale, dhe zakonisht përfundojnë duke u emëruar sipas emrit të një shkencëtari, apo vendndodhjes së një laboratori që punon mbi fizikën atomike.
Për shkak se rëndësia e elementit 137 u theksua për herë parë nga fizikanti Riçard Fejnman, Elementi 137 quhet nganjëherë jozyrtarisht si Fejnmanium (simboli Fy) .Çdo element me numër atomik më të madh se 137, do të kërkonte që elektronet e para të udhëtojnë më shpejt sesa shpejtësia e dritës. Që nga fillim të viteve 1900, fizikanët kanë menduar se ky numër (137) mund të jetë në qendër të një TMU, Teorisë së Madhe të Unifikuar, e cila mund të lidhet me teoritë e elektromagnetizmit, mekanikës kuantike, dhe më veçanërisht gravitetit.
Megjithatë, fizikanët duhet ende të zbulojnë ndonjë lidhje midis numrit 137 dhe çdo ligji tjetër të fizikës në univers. Pritej që një ekuacion i tillë i rëndësishëm, të gjeneronte një numër të rëndësishëm, si pi-ja, por ky nuk qe rasti. Çështja është se cilat janë pasojat kimike të të paturit një element me një numër atomik sipër 137, elektronet e para të të cilit të udhëtojnë më shpejt sesa drita? A është “Fejnmaniumi” elementi i fundit kimik që mund të ekzistojë fizikisht?
2. Pse shohim ëndrra?
Ngjarjet e ëndrrave janë shpesh të pamundura, ose nuk kanë gjasa të ndodhin në realitetin fizik: ato janë gjithashtu jashtë kontrollit të ëndërruesit. Përjashtim nga kjo bën ajo që njihet si ëndërrim i kulluar, në të cilën ëndërrimtarët e kuptojnë se janë duke ëndërruar, dhe janë shpesh
të aftë të ndryshojnë mjedisin e tyre në ëndërr, dhe kontrollojnë aspekte të ndryshme të saj.
Mjedisi i ëndrrës është shpesh shumë më real në një ëndërr të kulluar, dhe shqisat janë në gatishmërinë më të madhe. Nuk ka asnjë konsensus universal lidhur me përkufizimin biologjik të procesit të ëndërrimit.
Një vëzhgim i përgjithshëm tregon se ëndrrat janë të lidhura fort me gjumin REM. REM është faza e gjumit në të cilën aktiviteti i trurit është më syçelët, çka është arsyeja pse shumë studiues besojnë se në këtë fazë ëndrrat janë më të forta, edhe pse kjo do të thotë gjithashtu se në këtë gjendje ëndrrat mbahen mend më lehtë. Gjatë një jetëgjatësie tipike, një njeri kalon në total 6 vjet duke ëndërruar (ose rreth 2 orë çdo natë). Nuk dihet se në cilën pjesë të trurit e kanë origjinën ëndrrat – nëse ka realisht një vend të veçantë – ose pse ndodhin ëndrrat.
1. Cilat janë origjinat kimike të jetës?
Cilat janë origjinat kimike të jetës? Si përbërësit kimikë jo të gjallë gjenerojnë vetë-kopjimin, format e ndërlikuara të jetës? Në shkencat natyrore, abiogjeneza, çështja e origjinës së jetës, është studimi se si jeta në Tokë mund të ketë dalë nga jo-jeta. Ekziston një konsensus shkencor sipas së cilës abiogjeneza ka ndodhur diku mes 4.4 miliardë viteve më parë, kur u krijuan avujt e parë të ujit të lëngshëm, dhe 2.7 miliardë viteve më parë, kur një sasi izotopesh të qëndrueshme të karbonit, hekurit, dhe squfurit shënjestrojnë mineralet me origjinë biogjenike, sedimenteve dhe markuesve biologjikë molekularë që tregojnë fotosintezën.
