Lajmet

Çeku: Kemi identifikuar 200 monumente në gjendje të rëndë

Çeku shtoi se do të kërkojnë kthimin e artefakteve nga muzeu i Beogradit.

Published

on

Ministri i Kulturës Rinisë dhe Sportit(MKRS), Hajrulla Çeku ka deklaruar se shumë shpejt do të fillojnë punimet brenda kompleksit memorial “Adem Jashari”. Ai po ashtu ka njoftuar se është duke u hartuar plani zbatues për procesin e aplikimit dhe anëtarësimit të Kosovës në UNESCO.

Në mbledhjen e Komisionit për Kulturë, ai ka bërë të ditur se janë identifikuar 200 monumente të cilat janë në gjendje të rëndë dhe se në vitin e ardhshëm do të bëjnë ndërhyrje në 50 prej tyre që janë në rrezik.

Në raportimin para anëtarëve të Komisionit për Arsim, Shkencë, Teknologji, Inovacion, Kulturë, Rini dhe Sport, ministri Hajrulla Çeku ka njoftuar se mbështetja totale financiare për organizatat dhe individët në fushën e trashëgimisë kulturore për vitin 2021 është mbi 910 mijë euro.

Ai theksoi se pas një studimi të gjendjes fizike të kullave të Jasharajve, së shpejti pritet të fillojnë punimet në kompleksin memorial “Adem Jashari” në Prekaz.

“Është themeluar komiteti ndër-ministror për kompleksin ‘Adem Jashari’ në Prekaz. Për herë të parë është realizuar studimi profesional i vlerësimit i gjendjes fizike të ndërtesave brenda kompleksit. Janë hartuar projektet e ndërhyrjeve emergjente dhe së shpejti pritet të fillojnë punimet brenda këtij kompleksi. Është themeluar edhe komisioni i ekspertëve, si trup profesionale e komitetit. Ndërsa, gjatë pjesës së parë të vitit të ardhshëm në bazë të rekomandimeve të komisionit të ekspertëve do të marrim edhe vendimin për hapat e master-planit për kompleksin memorial ‘Adem Jashari’”, ka deklaruar Çeku.

Më tej, ai gjatë raportimit ka bërë të ditur se është themeluar komisioni shtetëror për dokumentimin e shkatërrimit të trashëgimisë kulturore nga forcat serbe gjatë luftës 98-99. Për këtë, ai theksoi se është nismë për herë të parë, ku do të përgatitet edhe kërkesa për dëmshpërblim. Çeku shtoi se do të kërkojnë kthimin e artefakteve nga muzeu i Beogradit.

Në raportimin para anëtarëve të komisionit, ai tha se kanë planifikuar një milion euro buxhet për ndërhyrje emergjente në monumente.

“Nga vlerësimi në terren kemi identifikuar 200 monumente në gjendje të rëndë. Kemi dyfishuar fondin për ndërhyrje, deri tash kanë përfunduar 9 asete, 19 janë në realizim, ndërsa për 18 asete po realizohen procedurat e prokurimit. Ndërsa, ndërhyrjet fillojnë ditëve në vijim. Gjatë vitit 2022 do të vazhdojmë me mbi 50 ndërhyrje në monumente që janë në rrezik, e synimi jonë është që në vitin 2023 të mos kemi asnjë monument që është në rrezik të shkatërrimit. Pas shumë vitesh është riaktivizuar sistemi i mbrojtjes së përhershme të aseteve të trashëgimisë. Gjatë këtij muaji do të dorëzojmë 30 dosje të nominimit në KKTK. Ky proces dinamik do të vazhdojë edhe gjatë vitit 2022”, ka thënë ai.

Sipas tij, kanë shtuar 17 asete të reja në listën e mbrojtjes së përkohshme, siç është teatri Dodona, kino-Rinia, shkolla “Gjon Serreqi”.

Ai ka folur edhe për Manastirin e Deçanit, ku tha se kanë kundërshtuar listimin e saj në organizatën “Europa Nostra”.

“Kemi kundërshtuar në të gjitha format përfshirjen e manastirit e Deçanit në listën e organizatës ‘Europa Nostra’ për trashëgiminë kulturore në rrezik në Evropë. ‘Europa Nostra’ ka premtuar që do të vij në Kosovë për një vlerësim të gjendjes, por për fat të keq ende nuk kanë ardhur, sepse nuk kanë ardhur as në fazën kur e kanë futur Manastirin e Deçanit në këtë listë. Paralelisht kemi kërkuar nga ICOM International një vlerësim profesional për manastirin e Deçanit. Ky vlerësim do të na ndihmojë që të vazhdojmë insistimin tonë në raport me UNESCO-n që t’i largojë katër monumentet tona nga lista e trashëgimisë botërore në rrezik[…]Paralelisht jemi duke e hartuar planin zbatues për procesin e aplikimit dhe anëtarësimit të Kosovës në UNESCO”, ka njoftuar Çeku para anëtarëve të komisionit.

