Lajmet
Kur u vendos 1 janari, cilat data festoheshin më herët si ditë e Vitit të Ri
Published
4 months agoon
By
UBTnewsFesta e Vitit të Ri, çdo kremtim shoqëror, kulturor dhe fetar në mbarë botën, shënon fillimin e vitit të ri. Festa të tilla janë ndër më të vjetrat dhe më universalisht të festuara. Në ditë të ndryshme, deri në vendosjen e 1 janarit si datë që shënon fillimin e një viti tjetër
Historia dhe zhvillimi
Regjistrimi më i hershëm i njohur i një feste të Vitit të Ri daton rreth vitit 2000 p.e.s. në Mesopotami, ku në Babiloni viti i ri (Akitu) fillonte me hënën e re pas ekuinoksit të pranverës dhe në Asiri me hënën e re më të afërt me ekuinoksin e vjeshtës (mesi i shtatorit). Për egjiptianët dhe fenikasit viti fillonte me ekuinoksin e vjeshtës (21 shtator), për persianët e lashtë fillonte në ekuinoksin e pranverës (21 mars) dhe për grekët e hershëm fillonte me solsticin e dimrit (21 dhjetor). Në kalendarin republikan romak, viti fillonte më 1 mars, por pas vitit 153 p.e.s. data zyrtare ishte 1 janari, e cila vazhdoi në kalendarin Julian të vitit 46 p.e.s.
Në kohët e hershme mesjetare, pjesa më e madhe e Evropës së krishterë e konsideronte 25 Marsin, Festën e Shpalljes, si fillimin e vitit të ri, megjithëse Dita e Vitit të Ri festohej më 25 dhjetor në Anglinë Anglo-Saksonike. Villiam Pushtuesi dekretoi që viti të fillonte më 1 janar, por Anglia më vonë iu bashkua pjesës tjetër të Krishterimit dhe miratoi 25 Marsin. Kalendari Gregorian, i miratuar në vitin 1582 nga Kisha Katolike Romake, e rivendosi 1 Janarin si Ditën e Vitit të Ri dhe shumica e vendeve evropiane gradualisht ndoqën shembullin – p.sh., Skocia në vitin 1660, Gjermania dhe Danimarka rreth vitit 1700, Anglia në vitin 1752 dhe Rusia në vitin 1918.
Variacione globale
Ato fe dhe kultura që përdorin një kalendar hënor kanë vazhduar të festojnë fillimin e vitit në ditë të tjera përveç 1 janarit. Në kalendarin fetar hebraik, për shembull, viti fillon në Rosh Hashana, ditën e parë të muajit Tishri, i cili bie midis 6 shtatorit dhe 5 tetorit.
Kalendari mysliman normalisht ka 354 ditë në çdo vit, me vitin e ri që fillon me muajin Muharrem. Novruzi, një festival i lashtë zoroastrian, festohet si një vit i ri kulturor në Iran dhe pjesë të tjera të Lindjes së Mesme dhe Azisë Qendrore me ndikime persiane.
Viti i Ri kinez festohet zyrtarisht për një muaj që fillon në fund të janarit ose në fillim të shkurtit. Kultura të tjera aziatike e festojnë ditën në kohë të ndryshme të vitit.
Në Indinë jugore, populli i Kerala feston vitin e ri si Vishu dhe populli në Tamil Nadu fqinj si Puthandu më 14 prill. Tibetianët e festojnë ditën si Losar në shkurt, dhe në Tajlandë festa, e quajtur Songkran, festohet në mes të prillit. Në Japoni, festa e Vitit të Ri Shōgatsu është një festë treditore nga 1 deri në 3 janar.
Zakonet dhe traditat
Shumë nga zakonet e festave të Vitit të Ri shënojnë kalimin e kohës me keqardhje dhe pritje. Foshnja si simbol i vitit të ri daton që nga grekët e lashtë, me një plak që përfaqëson vitin që ka kaluar. Romakët e morën emrin për muajin janar nga perëndia e tyre Janus, i cili kishte dy fytyra, njëra duke parë prapa dhe tjetra përpara. Praktika e marrjes së vendimeve për t’u çliruar nga zakonet e këqija dhe për të përvetësuar zakone më të mira daton gjithashtu që nga kohërat e lashta. Disa besojnë se babilonasit e filluan zakonin më shumë se 4,000 vjet më parë. Këto vendime të hershme ka të ngjarë të jenë bërë në një përpjekje për të fituar favorin e perëndive. Në Perëndim, veçanërisht në vendet anglishtfolëse, balada nostalgjike skoceze “Auld Lang Syne”, e rishikuar nga poeti Robert Burns, këndohet shpesh në prag të Vitit të Ri.