Nuk ekziston realisht asnjë “model standard” i origjinës së jetës. Por modelet e pranuara së fundmi, janë ndërtuar në një mënyrë apo një tjetër mbi një numër zbulimesh rreth origjinës së komponentëve molekularë dhe qelizorë për jetën. Që prej vitit 2007, askush nuk e ka sintetizuar ende një “protoqelizë” duke përdorur përbërës themelorë që mund të kenë qenë vetitë e nevojshme të jetës (e ashtuquajtura qasja “nga poshtë lart”). Pa një provë të këtij parimi, shpjegimet kanë qenë të prirura të jenë të kufizuara tek specifikat. Megjithatë, disa studiues janë duke punuar në këtë fushë, sidomos Stin Rasmusen në Los Alamos National Laboratory dhe Xhek Shostak nga Universiteti i Harvardit./bota.al/
Lajmet
UBT hap horizonte të reja në arsim me programe të avancuara studimi
Published
11 hours agoon
June 21, 2026By
UBTNews
Me vendimin e fundit të Këshillit Shtetëror të Cilësisë, UBT është akredituar me një seri programesh të reja studimi, duke e konsoliduar edhe më shumë pozitën e saj si një nga institucionet lidere të arsimit të lartë në Kosovë dhe rajon.
Përveç mbi 150 programeve dhe specializimeve ekzistuese, risitë e këtij viti sjellin drejtime moderne dhe të kërkuara në tregun global të punës, si: Fintech dhe Analitika e Biznesit, Fintech dhe Menaxhim i Inovacionit, Estetikë dhe Kozmetologji, Inxhinieri e Mjedisit dhe Infrastrukturë e Qëndrueshme, si dhe Inxhinieri Mekanike me fokus në teknologjitë më të avancuara industriale.
Në veçanti, programi i Inxhinierisë Mekanike është i konceptuar për të përgatitur studentët për profesionet e së ardhmes, duke integruar njohuri dhe aftësi në fusha si dizajni dhe prodhimi inxhinierik, automatizimi industrial, inxhinieria e automjeteve, teknologjitë hapësinore, sistemet e dronëve, robotika dhe sistemet inteligjente të prodhimit. Ky program synon të lidhë drejtpërdrejt studentët me zhvillimet më të fundit teknologjike dhe kërkesat reale të industrisë globale.
Po ashtu, programi Fintech dhe Analitika e Biznesit përfaqëson një kombinim të avancuar të financave me teknologjinë dhe analizën e të dhënave, duke i përgatitur studentët për karriera në banking digjital, kompani teknologjike, tregti elektronike, konsulencë dhe startup-e inovative.
Me këto zhvillime, UBT vazhdon të investojë në cilësi, inovacion dhe ndërkombëtarizim, duke u ofruar studentëve mundësi konkrete për zhvillim profesional dhe konkurrencë në tregun global të punës.
Kujtesë
Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 21 qershor 1993-1998?
Published
12 hours agoon
June 21, 2026By
UBTNews
Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.
Foto: Më 21 qershor 1998, nëpër Novi Pazar (në foto) kanë kaluar tre autobusë me shqiptarë të zënë rob
21 qershor 1993
Në Prishtinë policia serbe plaçkiti disa qytetarë në tregun e veturave
Dje, rreth orës 13.30, në tregun e veturave në Prishtinë, një grup policësh serbë plaçkiti një sasi të konsiderueshme malli me vlerë prej afro 3.000 markash gjermane nga disa qytetarë shqiptarë. Nga plaçkitja e policisë serbe më së keqi pësuan qytetarët, Sadri Llapashtica, Xhafer Latifi, Ibrahim Berisha, Jakup Aliu etj., të gjithë nga Prishtina.
Përveç plaçkitjes, Jakup Aliu edhe u rrah brutalisht.
