Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

Foto: Senatori Robert Dol

6 qershor 1994

Në Kanë u protestua kundër apartheidit në Kosovë

“Mjaft me apartheid në Kosovë”, “Fashizmi po lind në zemër të Evropës”, “Zagreb, Sarajevë e Beograd përkrahni demokratët”, dhe “Radovan Karaxhiqi para gjyqit”, ishin parullat kryesore të protestës, të shtunën e kaluar në Kanë, së cilës i prinin 50-të shkencëtarë e veprimtarë francezë.

Siç njoftoi RFI, protesta kishte për qëllim t’u tërhiqte vërejten pjesëmarrësve të manifestimit përkujtues të 50-të vjetorit të zbarkimit të forcave aleate në Normandi për një lindje të dytë të fashizmit në zemër të Evropës dhe për krimet mosntruoze në rajonin e ish-Jugosllavisë.

Tubimin e organizoi Lëvizja franceze për Paqe.

6 qershor 1995

Senatori Dol: Sanksionet derisa nuk rijetësohen të drejtat njerëzore e qytetare të popullatës shqiptare në Kosovë

Senatori Robert Dol, lider i republikanëve në Senatin Amerikan dhe kandidat presidencial në një intervistë që i dha të përjavshmes “Koha” në Prishtinë u përgjigj në disa pyetje lidhur me politikën aktuale amerikane ndaj problemeve në rajonin e Ballkanit, duke përfshirë edhe çështjen e Kosovës.

Senatori Dol tha se gjëja që mungon sa herë që flitet për ish-Jugosllavinë nuk janë idetë, por udhëheqja e Shteteve të Bashkuara.

Shihet qart pafatësia e Evropës për të kontrolluar situatën e tillë. Shtetet e Bashkuara do të duhej të prinin në hulumtimet për gjetjen e zgjidhjes së drejtë për ish-Jugoslalvinë, jo vetëm në Kroaci apo Bosnjë, por edhe në Kosovë. Është pozicioni i Amerikës, ai i liderit botëror që parashtron këtë, tha Senatori Dol.

Në pyetjen se çfarë do të duhej të ishte politika e SHBA-ve ndaj Kosovës, Senatori Dol u përgjigj:

“Me të vizituar Kosovën dhe me të parë me sytë e mi shtypjen e shqiptarëve atje, besoj se Shtetet e Bashkuara duhet ta idetifikojnë përgjegjës regjimin e Millsoheviqit pë shkeljen flagrante të të drejtave njerëzore dhe qytetare atje. Kjo do të thotë se sanksionet ndaj Serbisë nuk do të duhej hequr përderisa nuk rijetësohen të gjitha të drejtat njerëzore dhe qytetare të popullatës shumicë shqiptare në Kosovë – që përfshinë rijetësimin e autonomisë politike, të cilën e kishte Kosova para aplikimit të gjendjes së jashtëzaknshme më 1989. Për më tepër, Shtetet e Bashkuara duhet të vazhdojnë politikën e Administratës së Bushit dhe Klintonit, atë të tërheqjes së ‘vijës në zall’ në Kosovë”.

Duke u përgjigjur në një pyetje lidhur me inciativat eventuale kongresionale lidhur me ish-Jugosllavinë, Senatori Dol tha:

“Lidhur me instistimin për heqjen e embargos në armatim në Bosnjë-Hercegovinë ekzistojnë kushtëzime dhe amandamente ndaj autorizimeve të State Departmentit dhe ndaj atyre të sektorit të Ndihmës së Huaj, të cilët insistojnë në: (1) zvogëlimin e angazhimit financiar të SHBA-ve në operacionet e OKB-së në Bosnjë, (2) kërkimin e prezencës zyrtare të qeverisë së SHBA-ve në Prishtinë dhe (3) përpilimin e kushtëzimeve rreth heqjes së sanksioneve ndaj Serbisë, duke përfshirë këtu rijetësimin e autonomisë dhe të të drejtave njerëzore të popullit të Kosovës”.