Ushqimet simbolike janë shpesh pjesë e festimeve. Shumë evropianë, për shembull, hanë lakër ose zarzavate të tjera për të siguruar begati në vitin që vjen, ndërsa njerëzit në Jugun Amerikan preferojnë bizelet e zeza për fat të mirë. Për Ugadi në Indinë jugore, një përgatitje e veçantë kulinare e quajtur ugadi pachadi kombinon shije të shumta, dhe nëse një person që e ha atë ka një shije më të ëmbël apo më të hidhur konsiderohet tregues i vitit që vjen për atë person. Në të gjithë Azinë hahen ushqime të veçanta si petulla, makarona dhe qofte orizi, dhe pjatat e përpunuara përmbajnë përbërës emrat ose pamja e të cilëve simbolizojnë jetë të gjatë, lumturi, pasuri dhe fat të mirë.
Për shkak të besimit se ajo që bën një person në ditën e parë të vitit parashikon atë që ai person do të bëjë për pjesën e mbetur të vitit, mbledhjet e miqve dhe të afërmve kanë qenë prej kohësh të rëndësishme. Mysafiri i parë që kalon pragun, ose “këmba e parë”, është i rëndësishëm dhe mund të sjellë fat të mirë nëse personi është i tipit të duhur fizik, i cili ndryshon në varësi të vendndodhjes. Traditat e këmbës së parë respektohen, për shembull, në Skoci, Ishullin e Manit dhe pjesë të Anglisë veriore.
Festimet e Vitit të Ri në Sheshin Trafalgar të Londrës dhe në Port Jackson të Sidneit tërheqin turma të mëdha njerëzish.
Shumë njerëz e shënojnë vitin e ri me kremtime fetare, si për shembull në Rosh Hashana. Murgjve budistë u paraqiten dhurata atë ditë, dhe hindutë bëjnë oferta për perënditë. Në Japoni ndonjëherë bëhen vizita në faltoret Shinto të hyjnive mbrojtëse ose në tempujt budistë. Kinezët bëjnë oferta për perënditë e vatrës dhe pasurisë dhe për paraardhësit.
Festimet e Vitit të Ri në Shtetet e Bashkuara
Në Shtetet e Bashkuara, festimet e Vitit të Ri karakterizohen nga tubime publike. Times Square në New York City tërheq turma të mëdha dhe numërimi mbrapsht deri në rënien e një topi elektronik atje për të treguar momentin e saktë në të cilin fillon viti i ri transmetohet në të gjithë botën. Loja e parë Rose Bowl u luajt në Pasadena të Kalifornisë, më 1 janar 1902, dhe ndeshjet e futbollit universitar kanë dominuar televizionin amerikan në Ditën e Vitit të Ri. Parada e Turneut të Trëndafilave, me karroca të ndërtuara me lule të gjalla, dhe Parada e Mummers në Filadelfia janë ngjarje të njohura të Ditës së Vitit të Ri.
Burimi: britannica.com
You may like
Live
Trump paralajmëron Italinë dhe Spanjën me largimin e trupave amerikane nga Evropa
Published
14 hours agoon
May 1, 2026By
UBTNews
Presidenti i Donald Trump ka paralajmëruar Italinë dhe Spanjën me mundësinë e tërheqjes së trupave amerikane nga territoret e tyre, si pjesë e një rishikimi më të gjerë të pranisë ushtarake të SHBA-së në Evropë.
Italia dhe Spanja i janë shtuar listës në rritje të vendeve që Trump po i vë në shënjestër me kërcënime të tilla. Duke folur për media, ai deklaroi se “me gjasë” do ta shqyrtojë këtë hap, duke e lidhur drejtpërdrejt me qëndrimet kritike të dy vendeve ndaj fushatës ushtarake amerikane në Iran, sipas raportimit të The Guardian.