21 qershor 1994
Represioni në Kosovë
Podujevë: – Më 18 qershor rreth orës 18:00, në rrugën e fshatit Bellopojë, një ekspeditë e policisë takoi imamin e xhamisë së këtij fshati, Beqir Llumnicën, të cilin pasi e legjitimoi e detyroi me dhunë që t’i dërgojë deri te shtëpia e Mustafë Malokut. Policia, nën pretekst të kërkimit të armëve, bastisi shtëpinë e Mustafë Malokut, tek i cili nuk u gjet asgjë. Pas bastisjes, ai u dërgua në qendrën e sigurimit në Prishtinë, ku u keqtrajtua fizikisht deri në orën 22:00, sa u mbajt në polici. Pas rrahjes, policia shkoi sërish me Mustafën në fshatin Bellopojë për të bastisur shtëpinë e tij, ndërsa një grup tjetër policësh në orët e vona të natës legjitimoi shumë kalimtarë të rastit në fshatin Bellopojë. Njoftohet se gjatë bastisjes së dytë, policia shkaktoi dëme të mëdha materiale, me ç’rast theu e demoloi shumë orendi.
Mustafë Maloku ende po mbahet në arrest.
Kamenicë: – Dje, policia mori në pyetje korrespodentin e “Bujkut” nga Kamenica, Daut Maliqin. Daut Maliqin e mori në pyetje kuislingu shqiptar Naser Shevelli, i cili iu kërcënua për publikimin e emrit të tij dhe të inspektorëve të tjerë serbë në mjetet e informimit.
Njoftohet se dje u mor në pyetje edhe Refik Kryeziu, delegat i Odës Ekonomike të Kosovës nga Kamenica. Inspektorët serbë kërkonin nga Refik Kryeziu emrat e delegatëve të Odës Ekonomike të Kosovës.
Viti: – Më 14 qershor, policia nën pretekst të kërkimit të armëve bastisi shtëpinë e Ramadan Nezirit (60) në fshatin Dëbollde të Vitisë. Njoftohet se policia në prani të anëtarëve të familjes torturoi brutalisht Ramadan Nezirin.
Dje, rreth orës 3:00 të mëngjesit, policia bastisi shtëpinë e Ruzhdi Shabanit (70) në Sadovinë i Jerlive të Vitisë. Policia në fillim kërkoi Bislim Shabanin, i cili arriti të ikë nga shtëpia, ndërsa më vonë policia mori me vete bashkëshorten e tij Ajne Shabanin, e cila në polici u mbajt deri rreth orës 13:00.
Ferizaj: – Më 14 qershor, policia ishte në shtëpinë e Murat Shabanit në Manastirc, tek i cili konfiskuan një pushkë gjuetie me leje.
Më 15 qershor, policia kërkoi dy herë në shtëpinë e tij, Florim Veliun në Ferizaj. Meqë Florim Veliu nuk gjendej në shtëpi, policia ia la thirrjen që të paraqitet në stacionin e policisë në Ferizaj.
Më 17 qershor rreth orës 8:00, policia mori në shtëpinë e tij, Arif Hashanin nga Ferizaj, nga i cili para pak ditësh morën një automatik. Arif Hashani u dërgua në Burgun e Qarkut në Prishtinë.
Dje, policia mori në pyetje Nijazi Sahitin nga Komogllava e Ferizajt. Inspektorët serbë e morën në pyetje nën pretekst se ai merret me kontrabandë armësh, si dhe u interesuan të dinë rreth kushëririt të tij, Nysret Sahitit, i cili gjendet në Shqipëri nga viti 1982.
Vushtrri: – Dje rreth orës 9:00, policia e postkomandës së Prilluzhës, nën pretekst të kërkimit të armëve, bastisi shtëpinë e Isuf Zabelit në Lumëmadh të Vushtrrisë. Policët nga Isuf Zabeli kërkuan që të dorëzojë një pushkjë dhe një revole. Më pas policët e morën me vete djalin e Isufit, Ilaz Zabelin, i cili u rrah brutalisht në postkomandën e Prilluzhës. Ilaz Zabeli u lirua me
kusht që të lajmërohet sërish në dorën 13:00.
Istog: – Më 18 qershor organet e sigurimit serb bashkë me policinë financiare bastisën shtëpinë e Tush Lekë Gegajt, kryetar i SHBH “Nëna Terezë” për Istog dhe depon e Shoqatës, e cila është e legalizuar, punëtorët gjegjësisht oplicët u sollën në mënyrë të vrazhdë kundër familjes, duke i sharë dhe fyer. Më pas policët bastisën shtëpinë e vëllait të Tushit, Tunë Gegajt. Ky objekt dhe shtëpia e tiju bastisën sivjet për herë të gjashtë.
