UBT mirëpriti në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik arkitektin e njohur austriak Prof. Dipl.-Ing. Architect, Heinz Neumann, një nga emrat e njohur ndërkombëtarë në fushën e arkitekturës, urbanizmit dhe dizajnit bashkëkohor, i cili mbajti ligjëratën tematike “Competitions, Building Constructions and Design” për studentët, stafin akademik dhe profesionistët e fushës.

Në kuadër të këtij aktiviteti, Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, ndau një mirënjohje për Heinz Neumann, në shenjë vlerësimi për kontributin e tij profesional në arkitekturë, dizajn dhe zhvillim urban, si dhe për ndikimin e tij në zhvillimin e arkitekturës bashkëkohore dhe edukimin e gjeneratave të reja.

Në motivacionin e mirënjohjes u theksua ekspertiza profesionale, lidershipi vizionar dhe përkushtimi i vazhdueshëm i Neumann në zhvillimin e projekteve moderne arkitektonike dhe urbane në nivel ndërkombëtar.

Rektori Hajrizi vlerësoi praninë e arkitektit austriak në UBT, duke theksuar se figura të tilla përfaqësojnë një inspirim të rëndësishëm për studentët dhe komunitetin akademik.

“Është një moment i veçantë për UBT-në që të kemi mes nesh një personalitet si Heinz Neumann, me një karrierë të jashtëzakonshme në arkitekturën dhe dizajnin bashkëkohor. Kontributi i tij në projekte të shumta ndërkombëtare dhe ndikimi në zhvillimin urban modern janë një vlerë e madhe për studentët tanë dhe për gjithë komunitetin profesional”, u shpreh Rektori Hajrizi.

Gjatë ligjëratës, Heinz Neumann ndau me pjesëmarrësit përvoja nga projektet e tij ndërkombëtare, duke trajtuar tema që lidhen me konkurset arkitektonike, ndërtimin modern, dizajnin inovativ dhe sfidat bashkëkohore të urbanizmit.

Ai ndau gjithashtu përvoja nga angazhimet e tij në projektet e banimit social dhe dizajnit të interierit, duke diskutuar me studentët mbi rëndësinë e arkitekturës funksionale dhe ndikimin e dizajnit në jetën urbane bashkëkohore.

Ky aktivitet krijoi një hapësirë të rëndësishme dialogu profesional dhe akademik ndërmjet studentëve, arkitektëve dhe ekspertëve ndërkombëtarë, duke fuqizuar më tej dimensionin ndërkombëtar dhe inovativ të UBT-së.

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

 (Foto: Prishtina e viteve nëntëdhjetë)

 22 maj 1993

 Fatmir Makolli kampion evropian në full-kontakt

Dje, në Tetovë u organizua një turne evropian i kategorisë së parë në full-kontakt. Fatmir Makolli, sportist nga Kosova, i cili para do kohësh fitoi titullin e kampionit të Evropës në këtë sport në turneun e mbajtur në Varne të Bullgarisë, dje e mbrojti këtë titull në kategorinë deri në 71 kg. Fatmir Makolli u ndesh me Andria Dimitrovin, sportist nga Bullgaria. Pas një lufte të fortë, Fatmir Makolli fitoi këtë duel duke e nokautuar kundërshtarin në rundin e pestë. Dueli duhej të zgjaste shtatë runde. Ndërkaq, Fatmir Sopi, në kategorinë deri në 60 kg., fitoi titullin e kampionit ballkanik në rundin e pestë në ndeshjen që pati me Petrov Petrovin.

Krahas këtyre dueleve, në turnirin e djeshëm në Tetovë u mbajtën edhe disa takime përcjellëse. Fidair Berisha pësoi humbje nga Geogir Haçkovi, kurse Bashkim Berisha nga Mirosllav Georgievi. Esat Grajçevci (amator) mundi Dejan Dimitrovin.

Duelet i përcolli një numër i madh shikuesish.

 22 maj 1995

 Dhuna e përditshme në Kosovë

 Kaçanik: – Pas bastisjeve dhe arrestimeve që ndodhën në fshatin Dobravë të Kaçanikut në orët e hershme të mëngjesit më 15 maj, të njëjtën ditë rreth mesditës në Prishtinë, policia arrestoi Sami H. Vishin nga fshati Dubravë, i cili gjendet në studime. Polica arrestoi edhe Nijazi B. Vishin nga i njëjti fshat, i cili po ashtu është student në Prishtinë. Ai pasi u mor në pyetje njoftohet se është keqtrajtuar brutalisht dhe është urdhëruar që të paraqitet të nesërmen në stacionin e policisë në Ferizaj. Të nesërmen Samiu i shoqëruar me 6 policë serbë arriti në fshatin e tij në Dubravë me ç’rast iu bastis shtëpia. Sami Vishit, policia pas bastisjes ia mori pasaportën, si dhe vazhdon ta mbajë në arrest.

Më 18 maj, policia bastisi shtëpinë e Mustaf Malësiut në fshatin Dubravë të Kaçanikut. Shtëpia e tij u bastis me pretetekst të kërkimit të armëve, ndërsa policia pas bastisjes mori me vete djalin e tij Veli Malësiun, i cili u dërgua në stacionin e policisë në Ferizaj dhe u keqtrajtua rëndë.