“Pse të mos e bëj? Italia nuk ka qenë ndihmë për ne dhe Spanja ka qenë e tmerrshme, absolutisht e tmerrshme”, është shprehur Trump.
Të dy shtetet kanë kundërshtuar ashpër veprimet ushtarake të SHBA-së në Lindjen e Mesme. Presidenti amerikan ka kritikuar vazhdimisht udhëheqësit e tyre për refuzimin që të mbështesin këtë fushatë.
Kryeministrja italiane, Giorgia Meloni, ka refuzuar përdorimin e një baze ajrore në Sicili nga forcat amerikane për operacionet në Iran, ndërsa Trump e ka akuzuar atë se “i mungon guximi”.
Në anën tjetër, kryeministri spanjoll Pedro Sánchez ka qenë një nga kritikët më të fortë evropianë të kësaj lufte që nga fillimi. Ai është përballur vazhdimisht me reagime dhe kërcënime nga Trump, përfshirë edhe paralajmërime për pezullim të anëtarësimit të Spanjës në NATO.
Sot, kur bota bashkohet për të shënuar Ditën Ndërkombëtare të Punëtorëve, Kosovën ky 1 Maj e gjen në një udhëkryq të dhimbshëm mes zhvillimit ekonomik dhe humbjes së jetëve të njerëzve në vendin e punës.
Në vend të festës, ky përvjetor na ballafaqon me një bilanc të rëndë: 743 raste lëndimesh të raportuara brenda pak më shumë se një viti.
Ky nuk është thjesht një numër në arkivat e Inspektoratit Qendror të Punës, por janë 743 punëtorë që u nisën për të siguruar kafshatën e gojës, por përfunduan në spitale, duke u përballur me pasoja që shpesh u ndryshojnë jetën përgjithmonë.
Edhe më tronditës është bilanci i atyre që nuk u kthyen kurrë në shtëpi. Brenda 16 muajve të fundit, 27 punëtorë humbën jetën në vendin e tyre të punës, duke e shndërruar ambientin e punës në vend zie.
Vetëm gjatë vitit 2025 u raportuan 620 lëndime dhe 19 fatalitete, ndërsa trendi ka vazhduar edhe në pjesën e parë të vitit 2026 me 123 lëndime të reja dhe 5 humbje jete deri në prill.
(Shënim: Pas marrjes së përgjigjeve zyrtare nga Inspektorati, shifrat kanë ndryshuar pasi brenda javës janë shtuar edhe tri raste të vdekjeve në vendin e punës. Kjo e rrit numrin total në 27 punëtorë që humbën jetën brenda 16 muajve, nga 24 sa ishte raportuar fillimisht.)
Sektori i ndërtimtarisë mbetet sektori me i rrezikshëm, ku lartësitë e skelave shpesh bëhen fatale në mungesë të masave rigoroze të sigurisë.
Ligji për Sigurinë dhe Shëndetin në Punë ekziston për të garantuar mbrojtjen e secilit punëtor, por zbatimi i tij mbetet një betejë e hapur në terren. Gjatë vitit 2025, Inspektorati ka shqiptuar 1,747 gjoba ndaj punëdhënësve që nuk kanë respektuar kriteret e sigurisë, ndërsa këtë vit ka nisur një ofensivë kontrollesh të jashtëzakonshme. Deri në mars janë realizuar 85 inspektime të tilla, ndërsa aktualisht janë mbi 110 inspektime të tjera në proces e sipër, me fokus të veçantë në sektorët me rrezikshmëri të lartë.
Lidhur me situatën aktuale, dekani i Fakultetit të Inxhinierisë Ndërtimore dhe Infrastrukturës, Visar Krelani, shpjegon se ndërtimtaria mbetet profesioni më i ndjeshëm për shkak të dinamikës dhe natyrës së punës. Por sipas tij, faji nuk duhet kërkuar vetëm te kompanitë, por te mungesa e një sistemi të mirëfilltë mbështetës.
