Kulturë

Musine Kokalari, veprimtare politike dhe shkrimtare e persekutuar nga regjimi komunist

Published

on

108 vjet më parë, në Adanë të Turqisë, lindi shkrimtarja dhe veprimtarja e njohur politike, Musine Kokalari. Ky personalitet i veçantë, që la një shenjë të thellë në historinë e letërsisë dhe politikës shqiptare, e filloi udhën e saj të lavdishme në një kontekst të vështirë, të mbushur me persekutime dhe sakrifica të mëdha.

Familja e saj, e cila ishte origjinë nga Shqipëria, u kthye pas disa vitesh në Adanë dhe u vendos në qytetin e Gjirokastrës. Atje, Musineja e nisi rrugën e edukimit dhe u dallua për talentin dhe dashurinë për shkollën. Pas disa vitesh, familja Kokalari u shpërngul në Tiranë, ku Musineja vazhdoi shkollën e mesme, dhe në vitin 1937, e mbaroi me sukses në shkollën “Nëna Mbretëreshë”. Pas kësaj, ajo e ndoqi studimin e lartë në Universitetin e Romës, ku mori diplomën me rezultate të shkëlqyera në vitin 1941.

Në vitin 1939, ajo publikoi librin e saj të parë, “Seç më thotë nëna plakë”, një vepër që tregonte thellësinë e karaktereve dhe të ndjeshmërinë e asaj kohe. Në vitin 1943, me përpjekjet dhe angazhimin e saj, Musineja mori pjesë aktivisht në formimin e Partisë Socialdemokrate, duke kontribuar gjithashtu në ngritjen e gazetës “Zëri i Lirisë”, që filloi të publikohej një vit më vonë. Ky veprim ishte një hap i guximshëm për të promovuar idetë e lirisë dhe të drejtave të njeriut, në një periudhë kur regjimi komunist po merrte pushtetin në Shqipëri.

Në vitin 1944, ajo botoi librin “Rreth vatrës”, një vepër që vazhdonte të pasqyronte tragjeditë dhe jetën e popullit shqiptar gjatë Luftës së Dytë Botërore. Por, pas ngjarjeve të këtij viti, jetës së Musine Kokalarit i erdhi një kthesë tragjike. Më 12 nëntor të atij viti, vëllezërit e saj, Muntaz dhe Vesim Kokalari, u pushkatuan nga regjimi komunist, një akt që shënoi fundin e një periudhe të dhimbshme dhe shpërthimin e një pasigurie të madhe për të. Katër ditë më vonë, Musineja u arrestua dhe u mbajt në burg për 17 ditë.

Në vitin 1945, ajo botoi librin e tretë, “Sa u tund jeta”, një tjetër reflektim i forcës së shpirtit njerëzor për të qëndruar kundër padrejtësive. Në janar të vitit 1946, Musine Kokalari u arrestua për herë të dytë nga forcat e Mbrojtjes së Popullit dhe u dënua me 20 vjet heqje lirie, një dënim që pasqyronte sistemin e egër të diktaturës.

Pas 16 vitesh burgim, në vitin 1961, ajo u lirua dhe u dërgua në internim në Rrëshen, ku jetoi në kushte të vështira dhe mori pension me gjysmë page. Njëzet vjet më pas, pas një periudhe të gjatë vuajtjesh dhe sëmundjes, Musine Kokalari vdiq nga kanceri në vitin 1983.

Pas vdekjes, kontributi i saj i paharrueshëm për lirinë dhe demokracinë shqiptare nuk mbeti pa u nderuar. Në vitin 1993, dhjetë vjet pas largimit të saj nga kjo jetë, Musineja u nderua me medaljen “Martir i Demokracisë” për qëndresën e saj të jashtëzakonshme ndaj diktaturës dhe për veprat që la pas, që vazhdojnë të frymëzojnë breza të tërë.

Historia e Musine Kokalarit është një testament i guximit dhe i sakrificës për lirinë, që mbetet një shembull i paharrueshëm për të gjithë ata që luftuan dhe vazhdojnë të luftojnë për drejtësi dhe dinjitet./UBTNews/

Lajmet

Po rinovohet Teatri ODA në Prishtinë, investim prej 1.3 milionë eurosh

Published

on

Po vazhdojnë punimet për rinovimin e plotë të Teatrit ODA në Prishtinë, një nga hapësirat më të rëndësishme të skenës së pavarur dhe artit bashkëkohor në Kosovë.

Pas më shumë se dy dekadash veprimtari artistike, objekti po transformohet me synim krijimin e kushteve më të mira për artistët dhe publikun, duke ruajtur rolin e tij në jetën kulturore të kryeqytetit.

Projekti kap vlerën prej 1.3 milionë eurosh dhe synon forcimin e infrastrukturës kulturore, si dhe krijimin e mundësive të reja për zhvillimin e skenës artistike në Kosovë./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Vazhdojnë punimet për restaurimin e shtëpisë së familjes Koçbashliu në Prizren

Published

on

Po vazhdojnë punimet për restaurimin e shtëpisë së familjes Koçbashliu, një aset me vlera të veçanta historike, arkitekturore dhe etnologjike, i cili ndodhet në Qendrën Historike të Prizrenit.

Kjo shtëpi tradicionale ruan elemente karakteristike të arkitekturës qytetare prizrenase, ndër to edhe hajatin dhe çardakun, që i japin objektit veçoritë e tij tipologjike.

Përmes restaurimit synohet ruajtja e këtij objekti dhe e vlerave të tij të trashëgimisë kulturore, duke mbrojtur një pjesë të rëndësishme të kujtesës dhe identitetit historik të Prizrenit./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Katër ditë krijimtari për fëmijët në Galerinë Kombëtare të Kosovës

Published

on

Galeria Kombëtare e Kosovës po organizon një program të veçantë për familje, i dedikuar fëmijëve dhe i fokusuar në afrimin e tyre me artin përmes lojës, krijimtarisë dhe eksplorimit të teknikave të ndryshme artistike.

Programi do të zhvillohet për katër ditë, duke filluar nga ora 11:00, ndërsa punëtoritë do të frymëzohen nga veprat e ekspozitës që aktualisht është e hapur në Galerinë Kombëtare të Kosovës.

Gjatë aktiviteteve, fëmijët do të kenë mundësi të eksperimentojnë me pikturë, kolazh, media të përziera dhe tekstil, duke eksploruar tema si natyra, ngjyrat, format dhe imagjinata.

Përmes punës praktike, pjesëmarrësit do të inkurajohen të shprehen lirshëm dhe të zhvillojnë qasjen e tyre krijuese ndaj artit.

Të gjitha punëtoritë do të udhëhiqen nga edukatorja e artit Rina Gosalci, ndërsa Galeria Kombëtare e Kosovës ka ftuar familjet t’i bashkohen programit dhe të kalojnë kohë së bashku në një hapësirë të dedikuar artit dhe krijimtarisë./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Promovohet libri i ri i Prof. Dr. Halil Krasniqit: “Religjioni dhe mjekësia”

Published

on

By

Në Bibliotekën Qendrore të Kampusit UBT në Lipjan është promovuar libri më i ri i Prof. Dr. Halil Krasniqit, i titulluar “Religjioni dhe mjekësia – Besimi, shëndeti, jeta dhe rruga e njeriut drejt së vërtetës”. Ngjarja mblodhi familjarë, kolegë, profesorë, studentë e profesionistë të shëndetësisë e kulturës.

Vepra analizon raportin e thellë mes shkencës mjekësore dhe besimit, duke trajtuar lidhjen trup-shpirt, përballjen me sëmundjen dhe kërkimin e paqes së brendshme.

Gjatë fjalës së tij, ish-presidenti i Kosovës, Fatmir Sejdiu, vuri në dukje se libri shërben si një pikëtakim thelbësor mes besimit dhe shkencës, veçanërisht në momentet kur njeriu përballet me dilema të brendshme.

“Ajo që profesori Halil e thotë edhe në libër është se religjioni dhe mjekësia janë një ftesë për dialog ndërmjet mjekut dhe pacientit, shkencës dhe etikës, trupit dhe shpirtit, dijes dhe besimit. A është ky një formulim i qëndrueshëm? Po, sepse e gjejmë në pjesën praktike atëherë kur njeriu përballet me ato shqetësimet e veta të brendshme,” u shpreh Sejdiu.

Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, vlerësoi gjithashtu kontributin e gjatë të Dr. Krasniqit në akademi dhe mjekësi, duke e cilësuar librin si një hap të guximshëm për të hapur debate të nevojshme shoqërore.

“E falënderoj doktor Halilin për kontributin e tij në gjenerimin e dijeve përmes punës si profesor në UBT, si dhe e vlerësoj jashtëzakonisht shumë përkushtimin e tij në fushën e mjekësisë. Libri i tij i fundit është mjaft interesant dhe sfidues… Një guxim i tillë është i nevojshëm, sepse kemi nevojë të debatojmë për çështje që lidhin religjionin me shëndetin,” theksoi Hajrizi.Në përmbyllje, vetë autori Prof. Dr. Dr. Halil Krasniqi tregoi se shtysa kryesore pse një kirurg i përkushtohet shkrimit lidhet drejtpërdrejt me vlerën e vetë njeriut dhe forcën hyjnore që udhëheq jetën.

“Shtrohet pyetja se pse shkruan një mjek, një kirurg, vendi i të cilit është në sallën e operacionit pranë pacientëve? Përgjigja ime është shumë e thjeshtë: të gjitha librat shkruhen për njeriun — qenien më të përsosur, e cila vuan, sëmuret, përjeton faza të ndryshme të jetës dhe që është ajo që e ndryshon botën. E në ndikimin e njeriut ekziston edhe një forcë natyrore që e quajmë Zot (Allah), i cili ka një ndikim të drejtpërdrejtë në krijimin, jetën dhe vdekjen e njeriut,” përmbylli Krasniqi.

 

Continue Reading

Të kërkuara