Në mbledhjen e së martës, Çeku ka theksuar se është formuar grupi koordinues për hartimin e koncept-dokumentit, me qëllim të bazës për Ligjin Unik të Kulturës.

Për këtë ka pyetur edhe anëtarja e komisionit nga Partia Demokratike e Kosovës, Eliza Hoxha, duke vijuar me atë se pse nuk është shpallur ende drejtori i Galerisë Kombëtare të Arteve.

“Pse duhet të ndryshohet statuti, ndërkohë që po bëhet ligji dhe pastaj ato statute duhet me qenë në harmoni me ligjin. A nuk do të duhej me prit, që të përfundojë ky ligj dhe statutet përditësohen karshi ligjit të ri për kulturë, ku keni thënë se do të keni një ligj gjithëpërfshirës. E përmendet që institucionet do të kenë drejtues të rinj në fillim të vitit të ardhshëm. Mua më intereson të di, meqenëse jam në dijeni që procesi për drejtorin e ri të Galerisë Kombëtare është zgjedhur, ka përfunduar. Nuk e kuptoj pse nuk e shpallni, meqenëse i gjithë procesi ka përfunduar?”, ka pyetur ajo ministrin Çeku. Ajo gjithashtu pyeti se kur do të shqyrtohet projektligji për Kinematografinë.

Ministri i Kulturës ka njoftuar se Projektligji për Kinematografinë nuk do të procedohet këtë vit për miratim në Kuvendin e Kosovës. Kjo meqë, sipas tij, ka ende kërkesa edhe nga vet komuniteti.

Ndërsa, sa i përket shpalljes së drejtorit të Galerisë Kombëtare të Arteve, sekretari i përgjithshëm i Ministrisë së Kulturës, Bislim Bislimi tha se nuk ka përfunduar e gjithë procedura, meqë ka sinjalizime të gabimeve në këtë proces.

Ai po ashtu ka bërë të ditur se gjatë vitit të ardhshëm do të rinovohet Teatri Kombëtar i Kosovës.

Vendi

Punëtori humb jetën në vendin e punës në Gjakovë

Published

on

By

Një punëtor ka humbur jetën gjatë orarit të punës sot në Gjakovë.

Sipas njoftimit të Policisë, viktima dyshohet se ka rënë nga një objekt i lartë teksa ishte duke punuar në rrugën “Pjetër Bogdani” në këtë komunë.

Në vendin e ngjarjes kanë intervenuar menjëherë njësitë përkatëse policore si dhe ekipi emergjent mjekësor, të cilët kanë konstatuar vdekjen e punëtorit.

Zëdhënësja e Policisë për rajonin, Vlera Krasniqi, ka bërë të ditur se lidhur me rastin një person është duke u intervistuar në cilësinë e të dyshuarit, ndërsa hetimet po vazhdojnë për të sqaruar rrethanat e ngjarjes.

Në vendin e ngjarjes ka dalë edhe prokurori i shtetit.

Raporton Koha.net.

Continue Reading

Vendi

Nesër ditë zie në Kosovë për nder të akademik Rexhep Qosjes

Published

on

By

Ushtruesja e detyrës së Presidentes së Republikës së Kosovës, Albulena Haxhiu, ka marrë vendim që dita e nesërme, e premte, 24 prill 2026, të shpallet ditë zie shtetërore në tërë territorin e vendit. Ky vendim vjen si shenjë respekti dhe nderimi për jetën dhe veprën e jashtëzakonshme të akademikut Rexhep Qosja, i cili u nda nga jeta në moshën 89-vjeçare.

Përmes këtij akti zyrtar, institucionet e shtetit shprehin mirënjohjen e thellë për kontributin e pazëvendësueshëm të akademikut Qosja në ndërtimin e autoritetit shkencor dhe kulturor të Kosovës.

“Në nderim të jetës dhe veprës së akademik Rexhep Qosja, dita e nesërme, e premte, 24 prill 2026, shpallet Ditë zie shtetërore në Republikën e Kosovës. Me këtë vendim, shteti ynë shpreh nderimin dhe mirënjohjen për një personalitet që i dha kulturës shqiptare dije, vepër dhe autoritet”, thuhet në njoftimin e Presidencës.

Sipas vendimit të nënshkruar nga u.d. Presidentja Haxhiu, Protokolli i Shtetit është ngarkuar që t’i ndërmarrë të gjitha veprimet e nevojshme për zbatimin e kësaj zije shtetërore. Ky vendim pason lajmin për vdekjen e akademikut dhe përmbylljen e ceremonisë së varrimit, e cila, sipas dëshirës së të ndjerit, u zhvillua në mënyrë private.

Continue Reading

Vendi

BIOGRAFIA E REXHEP QOSJA

Published

on

Sot është ndarë nga jeta akademiku, shkrimtari dhe studiuesi i njohur shqiptar, Rexhep Qosja.

