Lajmet

Çfarë pritet nga samiti BE-Ballkani Perëndimor?

Published

on

Udhëheqësit e Bashkimit Evropian mblidhen në Bruksel më 18 dhe 19 dhjetor me një detyrë të vetme: sigurimi i fondeve për Ukrainën për dy vjetët e ardhshëm.

Me më shumë shtete, përfshirë Bullgarinë, Maltën dhe Italinë, që po rreshtohen me Brukselin për vënien në pikëpyetje për realizueshmërinë e një kredie për Kievin për reparacione si metodë e preferuar, shumica e përpjekjeve diplomatike këtë javë do të përqendrohen në tentimin për të zgjidhur këtë çështje, shkruan REL.

Por, një ditë para takimit, më 17 dhjetor, kryeqendra e BE-së është mikpritëse e një samiti tjetër që krejtësisht është lënë në hije nga zhvillimet që lidhen me Ukrainën: udhëheqësit e gjashtë vendeve aspiruese të Ballkanit Perëndimor (Kosova, Shqipëria, Bosnjë e Hercegovina, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut dhe Serbia) takohen me homologët e tyre të BE-së në Bruksel.

Kosova, në këtë samit, përfaqësohet nga presidentja e vendit, Vjosa Osmani.

Samiti vjetor BE-Ballkani Perëndimor është bërë një lloj formaliteti viteve të fundit, me pak ose aspak rezultate konkrete, dhe ky takim nuk përbën përjashtim.

Draft-deklarata e samitit, që e ka parë Radio Evropa e Lirë, dokument që do të miratohet nga udhëheqësit e BE-së, pohon se “e ardhmja e Ballkanit Perëndimor është në bllokun tonë. Zgjerimi është një mundësi reale që duhet shfrytëzuar”.

Në realitet, shumica e gjashtë shteteve janë të bllokuar në rrugën e tyre drejt anëtarësimit në BE, dhe vetëm Shqipëria dhe Mali i Zi kanë bërë përparim drejt anëtarësimit në bllok. Por, përgatitjet për samitin dhe lëvizjet politike ofrojnë një shembull të qartë se edhe ky përparim është i brishtë.

Gjatë vjeshtës, ideja ishte që Mali i Zi do të mbyllte pesë kapituj politikë – një hap i madh për Podgoricën. Kjo ndodhi më 16 dhjetor dhe shteti tani ka mbyllur 12 nga 33 kapituj gjithsej.

Draft-konkluzat, të cilat i ka parë Radio Evropa e Lirë, thonë se deri javën e kaluar Parisi ka kërkuar që të mbylleshin vetëm tre kapituj. Më pas, presidenti i Malit të Zi, Jakov Millatoviq, kishte biseduar përmes telefonit me homologun francez, Emmanuel Macron, për këtë çështje dhe arriti ta binte që të pajtohej për mbylljen e pesë kapitujve.

Problemi që kishte Franca nuk kishte të bënte me të vërtetë me Malin e Zi, por më shumë me Serbinë, një aleate e ngushtë politike e Francës, e cila nuk do të hapë asnjë kapitull të anëtarësimit. Beogradi ka ngecur në rrugën evropiane që nga nisja e pushtimit të Ukrainës më 2022, me disa shtete të tjera anëtare të BE-së që nuk janë të kënaqura që shteti nuk po rreshtohet me sanksionet e BE-së ndaj Rusisë dhe se ka bërë përparim të pamjaftueshëm në fushën e sundimit të ligjit.

Duke qenë se hapja dhe mbyllja e kapitujve kërkon konsensus të 27 shteteve anëtare, Franca po e përdor një taktikë që është e zakonshme në Bruksel, atë të lidhjes së përparimit të shtetit kandidat (ose mungesës së përparimit) me të një shteti kandidat tjetër.

Përderisa Franca u tërhoq nga Mali i Zi, ajo mori atë që donte sa i përket Kosovës. BE-ja vendosi masa ndëshkuese ndaj Prishtinës më 2023, përfshirë ngrirja e qindra milionave eurove, pasi Kosova njohu rezultatet e zgjedhjeve lokale në veriun e banuar me shumicë serbe, pavarësisht paralajmërimeve nga Brukseli.