Në fund të intervistës, Senatori Dol shfaqi besimin se Shtetet e Bashkuara kanë për interes stabilitetin e Ballkanit, i cili në masë të madhe ndikon në stabilitetin dhe sgiurinë e Evropës si tërësi.

“Për më tepër, besoj se Shtetet e Bashkuara kanë për interes promovimin dhe përkrahjen e demokracisë dhe të të drejtave të njeriut”, theksoi ai.

6 qershor 1997

“Evropa e lirë”: Proceset e reja kanë homogjenizuar shqiptarët

Në një vështrim të emetuar në Radio “Evropa e lirë” rreth proceseve politike serbe kundër shqiptarëve të Kosovës, theksohej se opinioni i gjerë kosovar, si rallë herë më parë, i ka përkrahur dhe është solidarizuar me të akuzuarit dhe me të dënuarit shqiptarë. Ky solidaritet me të akuzuarit shqiptarë, tek partitë të cilat kërkojnë një përgjigje më të hapët të shqiptarëve ndaj regjimit serb, ka kaluar pothuaj tërësisht në identifikim me platformën politike të shqiptarëve të dënuar. Kështu Partia Parlamentare e Adem Demaçit, ka vlerësuar me rastin e këtij gjykimi, se “qëndrimi i të akuzuarve në seancën kryesore gjyqësore ishte heroik dhe duhet të shërbejë si shembull për të gjithë shqiptarët”.

Duke kërkuar nga faktorët politikë shqiptar që të pushojnë së binduri opinionin se shqiptarët e nxjerrur para gjyqit nuk kanë bërë asgjë dhe gjykimi është i montuar, Unioni i Pavarur i Studentëve të Universitetit të Prishtinës konstaton se shqiptarët e nxjerrë para gjyqit të regjimit serb, siç thuhet, janë marrë me “punë të vërtetë çlirimtare”.

Në vazhdim citohet qëndrimi i partisë më me ndikim të shqiptarëve -Lidhjes Demokratike të Kosovës, e cila gjykimet më të reja aktuale në Kosovë i vlerëson si farsë me të cilat regjimi serb mundohet t’i fshehë dështime e shumta në Kosovë dhe jashtë saj. Me serialin e gjukimeve më të reja, regjimi aktual serb ka për qëllim që t’i bind zgjedhësit serbë se para zgjedhjeve të tyre ky regjim demonstron një kurs të ashpër kundër shqiptarëve dhe se Kosova mund të mbahet edhe më tej nën kontrollin serb.

Në fund të këtij vështrimi, korrespondenti i këtij radiostacioni nga Kosova konstaton se megjithë qëllimin serb që të ndriçohen sulmet terroriste në Kosovë, qëllimi i serisë së re të proceseve politike në Kosovë është tërheqja e shqiptarëve nga projekti i tyre për pavarësinë e Kosovës. Por, regjimi serb, pa dyshim, me këtë akt ka arritur efekt të kundërt, i cili edhe më shumë i ka ngjeshur radhët dhe i ka homogjenizuar shqiptarët. Me këtë qëndrim Beogradi ka mbetur në gjysmë të rrugës dhe ka përjetuar edhe një humbje, duke menduar se me dënime represive politike mund t’i disiplinojë shqiptarët që të inkuadrohen në Serbi, thuhej në fund të raportit të korrespondentit të radios “Evropa e Lirë” nga Prishtina, Ismet Hajdari.

Po këtë ditë në stacionin e policisë në Gjilan u mor në pyetje Sherif Fejzullahu, kryetar i SP të Energjetikës. Ai u mbajt rreth dy orë në polici dhe nga inspektori serb u pyet për aktivitetin e tij në sindikatën ku vepron, rreth Kuvendit të BSPK-së, rreth pozicionit të kryetarit Rugova dhe kryetarit të PPK-së, Adem Demaçi, lidhur me çështjen e Kosovës etj.

Njoftohet se në pyetje është marrë edhe Qamil Salihu, mësimdhënës në shkollën fillore “Esad Berisha” në Llashticë. Ai në polici u mbajt rreth tri orë dhe u pyet për aktivitetin e tij politik nga viti 1990 e këtej, për partitë politike shqiptare në komunën e Gjilanit, si dhe për disa çështje të tjera.

Njoftohet se z. Qamil Salihu në pyetje është marrë për herë të pestë.

6 qershor 1998

Vazhdojnë sulmet serbe, në Gramaçel u vra fëmija 3-vjeçar, në Baballoq u vra një i ri

Gjatë sulmeve serbe të djeshme kundër fshatit Gramaçel të Deçanit është vrarë fëmija 3-vjeçar, Leutrim Esat Aga. Këtë njoftim e dhanë sot aktivistët e LDK-së të Degës në Gjakovë.

Në fshatin Baballoq është gjetur i vrarë një i ri, identiteti i të cilit nuk dihet.

Këtë lajm e konfirmon edhe KMDLNJ, duke saktësuar se forcat serbe të stacionuara te Suka e Biteshit kanë granatuar

pandërprerë me armë të rënda artilerike fshatrat Shaptej, Gramaçel e Baballoq. Nga këto granatime në shtëpi të tij, në djep, u vra fëmija 3 vjeçar, Leutrim Esat Aga dhe u plagosën edhe tre persona të tjerë.

Nga granatimet e sotme dhjetëra shtëpi gjenden në tym e flakë.

Mbi fshatrat e Deçanit hedhin granata edhe aeroplanët luftarakë

Ushtria dhe policia serbe vazhdojnë të granatojnë edhe sot disa fshatra të komunës së Deçanit.

Fatmir Berisha, arsimtar nga Strellci, i deklaroi QIK-ut se ushtria serbe po sulmon me artileri fshatrat Gramaçel, Glloxhan, Isniq, Prejlep. Supozohet se në këto fshatra janë tubuar më se 30 mijë banorë që kanë ardhur nga fshatrat e tjera të kësaj komune dhe të komunës së Pejës.

Po ky burim njofton se në këtë zonë të sulmeve serbe, ku po përdoren edhe aeroplanët luftarakë, janë përfshirë edhe fshatrat Prapaçan, Dubovik, Lumbardh, Pozhar, Llukë e Poshtme etj.

Fatmir Berisha përcjell apelin e banorëve të këtyre fshatrave që t’u sigurohet një korridor për kalimin në Gjakovë ose në Shqipëri, me qëllim që të shpëtojnë nga masakrat serbe.

Dy trupa të pajetë në morgun e spitalit të Gjakovës

Sot në mesditë në morgun e spitalit të Gjakovës u sollën trupat e pajetë të dy shqiptarëve të vrarë.

Njoftohet se ata janë sjellë nga Prejlepi i Deçanit, por identiteti i tyre tash për tash nuk dihet.

Lista e 45 të vrarëve në Deçan e rrethinë gjatë ditëve të fundit

Osman Cacaj, kryetar i Komisionit për Informim të LDK-së në Deçan i tha sot QIK-ut se dihet identiteti i 45 të vrarëve shqiptarë gjatë sulmeve të fundit të forcave serbe në Deçan e rrethinë. Ai tha se numri i të vrarëve është më i madh se ky që dihet deri më tash.

1. Cacaj tha se gjatë ditëve të fundit janë vrarë në shtëpitë, oborret, arat e fshatrat e veta ose duke mbrojtur vendin e vet këta persona:

Në Deçan janë vrarë Haxhi Metë Cacaj, Nexhat S. Iberhysaj, Shaban Osaj (72) – Xajë C. Kuçi, Shyrhere Jeftaj, nënë e tre fëmijëve;

Në Lloçan janë vrarë – Tafil e Shaban Kasumaj;

Në Carrabreg të Epërm janë vrarë: Asllan Bazhdaraj, Shaqir Dobra, Ajmane Balaj, nënë e katër fëmijëve, Besart Dautaj, Hate Balaj, Teuta R. Loshaj, Abdyl Gjonaj (Loshaj), Gala e Ukë Belit (është djegur) dhe Hamdi Jakup Dautaj;