Më 20 maj, gjashtë policë serbë bastisën shtëpinë e Hamit Vishit në fshatin Dubravë, i cili tash një kohë gjendet në botën e jashtme. Në mugesë të tij policia mori Asllan Vishin, vëllain e Hamitit, të cilit po ashtu iu bastis shtëpia. Pas bastisjes, policia mori një makinë shkrimi dhe një kompjutor me disa disketa.

Malishevë: – Edhe më tej në shënjestër të policisë serbe janë fshatrat Mirushë, Gurbardh, Damanek e Çupevë të Malishevës, njofton Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Malishevë.

Të premten pasdite, pas përfundimit të mbledhjes së Kryesisë së Degës së LDK-së në Malishevë, derisa po ecnin rrugës, kuislingu Shukri Krasniqi nga Ostrozubi dhe një person tjetër i paidentifikuar me veturën e markës “Askona”, tentoi t’i shkelë Hysni Kilajn, kryetar, Cen Deskun, nënkryetar, Sokol Kryeziun, anëtar i Kryesisë së Degës së LDK-së në Malishevë dhe Isuf Bytyçin, kryetar i KI të Degës së LDK-së në Malishevë.

Podujevë: – Më 19 maj, me arsyetimin se nuk është marrë leja përkatëse, policët ndërprenë një turnir në futboll të vogël në fshatin Gllamnik.

Suharekë: – Më 19 maj, me pretekst të kërkimit të një revoleje, u mor në pyetje dhe u rrah dy herë brenda ditës Sherif Veli Muharremaj (38).

Po këtë ditë u mor në polici dhe u rrah Xhelal Muharremaj (26). Prej tij kërkohej një pushkë gjuetie.

Më 20 maj, në bazë të thirrjes, u paraqit në polici Nuhi Asllanaj (61). Ai e dorëzoi vërtetimin se kishte dorëzuar një pushkë të gjuetisë dhe një revole. Duke kërkuar edhe armë të tjera prej tij, Nuhiu u rrah nga policia.

Ndërsa dje në polici u paraqit edhe djali i Nuhiut, Brahimi, i cili u keqtrajtua me pretekst se babai i tij nuk i ka dorëzuar armët e kërkuara prej tij.

Më 20 maj u mor në polici Milaim Sallahaj nga Gjinoci. Ai u mbajt në stacion tërë ditën. Prej tij është kërkuar të paraqitet sërish në polici.

21 maj 1997

Të akuzuarit në procesin e montuar mohuan aktakuzën

Procesi gjyqësor kundër njëzet shqitparëve, gjashtë të parët prej të cilëve akuzohen edhe për “terrorizëm”, vazhdoi edhe dje në gjykatën e instaluar serbe të qarkut në Prishtinë. Dje, para trupit gjykues të të treve, kryeson Dragolub Zdravkoviq, u morën në pyetje edhe nëntë të akuzuar të tjerë, kështu që përfundoi marrja në pyetje e “grupit” të parë që përfshihen sipas aktakuzës së parë të prokurorit Jovica Jovanoviq. Sot do të merren në pyetje edhe dy të akuzuarit e tjerë, Arsim e Beton Ratkoceri, të cilët përfshihen në aktakuzë të veçantë, aktakuzë kjo, siç dihet, që u bashkua, u “shkri” me të parën.

Gjatë seancës së djeshme, të dytës me radhë u morën në pyetje Hajzer Bejtullahu, Enver Dugolli, Emin Sallahu, Shukrie Rexha, Naser Tahiri, Dulah Sallahu, Ragip Berisha, Burhan Hasani dhe Majlinda Sinani.

Po kështu edhe dje ndërtesa ku po u bëhet gjyq këtyre të akuzuarve ishte e bllokuar nga masat e jashtëzakonshme të sigurisë policore. Përreth kësaj “shtëpie të drejtësisë” binin në sy shiritat me etiketën “stop-milicia”. Në çastin kur përfundoi marrja në pyetje e të akuzuarve, kur ata duarlidhur e lëshuan gjykatoren, ngjau një “incident”. Ata që bënin sigurimin brenda në sallë të gjykimit disa minuta i lanë brenda gazetarët, nuk i lejuan ata që të dalin menjëherë edhe pse doli trupi gjykues. Bile, njëri nga ta reagoi për këtë sjellje të pamirë.

Jashtë ndërtesës së kësaj gjykate pritnin shumë anëtarë të familjeve të të akuzaurve, të afërmit, por edhe shumë kurreshtarë që prisnin së paku t’i shohin të dashurit e tyre duarlidhur kur i hypën në një autobus me targë të milicisë për t’i transferuar në burg. Qytetarët e tubuar, nja 1. 000 sish, përshpërisnin se ç’dëshiron regjimi serb me këtë “spektakël”, të bëjë farë “efekti” për t’i treguar botës se ja këtu, në Prishtinë, po u bëka gjyq “terroristëve” shqiptarë.