Përderisa ekziston një pajtim i gjerë se Kosova ka ndërmarrë hapa të mjaftueshëm për të shtensionuar situatën dhe masat duhet të hiqen gradualisht, Franca ka udhëhequr përpjekjet për të ngadalësuar këtë proces.

Nga Presidenca e Kosovës thanë se gjatë samitit, presidentja Osmani do të zhvillojë takime me udhëheqës të institucioneve të BE-së dhe liderët pjesëmarrës dhe tema kyç do të jenë masat.

“Heqja e masave ndaj Kosovës dhe ecja përpara në rrugën e integrimit do të zënë prioritet gjatë diskutimeve”, tha Presidenca e Kosovës.

I mbështetur nga Hungaria, Italia, Spanja dhe Sllovakia, Parisi është siguruar që asnjë masë të mos hiqet para zgjedhjeve parlamentare që do të mbahen në Kosovë më 28 dhjetor. Këto shtete kanë qenë po ashtu instrumentale që Serbia të shmangë sanksionet e BE-së dy vjet më parë, pasi militantët serbë, që dyshohet se janë mbështetur nga Beogradi, sulmuan Policinë e Kosovës në Banjskë të Zveçanit, duke vrarë një polic.

Në draft-deklaratën, të cilën e ka parë REL-i, përmendet edhe dialogu mes Kosovës dhe Serbisë për normalizimin e raporteve, që ndërmjetësohet nga Brukseli. Aty thuhet se “mungesa e normalizimit të raporteve mes Prishtinës dhe Beogradit po mban të dy shtetet të bllokuara në rrugën evropiane”.

“Të gjitha marrëveshjet e arritura në dialogun e lehtësuar nga BE-ja duhet të zbatohen, veçmas Marrëveshja për rrugën drejt normalizimit dhe aneksi i saj. Mbështetja nën Reformën për Ballkanin Perëndimor dhe Rritjen është e kushtëzuar me angazhimin konstruktiv të partnerëve dhe përparimin e matshëm dhe rezultate konkrete në normalizimin e raporteve të tyre”, thuhet në dokument.

Që nga shtatori i vitit 2023, disa ditë para sulmit në Banjskë, nuk është mbajtur asnjë rund i nivelit të lartë në Bruksel. Marrëveshja që përmendet në draft-deklaratë është arritur më 2023, pavarësisht se palët nuk e kanë nënshkruar atë. BE-ja e vlerëson se marrëveshja është e detyrueshme për Beogradin dhe Prishtinën dhe vazhdimisht kërkon zbatimin e saj dhe të aneksit.

Kjo marrëveshje, me 11 nene, veç tjerash parasheh një nivel të vetëmenaxhimit për komunitetin serb në Kosovë, njohje të ndërsjellë të simboleve shtetërore, që Serbia të mos bllokojë anëtarësimin e Kosovës në organizata ndërkombëtare, dhe kërkon nga Prishtina dhe Beogradi që t’i zbatojnë, po ashtu, të gjitha marrëveshjet e mëhershme të arritura gjatë dialogut.

Në draft-deklaratë përmendet edhe Plani i Rritjes i BE-së për Ballkanin Perëndimor në vlerë prej 6 miliardë eurosh, në këmbim të zbatimit të reformave që lidhen me bllokun. Ky plan, sipas BE-së, ka potencial që të përshpejtojë rritjen ekonomike në rajon në dekadën e ardhme, pasi vendet do të marrin këtë shumë parash për reforma dhe investime.

“Kjo shumë është shtesë e 29 miliardë eurove që po zbatohen përmes Planit Ekonomik dhe të Investimeve. BE-ja bën thirrje për shfrytëzim maksimal të mundësive që ofron Plani i Rritjes përmes zbatimit me kohë të reformave”, thuhet në draft-deklaratë.

Përtej çështjes së zgjerimit, nuk ka shumë pika të tjera ku BE-ja mund t’i shtyjë përpara në Ballkanin Perëndimor vitin e ardhshëm, përveç integrimit gradual në tregun e BE-së në disa fusha.