Më 21 qershor në organet e sigurimit serb në Istog qëndroi i arrestuar kryetari i Shoqatës bëmirëse “Nëna Terezë”, Tush Lekë Gegaj nga Gjyrakoci për t’i kontrolluar dokumentacionin e materialit që gjendet në depo e i legalizuar nga vet organet komunale, me pretekst të pengimit të aktivitetit.
Sot u lirua në orën 12, pasi kinse punëtorët financiarë dhe të organeve të punëve të brendshme konstatuan se çdo gjë ishte në rregul.
21 qershor 1995
Procesi në Prishtinë, S. Çitaku tha se u mor në pyetje mbi 60 herë
Në seancën e djeshme të procesit të montuar politik kundër 72 ish-policëve të Kosovës, që po zhvillohet në Prishtinë, filloi marrja në pyetje e të akuzuarve, nga i ashtuquajturi “grupi i Mitrovicës”. Fjalën e tyre mbrojtëse dje e paraqitën Selim Çitaku, Zejnullah Shala, Enver Maxhuni, Afrim Olloni dhe Jonuz Loshaj, të cilët, në këtë proces të montuar gjyqësor, akuzohen se gjoja , në kuadër të “ministrisë së punëve të brendshme të Republikës së Kosovës”, kanë vepruar në territorin e Mitrovicës.
Edhe këta të akuzuar, sikur edhe ta akuzuarit tjerë që paraqitën mbrojtjen e tyre deri tash, i mohuan në tërësi veprimet inkriminuese që u vihen për barrë sipas aktakuzës dhe shpjeguan se janë marrë vetëm me aktivitet sindikal dhe me kurrfarë aktiviteti tjetër.
Gjithashtu ata mohuan deklaratat që i kanë dhënë në hetuesi dhe para gjyqtares hetuese dhe shpjeguan se të gjitha pohimet e tyre janë rezultat i dhunës së shfrenuar që është përdorur kundër tyre.
I akuzuari Selim Çitaku, rrëfeu se është marrë në pyetje më shumë se 60 herë, madje edhe më 25 prill, d.m.th., edhe pas ngritjes së aktakuzës e cila mban datën e 7 prillit. Ai rrëfeu se është mbajtur rreth 100 ditë në vetmi, për dhunën e madhe fizike që është ushtruar kundër tij dhe për kërcënimet e vazhdueshme. Ndër të tjera, atij i janë kërcënuar se do t’ia rrjepin djalin para syve të tij nëse nuk i pranon veprimet që i vihen barrë. Rezultat i kësaj dhune, tha ai në vazhdim, është pranimi që unë bëra në hetuesi.
Në vazhdim ai e mohoi tërësisht deklaratën e tij të mëhershme dhe hodhi poshtë në tërësi aktakuzën.
Edhe të akuzuarit e tjerë rrëfyen për format e dhunës dhe kërcënimeve që janë përdorur kundër tyre. Zejnullah Shalën, inspektorët e kanë kërcënuar se nuk guxon të angazhojë avokat dhe nuk guxon të mbrohet në heshtje. Gjithashtu atë e kërcënuan se nuk guxon as para gjyqtraes hetuese e as në procesin gjyqësor të ndryshojë deklaratën e dhënë në hetuesi. Gjatë marrjes në pyetje para gjyqtares hetuese, e cila në një moment u shpreh se është e lodhur, punën e saj vazhdoi ta kryejë prokurori, fakt ky që paraqet shkelje të rëndë të dispozitave të procedurës penale.
Avokati, dr. Bardhyl Çaushi, në një moment reagoi me këto fjalë: Nga e gjithë kjo që u tha në këtë gjykatore të improvizuar, del se kemi të bëjmë me një proces të pazakonshëm dhe të inskenuar. Kërkoj nga gjykatësi Dragolub Zdravkoviq të veprojë si profesionist, të mos bjerë në grackat e politikës së ditës, të gjykojë drejtë e të ndaj drejtësinë sipas provave e fakteve juridike. Sa i përket “rastit penal”, vazhdoi ky avokat, nuk ka prova se të akuzuarit i paskan kryer veprimet inkriminuese sipas neneve 136 e 116 të ligjit penal serb.