Gjatë rrjedhës së këtij procesi askush nga të akuzuarit nuk tha se është marrë me këtë apo atë “akt terrorist”, siç bie fjala, ngarkohen gjashtë të parët, dy prej të cilëve, siç dihet, “gjenden në arrati”. Të gjithë të pandehurit i mohuan veprimet inkriminuese sipas neneve 136, 116 e 125 të ligjit penal të “federatës” serbe-malazeze. Askush nga ta nuk tha se i është gjetur ndonjë armë. Bile, që në fillim të seancës së djeshme, i akuzuari i parë Avni Klinaku reagoi zëshëm në shtypin e huaj, se si për këtë “grup” është shkruar se janë furnizuar me 55 mijë armë. Prej nga kjo gënjeshtër, a i përmbahen ata gazetarë kodit gazetar, përse orvaten ta mashtrojnë botën, ç’ju duhet të veprojnë kësisoj. Përkitazi me këtë gjykatësi Zdravkoviq tha: “Mos u bazoni në ato çka shkruan shtypi, por ç’thuhet në aktakuzë”.

Shumica e të akuzuarve edhe gjatë ditës së djeshme pohuan se inspektorët e të ashtuquajturit sigurim shtetëror serb ua kanë nxjerrë deklaratat me dhunë. Ndaj tyre, siç tha njëri nga të akuzuarit, Emin Sallahu, është përdorur edhe elektroshoku. Prandaj, thanë të akuzuarit, kemi qenë të detyruar ta akuzojmë vetveten, të bëjmë deklarata vetakuzuese, metodë kjo e njohur e atyre që i inskenojnë proceset policoro-gjyqësore, pavarësisht nga fakti se madje edhe vetë ligji serb i procedurës penale, ndalon përdorimin e dhunës apo kërcënimit për të nxjerrë deklaratë nga i pandehuri. Por, kjo shkelje “në flagrancë” e nenit 218 nuk ka rëndësi për ata që i bënë hetimet, nuk ka rëndësi as për prokurorin Jovica Jovanoviq që i ngarkoi të pandehurit për veprën më të rëndë penale – “terrorizmin”.

Edhe dje në sallën e gjykimit ishte i pranishëm Nikollas Hill, sekretar i dytë i Ambasadës amerikane në Beograd, si dhe Yvonne Terlingen, komisare e lartë e OKB-së për mbrojtjen e të drejtave të njeriut, si dhe Ivanka Kostiq, përfaqësuese e Fondit për të drejtat humanitare në Beograd.

Për dallim nga dita e parë, kur thuaja të gjithë të akuzuarit refuzuan të përgjigjen në pyetjet e parashtruara, gjatë ditës së djeshme nnë pjesë e mirë e tyre pranoi të përgjigjen. I akuzuari Hajzer Bejtullahu tha se aktiviteti i tij ishte i përqendruar vetëm në shpërndarjen e disa numrave të revistës “Çlirimi”, se këtë revistë nuk e ka lexuar me përjashtim të numrit të dytë të saj. Për organizatën Lëvizja Kombëtare për Çlirimin e Kosovës ai thekson se ka qenë anëtar i saj prej periudhës së viteve 1993-1995, dhe se që atëherë i ka braktisur radhët e saj.

I akuzuari Enver Dugolli nuk pranoi të përgjigjet në pyetjet e trupit gjykues. Ndërkaq në fjalën e tij mbrojtëse ai theksoi se disa ditë rresht e torturuan në lokalet e sigurimit shtetëror vetëm e vetëm që t’i pranojë gjërat që me çdo kusht u duheshin skenaristëve. Ai përmendi se i qe ndaluar të komunikojë me avokatin përkitazi me veprën për të cilën ngarkohej dhe tha se roli i mbrojtësve në këtë proces sipas të gjitha gjasëve ishte vetëm një rol i pranisë formale të tyre. “Unë jam anëtar i Partisë Parlamentare dhe atë i Kryesisë së Degës në Gllogoc. Nuk kam qenë anëtar i LKÇK-ë. Unë vetëm ndava disa numra të revistës “Çlirimi”, dhe atë e bëra ngase e pashë se përmbajtja e saj nuk ishte aspak më e rrezikshme se përmbajtja e asaj që shkruanin gazetat e tjera.

Emin Sallahu theksoi se nuk dëshiron të paraqesë mbrojtjen për arsye se gjykata mori parasysh deklaratën e tij të dhënë para organeve të sigurimit shtetëror, dhe se deklaratat e dhëna para këtij organi dihet se ishin deklarata të dhunës, e cila ndaj tij është përdorur që nga momenti i parë i arrestimit. Ai përkujtoi se nga torturat pësoi dëmtime shëndetësore, se ndaj tij qe përdorur edhe shufra elektrike, dhe se përkundër kësaj, atij nuk i qe ofruar ndihma mjekësore.