Në Carrabreg të Ulët janë vrarë Adem E. Ukëhaxhaj, Besim Ukëhaxhaj, Lavdërim R. Nitaj e Bajram Ramosaj (70);

Në Strellc të Epërm janë vrarë: Ismet E. Ukaj, Brahim Demaliaj, kryetar i Aktivit të LDK-së në fshat – Arif B. Mahmutdemaj, Rexhep Pavataj (90);

Në Vranoc Beqir (Rrustem) Krasniqi, hoxhë, Imer (Elez) Ukaj (55), Halit Z. Krasniqi dhe Fazë (Zenun) Krasniqi (35), nënë e katër fëmijëve;

Në Lubeniq u vranë Zeqë Hamza (68), Brahim Hamza (64), Dërvish Hamza (51), Ymer Hamza (53), Gani Hamza (25), Rifat Hamza (24), Bashkim Hamza (23), Hysen D. Alimehaj (40) nga Lybeniqi, Haxhi Mehmet Gogaj (Cacaj) (22) nga Deçani, Hajdar Ukshinaj dhe Mehmet Ukshinaj;

Në Pobërgjë janë vrarë: Gruaja e Niman J. Tolajt 1968), Zize H. Tolaj (75), Osman R. Tolaj (79), në shtëpinë e Ilmi M. Tolajt kanë mbetur të vdekur një plak e një plakë nga Batusha, që jetonin aty.

Dyshohet se në bodrumet e dy shtëpive të këtij fshati ka edhe disa të vrarë të tjerë. Mirëpo nuk dihet gjë as për numrin e as për identitetin e tyre. Në këtë fshat forcat serbe kanë bërë masakër të vërtetë;

Në Irzniq është vrarë Blerim Dervishaj;

Mbrëmë në Prejlep është vrarë Haxhi Fetah Mazrekaj (75);

Në morgun e spitalit në Pejë gjendet trupi i pajetë i një personi të paidentifikuar

Në komunën e Pejës edhe më tutje mbretëron gjendje shumë e rëndë. Në qytet dhe në fshatrat që nuka janë përfshirë nga zjarri i luftës arrijnë pa ndërprerje njerëz nga fshatrat e rrezikuara. Në Pejë janë strehuar rreth 20. 000 banorë të këtyre fshatrave. Për këtë arsye vështirësitë rreth furnizimit me bukë, artikuj tjerë ushqimorë dhe barëra, të bëhet edhe më i vështirë.

Dje dhe sot, për herë të parë qyshkur kanë filluar operacionet e forcave ushtarake e policore serbe në komunën e Klinës, Deçanit e Gjakovës, në Pejë kanë arritur shumë gazetarë të huaj. Në nënkëshillin për Mbrojtjen e të Drejtave dhe Lirive të Njeriut (NKMDLNJ), në Degën e Shoqatës Humanitare Bëmirëse “Nëna Tereze” dhe në degët e partive politike në Pejë ata kërkuan informacione për zhvillimet e ditëve të fundit në këtë komunë.

KMDLNJ në Pejë ka njoftime se në morgun e spitalit të qytetit tash dy ditë gjendet trupi pa jetë i njeriu, i cili është gjetur i vdekur në shtratin e lumit Bistricë. Komisioni nuk ka arritur të mësojë emrin e viktimës, por ka marrë vesh se ai është i moshës rreth 60 vjeçare dhe se mbiemri i tij është: Berisha.

Burimet e këtij këshilli kanë njoftuar se më 4 e 5 qershor në stacionin e policisë në Istog dhe në Pejë është rrahur brutalisht Xhafer Tafilaj nga fshati Rakosh, me pretekst se gjoja ka incizuar terrenin rreth Burgut në Dubravë të Istogut, ku ka punuar ai. Ndërkaq, dje në organet e policisë në Pejë është mbajtur rreth katër orë dhe është rrahur Azem Shala nga fshati Novosellë.

Po kështu, njoftohet se policia serbe ia ka konfiskuar Vehbi Morinës një stabiliment ftohës, 25 tonësh.