Prof. Krelani thekson se kur shteti nxjerr ligje strikte, ai duhet gjithashtu t’i përkrahë bizneset për t’i zbatuar ato. Duke qenë se pajisjet mbrojtëse kanë kosto të lartë, ai propozon që shteti të stimulojë kompanitë përmes lehtësimeve në TVSH ose formave të tjera financiare. Në këtë mënyrë, siguria nuk do të shihej si një barrë financiare, por si një investim i përbashkët për jetën.
“Shteti duhet t’i përkrahë kompanitë përmes stimujve si zbritja e TVSH-së për pajisjet mbrojtëse, në mënyrë që zbatimi i masave të sigurisë të jetë më i lehtë dhe barra të mos bjerë vetëm mbi bizneset, por të kthehet në një bashkëpunim të mirëfilltë për mbrojtjen e jetës”, shprehet profesori Krelani
Ndërsa 1 Maji në shumë vende shërben si moment proteste për kushte më të mira, në Kosovë kjo ditë mbetet kryesisht një festë zyrtare që hesht përballë tragjedive. Derisa pajisjet mbrojtëse të shihen si detyrim jetik dhe jo si kosto e tepërt, kjo datë për familjet e punëtorëve tanë do të mbetet më shumë një kujtesë zie sesa një ditë dinjiteti.
Kujtesë
DITARI: Çfarë lajmesh kemi lexuar në çdo 30 prill, në vitet nëntëdhjetë
Published
1 day agoon
April 30, 2026By
UBTNews
30 prill 1994
Lajm i plotë:
Kryetari Rugova priti rektorin e Universitetit të Prishtinës
Kryetari i Republikës së Kosovës, dr.Ibrahim Rugova priti dje rektorin e Universitetit të Prishtinës prof.dr. Ekmi i tyre i vërtetë do të duhej të ishte për të zgjidhur problemin shqiptar, por unë mendoj se për këtë nuk është e interesuar Amerika. Me vendosjen e trupave amerikane në Maqedoni i bëhet me dije kretarit të Shqipërisë, Sali Berishës, se mund të llogarisë me ndihmën amerikane në rast të ndonjë sulmi eventual nga Serbia, por njëkohësisht i thuhet atij se nuk duhet të përmendin apo të flasin diçka në lidhje me bashkimin e Kosovës me Shqipërinë. Kjo është një lojë politike e cila nuk mund të vazhdojë aq gjatë”.
Duke u përgjigjur në një pyetje se si e sheh ai zgjidhjen e çështjes së Kosovës, dr. Xhonatan Ejl tha: “Është e pamundshme të zgjidhet problemi i Kosovës vetëm duke ua dhënë shqiptarëve një autonomi. Kosova për Serbinë përherë do të jetë një kancer. Ata mund të vendosin që ose ta kenë këtë kancer, me ç’rast ata do të kenë luftë në Serbi në njëzet vjetët e ardhshme, ose të vendosin që të heqin dorë nga pjesa më e madhe e Kosovës. Këtu qëndron problemi i vërtetë.
Nëse deri te kjo çështje arrihet përmes marrëveshjes, unë mendoj se një status të veçantë do të kishin vendet në Kosovë që janë të shenjta për serbët, disa manastira serb etj. Nuk mendoj se dikush do të bënte problem rreth këtij statusi të vendeve të shenjta serbe. Në të kundërtën, nëse pra do të ketë luftë, atëherë lufta do të vendosë se si do të ndahet Kosova. Nëse kërkoni mendimin tim rreth kësaj çështjeje, mendoj se për tërë rajonin do të duhej të respektohej parimi i shumicës së popullsisë e jo parimi historik. Në këtë aspekt, kur bëhet fjalë për Kosovën, ta zëmë, atë nuk mund të krahasojmë me Bosnjën, sepse në Kosovë dihet se kush e ka shumicën. Do të theksoja se, përkundër përpjekjeve të Milosheviqit për të populluar Kosovën me serbë dhe përkundër investimeve të paraluftës të bëra në Kosovë në drejtim të mbetjes së serbëve në Kosovë, prapëseprapë nuk ka shumë serbë të cilët dëshirojnë të mbeten në Kosovë. Pra, të konkludoj: Ndarja e Kosovës mund të bëhet vetëm me vija etnike dhe mendoj se Serbia duhet të heqë dorë nga pjesët e Kosovës të populluara me shumicë shqiptare”.