Edhe dje u bë fjalë për rastin e të akuzuarit Bajram Jakaj, i cili, pasi deshi të bëjë vetëvrasje në burgun e Prishtinës, u dërgua në spitalin e burgut “CZ” në Beograd. Kryetari i kolegjit informoi se ai ende gjindet në Beograd dhe gjendja e tij shëndetësore po përmirësohet!
Pas mbarimit të seancës së djeshme, nga ora 15:00 deri në orën 17:00, në gjykatoren e improvizuar, anëtarët e familjeve të ta akuzuarve, biseduan me të afërmit e tyre. Bisedat kaluan në stilin e pyetjeve të zakonshme për shëndetin dhe me porosinë “mos u mërzit…”.
Në seancën e sotme, mrojtjen e tyre do ta paraqesin Hamit Peci, Abdullah Doroci, Shefqet Budakova, Murat Sahiti, Afrim Karaxha, etj.
21 qershor 1997
“Amnesti International”: Shqiptarët e Kosovës edhe më tej torturohen
Tortura dhe keqtrajtimi nga policia qenë shumë të përhapura, shumica e viktimave qenë shqiptarët etnikë në krahinën e Kosovës. Të paktën dy vetë vdiqën si rezultat i torturave nga plicia dhe vdekja e dy të tjerëve duket se ka lidhje me rrahjet e policisë. Rreth 60 të burgosurve të ndërgjegjës, shqiptarë etnikë, mbesin edhe më tutje në burg: disa mbase të burgosur të ndërgjegjës. Të paktën pesë njerëz janë dënuar me vdekje. Nuk ka njoftime për ekzekutime.
Kështu është përmbledhur raporti i fundit i organizatës ndërkombëtare “Amnesti International” që merret me mbrojtjen e të drejtave të burgosurve politikë. Në raportin për “RFJ”-në, sa i përket Kosovës, Amnesti Interneshënell thekson se liderët politikë të shqiptarëve etnikë vazhdojnë të apelojnë për pavarësinë me mjete paqësore. Ndërkaq, kur flitet për sjelljen e pushtetit, në raport thuhet se reagimet qenë në formë të arrestimeve, keqtrajtimeve, rrahjeve. Në raport është përmendur rasti i arrestimit të Osman Ramës, Besim Ramës dhe Avni Nurës, i pari i liruar pas gjashtë ditësh arrestimi e i arrestuar prapë pas katër ditësh dhe torturuar për gjashtë ditë rresht. Besim Rama dhe Avni Nura qenë mbajtur në arrest të fshehtë pa u dhënë komunikata për më shumë se dy javë, para se të silleshin para gjyqtarit hetues, duke shkelur ligjin shtetëror, i cili lejon maksimumin e arrestimit deri në tri ditë.
Në këtë raport më tutje thuhet se gjatë tërë vitit ka pasur pothuajse përditë raportime për incidentet, të cilat nuk lidhen me sulmet e armatosura, e në të cilat policia ka torturuar, ka rrahur dhe ka keqtrajtuar shqiptarë etnikë. Inicidentet ndodhën gjatë bastisjesve për armë nëpër shtëpitë, e viktima qenë edhe të moshuarit, femrat dhe fëmijët. Arsimtarët të cilët ligjërojnë nëpër shkolla private qenë në shënjestër. Të paktën në dy raste të arrestimeve dukej se tortura kishte shkaktuar në mënyrë diretke, apo i kishte kontribuar vdekjes së viktimave. Arsimtari Feriz Blakçori, kishte vdekur më 10 dhjetor në spital e fletëlëshimi ia atribuonte vdekjen dëmtimeve në kokë dhe në trup. Arsimtarët janë dënuar gjithashtu edhe për shkak të organizimit të ligjëratave jashtë sistemit shkollor zyrtar dhe për shkak të zhvillimit të ndeshjeve sportive pa leje. Kështu, Pal Krasniqi u burgos për shkak të dënimit me burg nga gjyqi me arsyetim se ka mbajtur mbledhje të degës së sindikatës së arsimit.
