Botë

Komunitetet në Karolinën e Veriut luftojnë për të mbijetuar pas shkatërrimit nga Uragani Helene

Published

on

Pas stuhisë së tmerrshme që përfshiu Karolinën e Veriut, jeta e shumë banorëve është kthyer përmbys. Mes përmbytjeve shkatërruese, humbjeve të mëdha dhe rrezikut për jetën, komunitetet po përballen me një të ardhme të pasigurt, duke u mbështetur te njëri-tjetri për mbështetje dhe shpëtim.

Nancy Berry u përpoq të shpëtonte kujtimet e familjes së saj nga përmbytjet – por shumë prej tyre humbën.

Nancy Berry, një grua 77-vjeçare, ishte një nga të mbijetuarat që arriti të shpëtonte vetëm falë stërmbesës së saj, e cila e nxori përmes ujërave të furishme. Për zonjën Berry, shtëpia e saj ishte shumë më tepër sesa një vendbanim. Ishte plot kujtime, përfshirë edhe çertifikata e vdekjes së djalit të saj, që humbi jetën nga Covid-19 tre vite më parë. Për të, mbajtja e këtyre kujtimeve është mënyra e saj për të ruajtur historinë e familjes, pavarësisht humbjeve që ka pësuar.

Për fat të keq, për shumë të tjerë në Karolinën e Veriut perëndimore, situata është edhe më e errët. Me mbi 180 të vdekur dhe qindra të zhdukur, përpjekjet për shpëtim janë të zvarritura dhe ndihma e shtetit dhe Gardës Kombëtare është kritikuar si e pamjaftueshme. Një pjesë e madhe e punës është lënë në duart e vullnetarëve dhe fqinjëve, të cilët kanë shfaqur solidaritet dhe kurajë të madhe, siç e përmend Kennie McFee, shefi i zjarrfikësve në Green Valley.

Parku i zonjës Berry në Boone u shkatërrua pothuajse tërësisht.

Komunitetet e vogla dhe të izoluara, si ato në malet Apalachiane, janë goditur veçanërisht rëndë. Ato janë vendosur përballë vështirësive të mëdha, të cilat përfshijnë mungesën e energjisë elektrike, rrugë të bllokuara dhe mungesën e lidhjes me botën e jashtme. Një grua në Green Valley, duke përdorur një radio të vjetër me bateri, e vetmja mënyrë për të marrë lajme, përshkroi se si njerëzit e maleve janë të mësuar të përballen me sfida të tilla. “Nëse je rritur në male, do ia dalësh”, tha ajo, ndërsa merrte lajmin e mirë se familja e saj ishte ende gjallë.

Nga ana tjetër, një e re që sapo ishte zhvendosur në një shtëpi të largët në mal, ndjeu për herë të parë efektin shkatërrues të natyrës. Duke u mbështetur te ndihma e fqinjëve për të pastruar rrugët e bllokuara nga pemët, ajo arriti të largohej nga zona për të marrë furnizime për të tjerët. Kur dëgjoi historinë e një gruaje që kishte përjetuar tmerrin e trupave të pajetë të sjellë nga stuhia, emocionet e saj shpërthyen, dhe ajo kuptoi peshën e vërtetë të katastrofës që kishte përfshirë komunitetin.

Në mes të gjithë këtij kaosi, stuhia Helene është bërë një përkujtim se natyra ka fuqinë të shkatërrojë gjithçka në një moment. Siç tha një grua e moshuar nga malet: “Zoti po tërheq vëmendjen e njerëzve. Ai me të vërtetë po tërheq vëmendjen e njerëzve.” Për këta banorë të maleve dhe për shumë të tjerë, rikuperimi nga kjo katastrofë do të kërkojë më shumë se vetëm rindërtimin e shtëpive të tyre – do të kërkojë një rimëkëmbje të plotë shpirtërore dhe komunitare.

Lajmet

REL: Ku na la viti 2025, sipas statistikave?

Published

on

Edhe pse gjatë vitit 2025 politikanët promovuan statistika që e nxirrnin Kosovën si vend që kryesonte matjet globale për përmirësim të mirëqenies dhe si një nga vendet më të sigurta në Evropë, të dhëna të tjera nxjerrin në pah një realitet krejt tjetër.

Për shembull, sipas statistikave të mbledhura nga platforma Coverge2EU, e cila ndjek gjendjen në vendet e Ballkanit Perëndimor që synojnë integrimin në Bashkimin Evropian, Kosova vazhdon të mbetet prapa shumicës së vendeve të rajonit në shumë fusha.

Përveç ekonomisë, Kosova renditet e fundit ndër të gjitha vendet e Ballkanit Perëndimor, në krahasim me mesataren e Bashkimit Evropian, edhe në fushat e arsimit dhe të shëndetësisë. Dhe jo vetëm kaq.

Por, është një kategori ku Kosova lë prapa jo vetëm shtetet e rajonit, por edhe mesataren e Bashkimit Evropian: qasja në internet.

Sipas Agjencisë së Statistikave të Kosovës, 99 për qind e ekonomive familjare në Kosovë kanë qasje në internet.

Përdoruesit më të shpeshtë të internetit janë të rinjtë e grup-moshës 16 deri në 24 vjeç.

Të dhënat e publikuara nga zyra e organizatës Friedrich-Ebert-Stiftung në Prishtinë këtë vit, tregojnë se pikërisht fushat e shkencave kompjuterike dhe matematikore, shihen si me më së shumti perspektivë nga të rinjtë e Kosovës.

Megjithatë, kjo nuk e ndalon shumicën e të rinjve që ende të synojë një jetesë jashtë Kosovës.

E, çka tjetër mendojnë të rinjtë?