Shqipëria, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut dhe Serbia gjatë këtij viti iu bashkuan Zonës së Vetme të Pagesave në Euro (SEPA), që thjeshton dhe redukton transferet bankare në euro. Ideja është që edhe dy shtetet e tjera, Kosova dhe Bosnja, të bashkohen së shpejti.

Ngjashëm, qëllimi i Brukselit për vitin 2026 është që të përfshijë të gjithë rajonin në regjimin e tij të telefonisë mobile, që do t’iu mundësojë qytetarëve nga gjashtë republikat të thërrasin, të dërgojnë mesazhe dhe të përdorin internetin duke përdorur tarifat e brendshme të telefonisë të BE-së.

Ky do të ishte një hap drejt uljes së tarifave të roamingut mes BE-së dhe shteteve kandidate në Ballkanin Perëndimor, që hynë në fuqi më 2023. Ky hap do të pasonte Moldavinë dhe Ukrainën, të cilat do t’i bashkohen zonës së roamingut të BE-së më 1 janar./REL

Continue Reading

Lajmet

Nis edicioni i ri i Akademisë Verore në UBT: Shkenca dhe inovacioni në fokus të transformimit të sistemeve agro-ushqimore

Published

on

By

Fakulteti i Shkencave të Ushqimit dhe Bioteknologjisë, si dhe Fakulteti i Agrikulturës dhe Mjedisit në UBT, kanë hapur sot punimet e Akademisë Verore, e cila këtë vit po zhvillohet në kuadër të edicionit të 15-të të “Global UBT Fest 2026”.

Me temën qendrore “Transformimi i Sistemeve Agro-Ushqimore përmes Shkencës dhe Inovacionit”, ky aktivitet ka mbledhur në Kampusin Inovativ të UBT-së në Lipjan profesorë, ekspertë, studentë dhe hulumtues të fushës.

Hapjen zyrtare të kësaj akademie e bëri dekani i fakultetit, Prof. Fidan Feka, i cili në fjalën e tij hyrëse theksoi rëndësinë e ndërthurjes së shkencës dhe teknologjisë moderne për një zhvillim të qëndrueshëm agro-ushqimor dhe mbrojtjen e mjedisit.

Gjatë ditës së sotme, vëmendje e veçantë iu kushtua teknologjisë në përpunimin e pemëve dhe perimeve në Kosovë, temë kjo e shtjelluar nga Hartim Gashi, për të vazhduar me prezantimin e Zana Likës mbi certifikimin dhe të dhënat e bujqësisë organike.

Ndikimi kritik i kalimit nga shpyllëzimi në ripyllëzim mbi tokën, ujin dhe klimën u trajtua nga Betim Bresilla, ndërsa Arta Ismajli solli një perspektivë interesante laboratorike dhe klinike mbi sfingolipidet si rregullatorë të fshehur në shëndet.

Aktivitetet e sotme u përmbyllën me fokus te ushqyerja sportive dhe burimet e reja të proteinave nga Dea Luma, si dhe me ligjëratën e Medin Zeqirit mbi efektet e ngrohjes globale tek prodhuesit e qumështit.

Ky është vetëm fillimi i një agjende të ngjeshur akademike. Punimet e Akademisë Verore do të vazhdojnë edhe gjatë ditëve në vijim, ku pritet të shpalosen hulumtime të tjera me rëndësi, prezantime nga ekspertë të fushës dhe debate tematike që prekin sigurinë ushqimore, zhvillimin rural dhe inovacionet e fundit në bujqësi.

Continue Reading

Lajmet

Akademia Verore e Stomatologjisë në UBT nisi punimet me fokus inovacionin dhe transformimin digjital në kujdesin dentar

Published

on

By

Në UBT kanë filluar aktivitetet e Akademisë Verore 2026 të Stomatologjisë, e cila këtë vit ka mbledhur studentë, profesorë, stomatologë dhe profesionistë të fushës për të diskutuar zhvillimet më të fundit në teknologjinë dentare dhe praktikat bashkëkohore klinike.

Aktiviteti nisi me regjistrimin e pjesëmarrësve, ceremoninë hapëse dhe fjalët përshëndetëse të Prof. Ass. Dr. Agim Prokshajt dhe Prof. Ass. Dr. Blertë Zylfiu-Latifit, të cilët theksuan rëndësinë e Akademisë Verore si një platformë për shkëmbimin e njohurive, promovimin e inovacionit dhe fuqizimin e bashkëpunimit ndërmjet studentëve, akademikëve dhe profesionistëve të stomatologjisë.