Shukrie Rexha, ndërkaq, dha mbrojtjen dhe iu përgjigj pyetjeve të shumta. Ajo tha se ndaj saj u aplikua terror i paparë fizik e psikik, se edhe pas marrjes në pyetje tek gjyqtari hetues, ajo sërish u mor në pyetje nga punëtorët e sigurimit shtetëror, dhe atë tri herë rresht. Sa i përket aktakuzës, ajo përgënjeshtroi pjesët dërrmuese të saj. “Mohoj pjesën e cila thotë se jam anëtarësuar më 1994 dhe se jam anëtare e LKÇK-së. Unë isha vetëm bashkëpunëtore e redaksisë së “Çlirimit”, kurse bashkëpunimin me këtë revistë e fillova në mars të vitit 1996 e jo më 1993 si qëndron në aktakuzë. Nuk është e vërtetë se kam shkruar vazhdimisht dhe se kam marrë pjesë në përpunimin e konceptit të revistës. Unë kam shkruar gjithsej tre artikuj, prej të cilëve njëri mbante titullin “Të gjithë për liri”, tjetri “Ndërrim vitesh, vazhdimishtnë robëri”, ndërkaq titulli i të tretit nuk më kujtohet. Përndryshe jam anëtare e LDK-së, ku dy herë radhazi isha nënkryetare e Degës së parë në Prishtinë, kurse prej vitit 1994 jam edhe anëtare e këshillit të Përgjithshëm të LDK-së, tha ajo. Në vazhdim Shukrie Rexha iu përgjigj pyetjeve të shumta provokative. Me një rast ajo luti prokurorin Jovica Jovanoviq që të jetë më korrekt në pyetje dhe njoftoi trupin gjykues se “prokurori ishte po kaq i papërgjegjshëm dhe jokorrekt edhe gjatë dhënies së deklaratës së saj para gjyqtarit hetues”.

– Mbetem pranë asaj që kam pohuar në hetuesi, këmbënguli i akuzuari Naser Tahiri, i cili para gjykatëses hetuese Danica Marinkoviq ka pohuar se nuk ka marrë pjesë në mbledhjen e organizatës Lëvizja Kombëtare për Çlirimin e Kosovës.

Dulah Sallahu mohoi pjesën e parë të aktakuzës, e cila, siç tha ai, ka të bëjë me të. Unë, tha ai, jam anëtar i LDK-së që prej themelimit të saj, ndërsa prej vitit 1993 kryetar i nëndegës së kësaj partie politike në fshatin Orlloviq.

Nuk kam pranuar, vazhdoi ai, të bëhem anëtar i LKÇK-së. Ai shpjegoi se gjatë marrjes në pyetje para gjykatëses Danica Marinkoviq ishte i dërmuar nga plagët në kokë dhe fytyrë, të cilat ia shkaktuan në hetuesi.

– Nuk bëra atë që më mvishet në aktakuzë. Jam i pafajshëm, tha Dulahu Kryetari i trupit gjykues këtij të akuzuari i tha se në fçarë afërsie të gjakut është me Emin Sallahun. Pasi u mor vesh se këta janë djem të axhallarëve, u shtrua edhe pyetja tjetër: “Ç’deklaroi në hetuesi Emini”. Duke e kuptuar këtë pyetje Dulahu menjëherë u përgjigj: “Eminin e kanë detyruar të trillojë. . . ”

Për shpërndarje të revistës “Çlirimi” akuzohet edhe Ragip Berisha. Ky pasi i njoftoi të pranishmit se është anëtar i LDK-së që nga viti 1995, tha se e ka shpërndarë revistën “Çlirimi”.

I pyetur për Avni Klinakun, Ragipi tha se e njeh por me të nuk ka biseduar asgjë për atë çfarë e ngarkon gjykata. Ai gjithashtu mohoi të ketë dhënë betimin sikundër e ngarkon aktakuza. I pyetur nga gjykatësi përse ka deklaruar ndryshe në hetuesi, ai tha: “Veprova kësisoj për shkak se më janë kërcënuar ata të sigurimit”.

Pas një “intermeco” të shkurtër gjykatësi prapë iu drejtua avokatit dr. Hysni Bytyçi me fjalët “pse po heshtni, nuk po u dëgjohet zëri”. Ky avokat me ironi ia ktheu: “Pikërisht tash po e lexoj revistën “Çlirimi”.

Unë e kam shpërndarë revistën, por nuk e dija se çfarë është ajo, tha i akuzuari Burhan Hasani. Në pyetjen se kush ia ka dhënë këtë revistë (“Çlirimi”) ky i akuzuar tha se atë ia ka dhënë Qemal Hasani dhe atë bashkë me Hajzerin e ka shpërndarë në fshatin Dobërllukë. Më vonë, tha ky i akuzuar, nuk kam dashur ta shpërndajë këtë revistë dhe për këtë e kam njoftuar Hajzerin (nuk u tha mbiemri i tij).

Në vazhdim u mor në pyetje Majlinda Sinani, absolvente e gjuhës dhe e letërsisë shqipe, e cila që në start të mbrojtjes së vet tha se nuk e ndien veten fajtore për veprën penale që i vehet në barrë. Në aktakuzë, për mua thuhet, vazhdoi ajo, se kam shpërndarë revistën “Çlirimi”. Këtë e kam thënë edhe para gjykatëses hetuese (Danica Marinkoviq) dhe nuk do ta shihja të udhës “as të shtoj diçka tjetër, e as të plotësoj atë çka kam pohuar më herët”. Por, nëse ju insistoni të “përsëris” deklaratën, atëherë këtë mund ta bëjë, tha Majlinda.