Rexhep Qosja lindi më 1936 në Vuthaj të Malit të Zi. Shkollimin fillor dhe të mesëm e kreu në Vuthaj dhe në Guci, ndërsa në Prishtinë përfundoi Shkollën Normale dhe më pas studimet për gjuhë dhe letërsi shqipe në Fakultetin Filozofik.

Karrierën akademike e nisi në vitin 1967 si asistent në Institutin Albanologjik të Prishtinës. Studimet pasuniversitare i kreu në Universitetin e Beogradit, ndërsa më 1971 mbrojti doktoratën për jetën dhe krijimtarinë e Asdrenit. Gjatë viteve në vijim, ai u ngrit në një nga figurat më të rëndësishme të studimeve albanologjike, duke qenë profesor ordinar në Universitetin e Prishtinës dhe drejtor i Institutit Albanologjik në periudhën 1972-1981.

Qosja është autor i mbi tridhjetë librave nga fusha e kritikës letrare, studimeve shkencore, si dhe prozës artistike, përfshirë romane, tregime dhe drama. Ai ka botuar gjithashtu qindra artikuj, ese dhe studime, duke dhënë një kontribut të veçantë në zhvillimin e mendimit kritik dhe letërsisë shqipe.

Për krijimtarinë shkencore e letrare është çmuar me Shpërblimin e qytetit të Prishtinës më 1968; me Shpërblimin Krahinor të Dhjetorit më 1969; me dy shpërblime të SHSH të Kosovës, më 1972 dhe 1974 dhe me Shpërblimin e RS të Serbisë “7 Korriku”, më 1975, me Çmimin “Pjetër Bogdani”, 2010 për romanin “Bijt e askujt”, etj.

Në mars të vitit 2025 Qosja u nderua me çmimin “Letërsia shqipe” nga Ministria e Kulturës, si njëri prej ndikuesve më të mëdhenj të letërsisë shqipe. Është marrë edhe me veprimtari politike. Në periudhën 1998-2000 drejtoi një parti politike në Kosovë. Në vitin 2000, kryetari i Republikës së Shqipërisë i dha çmimin “Nderi i Kombit”.

Ndarja e tij nga jeta përbën një humbje të madhe për kulturën, shkencën dhe mbarë kombin shqiptar.

Continue Reading

Lajmet

Miratohet Ligji për Lojërat Mesdhetare mes përplasjeve për transparencën dhe rolin e BE-së

Published

on

By

Kuvendi i Kosovës, me 64 vota për, ka miratuar Projektligjin për organizimin e Lojërave Mesdhetare “Prishtina 2030”. Megjithatë, miratimi u shoqërua me debate të ashpra mes opozitës dhe udhëheqjes së Kuvendit, kryesisht për shkak të vërejtjeve të Zyrës së Bashkimit Evropian lidhur me menaxhimin e parasë publike.

Deputetja e PDK-së, Blerta Deliu-Kodra, kritikoi ashpër nxitimin për kalimin e këtij ligji, duke cituar shqetësimet e ndërkombëtarëve për mungesë transparence.

“Është e padrejtë forma si neglizhoni amendamentet e deputetëve dhe se si nuk i respektoni kërkesat e BE-së që kërkon ruajtje të transparencës, llogaridhënies dhe parasë publike. Është e çuditshme si po mundoheni ta eskivoni këtë”, u shpreh ajo, duke shtuar se PDK nuk është kundër lojërave, por kundër shkeljes së rregullave në emër të afateve politike.

Kryetarja e Kuvendit, Albulena Haxhiu, iu përgjigj këtyre kritikave duke vënë theksin te sovraniteti i institucionit dhe urgjenca e situatës politike, duke pasur parasysh afatin për zgjedhjen e presidentit.

“Ne i respektojmë partnerët tanë, por nuk mund ta marrë më tepër parasysh një letër të Zyrës së BE-së sesa vullnetin e qytetarëve të shprehur në Kuvend. Nëse ky Kuvend nuk e zgjedh deri më 28 prill presidentin, shpërndahet me automatizëm. Paramendoni, Kosova ka marrë përgjegjësi t’i organizojë lojërat dhe ne jemi shumë vonë”, deklaroi Haxhiu.

Ajo madje u bëri thirrje deputetëve të opozitës që të mos bëhen “zëdhënës të Zyrës së BE-së”, por të përfaqësojnë interesat e qytetarëve që presin suksesin e këtij organizimi sportiv.

Përveç Lojërave Mesdhetare, seanca e sotme përmbylli edhe disa nisma të tjera ligjore

U miratua Projektligji për financimin e menaxhimit të resurseve ujore.

Në lexim të dytë kaluan me nga 69 vota Projektligji për Banim Social dhe të Përballueshëm si dhe Projektligji për Shtetësinë e Kosovës.

 

Continue Reading

Të kërkuara