Amnesti Interneshënell thuhet në raport për vitin 1996, apeloi te pushteti që të bëhen hetime të paanshme dhe të pavarura, në të gjitha rastet e deklarimeve për “zhdukje”, torturë, keqtrajim dhe ka kërkuar nga kryerësit e këtyre shkeljeve që të vihen para gjyqit. Ai kërkoi lirimin e menjëhershëm dhe të pakushtëzuar të të burgosurve të ndërgjegjës dhe për të burgosurit e tjerë politikë të kenë gjykime korrekte, thuhet mes tjerash në këtë raport të AI.
21 qershor 1998
Dje në fshatin Smolicë të Gjakovës u vra Valon Musa Kurti
Dje nga granatimet e ushtrisë serbe në fshatin Smolicë të Gjakovës u vra Valon Musa Kurti, i cili edhe u varros po në këtë fshat.
Po ashtu bëhet e ditur se sot rreth orës 12,00 një kamion i policisë i cili vinte nga fshatrat e Rekës së Keqe ishte i mbushur përplot me teknikë dhe aparate të tjera shtëpiake, që supozohet se janë plaçkitur nga shtëpitë e boshatisura të këtyre fshatrave.
Rreth orës 13,00 një ekspeditë policore rrethuan shtëpinë e Hysen Haxhisë, aktivist i Forumit Rinor të LDK-së në Gjakovë. Preteksti i bastisjes ende nuk dihet, por bëhet e ditur se më këtë rast është maltretuar fizikisht nëna e tij 65 vjeçare.
Mbrëmë rreth orës 21,00 kanë filluar granatimet nga Reka e Keqe, prej Sukës dhe nga ana e Gllogjanit. Po kështu sot aty-këtu dëgjohen të shtëna, njofton KI i Degës së LDK në Gjakovë.
Kanë mbetur pa u varrosur edhe së paku 40 të vrarë
Nga numri i përgjithshëm i pesonave të vdekur që janë identifikuar, kanë mbetur të pavarrosur 40 persona. Ndër të vrarët janë 15 femra, 27 pleq të moshës mbi 65 vjeç dhe 8 janë fëmijë të moshës nën 15 vjeç.
Në fshatrat e regjionit të Vokshit, Carrabregut të Epërm dhe Deçanit është i pamundshëm depërtimi, prandaj dyshohet se mund të ketë varreza masive e të vrarë të tjerë të pavarrosur, njofton Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Deçan.
Tre autobusë me shqiptarë të zënë rob kanë shkuar në drejtim të Rashkës
Sot rreth orës 11:00 nëpër Novi Pazar kanë kaluar tre autobusë me shqiptarë të zënë rob, të përcjellë nga automjetet e policisë, të cilët kanë ardhur ngre drejtimi i Ribariqit dhe kanë shkuar në drejtim të Rashkës.
Shërbimi për Informim i Këshillit Kombëtar të Boshnjakëve të Sanxhakut në Novi pazar njofton se robërit shqiptarë kishin lëndime të dukshme nëpër fytyrë e kokë dhe se kur po kalonin nëpër qytet ngritnin duart e lidhur me pranga që të bënin me dije se ishin robër.
Kolona e autobusëve dhe automjeteve të policisë është ndalur për pak kohë në hyrje të Novi Pazarit, afër një pompe të benzinës, për shkak të një defekti në njërin prej autobusëve. Gjatë kësaj kohe policët e armatosur me armë automatike kanë penguar qytetarët që t’i qasen autobusit.
Kjo ka shkaktuar revoltë ndër banorët e Novi Pazarit, si dhe shqetësim për zhvillimet e mëtejshme të situatës, thuhet në njoftimin e këtij shërbimi.