Në pyetjen e prokurorit se kush ia ka dhënë revistën “Çlirimi”, Majlinda tha se e njeh atë person. Dhe, duke u kthyer kah të akuzuarit, bëri me dorë kah i akuzuari Avni Klinaku. Majlinda e tha troç se nuk është anëtare e LKÇK. Majlinda theksoi edhe këtë hollësi: “Pas deklaratës para gjykatëses hetuese, inspektorët sërish më morën në pyetje 12 herë”.

Gjykatësi Dragolub Zdravkoviq tha se ky proces “ishte i shpejtuar”. Sot pas dy të akuzuarve të fundit që do të merren në pyetje, do të shqyrtohen provat, të prokurorit dhe ato të mbrojtësve, thuhet në njoftimin e gazetës “Bujku”.

22 maj 1997

Vazhdoi gjykimi kundër 20 shqiptarëve në gjyqin serb të qarkut në Prishtinë

Pas tri ditësh të gjykimit, dje në Prishtinë përfundoi marrja në pyetje e të gjithë të akuzuarve, pos dy vetave, të cilët “gjenden në arrati”. Edhe senaca e djeshme rrodhi sipas dinamikës së “shpejtuar”. Gjatë seancës së djeshme u morën në pyetje dy të akuzuarit e fundit, Arsim e Beton Retkoceri, që të dy njëzetetrevjeçar nga Prishtina, studentë të fakultetit ekonomik, të cilët i mbrojnë avokatët Aziz Rexha e mr. Hazër Susuri. Emrat e këtyre dy të akuzuarve figurojnë në një aktakuzë të veçantë, e cila është “shkrirë” në aktakuzën e “grupit” të parë të 18-ve.

Që në fillim të mbrojtjes së vet i akuzuari Arsim Retkoceri rrëfeu para trupit gjykues se ka shpërndarë revistën “Çlirimi” gjatë verës së vitit 1995 dhe gjatë vitit të kaluar. E, pastaj foli për “trajtmin” policor që i është bërë. “Më arrestuan në një minimarket, këtu në Prishtinë më 23 prill, rreth ors 8 e 30 minuta. Në stacionin policor menjëherë më rrahën me kërbaç, më qëlluan duarve, në kokë, më grushtuan dhe shqelmuan edhe në organet gjenitale. Kisha trauma të mëdha, 48 orë nuk ngrëna e nuk piva asgjë. Kisha shtrëngime të mëdha psikike. Nuk mund ta përshkruaj maltretimin që m’u bë”, tha Arsim Retkoceri.

Kryetari i trupit gjykues Dragolub Zdravkovqi të akuzuarit Arsim i shtroi një sërë pyetjesh. E pyeti se prej kujt i ka marrë revistat, ku i ka shpërndarë, me kë etj. Përgjigjja ishte: “Revista i mora nga Liburn Aliu (absolvent i arkitekturës). Liburnin, tha ai, e njoh më herët, ngase me të njihem nga shkolla e mesme. Po ashtu Arsimi tregoi se me Liburnin nuk kanë biseduar për kurrfarë organizate”.

– Unë pranova të shpërndaj revistën “Çlirimi”. Me Arsim Retkocerin shpërndave këtë revistë njëherë në lagjen Dardania të Prishtinës. Jam takuar edhe me Agim Kuletën dhe me të kemi biseduar për fizionominë dhe përmbajtjen e kësaj reviste. Për shpërndarjen e “Çlirimit” kam biseduar edhe me dy shokët e mi Bujar Gashin dhe Burim Prestreshin. Kështu pohoi i akuzuari Beton Retkoceri i cili Arsimin e ka djalë axhe.

Gjatë procedurs së provave gjykatësi Dragolub Zdravkovqi i lexoi një sërë vërejtjesh të lëshuara nga organet policore përkitazi me bastisjen e shtëpive të të akuzuarve. Nga tërë ajo që u dërgjua u konfiskua vetëm një mitraloz dhe një revole. Të pranishmit u bënë me dije se si janë marrë nga të akuzuarit shumë libra, dorëshkrime të ndryshme (poezi), videokaseta, indeksa e pasaporta, madje edhe të anëtarëve të familjeve të tyre, makina të shkrimit, albume fotografish, aparate fotografike etj. etj.

I akuzuari i parë përkitazi me këtë dje disa herë reagoi para këtij trupi gjykues, shprehu habinë e vet se si prokurori i konsideron gjërat e këtilla prova, “argumente” për të na ngarkuar edhe për veprën penale të “terrorizmit”. Kërkoi nga gjykatësi që kjo vërejtje e tij të hyjë në procesverbal të seancës kryesore. Mbrojtësit përgënjeshtruan tezën e prokurorit, thanë se dihet çka është provë në kuptimin juridik. “Provat” e prokurorit janë memece, ato nuk flasin asgjë, e aq më pak kur është fjala për akuzën e rëndë që u vishen klientëve të tyre, akuzën se qenkan marrë edhe me “terrorizëm”!