Duke folur për situatën në Kosovë, z. Ejl tha se Perëndim njihen shumë mirë problemet me të cilat ballafaqohet z.Rugova. “Në një anë, duhet të jetë shumë i moderuar dhe t’i llogarisë gjërat shumë mirë dhe në të njëjtën kohë ai duhet ta qetësojë popullin, i cili nuk mund të presë më. Do të thoja se është përgjegjësi mjaft e madhe për çdo lider shqiptar të vendosë të bëjë diçka në kohë të gabueshme. Populli i Kosovës vuajti gjatë shtatëdhjetë vjetëve të fundit, në radhë të parë për shkak se dikush në Perëndim vendosi për fatin e tij. Nuk kemi ndryshim të madh në këtë aspekt as sot. Ne e kemi të njëjtën situatë, prandaj kjo mund të vazhdojë edhe për një kohë të gjatë. Argumenti im i vetëm është se për të gjithë ne do të jetë më mirë nëse serbët e kuptojnë së shpejti se më nuk mund ta mbajnë Kosovën”.
Lidhur me zgjidhjen e çështjes së Kosovës përmes bisedimeve, z. Ejll parasheh vështirësi të shumta. Ai tha se bisedime nuk mund të priten me regjimin aktual serb. “Kur të fillojnë negociatat kjo do të jetë faza më e vështirë për z. Rugova. Për bindjen time, negociatat do të zhvillohen nëpër faza të ndryshme dhe Kosova, së paku zyrtarisht, nuk do të jetë e pavarur edhe për një kohë. Dr.Rugovës i nevojitet ende kohë për të arritur atë që dëshiron. Sidoqoftë, unë them se Kosova duhet të jetë e pavarur apo t’i bashkohet Shqipërisë. Unë e ndjej se Kosova do të jetë pjesë e Shqipërisë. Është e vërtetë se Kosova përbëhet prej një lloji të veçantë të shqiptarëve, me histori të veçantë, të cilët në aspektin historik dhe kultural ndoshta janë më të zhvilluar se pjesa më e madhe e Shqipërisë së sotme. Megjithatë, ata janë shqiptarë dhe unë do të dëshiroja që problemi i kufijve të Shqipërisë të zgjidhet njëherë e përgjithmonë. Kjo nuk u zgjidh në vitet 1911-1912 dhe duhet të zgjidhet deri në fund të këtij shekulli. Me këtë edhe vetë Shqipëria do të ndryshojë. Sigurisht se do të ndryshojë. Ajo më nuk do të mund të jetë një vend i centralizuar, do të duhej të lejojë më shumë autonomi për rajone të ndryshme”.
Lajm i plotë:
Vekoslav Shosheviq: Serbia ka marrë pasurinë e Kosovës
Në një intervistë dhënë gazetës serbe “Jedinstvo” ministri në qeverinë e Serbisë, Vekoslav Shosheviq, duke u përgjigjur në një pyetje për refuzimin këmbëngulës të shqiptarëve për t’u përfshirë në jetën politike të Serbisë, mes të tjerash tha: “Qeveria e Serbisë nuk do të lejojë në asnjë moment kurrfarë paralelizmi në asnjë pjesë të Republikës, në asnjë segment të jetës. Pakica nacionale shqiptare këtë duhet ta ketë të qartë”. Më tutje Shosheviq tha se pushteti serb ka për detyrë t’i eleminojë të gjitha paralelizmat, si në arsim e shëndetësi, gjithashtu edhe në fusha të tjera ku është i pranishëm.
Duke folur se në duart e kujt është kapitali, Shosheviq tha se nuk është e vërtetë se kapitali gjendet në duart e shqiptarëve. Për mua kapital në Kosovë është Trepça, tha ai, me të gjitha pasuritë e veta, xeheroret e qymyrit dhe termocentralet e Obiliqit dhe të gjitha pasuritë e tjera natyrore që gjenden anembanë Kosovës. Për mua kapital janë shumë fabrika moderne në Kosovë, të gjitha këto nuk janë duar të shqiptarëve.