Në sesionin e parë, të moderuar nga Prof. Ass. Dr. Agim Prokshaj dhe Prof. Ass. Dr. Jeta Kiseri-Kubati, u trajtuan tema që lidhen me transformimin digjital dhe teknologjitë moderne në ortodonci dhe stomatologji.

Dr. Fatbardha Mustafa prezantoi ligjëratën me temën “Alignerët ortodontikë: planifikimi digjital, protokollet e printimit dhe sfidat klinike”, duke trajtuar përparësitë dhe sfidat e përdorimit të alignerëve në praktikën bashkëkohore.

Më pas, Asja Salihu prezantoi temën “Transformimi digjital në Stomatologji: krahasimi i teknikave të marrjes së masës”, ku u diskutuan teknologjitë më të avancuara që po ndryshojnë mënyrën e diagnostikimit dhe trajtimit në praktikën dentare.

Në vazhdim, Shpresa Mustafa dhe Gjeraqina Jusaj trajtuan temën “Mikroplastikat në alignerët ortodontikë”, duke prezantuar gjetje dhe diskutime mbi ndikimin e materialeve moderne në shëndetin oral dhe mjedis.

Aktiviteti vijoi me sesionin e dytë, të moderuar nga Prof. Ass. Dr. Burim Kiseri dhe Prof. Ass. Dr. Genc Demjaha, ku u prezantuan tema që pasqyruan zhvillimet më të reja në laboratorët dentarë dhe integrimin e teknologjive digjitale në praktikën profesionale.

Në këtë sesion, tekniku dentar Sead Daci mbajti ligjëratën “Press-qeramika në praktikën dentare laboratorike”, duke prezantuar përparësitë e materialeve qeramike dhe aplikimin e tyre në restaurimet moderne dentare.

Më tej, Lis Ameti prezantoi temën “Bashkëpunimi dhe komunikimi ndërmjet stomatologut dhe teknikut dentar në epokën digjitale”, duke theksuar rëndësinë e koordinimit profesional dhe përdorimit të platformave digjitale për të siguruar trajtime sa më cilësore për pacientët.

Ornela Lezi trajtoi temën “Roli i printimit 3D në teknikën dentare moderne”, ku u prezantuan mundësitë që ofron kjo teknologji në rritjen e saktësisë, efikasitetit dhe personalizimit të punimeve dentare.

Sesioni u përmbyll me prezantimin e teknikes dentare Floriana Kroni, e cila foli për “Inovacionet teknologjike në prodhimin e endokurorave”, duke paraqitur teknikat dhe materialet moderne që po transformojnë restaurimet dentare.

Akademia Verore e Stomatologjisë në UBT do të vazhdojë edhe në ditët në vijim me ligjërata, diskutime shkencore dhe prezantime profesionale, duke ofruar një platformë të rëndësishme për avancimin e njohurive, shkëmbimin e përvojave dhe promovimin e inovacionit në fushën e stomatologjisë.

 

Continue Reading

Lajmet

Trajtimi i kancerit të gjirit, temë bosht në Akademinë Verore të Fakultetit Shëndet Publik dhe Shkenca Mjekësore

Published

on

By

Nis Akademia Verore e Fakultetit Shëndet Publik dhe Shkenca Mjekësore në kuadër të Global UBT Fest 2026, me fokus në zhvillimet bashkëkohore në mjekësi

Akademia Verore e Fakultetit Shëndet Publik dhe Shkenca Mjekësore në kuadër të Global UBT Fest 2026 ka nisur punimet me një ceremoni hapëse të udhëhequr nga Prof. Dr. Fitim Alidema, Dekan i Fakultetit Shëndet Publik dhe Shkenca Mjekësore, i cili u uroi mirëseardhje studentëve, profesorëve, profesionistëve të shëndetësisë dhe pjesëmarrësve të interesuar për zhvillimet më të reja në fushën e mjekësisë dhe kujdesit shëndetësor.