Një kapitull i posaçëm iu kushtua edhe leximit, siç tha gjykatësi, të Programit dhe Statutit të Lëvizjes Kombëtare për Çlirimin e Kosovës. “Programi” ishte i përkthyer në serbisht. Dhe, në çastin kur gjykatësi Dragolub Zdravkoviq lexoi ca fjali, kontekstin e fjalëve “shiptarski narod”, avokatët reaguan zëshëm; pyetën se kush është përkthyes, përse nuk thuhet “albanci” duke tërhequr vëmendjen se kemi të bëjmë me një zhargon të rrugës, zhargon të rrugaçëve etj. Shprehja “shiptar” nuk figuron as në kushtetutën më të re serbe. Pas një të ashtuquajture polemike, gjykatësi tha se kjo është “njësoj”, deshi të thoshte se është sinonim, të përdoret kjo apo ajo shprehje, e që nuk është kështu.

Avokatja Nekibe Kelmendi insistoi që të lexohet pikë për pikë njëri nga artikujt e klienntes së saj Shukrie Rexha, anëtare e KP të Lidhjes Demokratike të Kosovës. Fjala është për artikullin “Të gjithë për liri” të botuar në njërin nga numrat e revistës “Çlirimi”. Autorja e këtij artikulli, siç u dëgjua, flet për gjendjen e rëndë në Kosovë, terrorin institucional seb mbi popullin shqiptar, traumat e të tjerëve që i përjetuan me rastin e vrasjeve, plagosjeve, burgosjeve të më të dashurve të tyre. Një po këtë artikull autorja Shukrie Rexha përmendi edhe vrasjen e arsimtarit prishtinas Feriz Blakçori, krim këtë, siç është kumtuar më herët, që e bëri policia serbe. Askund në artkullin e diskutueshëm nuk u dëgjua ndonjë fjalë, nxitje për ndonjë kryengritje të armatosur.

“Unë nuk e përkrahu terrorizmin”, tha Liburn Aliu, i cili bëri vërejtje se përse akuzohen ky dhe të tjerët për veprën penale të terrorizmit. Mbrojtësi i Luburnit, avokati Fazli Balaj tërhoqi vëmendjen se si në vërtetimin përkatës shkruan se klinetit të tij iu mor një makinë shkrimi, një negativ i filmit dhe ca fotografi për të cilat shpreh dyshimin. Më pastaj, ky mbrojtës shpjegoi se marrja e pasaprotave, fotografive etj. nuk është material deponues, e që kjo, tha ai, ka të bëjë edhe me marrjen e gjësendeve nga klienti tjetër i tij Dulah Sallah.

Avokati Destan Rukiqi (mbron Enver Dugollin dhe Emin Sallahun) pasi tregoi se gjësendet e përmendura nuk janë prova, kërkoi që ato t’u kthehen të akuzuarve.

“Përse këtu u lexua fotokopja e Programit të LKÇK. Unë nuk e pashë këtë dokument në origjinal”, tha avokati Hysni Bytyçi. Në vërejtjen e këtij mbrojtëis ndërhyri prokurori Jovica Jovanoviq duke thënë “Të gjihta materialet, pra edhe revista “Çlirimi” janë fotokopje”. Ndërkaq pas insistimit të këtij mbrojtësi ky konstatim i prokurorit hyri në procesverbal. Më tej, përkitazi me këtë avokati Mahmut Halimi vuri në pah se në këtë Program përshkruhet gjendja e përgjithshme në Kosovë.

Nekibe Kelmendi, e cila mbron Shukrie Rexhën, bëri vërejtjen se a janë shikuar videokasetat e diskutueshme, çfarë janë ato, a mos është fjala për ndonjë incizim gazmendi familjar etj. Avokati Xhafer Maliqi kërkoi që trupi gjykues të mos e mbështesë aktgjykimin e vet pikërisht në këto “prova” të prokurorit.

Së këtejmi u bë fjalë edhe për ca raprote mjekësore përkitazi me gjendjen shëndetësore të të akuzuarëve Gani Baliu, Enver Dugoli, Dulah Sallahu dhe të tjerëve. Vërtetimet përkatëse, madje edhe raport mjekësor i mjekut të burgut flet për torturën fizike që u bë mbi të akuzuarit, nxjerrjen me dhunë të deklaratave të tyre në fazën e hetuesisë.

Kryetari i trupit Gjykues në procesverbal konstatoi edhe parashtresat e avokatëve drejtuar kësaj gjykate dhe organeve të tjera, telegramet, në të cilat bëhet me dije që gjykatësja hetuese Danica Marinkoviq të urdhërojë që të ndërpriten torturat fizike mbi të pandehurit. Këto janë dëshmi, thanë avokatët për përdorimin e dhuëns mbi klientët e tyre.

Prokurori Jovica Jovanoviq tha se është i gatshëm ta paraqesë fjalën e vet menjëherë nesër (22 maj), por dha një arsyetim se ditën e premte është i zënë me ca “punë familjare”!

Gjykatësi kumtoi se faza e procedurës do të shtyhet për ca ditë, me qëllim, siç tha ai, që të përgatiten prokurori dhe të tjerët. Pra, fjala përfundimtare do të jepet të hënën, më 26 maj, shkruan “Bujku”.

