Kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar, Keir Starmer, dhe presidenti i SHBA-së, Donald Trump, kanë folur në telefon mbrëmjen e kaluar, ka raportuar të hënën BBC.

Një zëdhënës i Downing Street ka deklaruar: “Udhëheqësit diskutuan situatën aktuale në Lindjen e Mesme, dhe në veçanti, nevojën për të rihapur Ngushticën e Hormuzit për të rifilluar transportin global”.

“Ata ranë dakord që rihapja e Ngushticës së Hormuzit është thelbësore për të siguruar stabilitetin në tregun global të energjisë”, ka shtuar ai.  “Ata ranë dakord të flasin përsëri së shpejti”.

Kryeministri më vonë do të drejtojë një takim “Cobra” me shefen e financave, Rachel Reeves, guvernatorin e Bankës së Anglisë, Andrew Bailey, dhe të tjerë, mbi ndikimin ekonomik të luftës.

Trump i ka dhënë të shtunën Iranit afat prej 48 orësh për të rihapur Ngushticën e Hormuzit – ose, tha ai, SHBA-ja do të “shkatërrojë” termocentralet iraniane, “duke filluar së pari me më të madhin”.

Ndërkohë, Forcat e Mbrojtjes së Izraelit (IDF) thonë se presin të përballen me “disa javë të tjera luftimesh” kundër Iranit dhe “Hezbollahut”. /BBC/

Irani do të sulmojë centralet elektrike të Izraelit dhe impiantet që furnizojnë bazat e SHBA-së në Gji nëse Presidenti Donald Trump realizon kërcënimin e tij për të “asgjësuar” rrjetin energjetik të Iranit, deklaruan Gardat Revolucionare të vendit në një deklaratë të hënën.

Deklarata duket se tërhoqi kërcënimet e mëparshme ndaj impianteve të shkripëzimit në rajon, të cilat janë vendimtare për sigurimin e ujit të pijshëm në vendet e Gjirit.

“Presidenti gënjeshtar i SHBA-së ka pretenduar se Gardat Revolucionare synojnë të sulmojnë impiantet e shkripëzimit të ujit dhe t’u shkaktojnë vështirësi njerëzve të vendeve të rajonit,” tha deklarata e shpërndarë në mediat shtetërore. “Ne jemi të vendosur t’i përgjigjemi çdo kërcënimi në të njëjtin nivel që ai krijon në termat e parandalimit… Nëse godisni energjinë elektrike, ne godasim energjinë elektrike.”

Të shtunën, Trump paralajmëroi se centralet elektrike iraniane do të shkatërroheshin nëse Teherani dështonte të “hapte plotësisht” Ngushticën e Hormuzit për të gjithë lundrimin brenda 48 orëve.

Trump caktoi një afat të hënën rreth orës 19:45 pasdite EDT (2345 GMT). Sulmet iraniane kanë mbyllur efektivisht Ngushticën e Hormuzit, e cila transporton një të pestën e naftës globale dhe gazit natyror të lëngshëm, duke shkaktuar krizën më të keqe të naftës që nga vitet 1970.

Më shumë se 2,000 njerëz janë vrarë gjatë luftës që SHBA dhe Izraeli nisën më 28 shkurt, e cila ka përmbysur tregjet, ka rritur kostot e karburantit, ka nxitur frikën e inflacionit global dhe ka tronditur aleancën perëndimore të pasluftës. Kërcënimi i sulmeve në rrjetet elektrike të Gjirit të dielën ngriti frikën e ndërprerjes masive të shkripëzimit për ujin e pijshëm dhe shqetësoi më tej tregjet e naftës, me çmimet që u hapën me luhatje në tregtinë e Azisë.

Pas më shumë se tre javësh bombardimesh të rënda amerikane dhe izraelite, që zyrtarët thonë se kanë reduktuar ndjeshëm aftësitë raketore të Iranit, Teherani ka vazhduar të demonstrojë aftësinë e tij për të goditur mbrapsht. Sirenat e sulmit ajror ranë në pjesë të Izraelit verior dhe qendror, duke përfshirë Tel Avivin dhe Bregun e Perëndimor të pushtuar gjatë natës të së dielës, duke paralajmëruar për raketa që vinin nga Irani.