Më tutje Shosheviq tha se kapitali shqiptarëve në krahasim me ato që i ceka më sipër është i parëndësishëm. Por nuk duhet lënë pasdore as atë kapital. Sipas mendimit të Shosheviqit ai kapital gjendet në duar të individëve, nga i cili shteti duhet të marrë atë që i takon përmes tatimeve. Aq më parë ngase ka plotë manipulime dhe shmangie nga obligimet ndaj shtetit. Ne nuk kemi asgjë kundër që individët të pasurohen, por kjo duhet të jetë në mënyrë legale dhe me respektimin e ligjeve të këtij shteti. Mendoj se asnjë shoqëri nuk mund të bazohet në tregëti, dhe ndryshe nuk mund të jetë as në Kosovë, tha mes të tjerash Vekoslav Shosheviq.
Lajm i plotë:
Ekstremisti Arkan kërcënohet me pastrime etnike në Kosovë
Në një konferencë me gazetarët kryetari i Partisë së Unitetit Serb Zhelko Razhnjatoviq Arkan, përndryshe krimineli më i kërkaur nga Interpoli në Evropë, tha dje në Prishtinë se partia e tij do të jetë më e pranishme në Kosovë dhe do të punojë në programin për kthimin dhe kolonozimin me serbë e malazezë. Si shkruajnë gazetat e sotme serbe, të cilat i japin vend të dukshëm në faqet e veta, Arkani tha se duhet të vendosen refugjatët e shumtë serbë që kanë humbur në luftë çdo gjë që kanë pasur.
Ai tha se duhet bërë këtë krahas me dëbimin e 700 mijë shqiptarëve në Shqipëri.
Arkan iu kërcënua kryetarit të Republikës së Kosovës dr. Ibrahim Rugova: “zoti Rugova nuk mund dhe nuk do të mbetet në vendin e Serbisë. Ai do të deportohet në atdheun rezerv në Shqipëri”.
Ai u kërcënua se do të hapë kufirin me Shqipërinë për t’i dëbuar të gjithë shqiptarët jolojalë që nuk e njohin shtetin e Serbisë. “Do ta deportojmë edhe Rugovën”, tha Arkani.
Kurse në pyetjen e gazetarëve se si do ta bëjë këtë ai tha se kjo do të bëhet në bazë të ligjit që do të aprovohet. Secili që nuk ka shtetësi duhet të ikë jashtë. S’ ka kthim as për ata që kanë dezertuar nga armata.
Ndërtimi i kampeve më parë filloi në Slloveni dhe Austri. Ky ishte program i CIA-s. Ata planifikojnë këtu kaos dhe trazira, tha Arkani duke komentuar ndërtimin e kampeve për refugjatë në Shqipëri.
Lidhur me kinse përqendrimin e forcave ushtarake në kufirin shqiptar dhe prezencën e ushtarëve amerikanë në Maqedoni, ai tha se serbët nuk frikësohen. “Kushdo që orvatet që vetëm një këmbë të shkel teritorin tonë, këmba do t’i pritet”.
Arkani u premtoi goranëve se do të kërkojë nga shteti për t’ua kthyer 7.300 hektarë tokë, e cila u ka mbetur në Maqedoni.
30 prill 1997
Lajmet kryesore:
Konferencë për gazetarë në BSPK
Kadare – Oficer i Urdhërit të Legjionit të Nderit
I ofruan bashkëpunim për ta liruar nga dorëzimi i armës të cilën nuk e kishte
U mor peng në vend të vëllait
Në Prishtinë policia serbe bastisi një familje
Persona të panjohur plaçkitën një student në Prishtinë
Lajm i plotë: “Human Rights Watch” akuzon Beogradin për helme kimike
Prishtinë, 30 prill (QIK)
Organizata për të drejtat e njeriut “”Human Rights Watch”, me seli në Nju-Jork kërkoi nga regjimi i Beogradit të nënshkruaj dhe të ratifikojë Konventën për ndalimin e armëve kimike e cila dje hyri në fuqi për vendet të cilat e kanë ratifikuar këtë marrëveshje të rëndësishme ndërkombëtare të lidhur më 1993.
Nga autoritetet serbe kërkohet që të ndërprejnë prodhimin e municionit me mbushje kimike, të shpallin dhe të shkatërrojnë të gjitha stoqet me municion të tillë, si dhe agjencat për prodhimin e helmeve kimike. Po ashtu kërkohet edhe çmontimi i kapaciteteve për prodhimin e agjencave për helme kimike dhe të pajisjeve për mbushjen e municionit me helme të tilla.
Kjo organizatë nga autoritetet e Beogradit kërkon që të ndikojnë në udhëheqjen e serbëve të Bosnjës që gjithashtu të ndërprejnë prodhimin e municionit me mbushje kimike dhe t’i asgjësojnë të gjitha stoqet.
Kjo organizatë e të drejtave të njeriut po ashtu kërkon nga Uashingtoni që në pajtim me dispozitat amerikane për eliminimin e armëve kimike dhe biologjike të hulumtojë rastet nëse në ish-Jugosllavi janë përdorur armët kimike dhe nëse po, të aplikojë sanksione në bazë të dispozitave.
Sipas raportit të HRW-së, OKB dhe SHBA-të, të paktën që nga viti 1991, kanë ditur për prodhimin e armëve kimike në ish-Jugosllavi dhe janë zbatuar së paku tri hetime të pavarura, rezultatet e të cilave kurrë nuk janë publikuar.
Në bazë të njohurive që ka kjo organizatë nga ish-oficerët e APJ-së dhe në bazë të raporteve amerikane dhe të NATO-s, ish-APJ ka prodhuar gazin nervor “Sarin” dhe helme të tjera luftarake. Po ashtu, APJ ka prodhuar edhe fosgen dhe gazin psikokimik LSD-25, hloropiklin dhe ka eksperimentuar me gasin nervor soman, tabun dhe të tjerë. Po ashtu, ish-APJ ka prodhuar dhe i ka shndërruar në armë sasi të mëdha të gazit lotsjellës, CS dhe CN. Këto substanca thuhet se i kanë shfrytëzuar të gjitha palët në luftën e Bosnjës.
Në një dokument të kryesisë jugosllave nga viti 1991 përmendet prodhimi i mijëra raketave për raketahedhësin “orkan” me tri mbushje, njëra prej të cilave me mbushje kimike. Sipas këtij dokumenti disa mijëra raketa të tilla janë dërguar në Irak në vitin 1989-90.
Foto: “Human Rights Watch”
Ballkani nuk është dorëzuar në garën për titullin kampion, duke marrë pikët e plota në udhëtim te Drenica.
“Xhebrailat” triumfuan me rezultat 1:2 në një sfidë të baraspeshuar. Toni Domgjoni kaloi Ballkanin në epërsi në minutën e 38-të, pas një aksioni të shpejtë dhe të bukur. Epërsinë e dyfishoi Festim Alidema në minutën e 53-të, pas një tjetër aksioni të organizuar mirë. Drenica arriti vetëm golin e nderit, të realizuar nga mesfushori Igball Jashari në minutën e 82-të.
Me këtë fitore, Ballkani mban pozitën e dytë me 55 pikë, pesë më pak se Drita, ndërsa Drenica renditet në vendin e shtatë me 38 pikë.
Trump paralajmëron Italinë dhe Spanjën me largimin e trupave amerikane nga Evropa
Siguria në punë: Mes ligjit dhe vdekjes
Gjimnazi TIK në UBT International Smart Schools me numër rekord regjistrimesh – drejtimi më i kërkuar në Kosovë
UBT shënon International Jazz Day me koncert artistik në Parkun Shkencor
DITARI: Çfarë lajmesh kemi lexuar në çdo 30 prill, në vitet nëntëdhjetë
Ballkani fiton 1-2 ndaj Drenicës
Dukagjini fiton 0-2 ndaj Ferizajt
Tensionet SHBA–Iran rrisin çmimet e naftës
Zgjedhjet e reja më 7 qershor
Të kërkuara
-
Lajmet2 months agoUBT nderon Familjen Jashari me Dekoratën Jetësore të Nderit
-
Lajmet2 months agoKoordinatorja e projektit AKIL-EU në UBT, prof. Manjola Zaçellari, referon në University of Oxford
-
Lajmet2 months agoPërfundon seanca e sotme në Hagë për pengim të drejtësisë
-
Live2 months agoKryegjykatësi Smith III shpall mbylljen e çështjes gjyqësore