22 maj 1998

Një i vdekur në rrugë në afërsi të Duhlës

Qytetarët që kanë udhëtuar sot në mëngjes në rrugën Prizren-Prishtinë kanë parë në afërsi të fshatit Duhël trupin e pajetë të një personi.

KI i Degës së LDK-së në Suharekë njofton se i vdekuri ndodhet në anën e majtë të rrugës, ka të veshura pantollona xhins.

Identiteti dhe rrethanat e vdekjes së tij nuk dihen.

Në Grabanicë të Klinës serbët vendës po djegin shtëpitë e shqiptarëve

Sipas një burimi të FR të LDK-së në Klinë, që u paraqit nga afërsia e fshatit Grabanicë serbët lokalë po i djegin shtëpitë e shqiptarëve që janë larguar nga shtëpitë e veta. Deri tash flaka dhe tymi po duken në shtatë shtëpi.

Gjendja në komunën e Klinës po bëhet më dramatike. Qe disa ditë forcat serbe kanë sulmuar fshatrat Grabanicë, Çeskovë, Këpuz, Dellovë e Volljakë.

Gjatë një sulmi që u bë parmbrëmë në Grabanicë, një shqiptar u vra kurse katër u plagosën.

Një sulm i ri filloi dje rreth orës 18:30. Sulmi ka vazhduar deri kah mesnata. Këto fshatra po mbahen edhe nën bllokadë të plotë nga forcat e shumta ushtarako-policore serbe.

KI i Degës së LDK-së në Klinë njofton se forca të mëdha serbe janë stacionuar në afërsi të fshatit Grabanicë, buzë magjistrales Prishtinë-Pejë.

Për shkak të gjendjes së rëndë në këtë komunë, KKA i Klinës mori vendim që në të gjitha shkollat fillore dhe të mesme mësimi të ndërpritet përkohësisht, derisa të krijohen kushtet për vazhdimin e mësimit.

Forcat serbe vranë dje Arben Halilajn nga Jashanica e Epërme e Klinës

 Arben Aziz Halilaj (22) nga Jashanica e Epërme e Klinës u vra dje gjatë sulmit serb kundër fshatrave të Klinës.

KI i Degës së LDK-së në Klinë njofton se Arbeni u vra në mes fshatrave Budisalc e Krushevë e Madhe.

Varrimi i tij do të bëhet sot.

Forca serbe po vazhdojnë të shtijnë me armë drejt shtëpive të Llaushës

Sot rreth orës 11. 30 forcat serbe kanë filluar një sulm kundër fshatit Llaushë në Skënderaj.

Forcat serbe po qëllojnë pandërprerë në drejtim të shtëpive të lagjes Gecaj. Është qëlluar disa herë e Halil Gecit, anëtar i KP të LDK-së. I vëllai i tij, Fadil Geci, kryetar i Nëndegës së LDK-së në LLaushë tha në orën 15:00 se sulmi i forcave serbe po vazhdonte ende.

Llausha mbahet e rrethuar nga forca të mëdha serbe që nga 5 marsi. Që nga kjo kohë, në Llaushë janë vrarë gjashtë veta, disa banorë të moshuar kanë vdekur për mungesë ilaçesh e ushqimesh. Nga sulmet e parreshtura janë dëmtuar shumë shtëpi.

Forcat serbe po djegin shtëpitë e shqiptarëve në Zajm të Klinës

Pas orës 15 forcat serbe filluan sulmin mbi fshatin Zajm të Klinës.

KI i Degës së LDK-së në Klinë njofton se forcat serbe kanë hyrë në fshat dhe po i djegin shtëpitë nga të cilat po del tym e flakë.

Banorët e fshatit, kryesisht gra, fëmijë dhe pleq kanë ikur nga fshati dhe nëpër shi e kohë të keqe kanë arritur në Klinë.

Njëkohësisht rreth fshatit Zajm janë vendosur snajperë të shumtë serbë.

Është e pamundur të mësohet për pasojat e sulmit, pasi Zajmi dhe fshatrat tjera vazhdojnë të mbahen në rrethim të plotë nga forcat ushtarako-policore serbe.

Masakra në Burgun e Dubravës konsiderohet një nga krimet më të rënda të kryera gjatë luftës në Kosovë. Ndërmjet 19 dhe 24 majit 1999, forcat serbe vranë 116 të burgosur shqiptarë dhe plagosën 185 të tjerë brenda burgut të Dubravës, ndërsa veprimtari dhe intelektuali Ukshin Hoti u zhduk me dhunë.

Në 27-vjetorin e kësaj masakre, u bënë homazhe në nderim të të vrarëve, të plagosurve dhe të mbijetuarve. Të pranishëm ishin përfaqësues institucionalë, ish-të burgosur politikë dhe familjarë të viktimave.

Në ceremoninë përkujtimore mori pjesë edhe kryeministri në detyrë Albin Kurti, i cili tha se emrat e viktimave të Dubravës janë “aktakuzë e përhershme kundër atyre që urdhëruan, organizuan dhe ekzekutuan këtë krim”.

Tutje, Kurti u shpreh se Dubrava mbetet një akt dëshmie për ekzekutimet masive e gjenocidale të shqiptarëve.