Vendi
United Hospital, standard i ri i kujdesit shëndetësor në Kosovë: Emergjenca 24 orë kur çdo sekondë vendos për jetën
Published
14 hours agoon
June 21, 2026By
UBTNews
Një emergjencë funksionale 24 orë në ditë është tregues i kapacitetit real të një institucioni shëndetësor, i gatishmërisë së tij për të reaguar në çdo kohë dhe i përkushtimit për ta vendosur pacientin në qendër të kujdesit mjekësor. Në standardet më të avancuara evropiane, fuqia e një spitali matet pikërisht nga aftësia e emergjencës për të ofruar reagim të menjëhershëm, diagnostikim të saktë dhe trajtim profesional, pa humbur asnjë minutë të çmuar.
Në një kohë kur nevoja për qasje të shpejtë dhe profesionale në shërbimet shëndetësore po bëhet gjithnjë e më e madhe, United Hospital po vendos standarde të reja të kujdesit mjekësor në Kosovë, duke funksionalizuar shërbimin emergjent 24 orë në ditë, shtatë ditë në javë. Ky është një hap i rëndësishëm që e afron institucionin me praktikat më të avancuara të spitaleve evropiane, duke ofruar siguri dhe mbështetje për pacientët në çdo orë të ditës dhe natës.
Në arkitekturën e një spitali modern, Emergjenca nuk është thjesht një repart mjekësor; ajo është porta e parë e shpresës, vendi ku koha matet me sekonda dhe ku profesionalizmi, teknologjia dhe vendimmarrja e shpejtë bëhen vendimtare për jetën e pacientit. Pikërisht aty fillon beteja për shëndetin, aty ku qytetari kërkon ndihmën e parë profesionale në momentet më të vështira dhe më kritike të jetës së tij.
Një emergjencë funksionale 24 orë në ditë është tregues i kapacitetit real të një institucioni shëndetësor, i gatishmërisë së tij për të reaguar në çdo kohë dhe i përkushtimit për ta vendosur pacientin në qendër të kujdesit mjekësor. Në standardet më të avancuara evropiane, fuqia e një spitali matet pikërisht nga aftësia e emergjencës për të ofruar reagim të menjëhershëm, diagnostikim të saktë dhe trajtim profesional, pa humbur asnjë minutë të çmuar.
Nën udhëheqjen e re të Edmond Hajrizi, United Hospital po kalon një fazë të rëndësishme transformimi dhe modernizimi, duke investuar në teknologjitë më bashkëkohore diagnostikuese dhe terapeutike që sot aplikohen në qendrat më të avancuara mjekësore evropiane.
Hajrizi vlerëson se qytetarët e Kosovës meritojnë shërbime shëndetësore cilësore, profesionale dhe të përballueshme ekonomikisht, pa pasur nevojë të kërkojnë trajtim jashtë vendit.
Kosova dhe populli i saj kanë nevojë për një shëndetësi të avancuar, të mbështetur në dije, profesionalizëm dhe teknologji moderne. Ne po punojmë çdo ditë që këto standarde t’i sjellim në praktikë në United Hospital, duke ofruar shërbime të nivelit të lartë me çmime të arsyeshme për qytetarët, përfshirë edhe ekzaminimet e rezonancës magnetike dhe diagnostikimet e avancuara që deri dje konsideroheshin të paarritshme për shumë familje”, ka theksuar Hajrizi. Sipas tij, misioni i spitalit është që cilësia, inovacioni dhe kujdesi ndaj pacientit të jenë të qasshme për secilin qytetar, duke e vendosur shëndetin publik në qendër të çdo investimi dhe vendimmarrjeje institucionale.
Me moton se shëndeti nuk mund të presë deri në mëngjes, United Hospital ka ndërtuar një sistem të organizuar të kujdesit emergjent, ku ekipet mjekësore janë në gatishmëri të vazhdueshme për të reaguar në situata kritike dhe për të ofruar trajtim profesional në kohën kur pacientët kanë më së shumti nevojë.