Ushtria izraelite tha herët të hënën se kishte filluar një valë sulmesh në shkallë të gjerë duke synuar infrastrukturën iraniane në Teheran. Washington Post raportoi të hënën në mediat sociale se Lideri Suprem i Iranit, Mojtaba Khamenei, ishte “i plagosur, i izoluar dhe nuk po u përgjigjej mesazheve të drejtuara atij.” Në fillim të këtij muaji, një zyrtar iranian i tha Reuters se Lideri i ri Suprem i vendit ishte plagosur lehtë. /Reuters/

Situata energjetike globale ka marrë një kthesë kritike këtë të enjte, duke detyruar fuqitë e mëdha të Evropës dhe Japoninë që të ndërhyjnë urgjentisht për të stabilizuar tregjet dhe për të siguruar rrugët kryesore të furnizimit me naftë.

Ky alarm vjen pas një vargu sulmesh reciproke mbi impiantet energjetike që kanë përshkallëzuar ndjeshëm luftën e SHBA-së dhe Izraelit kundër Iranit, duke krijuar një pasiguri që pritet të ndihet direkt edhe në xhepat e qytetarëve në Kosovë përmes rritjes së çmimeve të karburanteve dhe energjisë.

Ekonomitë kryesore botërore po përpiqen me çdo kusht të zbutin goditjen pasi gjiganti “QatarEnergy” raportoi dëme të mëdha nga raketat iraniane në qytetin industrial Ras Laffan, i cili proceson rreth një të pestën e gazit natyror të lëngshëm në botë.

Sulmet kanë prekur edhe portet e Arabisë Saudite në Detin e Kuq, duke dëshmuar aftësinë e Iranit për të bllokuar rrugët strategjike si Ngushtica e Hormuzit dhe për të goditur asetet më të vlefshme energjetike pavarësisht mbrojtjes ajrore.

Ndërkohë që Sekretari amerikan i Mbrojtjes, Pete Hegseth, pohon se objektivat e luftës mbeten sipas planit, liderët e Britanisë, Gjermanisë, Francës, Italisë dhe Holandës kanë bërë thirrje të përbashkët për ndalimin e sulmeve mbi infrastrukturën civile dhe janë zotuar të punojnë me vendet prodhuese për të rritur prodhimin e naftës.

Kjo krizë ka pezulluar edhe planet për uljen e normave të interesit nga Banka Qendrore Evropiane, pasi inflacioni i parashikuar për vitin 2026 ka pësuar rritje, gjë që nënkupton kosto më të larta të jetesës dhe vështirësi në tregun e kredive.

Derisa bursa evropiane dhe ato aziatike po shënojnë rënie të theksuara, Irani ka deklaruar se sulmet mbi infrastrukturën e tyre kanë hapur një “faze të re të luftës”, duke vënë në shënjestër drejtpërdrejt interesat energjetike të lidhura me Shtetet e Bashkuara. /Reuters/

Çmimi i gazit ka pësuar një rritje të hapur dhe të menjëhershme në tregjet ndërkombëtare, pas sulmeve që goditën infrastrukturën energjetike në Lindjen e Mesme.

Goditja e kompleksit “Ras Laffan” në Katar ka bërë që çmimet në bursat e Britanisë së Madhe dhe Evropës të kthehen në nivele shqetësuese.

Në hapje të tregtisë këtë mëngjes, çmimi i gazit u rrit me mbi 25%, ndërsa aktualisht qëndron në rreth 23% më shtrenjtë, duke arritur në 171 paund për njësi (therm). Situata mbetet e rëndë, pasi çmimet e gazit në Evropë tashmë janë dyfishuar krahasuar me periudhën para fillimit të konfliktit.

Sipas kompanisë shtetërore të energjisë në Katar, dy valë sulmesh iraniane kanë shkaktuar “dëme të mëdha” në qendrën kryesore të gazit në vend. Ky tension ka prekur edhe naftën, e cila po tregtohet rreth 5% më shtrenjtë, duke arritur në 113 dollarë për fuçi.

Ekspertët po përcjellin me vëmendje situatën, pasi dëmtimi i këtyre pikave strategjike furnizimi mund të ketë pasoja afatgjata për koston e jetesës në gjithë kontinentin. /BBC/