“Dubrava mbetet dëshmi për ekzekutimet masive e gjenocidale të shqiptarëve, por edhe për shpirtin liridashës të të burgosurve politikë, që nuk thyhej para torturave në burgjet serbe”, deklaroi Kurti.

Ai shtoi se Republika e Kosovës ka obligim që të ruajë kujtesën për krimet e luftës dhe të kërkojë drejtësi për viktimat.

Komisioni Evropian konfirmoi se ka pranuar letrën e kancelarit gjerman, Friedrich Merz, përmes së cilës ai propozon që Ukrainës t’i jepet statusi i anëtares së asociuar, ndërsa vendeve të Ballkanit Perëndimor statusi i vëzhguesit.

Zëdhënësi i Komisionit Evropian, Guillaume Mercier, tha se institucioni që ai përfaqëson e mirëpret faktin që ky diskutim po zhvillohet mes vendeve anëtare dhe inkurajon vazhdimin e debatit në nivel të udhëheqësve të BE-së.

“Kjo tregon se ekziston një përkushtim i fuqishëm i vendeve anëtare që zgjerimi të bëhet realitet sa më shpejt. Është gjithnjë e më e qartë se zgjerimi është investim gjeostrategjik në prosperitetin, paqen dhe sigurinë tonë. Anëtarësimi i Ukrainës në Bashkimin Evropian është po ashtu i lidhur në mënyrë thelbësore me sigurinë e bllokut tonë”, tha Mercier në një konferencë për media.

Ai shtoi se është po aq e rëndësishme arritja e synimit për ta kompletuar BE-në me të gjitha vendet kandidate, të cilat prej shumë vjetësh po punojnë drejt anëtarësimit.

“Të gjitha zgjidhjet inovative duhet të udhëhiqen nga një proces i bazuar në merita. Duke parë përpara, duhet të sigurohemi që qasja jonë ndaj zgjerimit të jetë e përshtatshme për qëllimin që synon”, tha zëdhënësi Mercier.

Prandaj, sipas tij, Komisioni Evropian do të vazhdojë të bashkëpunojë në mënyrë aktive me vendet anëtare dhe me vendet kandidate, për të gjetur zgjidhjet më të mira që do ta bënin Bashkimin Evropian më të fortë dhe më të sigurt.

Në letrën e bërë publike më 21 maj, kancelari gjerman, Friedrich Merz, propozon për Ballkanin Perëndimor dhe Moldavinë qasje të privilegjuar në tregun e përbashkët evropian dhe lidhje më të afërta me institucionet evropiane në procesin e përditshëm të vendimmarrjes.

Tregu i Përbashkët Evropian është hapësirë, e përbërë kryesisht nga 27 vende anëtare të BE-së, që mundëson lëvizjen e lirë të mallrave, shërbimeve, kapitalit dhe njerëzve, pa rregullore kufitare ose tarifa doganore.

Merz, po ashtu, propozon dhënien e statusit të vëzhguesit për vendet e Ballkanit Perëndimor në të gjitha institucionet relevante të Bashkimit Evropian, si dhe mbajtjen e mbledhjeve të përbashkëta të Komisionit Evropian ose Parlamentit Evropian me përfaqësues të rajonit, për çështje që lidhen drejtpërdrejt me të.

“Integrimi gradual mund të realizohet përmes ndërtimit të blloqeve që do të shërbenin si bazë për zbatimin e plotë të fushave përkatëse të politikave, dhe më pas do të shoqërohej me mbështetje më të madhe në zbatimin e ligjeve të BE-së. Përveç kësaj, mund ta avancojmë edhe integrimin institucional mbi bazën e progresit real. E gjithë kjo mund t’i afrojë ndjeshëm vendet kandidate me ne dhe të nxisë një ambicie të re për reforma të mëtejshme drejt anëtarësimit të plotë”, thuhet në letrën e kancelarit gjerman.

“Të qëndrojmë fort të përkushtuar ndaj premtimit se vendet e Ballkanit Perëndimor dhe Moldavia mund t’i bashkohen Bashkimit Evropian, siç është përcaktuar në Kriteret e Kopenhagës dhe në Agjendën e Selanikut të vitit 2003. Qëllimi ynë nuk ka ndryshuar: kompletimi i Bashkimit Evropian përmes përfshirjes së të gjitha vendeve kandidate”, theksohet në letër.

Nga vendet e Ballkanit Perëndimor, Shqipëria, Mali i Zi, Serbia, Bosnje dhe Hercgovina dhe Maqedonia e Veriut janë kandidate për anëtarësim, ndërsa Kosova jo.

Në anën tjetër, për Ukrainën, ai propozon afrim të konsiderueshëm me Bashkimin Evropian dhe me institucionet e tij kryesore, “pa ndikuar në negociatat e vazhdueshme për anëtarësim, por duke e nxitur dhe mbështetur këtë proces”.

Kreu i Qeverisë gjermane beson se këto propozime nuk kërkojnë ndryshime në kuadrin institucional dhe ligjor të Bashkimit Evropian, por vetëm një “marrëveshje të fortë politike”. /REL/