I pajisur me infrastrukturë moderne, teknologji bashkëkohore diagnostikuese, ambulancë të specializuar dhe staf të kualifikuar, spitali synon të garantojë shërbime cilësore sipas standardeve më të larta mjekësore. Funksionalizimi i emergjencës 24-orëshe konsiderohet një nga investimet më domethënëse në sektorin privat shëndetësor, duke krijuar një model të ri të kujdesit të pandërprerë për qytetarët.
Në United Hospital, ndërsa qyteti pushon, ekipet mjekësore mbeten në detyrë. Sepse në mjekësi, çdo minutë ka peshë, çdo sekondë mund të bëjë dallimin dhe çdo jetë meriton kujdesin më të mirë të mundshëm./rajonipress/
📞 038 60 70 70 / 046 60 70 70
📍 M2 Prishtinë–Ferizaj, Km 7, Prishtinë, Kosovë
United Hospital – aty ku profesionalizmi, teknologjia dhe përkushtimi ndaj jetës janë në shërbim 24 orë për ju.
Lajmet
Mërgata i bashkohet protestave në Shqipëri, vazhdojnë për të 21-ën ditë
Published
23 hours agoon
June 20, 2026By
UBTNews
Protestat që po zhvillohen prej 21 ditësh në Shqipëri kanë tërhequr edhe pjesëmarrjen e mërgatës shqiptare. Sipas raportimeve të mediave në Shqipëri, përfshirë Euronews Albania, protestës së së shtunës i janë bashkuar qytetarë të ardhur nga Anglia, Franca, Gjermania dhe Austria.
“Rama në burg, Berisha në burg” ka qenë thirrja kryesore e protestuesve, ndërsa organizatorët kanë paralajmëruar se tubimet do të vazhdojnë edhe pas mesnate.
Protestat në Tiranë nisën si reagim ndaj projekteve të zhvillimit turistik në zonat e mbrojtura të Sazanit dhe Zvërnecit, por me kalimin e ditëve ato janë zgjeruar në kërkesa për më shumë transparencë, llogaridhënie institucionale dhe kundërshtim ndaj politikave të qeverisë së kryeministrit Edi Rama.
Projekti turistik në Zvërnec është lidhur publikisht me Jared Kushner, dhëndrin e presidentit amerikan Donald Trump, duke u bërë një nga çështjet më të debatuara të protestave.
Ndërkohë, kryeministri Rama deklaroi të shtunën se kundërshtimet ndaj projektit në Zvërnec po ndikohen nga aktorë ndërkombëtarë dhe “mercenarë digjitalë”. Ai përmendi edhe pjesëmarrës nga Kosova dhe Maqedonia e Veriut, duke thënë se reagimet lidhen më shumë me emrat e Jared Kushnerit dhe Donald Trumpit sesa me shqetësimet për mbrojtjen e mjedisit. /E.A/
UBT hap horizonte të reja në arsim me programe të avancuara studimi
Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 21 qershor 1993-1998?
United Hospital, standard i ri i kujdesit shëndetësor në Kosovë: Emergjenca 24 orë kur çdo sekondë vendos për jetën
Mërgata i bashkohet protestave në Shqipëri, vazhdojnë për të 21-ën ditë
Gazetaria nuk është shërbim ndaj pushtetit, por përgjegjësi ndaj së vërtetës
Vazhdon rënia e çmimeve të derivateve, nafta arrin në 1.40 euro për litë
Estetikë dhe Kozmetologji në UBT – programi që po zgjon interes të madh te të rinjtë
Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 20 qershor 1993-1998?
Mbi 100 gramë kokainë dhe marihuanë kapen në Vërmicë
Të kërkuara
-
Lajmet nga UBT3 weeks agoStudentët e vitit të tretë në UBT prezantojnë ekspozitën përfundimtare “The Graduets”
-
Lajmet1 week agoProfesorët e UBT-së publikojnë studim mbi përdorimin e antibiotikëve gjatë pandemisë në revistën prestigjioze “Pharmacoepidemiology”
-
Lajmet2 weeks agoMira Murati rikthehet në publik pas 18 muajsh dhe paralajmëron mungesë kontrolli në AI
-
Lajmet4 days agoUBT, për herë të parë sjell në Kosovë programet e së ardhmes