Grafikat e mëposhtme ju sjellin një pëmbledhje:

Në Kosovë, mbi gjysma (52.8%) e popullsisë 15 vjeç e sipër flasin vetëm gjuhën shqipe. Në anën tjetër, më pak se 4% flasin tri gjuhë të huaja ose më shumë.

Agjencia e Statistikave të Kosovës ka vazhduar edhe gjatë vitit 2025 të publikojë të dhëna nga regjistrimi i popullsisë, i realizuar rreth një vit më parë.

Ky regjistrim – ku nuk morën pjesë shumë serbë të Kosovës – ka zbuluar shumëçka tjetër përtej të dhënave të thjeshta demografike.

Për shembull, ai ka treguar se rreth 75% e banorëve të Kosovës janë të lidhur me sistemin publik të furnizimit me ujë.

Por, çdo i katërti banor ende detyrohet të gjejë vetë zgjidhje për t’u furnizuar me ujë.

Pak mbi 85 për qind e banorëve të Kosovës janë të lidhur me sistemin publik të kanalizimit për shkarkimin e ujërave të zeza.

Por, një numër i konsiderueshëm ende detyrohen të gjejnë forma të tjera, si lidhja në sisteme private apo hapja e gropave septike.

Vetëm rreth 39% e banorëve të Kosovës ngrohen përmes sistemit të ngrohjes publike, i cili funksionon vetëm në Prishtinë dhe në Gjakovë.

Pjesa më e madhe e qytetarëve përdor sisteme të instaluara individualisht, si ngrohje qendrore private, stufa dhe oxhakë.

Lëndët kryesore për ngrohje mbeten druri, peleti dhe pajisjet që funksionojnë me energji elektrike, ndërsa energjia diellore përdoret nga vetëm 326 shtëpi në të gjithë vendin.

Continue Reading

Botë

Sulmi terrorist në Stamboll, 357 të arrestuar

Published

on

By

357 persona janë vënë në pranga në një operacion kundër Shtetit Islamik, një ditë pasi tre oficerë policie dhe gjashtë terroristë u vranë në një shkëmbim zjarri në Turqinë veriperëndimore.

Ministri i Brendshëm turk Ali Yerlikaya tha se operacionet u zhvilluan në 21 provinca, duke theksuar se Turqia nuk do të tregojë tolerancë ndaj terrorizmit.

41 prej të arrestuarve kishin lidhje me militantët e përfshirë në sulmin e së hënës dhe po planifikonin sulme të ngjashme në Stamboll gjatë festimeve të Vitit të Ri. Më parë, Zyra e Prokurorit Publik të Stambollit njoftoi se policia bastisi 114 vende në Stamboll dhe dy provinca të tjera, duke sekuestruar materiale dhe dokumente të ndryshme.

Zyra e Kryeprokurorit të Ankarasë tha se Byroja e Hetimit të Krimeve Terroriste identifikoi të dyshuarit përmes analizimit të materialeve digjitale të sekuestruara gjatë hetimeve të mëparshme në lidhje me ISIS-in. Nga shkëmbimi i zjarrit mes militantëve të ISIS dhe policisë në Turqi mbetën të plagosur edhe 8 policë.

Continue Reading

Botë

Trump thotë se është bërë përparim në bisedimet për Ukrainën, por mbeten

Published

on

By

Donald Trump dhe Volodymyr Zelensky thanë se ishte bërë përparim për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë gjatë bisedimeve në Florida, por udhëheqësi amerikan shtoi se mbetën “një ose dy çështje shumë të vështira”.

Ndërsa të dy presidentët e SHBA-së dhe Ukrainës i përshkruan bisedimet si “të shkëlqyera”, Trump përsëriti se një pikë kyçe ngërçi ishte çështja e territorit. Rusia më parë ka kërkuar që Ukraina të dorëzojë më shumë tokë.

Duke iu drejtuar gazetarëve në Mar-a-Lago, Zelensky tha se ata kishin arritur një marrëveshje për “90%” të një plani paqeje prej 20 pikash, ndërsa Trump tha se një garanci sigurie për Ukrainën ishte “afër 95%” e përfunduar.

Zelensky më vonë tha se ekipet amerikane dhe ukrainase do të takohen javën e ardhshme për bisedime të mëtejshme mbi çështjet që synojnë t’i japin fund luftës gati katërvjeçare të Rusisë në Ukrainë.

Continue Reading

Lajmet

Shpërthim në Moskë, tre të vdekur, mes tyre dy policë

Published

on

Tre persona, përfshirë dy oficerë policie janë vrarë në një shpërthim në Moskë, thanë autoritetet ruse.

Dy oficerë të policisë rrugore panë një individ të dyshimtë pranë një makine policie në rrugën Yeletskaya të qytetit dhe kur iu afruan të dyshuarit për ta ndaluar, një pajisje shpërtheu, tha Komiteti Hetues i Rusisë.

Dy oficerët e policisë vdiqën nga plagët e marra, së bashku me një person tjetër që po qëndronte aty pranë.

Shpërthimi ndodhi pranë vendit ku një gjeneral i lartë rus u vra në një shpërthim me makinë-bombë në kryeqytet të hënën.

Gjeneral-lejtnant Fanil Sarvarov vdiq pasi një pajisje shpërthyese e cila ishte vendosur nën një makinë krisi.

Zëdhënësja e Komitetit Hetues Svetlana Petrenko tha në një deklaratë në Telegram se një çështje penale po hetohej në Moskë lidhur me një përpjekje për vrasjen e oficerëve të policisë rrugore.

Mediat ruse identifikuan oficerët si Ilya Klimanov, 24 vjeç dhe Maxim Gorbunov, 25 vjeç./S.K/EO/

 

Continue Reading

Të kërkuara