Kulturë

Bahri Omari, intelektuali i dënuar nga “gjyqi special” i 1945-ës

Published

on

Bahri Omari, një nga personalitetet më të shquara të Shqipërisë në periudhën midis dy luftërave botërore, u kujtua sot në një ceremoni përkujtimore nga Muzeu Kombëtar “Shtëpia me Gjethe”. Lindi më 10 shkurt të vitit 1889 në qytetin e Gjirokastrës, dhe gjatë jetës së tij, ai u angazhua si intelektual, publicist, veprimtar politik dhe ministër i shtetit shqiptar. Bahri Omari është një figurë e njohur për kontributet e tij në zhvillimin e shtetit shqiptar dhe përpjekjet për të mbrojtur territorin e Shqipërisë gjatë periudhës së Luftës së Parë Botërore.

Pasi kreu studimet për Shkenca Politike-Administrative në Stamboll, ai u caktua nënprefekt i Himarës dhe shërbeu me nder në organizimin e çetave për mbrojtjen e territorit shqiptar nga sulmet e andartëve grekë. Puna e tij si veprimtar kombëtar e vendosi në ballë të çështjes shqiptare, duke kontribuar për shpëtimin e integritetit të territorit shqiptar në një periudhë të vështirë historike.

Në vitin 1915, Bahri Omari u largua për në SHBA, ku mori drejtimin e gazetës “Dielli”, organi i shtypit të Federatës Shqiptare “Vatra”, një nga organizatat më të rëndësishme të diasporës shqiptare. Ky angazhim e forcoi ndikimin e tij në arenën ndërkombëtare dhe i dha mundësinë të luftonte për çështjen shqiptare nëpërmjet fjalës dhe shtypit.

Në vitin 1919, ai u kthye në Shqipëri dhe u zgjodh dy herë deputet i prefekturës së Gjirokastrës në Këshillin Kombëtar, organin legjislativ të kohës. Omari mbështeti qeverinë e Fan Nolit në vitin 1924, një periudhë të rëndësishme për historinë e Shqipërisë, por pas kthimit në pushtet të Ahmet Zogut, ai u largua nga Shqipëria dhe iu bashkua opozitës shqiptare në ekzil.

Në vitin 1939, kur Shqipëria u pushtua nga Italia fashiste, Omari u rikthye në atdhe dhe u angazhua në politikën shqiptare. Në vitin 1942, ai u bë pjesë e Ballit Kombëtar dhe u emërua ministër i Punëve të Jashtme në qeverinë e Rexhep Mitrovicës gjatë viteve 1943-44, një periudhë kur Shqipëria ishte nën pushtimin e forcave fashiste.

Pasi erdhi në pushtet regjimi komunist në vitin 1944, Bahri Omari u arrestua dhe, pas një gjyqi të montuar, u dënua me vdekje nga i ashtuquajturi “Gjyqi Special” më 13 prill 1945. Ai u ekzekutua pa asnjë mundësi për t’u mbrojtur në Kodra e Priftit në Tiranë, një ngjarje që tronditi më shumë opinionin publik të kohës.

Bahri Omari u shpall pas vdekjes “Nderi i Kombit” nga shteti shqiptar për kontributet e tij të pazëvendësueshme në historinë dhe luftën për pavarësinë e Shqipërisë. Me vdekjen e tij, ai la një trashëgimi të pasur politike dhe intelektuale, duke qenë një figurë e paharruar në historinë e Shqipërisë./UBTNews/

Kulturë

Baleti Kombëtar i Kosovës në përgatitje intensive për premierën “Bletë”

Published

on

Baleti Kombëtar i Kosovës pritet të vijë së shpejti me premierën e parë për vitin 2026, duke shënuar një tjetër kapitull të rëndësishëm në kalendarin kulturor të vendit.

Trupa e Baletit Kombëtar të Kosovës po zhvillon me intensitet provat për projektin më të ri skenik, të titulluar “Bletë”, me koreografi nga Clebio Oliveira dhe asistencë artistike nga Lela Di Costanzo. Ky produksion i ri synon të sjellë një qasje bashkëkohore në interpretimin skenik, duke ndërthurur lëvizjen, muzikën dhe konceptin vizual në një tërësi unike artistike. Aktualisht, ansambli ndodhet në javën e tretë të provave intensive, ku përveç punës koreografike, po i kushtohet rëndësi edhe detajeve të interpretimit dhe harmonizimit të trupës në skenë. Sipas ekipit realizues, procesi ka avancuar me ritëm të kënaqshëm dhe shfaqja tashmë po merr formën e saj përfundimtare.

Premiera e shfaqjes “Bletë” është paraparë të mbahet më 29 prill 2026, ndërsa publiku pritet të përjetojë një produksion që reflekton energji, disiplinë dhe kreativitet bashkëkohor në skenën e baletit kosovar.

Continue Reading

Kulturë

”Mes Realiteteve”: Diskutim mbi artin dhe video-lojërat në Galerinë Kombëtare të Kosovës

Published

on

Më 23 prill, duke filluar nga ora 18:00, në Galerinë Kombëtare të Kosovës – Qafa, do të mbahet diskutimi “Mes Realiteteve / Between Realities”, një bisedë që ndërthur artin bashkëkohor me botën e dizajnit dhe zhvillimit të lojërave.

Në këtë diskutim, artistja Laureta Hajrullahu, së bashku me zhvilluesit e lojërave Lekë Sahatqija dhe Petrit Hoxha, do të trajtojnë video-lojërat si medium artistik, rolin e tyre në hapësirat muzeale dhe galeri, si dhe ndërveprimin mes realitetit fizik dhe atij digjital.

 

Continue Reading

Kulturë

Miratohet Ligji për Inspektoratin Qendror të Trashëgimisë Kulturore, forcohet mbrojtja e monumenteve

Published

on

Në mbledhjen e sotme të Qeverisë u miratua Ligji për Inspektoratin Qendror të Trashëgimisë Kulturore

Ky ligj synon forcimin e sistemit të mbrojtjes së trashëgimisë kulturore, si dhe rritjen e kapaciteteve inspektuese në terren. Me miratimin e tij, Inspektorati i Trashëgimisë Kulturore ngrihet në nivelin e një agjencie ekzekutive, duke u bërë më funksional dhe më efektiv në ushtrimin e detyrave të veta.

Ky zhvillim përbën një hap konkret drejt mbrojtjes më të mirë të monumenteve kulturore dhe garanton një qasje më të koordinuar ndërmjet institucioneve qendrore dhe lokale, në funksion të ruajtjes dhe promovimit të trashëgimisë kulturore.

Reformat në këtë fushë synojnë forcimin e institucioneve shtetërore dhe ruajtjen e kujtesës historike

Continue Reading

Kulturë

Biblioteka Kombëtare e Kosovës për herë të parë në TRADUKI, hap i ri drejt ndërkombëtarizimit të letërsisë kosovare

Published

on

Biblioteka Kombëtare e Kosovës do të marrë pjesë për herë të parë në takimin e radhës të rrjetit evropian TRADUKI, i cili do të mbahet në Sarajevë më 20–21 prill 2026.

TRADUKI, i themeluar në vitin 2008, është një rrjet që synon të mbështesë përkthimin, botimin dhe qarkullimin e letërsisë nga vendet e Evropës Juglindore në hapësirën gjermanofolëse dhe më gjerë. Nëpërmjet këtij bashkëpunimi, krijohen ura lidhëse mes autorëve, përkthyesve, botuesve dhe institucioneve kulturore, duke kontribuar në ndërkombëtarizimin e letërsive kombëtare dhe në forcimin e dialogut kulturor evropian.

Pjesëmarrja e Bibliotekës Kombëtare të Kosovës në këtë takim shënon një hap të rëndësishëm drejt integrimit më të thellë në rrjetet kulturore ndërkombëtare. Në këtë kuadër, pranimi i Kosovës si anëtare vëzhguese në TRADUKI përbën një zhvillim domethënës institucional dhe kulturor, duke hapur mundësi të reja për promovimin dhe afirmimin e letërsisë kosovare në skenën ndërkombëtare.

Continue Reading

Të kërkuara