Ceremonia dhe aktivitetet e ditës së parë krijuan një hapësirë të rëndësishme për shkëmbimin e njohurive, përvojave profesionale dhe diskutimin e avancimeve shkencore në diagnostikimin dhe trajtimin e sëmundjeve komplekse, me theks të veçantë në rolin e mjekësisë nukleare në menaxhimin e pacientëve me sëmundje onkologjike.

Në kuadër të programit të ditës së parë, Prof. Ismet Bajrami ligjëroi me temën 18FDG PET/CT në vlerësimin e kancerit të gjirit në Departamentin e Mjekësisë Nukleare në Qendrën Klinike Universitare të Kosovës”. Ai trajtoi rëndësinë e përdorimit të metodave moderne të imazherisë mjekësore në diagnostikimin, stadifikimin dhe monitorimin e trajtimit të pacientëve me kancer të gjirit.

Po ashtu, Prof. Ismet Bajrami prezantoi temën “Nyjat limfatike sentinel me Tc99m Sn koloid në kancerin e gjirit: Metodë e re në Mjekësinë Nukleare në Qendrën Klinike Universitare të Kosovës”, duke u fokusuar në zhvillimet e reja teknologjike dhe rëndësinë e kësaj metode në vlerësimin më të saktë të përhapjes së sëmundjes dhe planifikimin e trajtimit.

Në sesionin vijues u trajtua tema “Skanimi i kockave në vlerësimin e metastazave te kanceri i gjirit”, ku u diskutua roli i diagnostikimit nuklear në identifikimin e ndryshimeve patologjike dhe në përmirësimin e menaxhimit klinik të pacientëve.

Gjatë ligjëratave u zhvilluan diskutime interaktive me pjesëmarrësit, të cilët patën mundësi të parashtrojnë pyetje, të ndajnë përvoja dhe të diskutojnë mbi sfidat aktuale të mjekësisë moderne, rëndësinë e inovacionit shkencor dhe përdorimin e teknologjive të avancuara në shërbim të shëndetit publik.

Akademia Verore e Fakultetit Shëndet Publik dhe Shkenca Mjekësore do të vazhdojë edhe në ditët në vijim me ligjërata, diskutime profesionale dhe aktivitete edukative, duke ofruar një platformë të rëndësishme për zhvillimin akademik të studentëve, forcimin e njohurive profesionale dhe promovimin e kërkimit shkencor në fushën e shëndetësisë./E.S/

 

Continue Reading

Lajmet

Orkestra “Amadeus” përfaqëson Kosovën në Festivalin Ndërkombëtar “Musica Orbis” në Pragë

Published

on

Orkestra e Fëmijëve dhe të Rinjve “Amadeus” do të përfaqësojë Kosovën në Festivalin Ndërkombëtar “Musica Orbis Festivals 2026”, i cili mbahet në Pragë të Çekisë.

Lajmin e kanë bërë të ditur drejtuesit e orkestrës, duke njoftuar se kjo paraqitje vjen pas një sërë sukseseve dhe vlerësimeve të marra në gara të ndryshme ndërkombëtare.

Gjatë festivalit, Orkestra “Amadeus” do të marrë pjesë në koncertin e hapjes, koncertin gala, si dhe në garën ndërkombëtare të orkestrave, e cila konsiderohet një nga momentet më të rëndësishme të këtij aktiviteti.

Përveç performancave, anëtarët e orkestrës do të kenë mundësi të marrin pjesë edhe në masterklasa me dirigjentë dhe anëtarë të jurisë së festivalit.

Ceremonia e ndarjes së çmimeve do të mbahet të shtunën, më 11 korrik 2026, në orën 19:30, në “National House of Vinohrady” në Pragë.

Sipas drejtuesve të orkestrës, pjesëmarrja në këtë festival është rezultat i muajve të tërë punë, disipline dhe përkushtimi të të rinjve që përmes muzikës do të prezantojnë Kosovën në skenën ndërkombëtare.

Orkestra “Amadeus” ka ftuar bashkatdhetarët që jetojnë në Pragë dhe zonat përreth që t’i bashkohen koncerteve të tyre dhe të mbështesin këtë paraqitje të rëndësishme./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara