Kulturë

Bahri Omari, intelektuali i dënuar nga “gjyqi special” i 1945-ës

Published

on

Bahri Omari, një nga personalitetet më të shquara të Shqipërisë në periudhën midis dy luftërave botërore, u kujtua sot në një ceremoni përkujtimore nga Muzeu Kombëtar “Shtëpia me Gjethe”. Lindi më 10 shkurt të vitit 1889 në qytetin e Gjirokastrës, dhe gjatë jetës së tij, ai u angazhua si intelektual, publicist, veprimtar politik dhe ministër i shtetit shqiptar. Bahri Omari është një figurë e njohur për kontributet e tij në zhvillimin e shtetit shqiptar dhe përpjekjet për të mbrojtur territorin e Shqipërisë gjatë periudhës së Luftës së Parë Botërore.

Pasi kreu studimet për Shkenca Politike-Administrative në Stamboll, ai u caktua nënprefekt i Himarës dhe shërbeu me nder në organizimin e çetave për mbrojtjen e territorit shqiptar nga sulmet e andartëve grekë. Puna e tij si veprimtar kombëtar e vendosi në ballë të çështjes shqiptare, duke kontribuar për shpëtimin e integritetit të territorit shqiptar në një periudhë të vështirë historike.

Në vitin 1915, Bahri Omari u largua për në SHBA, ku mori drejtimin e gazetës “Dielli”, organi i shtypit të Federatës Shqiptare “Vatra”, një nga organizatat më të rëndësishme të diasporës shqiptare. Ky angazhim e forcoi ndikimin e tij në arenën ndërkombëtare dhe i dha mundësinë të luftonte për çështjen shqiptare nëpërmjet fjalës dhe shtypit.

Në vitin 1919, ai u kthye në Shqipëri dhe u zgjodh dy herë deputet i prefekturës së Gjirokastrës në Këshillin Kombëtar, organin legjislativ të kohës. Omari mbështeti qeverinë e Fan Nolit në vitin 1924, një periudhë të rëndësishme për historinë e Shqipërisë, por pas kthimit në pushtet të Ahmet Zogut, ai u largua nga Shqipëria dhe iu bashkua opozitës shqiptare në ekzil.

Në vitin 1939, kur Shqipëria u pushtua nga Italia fashiste, Omari u rikthye në atdhe dhe u angazhua në politikën shqiptare. Në vitin 1942, ai u bë pjesë e Ballit Kombëtar dhe u emërua ministër i Punëve të Jashtme në qeverinë e Rexhep Mitrovicës gjatë viteve 1943-44, një periudhë kur Shqipëria ishte nën pushtimin e forcave fashiste.

Pasi erdhi në pushtet regjimi komunist në vitin 1944, Bahri Omari u arrestua dhe, pas një gjyqi të montuar, u dënua me vdekje nga i ashtuquajturi “Gjyqi Special” më 13 prill 1945. Ai u ekzekutua pa asnjë mundësi për t’u mbrojtur në Kodra e Priftit në Tiranë, një ngjarje që tronditi më shumë opinionin publik të kohës.

Bahri Omari u shpall pas vdekjes “Nderi i Kombit” nga shteti shqiptar për kontributet e tij të pazëvendësueshme në historinë dhe luftën për pavarësinë e Shqipërisë. Me vdekjen e tij, ai la një trashëgimi të pasur politike dhe intelektuale, duke qenë një figurë e paharruar në historinë e Shqipërisë./UBTNews/

Lajmet

Galeria Kombëtare e Kosovës hap thirrjen për Programin Vjetor 2027

Published

on

Galeria Kombëtare e Kosovës (GKK) ka hapur thirrjen për propozime për Programin Vjetor 2027, duke ftuar artistë, kuratorë, hulumtues dhe profesionistë të tjerë të arteve pamore të aplikojnë me projektet e tyre.

Thirrja përfshin propozime për ekspozita ndërdisiplinare në fusha si piktura, skulptura, grafika, instalacioni, fotografia, videoja dhe performanca. Gjithashtu, pranohen projekte edukativo-arsimore, hulumtuese, botuese dhe multimediale.

Projektet mund të realizohen brenda ose jashtë hapësirave të Galerisë, në bashkëpunim me stafin e saj. Për aplikim janë të ftuara edhe kolektivet, organizatat dhe komunitetet kulturore, ndërsa kontratat do të lidhen me individë.

Programi do të zhvillohet në dy hapësirat e Galerisë Kombëtare të Kosovës: GKK Qendrore dhe GKK QAFA.

Afati i fundit për aplikim është 30 dhjetor 2026. Informacionet e hollësishme për thirrjen dhe mënyrën e aplikimit mund të gjenden përmes kanaleve zyrtare të Galerisë Kombëtare të Kosovës./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Restaurohet Mulliri i Cermjanit në Gjakovë, rikthehet një pjesë e trashëgimisë kulturore

Published

on

Mulliri i Cermjanit në Gjakovë është restauruar, duke rikthyer në jetë një pjesë të trashëgimisë kulturore që dëshmon traditën dhe mënyrën e jetesës së brezave të kaluar.

Përmes këtij restaurimi synohet ruajtja e vlerave historike dhe kulturore, si dhe përcjellja e tyre te brezat e ardhshëm.

Puna për mbrojtjen dhe promovimin e trashëgimisë kulturore vazhdon, me qëllim që monumentet dhe traditat që përbëjnë identitetin tonë të ruhen edhe në të ardhmen./A.K/

Continue Reading

Lajmet

“WALL NOT I”, projekt artistik në Muzeun e Burgut të Prishtinës

Published

on

Një ligjëratë performative dhe videoinstalacion i frymëzuar nga vepra e shkrimtarit Samuel Beckett do të prezantohet më 16 tetor në Muzeun e Burgut të Prishtinës – Burgu i Idealit.

Projekti “WALL NOT I”, i realizuar nga autori dhe përkthyesi Idlir Azizaj dhe artisti Mentor Berisha, nis në orën 19:00 dhe ndërthur ligjëratën, imazhin dhe videoinstalacionin për të eksploruar raportin mes trupit, hapësirës, kujtesës dhe rrëfimit.

Përmes dialogut mes veprës së Beckettit dhe historisë së Burgut të Idealit, projekti trajton temat e mbylljes, mungesës së lirisë dhe rezistencës njerëzore.

Aktiviteti do të mbahet më 16 tetor 2026, duke filluar nga ora 19:00, në Muzeun e Burgut të Prishtinës./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Ekspozita “Venetiku: Gjurmëve të një fondi fotografik” hapet në Muzeun “Marubi”

Published

on

Historia e studios fotografike Venetiku në Korçë dhe gjurmët e saj në trashëgiminë fotografike shqiptare do të prezantohen përmes ekspozitës “Venetiku: Gjurmëve të një fondi fotografik”, e cila hapet të premten, më 16 tetor, në Muzeun Kombëtar të Fotografisë “Marubi” në Shkodër.

E kuruar nga Mikaela Minga, ekspozita sjell historinë e studios, njerëzve që e krijuan dhe e trashëguan atë, si dhe lidhjen e tyre me qytetin dhe zhvillimet historike e shoqërore të kohës.

Përmes kërkimeve arkivore dhe dokumenteve historike, ekspozita synon të rindërtojë historinë e fondit fotografik dhe të familjes Venetiku, duke u përqendruar veçanërisht te Krisanthi Venetiku, përfaqësuesja e fundit e studios.

Përveç vlerave fotografike dhe dokumentare, ekspozita trajton lidhjen mes fotografisë, kujtesës dhe historisë, duke përfshirë dokumente që dëshmojnë përndjekjen politike të pjesëtarëve të familjes Venetiku gjatë regjimit komunist.

Materialet arkivore tregojnë se si rrethanat historike ndikuan në jetën e fotografëve dhe në fatin e trashëgimisë që lanë pas.

Ekspozita organizohet në bashkëpunim me Institutin e Antropologjisë pranë Akademisë së Shkencave të Shqipërisë dhe Autoritetin për Informimin mbi Dokumentet e Ish-Sigurimit të Shtetit, me mbështetjen financiare të Ministrisë së Turizmit, Kulturës dhe Sportit.

Hapja do të bëhet më 16 tetor, në orën 18:00, në Muzeun Kombëtar të Fotografisë “Marubi” në Shkodër./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara