Lajmet

Edmond Hajrizi: Kur dija, biznesi dhe etika ndërthuren në vendimmarrje

Published

5 months ago

on

Një dialog mbi rolin e drejtuesit në shndërrimin e dijes në modele funksionale që integrojnë arsimin, shëndetësinë, sportin dhe inovacionin

Fundviti është periudha kur reflektimi merr peshë të barabartë me arritjen dhe kur suksesi pushon së qeni një kategori numerike. Në këtë moment kohor, vlera e veprimit matet më pak me rezultate të menjëhershme dhe më shumë me drejtimin që ka marrë mendimi, me përgjegjësinë që mbart vendimmarrja dhe me ndikimin afatgjatë që ajo ushtron mbi shoqërinë.

Në këtë kontekst reflektiv, Edmond Hajrizi shfaqet jo vetëm si drejtues institucional, por si përfaqësues i një qasjeje sistemore që e koncepton dijen si instrument veprimi shoqëror dhe zhvillimi, jo si qëllim në vetvete. Rrugëtimi i tij ndërthur arsimin, sipërmarrjen, shëndetësinë, sportin dhe inovacionin në një model funksional, ku teoria dhe praktika bashkëjetojnë dhe prodhojnë impakt të matshëm shoqëror.

Për Hajrizin, dija nuk mbetet koncept abstrakt apo kapital simbolik, por shndërrohet në strukturë veprimi, në sistem dhe në arkitekturë vendimmarrjeje. Kjo qasje reflektohet në mënyrën se si ndërtohen institucionet, si projektohen politikat arsimore dhe si kuptohet roli i lidershipit akademik në një realitet gjithnjë e më kompleks dhe ndërdisiplinar.

Biseda që vijon nuk synon të rendisë arritje individuale, por të hapë pyetje thelbësore mbi arsimin, etikën, inteligjencën artificiale, tregun dhe përgjegjësinë publike. Janë pyetje që nuk i përkasin vetëm një viti që mbyllet, por kohës që po ndërtohet.

Prof. Dr. Edmond Hajrizi, Foto: Ridvan Slivova

Pyetja akademike si motor i dijes bashkëkohore

Duke iu referuar mendimit të Henrik Ibsen se detyrë e krijuesit është njëkohësisht të pyesë dhe të përgjigjet, si e shihni sot këtë “tension” ndërmjet pyetjes dhe përgjigjes në rolin e akademikut bashkëkohor?

Prof. E. Hajrizi: Duke marrë parasysh se si shoqëri ne zhvillohemi vazhdimisht dhe përballemi me gjëra të reja e të papritura, mendoj se është përgjegjësi e akademikut që të shtrojë pyetje problemore, të cilat çojnë drejt ecurive kreative për krijimin dhe studimin e dijeve të reja, që më pas, në të ardhmen, kanë potencial të përmirësojnë çështje të ndryshme jetësore. Pra, këto pyetje nuk duhet të trajtojnë çështjet thjesht në aspektin filozofik: “çka?” dhe “pse?”, por duhet të shërbejnë si tendencë dhe metodologji për t’i gjetur zgjidhje një problemi – “si?”.

Në anën tjetër, dhënia e një përgjigjeje, edhe pse mund të mendohet si proces i thjeshtë dhe i drejtpërdrejtë, sot është proces mjaft kompleks, për shkak të dinamikës, perspektivave dhe ndryshimeve të shpejta. Sigurisht, për shkak të dijes dhe përvojës që posedon, akademiku ka përgjegjësi të gjejë dhe të japë një përgjigje apo konkluzion, mirëpo, sidomos sot, jo si autoritet final dhe si përgjigje absolute, por thjesht si rrugëtim, nxitje e mendimit dhe kreativitetit për zgjidhjen e problemeve të universit.

Ju nuk keni ndërtuar vetëm një institucion arsimor, por një sistem funksional në një mjedis konkurrues dhe kompleks. Në cilin moment e kuptuat se kjo përpjekje po tejkalonte kufijtë institucionalë dhe po artikulohej si një model me domethënie më të gjerë shoqërore?

Prof. E. Hajrizi: Vërtet, sistemi që është ndërtuar është kompleks, konkurrues (ndërmarrës) dhe përfaqëson një ekosistem me një shumëllojshmëri mijëra funksionesh dhe komponentesh, të cilat krijojnë vlerë bashkërisht në shoqëri. Mendoj se pikërisht në momentin kur në UBT u arrit një llojllojshmëri e fushave të studimit që përfshijnë shumicën e fushave të jetës, dhe këto fusha zhvilluan një interaktivitet të vazhdueshëm me njëra-tjetrën, si një reprezentim i jetës reale, atëherë u krijuan parakushtet për të kaluar në një model shoqëror.

Atëherë u krijua baza dhe mundësia që, përveç edukimit, të shtoheshin edhe komponentë të tjerë, si hulumtimi i mirëfilltë me praktikë, bashkëveprimet me industrinë, kulturën dhe artin, impakti në to, bashkëpunimet e ndryshme, ndërmarrësia dhe inovacioni. Pra, realisht, në UBT filloi krijimi i një qyteti të tërë që përfshin jo vetëm edukimin, por gjithë spektrin e jetës.

Modeli “UBT Smart Self-Sustain System” synon ta shoqërojë individin nga edukimi i hershëm deri në jetën profesionale. A mendoni se institucionet e arsimit të lartë të së ardhmes do të evoluojnë nga struktura klasike arsimore drejt rolit të arkitektëve të jetës shoqërore?

Prof. E. Hajrizi: Transformimet që po ndodhin sot kërkojnë edhe kompetenca dhe atribute të reja të njerëzve, të cilat në vete janë komplekse dhe kanë ngjyrime të ndryshme, pra vijnë nga aspekti teknik, social, psikologjik dhe ambiental. Për t’i përfshirë këto dhe për t’i rritur gjasat e suksesit, formati klasik i edukimit nuk mjafton.

Duhet të ekzistojë një sistem i së ardhmes, i cili përbëhet nga një ndërlidhje dhe harmoni e vazhdueshme mes jetës, komunitetit, edukimit, teknologjisë dhe ambientit, ku në njërën anë shfrytëzohen arritjet e fundit tekniko-teknologjike, si inteligjenca artificiale, dhe në anën tjetër ruhet me ngulm komponenti njerëzor. Pra, tashmë nuk mjafton vetëm shkolla, por nevojitet një qytet i tërë në miniaturë për t’i përgatitur individët që të kenë sukses.

Këtë qytet ne e kemi ndërtuar, tashmë e quajmë UBT 5S apo Smart City, dhe e kemi testuar, duke parë rezultate të vazhdueshme në zhvillimin e atributeve që kërkojmë për njeriun e së ardhmes.

Në procesin e ndërtimit të një institucioni nga themeli, në rrethana të resurseve të kufizuara, cila ka qenë sfida më e madhe që nuk shihet nga jashtë? Gjithashtu, a ka ekzistuar një pikë kthese kur kompromisi, megjithëse funksional, nuk përputhej më me vizionin tuaj strategjik?

Prof. E. Hajrizi: Realisht, ndërtimi i institucionit për mua është një rrugëtim, ku gjatë gjithë ciklit të jetës kërkoj të gjej përgjigjen e një pyetjeje thelbësore që ia kam parashtruar vetes në fillim të karrierës sime, sa mund të ndikojë një individ në shoqëri duke kontribuar me një qasje proaktive, të bazuar vetëm në dije, në standardet më të mira dhe në pasion, pa asnjë parakusht financiar.

Kosova ishte një vend në tranzicion, me nevoja shumë të mëdha për kapacitete dhe zhvillime, pa parakushte të tjera mbështetëse, prandaj ishte vendi perfekt për të gjetur këtë përgjigje. Është e rëndësishme të theksohet se pyetja që i kam shtruar vetes kishte si hipotezë besimin se, kur diçka zhvillohet dhe gjeneron një vlerë, përmbajtje që dikush e përdor dhe e zhvillon tutje, ky impakt nuk kërkon kompromis, por mision, vizion dhe arsye për të qenë proaktiv.

Çfarëdo përfitimi lokal, momental apo më i lehtë nuk ka qenë alternativë e saktë, nëse nuk është përputhur me vizionin tim, i cili është bazuar në cilësi, ekselencë, inovacion, impakt dhe rritje të vazhdueshme. Pra, nuk ka pasur asnjëherë ndonjë alternativë tjetër, përveç një rrugëtimi të qëndrueshëm të bazuar në vlerë.

Sigurisht që ky rrugëtim ka pasur sfida të mëdha dhe, përveç nevojës për të ndërtuar kapacitetet nga zero, sfida më e madhe ka qenë rezistenca dhe skepticizmi i rrethit dhe i shoqërisë kosovare ndaj besimit se ne mund të bënim diçka të madhe dhe të ishim pjesë e zhvillimeve të fundit të botës. Mendoj se ndoshta arritjet do të kishin ardhur më shpejt sikur të gjithë të kishim besuar dhe të ishim angazhuar së bashku, pasi është dashur punë shtesë, shtytje e vazhdueshme individuale, zhvillim dhe krijim i impakteve për të tejkaluar barrierat e këtij mentaliteti kufizues.

Prof. Dr. Edmond Hajrizi, Foto: Ridvan Slivova

Edhe pse në planin strategjik arsimi konsiderohet shtyllë vertebrale e një kombi, në praktikë vërehen ngecje të ndjeshme. Ku mendoni se qëndron burimi kryesor i këtij hendeku?

Prof. E. Hajrizi: Thashë më herët se modelet klasike të edukimit nuk janë të qëndrueshme dhe mjaftueshëm produktive për kërkesat dhe nevojat që njerëzimi i ka sot dhe do t’i ketë nesër. Kërkesat janë shumë të mëdha dhe evoluojnë shpejt, ndërsa sistemi arsimor është i ngadalshëm dhe jo aq i adaptueshëm sa kërkohet.

Përkundër faktit se asnjëherë nuk kemi pasur financim më të madh, më shumë mësimdhënës dhe infrastrukturë më të mirë se sot, transformimet dhe kompleksiteti janë të shpejta dhe kërkojnë qasje tjetër, një qytet të tërë ku ndërlidhen shoqëria, teknologjia, ambienti, psikologjia, kultura dhe arti, të cilat krijojnë një strukturë të një “laboratori të jetës”, ku mund të arrihen atributet dhe kompetencat e nevojshme.

Ky fakt nuk vlen vetëm për Kosovën, por kudo. Mirëpo, në Kosovë mungon prioritizimi i arsimit në mënyrë serioze, dhe kjo jo vetëm në nivel qeveritar, por edhe te qytetarët, industritë dhe institucionet. Shihen dukshëm arritjet dhe rezultatet në vendet që kanë reaguar me kohë dhe kanë integruar arsimin si pjesë kyçe të zhvillimit.

Zhvillimi i arsimit është një model shumë kompleks që nuk mund të zgjidhet me një formulë klasike; kërkon modelim të ri, i cili ka për bazë edhe gjendjen aktuale të shoqërisë. Për këtë arsye kam dashur të krijoj një prototip apo model të ri, i cili mund të implementohet në gjithë sistemin e Kosovës e më gjerë. Ky model është aprovuar dhe vlerësuar në botë, për çka edhe jam ftuar të flas në universitete, kompani dhe institucione më prestigjioze botërore, dhe për të cilin janë zhvilluar edhe hulumtime të shumta globalisht.

Sistemi i arsimit të lartë në Kosovë ka një rol jo vetëm akademik, por edhe shoqëror e kombëtar. A duhet ai të fokusohet në mbajtjen e të rinjve në vend, apo në përgatitjen e tyre për lëvizje të lirë dhe për një rikthim të mundshëm me dije dhe përvojë të reja?

Prof. E. Hajrizi: Sistemi i arsimit është i lidhur drejtpërdrejt me aspektet shoqërore dhe kombëtare, pa dyshim; ky është parakusht në të gjitha vendet, por në mënyrë të theksuar për ne, sepse në Kosovë strukturat e tjera nuk janë mjaftueshëm të stabilizuara dhe të zhvilluara për të ndihmuar një individ pa edukim cilësor. Një edukim cilësor për qytetarin e Kosovës është i nevojshëm dhe i domosdoshëm për një jetë cilësore, ndërsa në vendet e tjera janë krijuar struktura dhe alternativa të tjera, përveç edukimit.

Për shkak se ne jemi një vend i vogël dhe i përkasim shoqërisë globale, duhet t’i pajisim të rinjtë me praktikat më të fundit të mundshme, në mënyrë që të kenë sukses kudo që jetojnë dhe veprojnë. Mirëpo, unë besoj thellësisht dhe jam vetë dëshmi se, nëse je i përgatitur dhe kompetent, perspektivat më të mëdha janë në vendin tënd sesa në një vend të huaj, për shkak të mbështetjes, harmonisë, qetësisë shpirtërore dhe ndjenjës së përkatësisë, të cilat shtojnë aktivitetin dhe kreativitetin e individit si pjesë e shoqërisë.

E gjithë kjo krijon mundësinë që të rinjtë tanë të qëndrojnë në vend, por ata kurrsesi nuk duhet të jenë të izoluar. Dija në vetvete nuk është e izoluar; ajo duhet të lëvizë, të bartet, të shkëmbehet dhe të krijohet si bashkëpunim i perspektivave të ndryshme, sepse vetëm kështu krijohen vlera të reja për një jetesë më të mirë, dhe jo një nevojë e thellë për të lëvizur jashtë vendit. Cilësia dhe kuadrot e përgatitura madje do ta bëjnë edhe vendin tonë një destinacion të kërkuar për jetë më të mirë, gjë që më pas çon edhe në diversitet kulturor dhe mundësi më të mëdha për vlera të shtuara.

Studentët shpesh theksojnë se modeli aktual i formimit intelektual favorizon përshtatjen, por jo gjithmonë guximin për iniciativa të reja. A pasqyron kjo një hezitim institucional ndaj ndryshimit?

Prof. E. Hajrizi: Në përgjithësi, frika nga ndryshimet, apo rezistenca ndaj tyre, ekziston si te individët ashtu edhe te institucionet. Në aspektin individual, njeriu synon stabilitet dhe siguri në standardin e jetesës, mirëpo jeta na mëson se përshtatja ndaj ndryshimeve është kusht për suksesin. Ndërmarrja e riskut është thelbësore për realizimin e ambicieve dhe këtë jam përpjekur ta dëshmoj edhe vetë. Përkundër faktit se, pas arritjeve akademike dhe një stabiliteti të konsoliduar jetësor, mund të vazhdoja të punoja si profesor gjatë gjithë jetës sime, vendosa të dal nga ai cikël dhe, duke nisur nga zero, pa mbështetje dhe pa siguri të garantuar, të ndërtoj një institucion, duke arritur kështu një impakt shumë më të madh shoqëror.

Duhet kuptuar se arsimi na prezanton me dijet ekzistuese, ndërsa jeta lidhet me veprimin drejt së ardhmes; dhe jo domosdoshmërisht e ardhmja është vazhdimësi lineare e së kaluarës. Studentët duhet të jenë vetë proaktivë, si në parashikim ashtu edhe në planifikim.

Nga ana tjetër, kjo frikë ekziston edhe te institucionet dhe shpesh bartet pa nevojë, pasi ndryshimet po ndodhin pavarësisht hezitimit. Nëse institucionet nuk arrijnë të krijojnë kuadro më të mira se vetvetja, ato rrezikojnë të shuhen. Te ne ende mbizotëron tendenca për të ruajtur formatin klasik, thuajse autoritativ, jo vetëm në nivel institucional, por edhe në nivel shtetëror ndaj institucioneve, përmes një byrokratizimi që nuk nxit iniciativën, as zhvillimin e sistemeve të reja. Kultura e ndryshimit nuk është tipike as për shoqërinë tonë, e as për Evropën në tërësi, por fleksibiliteti dhe guximi për të shtruar pyetje jashtë kornizave ekzistuese tashmë janë domosdoshmëri.

Prof. Dr. Edmond Hajrizi, Foto: Ridvan Slivova

A mendoni se inteligjenca artificiale do ta forcojë rolin e institucioneve të arsimit të lartë, apo do ta sfidojë vetë modelin universitar tradicional?

Prof. E. Hajrizi: Mendoj se janë të vërteta të dy alternativat. I gjithë zhvillimi tekniko-teknologjik, pa dyshim, ka sfiduar modelin tradicional që nuk i plotëson nevojat e shoqërisë. Në anën tjetër, nëse përdoret në mënyrë të duhur dhe profesionale, inteligjenca artificiale e rrit kreativitetin, efikasitetin, produktivitetin dhe impaktin në arritjen e rezultateve të pritshme apo të objektivave që paraqiten në mësimdhënie, hulumtim etj.

Ne po e vërtetojmë këtë çdo ditë përmes mënyrës se si inteligjenca artificiale, tashmë si pjesë përbërëse e ekosistemit të UBT-së në çdo funksion, nuk po e pengon zhvillimin, por përkundrazi po jep rezultate të mira në zhvillimin e kompetencave.

Autonomia akademike përtej renditjeve dhe ekspozimit global

Në kushtet e bashkëpunimeve ndërkombëtare dhe renditjeve si SCImago, si mund të ruhet bërthama akademike dhe autonomia intelektuale përtej numrave, klasifikimeve dhe ekspozimit global?

Prof. E. Hajrizi: Institucioni apo individi është një sistem në vetvete, por konsiderohet unik pikërisht për shkak se jeton në një vend dhe kohë të caktuar, me kushte dhe kulturë të caktuar, dhe kjo e dallon nga një tjetër që jeton në një vend apo kohë tjetër, ose në kushte e kulturë të ndryshme. Për të pasur një zë në skenën akademike globale, ne patjetër duhet të ruajmë identitetin tonë dhe të jemi kontribues aktivë.

Megjithatë, na nevojitet edhe shkëmbimi i përvojave, dijes, mundësive dhe praktikave, si dhe një krahasim që konfirmon se jemi në përputhje me parimet e arritjeve globale dhe që na mundëson një vizibilitet më të madh, i cili çon edhe në bashkëpunime ndërkombëtare më të shumta.

Si anëtar i Akademisë Evropiane të Shkencave, si e shihni përgjegjësinë e elitës akademike për të qenë zë jo vetëm i dijes shkencore, por edhe i reflektimit etik, drejtësisë shoqërore dhe orientimit publik?

Prof. E. Hajrizi: Mendoj se kompetencat e akademisë dhe pyetjet që shtrohen prej saj lidhen drejtpërdrejt me përmirësimin e kualitetit të jetës, për rritje, progres dhe prosperitet, ku ndërlidhen edhe etika dhe vlerat njerëzore në përgjithësi. Ky mision është element kyç i përgjegjësisë që kemi ne.

Gjenerimi i njohurive të reja, të cilat lidhen me parimet njerëzore që i koncipuojmë si etike, të drejta dhe zhvillimore, është vetë arsyeja pse shkenca dhe akademitë e tilla ekzistojnë; prandaj, përveç akademisë dhe hulumtimit, nga këndvështrimi im, nevojitet edhe pjesa e ndërmarrësisë për impakt të drejtpërdrejtë në shoqëri.

Prof. Dr. Edmond Hajrizi, Foto: Ridvan Slivova

Formimi intelektual, burimet e mendimit dhe etika personale

A ka një autor ose vepër që ka ndikuar thellësisht në formimin tuaj si mendimtar dhe së cilës i riktheheni ende në momentet e reflektimit?

Prof. E. Hajrizi: Ndërtimi im, si në aspektin akademik ashtu edhe në atë profesional, nuk ka qenë i një drejtimi të vetëm, por është realizuar nga drejtime, fusha dhe perspektiva të ndryshme. Literatura të shumta rreth qasjes sistemore, ndërmarrësisë, administrimit, psikologjisë, robotikës, cilësisë, projektet praktike në këto tema, shkëmbimet e ideve dhe kulturave me profesionistë dhe universitete partnere në mbarë botën, të gjitha këto aktivitete më kanë ndihmuar në formësimin e mendimeve të mia sot.

Mirëpo, mund të veçoj se shpesh u rikthehem këshillave të prindërve, thënies së John F. Kennedy-t: “Mos pyet çfarë mund të bëjë vendi yt për ty – pyet çfarë ti mund të bësh për vendin tënd”, si dhe thënies së Sir Henry Royce-it: “Gjërat e vogla bëjnë perfeksionin, por perfeksioni nuk është gjë e vogël”. Shpesh, me thjeshtësinë e këtyre thënieve, vendimmarrja bëhet po aq e thjeshtë.

E nëse më duhet të veçoj një libër, ai është Progresi Njerëzor nga Steven Pinker, ku, bazuar në statistika dhe të dhëna aktuale, autori dëshmon se jeta është duke u përmirësuar dukshëm. Sot, ky lloj optimizmi i bazuar në fakte është shumë i çmuar, sidomos duke pasur parasysh se jemi të ekspozuar kryesisht ndaj lajmeve dhe hapësirave negative.

Cila ide, thënie ose mendim ju shërben si pikë referimi në momentet kur, pavarësisht arritjeve, shfaqen dyshimi ose skepsa?

Prof. E. Hajrizi: Kryesisht, dyshimet më shfaqen kur has në prirjen e njerëzimit për të mos vepruar në mënyrë konsistente drejt një qëllimi të përbashkët, pavarësisht mundësive, kushteve të plotësuara dhe përfitimeve. Një kulturë e tillë nuk është aspak e dobishme.

Mirëpo, thënë të drejtën, qasja sistemore që e ndjek vjen me një realizëm të bazuar në një optimizëm të thellë: se, nëse të gjitha komponentet trajtohen në mënyrat e duhura, çdo sistem do të triumfojë. Në fund, gjithmonë i rikthehem këtij mendimi.

Koha, dija dhe kuptimi i arritjes akademike

Martin Heidegger shkruante se “koha nuk është ajo që matet, por ajo në të cilën jetojmë”. Në këtë kontekst reflektiv të fundvitit, si do t’i përkufizonit arritjet akademike: si një renditje kronologjike suksesesh, apo si shprehje të një procesi të thelluar të formimit intelektual dhe etik?

Prof. E. Hajrizi: Unë mendoj se jetëgjatësia bazohet në vëllimin dhe përmbajtjen që njeriu realizon gjatë jetës, e jo vetëm në formatin klasik të kohës. Vlera e jetës rritet kur ka diversitet dhe një sasi të madhe aktivitetesh.

Nga qasja sistemore, në të cilën bazohem unë, arritjet e këtij viti kanë plotësuar vëllimin e nevojshëm për të krijuar një ndjenjë përmbushjeje, por gjithashtu kanë krijuar edhe një parakusht të mirë që e ardhmja të përjetohet dhe të shfrytëzohet sa më mirë. Pra, për mua, ky vit nuk shënon vetëm një kalendar suksesesh, por një vazhdimësi të realizimit të misionit dhe vizionit tim.

Thënia sokratike “E di një gjë që s’di asgjë” shpesh interpretohet si një qëndrim epistemologjik i pjekurisë intelektuale. A e shihni atë si shprehje të kufirit të dijes, apo si pikënisje të saj më autentike?

Prof. E. Hajrizi: Në përgjithësi, edhe dija, edhe ne si njerëz, jemi të kufizuar. Ne jemi të kufizuar fizikisht, sepse, pavarësisht avancimeve teknologjike, nuk mund të përmbajmë dijen e gjithë botës dhe të gjithë kohërave në vetvete, ndërsa dija është në zhvillim, transformim dhe rritje të vazhdueshme.

Meqë e ardhmja bazohet në dije të reja, ku dijet aktuale mund të mos jenë më të dobishme dhe ku ekzistojnë papritshmëri, ky realitet na kufizon dhe nuk na lejon të jemi të gjithëdijshëm. Mirëpo, dija e akumuluar shërben njëkohësisht si pikënisje për zhvillimin e mëtejmë; ajo nuk na kufizon aspak për të qenë kontribuues dhe proaktivë për një jetë më të mirë për njerëzimin, sidomos kur shkëmbehet, koordinohet dhe ndërlidhet mes njerëzve.

Nga laboratori i ideve drejt mbylljes së ciklit vjetor

Thuhet se në laboratorin e shkencëtarit nuk ka asnjë ditë bosh. Me çka po merreni aktualisht, intelektualisht apo shkencërisht, që ende nuk është bërë publike?

Prof. E. Hajrizi: Ka vërtet aq shumë potencial për zhvillim, sa që koha shpesh është e pamjaftueshme, pasi çdo moment mund të shfrytëzohet për të rritur kureshtjen dhe angazhimin për të hulumtuar e realizuar diçka të re. Angazhimet e mia kanë ngjyra të shumëfishta.

Në aspektin shkencor, po vazhdojmë të konfirmojmë modelin UBT 5S dhe Smart City përmes testimeve dhe prototipeve të ndryshme, me qëllim që t’u japim përgjigje të shumta mënyrës së jetesës në të ardhmen. Në aspektin e ndërmarrësisë, po vazhdoj me krijimin e strukturave të reja globale të UBT-së, në mënyrë që të kemi një impakt global.

Po ashtu, viti 2026 do të shënojë për ne një çerek shekulli angazhim. Kjo nënkupton reflektime mbi të gjitha projektet dhe programet që kemi realizuar, të cilat do të manifestohen si vëllim i shtuar i publikimeve dhe si përpjekje e vazhdueshme për impakt në shoqëri, përmes dizajnimit të politikave, krijimit të kapaciteteve të nevojshme dhe angazhimit në sfera të tjera, drejtpërdrejt me qytetarët.

Prof. Dr. Edmond Hajrizi, Foto: Ridvan Slivova

Në përmbyllje të këtij viti, kur reflektimi merr peshë të barabartë me arritjen, me cilin parim ose mendim e përmbyllni këtë periudhë dhe cilën vlerë do të dëshironit të mbetej përtej shënjimit kalendarik?

Prof. E. Hajrizi: Mendoj se një angazhim akademik mbi 30-vjeçar dhe një angazhim ndërmarrësor prej një çerek shekulli, si dhe kulmimi i këtij angazhimi në një vit shumë pozitiv dhe të suksesshëm, krijojnë një segment kohor përmbajtësor, ku mund të reflektoj mbi punën dhe mbi pyetjen e parashtruar në fillim të iniciativave.

Vlera kryesore që e bart nga ky reflektim është konfirmimi se edhe për ne arritjet e mëdha janë të mundshme dhe se edhe ne mund të jemi pjesë e elitës ndërkombëtare. Angazhimi proaktiv për të ndërtuar një sistem të bazuar në praktikat më të mira ndërkombëtare, pa kompromis në cilësi dhe vlera humane, është i mundur, ia vlen plotësisht dhe ky është një besim që dua ta përcjell sa më fuqishëm te gjeneratat e reja. (Yes, we can!) /Telegrafi/

Related Topics:
Continue Reading

Rajoni

Diplomojnë maturantët e UBT International Smart Schools

Published

13 hours ago

on

May 30, 2026

By

Në ambientet e Parkut Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së, u mbajt ceremonia e diplomimit të maturantëve të UBT International Smart Schools, gjenerata 2026, duke shënuar përmbylljen e një etape të rëndësishme akademike për nxënësit dhe kurorëzimin e viteve të angazhimit, përkushtimit dhe sukseseve të tyre në arsim.

Ceremonia bëri bashkë nxënës, prindër, mësimdhënës, përfaqësues institucionalë dhe mysafirë të shumtë, të cilët festuan së bashku arritjet e gjeneratës së tretë të UBT International Smart Schools.

Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, i përgëzoi maturantët për suksesin e arritur dhe i inkurajoi që këtë moment ta shohin si fillimin e një rrugëtimi të ri drejt sukseseve të ardhshme.

“Sot nuk po merrni vetëm një diplomë në dorë, por po kurorëzoni një rrugëtim që ju ka ndihmuar të zbuloni potencialin tuaj dhe të ndërtoni themelet e së ardhmes suaj të ndritur”, tha Hajrizi.

Ai theksoi se UBT International Smart Schools janë ndërtuar mbi vizionin e një arsimi modern që i përgjigjet kërkesave të shekullit XXI, duke kombinuar shkencën, teknologjinë, inovacionin, kreativitetin dhe përvojën praktike. Duke folur për arritjet e institucionit, Hajrizi vlerësoi si një sukses të veçantë akreditimin nga Cambridge International Education, i cili sipas tij konfirmon cilësinë e arsimit sipas standardeve më të larta ndërkombëtare.

“Ky akreditim konfirmon të gjitha nivelet e edukimit sipas standardeve më të mira botërore dhe e vendos UBT-në ndër institucionet arsimore më të avancuara, duke u mundësuar nxënësve tanë që, krahas maturës shtetërore të Kosovës, të kenë mundësi të përfitojnë edhe maturën britanike”, u shpreh ai.

Rektori nënvizoi gjithashtu se koncepti i Smart City dhe Smart School ka krijuar një ekosistem modern të dijes, i njohur tashmë në nivel ndërkombëtar si model i së ardhmes në arsim. “Shkolla Smart për Smart Generation ka krijuar një ekosistem modern të dijes, i cili sot njihet si një prej modeleve më të mira në botë, duke ndërthurur teknologjinë, inteligjencën artificiale, kërkimin shkencor dhe përgatitjen praktike të të rinjve”, deklaroi Hajrizi.

Ai shtoi se, pavarësisht se bëhet fjalë për një institucion relativisht të ri, rezultatet e arritura janë të dukshme. Sipas tij, UBT International Smart Schools ka shënuar suksese të rëndësishme edhe në projekte evropiane dhe ndërkombëtare, duke u vlerësuar në kuadër të Regional Challenge Fund si shkolla më e mirë në rajonin e Ballkanit Perëndimor sipas kritereve evropiane.

“Njëri prej projekteve tona më të suksesshme është Regional Challenge Fund, ku gjimnazi ynë është zgjedhur si më i miri në të gjithë rajonin e Ballkanit Perëndimor. Ky vlerësim dëshmon se po ndërtojmë një model arsimor që jo vetëm i përgjigjet standardeve evropiane, por edhe i tejkalon ato në shumë aspekte”, tha Hajrizi.

Zëvendës drejtoresha e UBT International Smart Schools, Shqipë Agushi, përgëzoi maturantët për përkushtimin dhe sukseset e tyre, duke vlerësuar punën e vazhdueshme të nxënësve, mësimdhënësve dhe prindërve përgjatë gjithë procesit arsimor.

“Shkolla nuk ju ka dhënë vetëm dije. Këtu keni krijuar miqësi, keni mësuar të besoni në veten tuaj, të ngriheni pas vështirësive dhe të ecni përpara me guxim”, tha Agushi.

Ajo theksoi se çdo sukses i maturantëve është rezultat i punës së tyre të palodhshme, por edhe i mbështetjes së familjeve, profesorëve dhe të gjithë atyre që kanë besuar në potencialin e tyre.

“Mos harroni kurrë se e ardhmja ndërtohet me ëndrra, por realizohet me punë, përkushtim dhe integritet. Ecni përpara me besim, ruani vlerat njerëzore dhe mos kini frikë të synoni lart”, u shpreh Agushi.

Në kuadër të ceremonisë, maturantëve iu ndanë diplomat, certifikatat dhe mirënjohjet për suksesin dhe përkushtimin e treguar gjatë viteve të shkollimit në UBT International Smart Schools.

Ngjarja u përmbyll me hedhjen e kapelave në një atmosferë festive, mes emocioneve, urimeve dhe krenarisë për arritjet e gjeneratës 2026, e cila tashmë nis një kapitull të ri në rrugëtimin e saj akademik dhe profesional.

Continue Reading

Rajoni

UBT International Smart Schools organizon ceremoninë e diplomimit të gjeneratës 2026

Published

19 hours ago

on

May 30, 2026

By

Në ambientet e Parku Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik i UBT-së, sot duke filluar nga ora 17:00 do të mbahet ceremonia solemne e diplomimit të maturantëve të UBT International Smart Schools, gjenerata 2026.

Kjo ngjarje do të shënojë përmbylljen e një etape të rëndësishme akademike për maturantët, duke kurorëzuar vitet e angazhimit, përkushtimit dhe sukseseve të tyre në arsim.

Ceremonia do të bëjë bashkë nxënës, prindër, mësimdhënës, përfaqësues institucionalë dhe mysafirë të shumtë, të cilët do të festojnë së bashku arritjet e gjeneratës së re. Gjatë mbrëmjes do të ketë momente simbolike të ndarjes së diplomave, mesazhe frymëzuese dhe aktivitete që pasqyrojnë rrugëtimin e maturantëve drejt suksesit.

Ceremonia e diplomimit do të mbahet sot, më 30 maj 2026, në ora 17:00, në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së në Lipjan.

Continue Reading

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 30 maj – 1993-1998?

Published

20 hours ago

on

May 30, 2026

By

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

(“Bujku” e zwvendwsoi gazetwn e ndaluar “Rilindja”

30 maj 1993

Adem Demaçi në ditën e shtatë të grevës së urisë

Adem Demaçi, sot hyri në ditën e shtatë të grevës së urisë, të cilën e filloi në shenjë kundërshtimi të shkatërrimit të “Rilindjes” dhe në mbrojtje të mendimit dhe të fjalës së lirë shqipe.

Sipas raportit të sotëm të konziliumit të mjekëve, gjendja shëndetësore e Adem Demaçit nuk ka ndryshuar ka dita e djeshme. Adem Demaçi është nën përkujdesjen e përhershme mjekësore dhe konziliumi i mjekëve të Fakultetit të Mjekësisë të Prishtinës,varësisht nga gjendja e tij shëndetësore, do të lëshojë kumtesa të veçanta.

 

Konferencë për gazetarë e Këshillit Grevist të “Rilindjes”

Në konferencën e sotme për gazetarë që mbajti Këshilli Grevist i “Rilindjes”, dr.Ali Jakupi njoftoi për gjendjen e grevës së urisë dhe asaj të përgjithshme në ndërmarrjen “Rilindja”.

Me këtë rast u paraqit komunikata e Këshilli Grevist rreth takimit të fundit me përfaqësuesin e Misionit të KSBE-së. Më 29 maj, thuhet në kumtesë, rreth orës 22.00 në lokalet e Pallatit të Shtypit u mbajt takim i ri i Këshillit Grevist me përfaqësuesit e KSBE-së për Kosovën, i cili prej 28 majit është duke ndërmjetësuar në procesin e negociatave me palën serbe.

Mediatori i KSBE-së informoi Këshillin Grevist për bisedat me palën serbe rreth propozimeve dhe marrëveshjeve të inicuara nga Këshilli Grevist më 28 maj, pas takimeve të para me përfaqësuesin e KSBE-së.

Bazuar në informacionin e ofruar nga përfaqësuesi i Misionit të KSBE-së pritet që më 31 maj të arrihet marrëveshje konkrete. Kontaktet me mediatorin e KSBE-së po vazhdojnë.

Greva e urisë dhe greva e përgjithshme e punonjësve të “Rilindjes” nuk do të ndërpritet pa u arritë marrëveshja me shkrim, thuhet në fund të kësaj kumtese.

Në këtë konferencë për gazetarë, ekipi kujdestar i mjeteve paraqiti raportin për gjendjen shëndetësore të grevistëve, në të cilin thuhet se gjendja shëndetësore e grevistëve përcillet në vazhdimësi. Disa grevistëve të urisë u është preferuar të ndërprejnë grevën e urisë për shkak të simptoneve të keqësimit të gjendjes së tyre shëndetësore, kurse gjendja shëndetësore e përgjithshme e 22 grevistëve është relativisht e mirë, thuhet në raportin e mjekëve.

Këshilli Grevist i “Rilindjes” bëri të ditur se greva e urisë dhe greva e përgjithshme po vazhdon dhe ka rrjedhë normale, njerëzit janë të mobilizuar dhe në këto rrethana po kryejnë çdo detyrë që parashtrohet nga Këshilli Grevist.

 

Lista e grevistëve të urisë

Në grevën e urisë, përpos Adem Demaçit, po marrin pjesë edhe: Shaip Beqiri, Bardh Hamzaj, Blerim Shala, Halil Matoshi, Shpend Vinca, Agim Zogaj, Idriz Ulaj, Ali Hajdini, Muhamet Ahmeti, Bejtush Halimi, Aqif Mulliqi, Safet Zejnullahu, Shkëlzen Stublla, Milaim Breznica, Bajram Kosumi, Milazim Krasniqi, Besim Rexhaj, Ali Podrimja, Ali Jakupi, Zenun Çelaj, Abdullah Konushevci dhe Baton Haxhiu.

 

30 maj 1994

Represioni në Kosovë

Podujevë: – Më 25 maj, policia serbe, nën pretekst të kërkimit të armëve për herë të tretë bastisi shtëpinë e Halim Bajgorës në Dobratin të Podujevës. Pas bastisjes, policia mori me vete Halim Bajgorën në stacionin e policisë dhe bëhet me dije se është rrahur brutalisht.

Po këtë ditë, policia nën pretekst të kërkimit të armëve, mori vëllezërit Fehmi dhe Nijazi Xheladinin nga Podujeva dhe i dërgoi në stacionin e policisë në Podujevë. Vëllezërit Xheladini në polici u mbajtën rreth dy orë, të cilët u keqtrajtuan rëndë.

Të njëjtën ditë, policia për herë të dytë kërkoi në shtëpinë e tij, Muhamet Latifin, kryetar i Nëndegës së LDK-së në fshatin Pollatë. Po këtë ditë e njëjta ekspeditë e policisë, nën pretekst të kërkimit të armëve ishte në shtëpitë e Hamdi Latifit, Enver Monollit dhe të Muharrem Demës në Pollatë të Podujevës. Policia ishte edhe në shtëpinë e Sahit Demës për të kërkuar djalin e tij Nallber Demën, i cili nuk gjendej në shtëpi. Të lartëpërmendurve policia ua la thirrjet që të paraqiten në stacionin e policisë në Podujevë.

Më 27 maj, Rrahim Ademi nga Metohia e Podujevës iu përgjegj thirrjes së policisë që e kishte marrë ditë më parë. Bëhet me dije se Rrahim Ademi nën pretekst të dorëzimit të armëve u rrah rëndë në stacionin e policisë në Podujevë.

Po këtë ditë, policia armë kërkoi edhe nga Hajdar e Rifat Hajdari nga Podujeva. Policia ia la thirrjen bijëve të Rifat Hajdarit që të paraqitet në polici, kurse Rifatin e urdhëruan që në afat prej tre ditësh të dorëzojë një pushkë.

Prishtinë: – Më 26 maj, rreth orës 21, katër policë serbë hynë dhe bastisën shtëpinë e Maliq Demirit (55), pensionist në lagjen 1″Ulpiana” C -1, kati II, nr. 6. Bastisja u bë nën pretekst të kërkimit të armëve. E shoqja e Maliqit, Remzia u tha policëve se familja e saj nuk ka kurrëfarë arme. Pas bastisjes, policët morën pasaportat e dy djemëve të Maliqit, Fehmiut (22) dhe të Xhavitit (20). Policët iu kërcënuan kësaj familjeje se do ta bastisin sërish.

Policia la një vërtetim për bastisje dhe një tjetër për marrjen e dy pasaportave.

Novobërdë: – Më 26 maj, policia e Novo Bërdës, nën pretekst të kërkimit të armëve rrahu rëndë, Gani Abdylin nga Kosnica.

Po këtë ditë, policia, nën pretekst të kërkimit të armëve, bastisi disa herë shtëpinë e Sadik Hasimit nga Llabjani i Prishtinës, i cili punon përkohësisht në botën e jashtme. Bëhet me dije se bashkëshortja e Sadik Hasimit së bashku me pesë fëmijët është larguar nga shtëpia për t’i ikur keqtrajtimeve të njëpasnjëshme të policisë serbe.

Njoftohet se në pyetje u morën Salih e Nazmi Zeqiri nga Llabjani, të cilët u urdhëruan që të paraqiten sërish në polici nën pretekst të dorëzimit të armëve.

Malishevë: – Javën e fundit dhuna dhe represioni i policisë serbe kundër banorëve të fshatrave Bubavec, Shkarashnik, Lubizhdë, Mirushë, Malishevë, Kijevë e tj., po shkallëzohet nga dita në ditë. Kështu vetëm në fshatin Lubizhdë, policia plaçkiti rreth 4.000 marka gjermane.

Më 25 maj, rreth orës 4 të mëngjesit, rreth 30 policë serbë të postkomandës së Kijevës, nën pretekst të kërkimit të armëve bastisën shtëpitë e Halit dhe Kadri Krasniqit në Drenoc të Malishevës. Ndonëse në këto dy familje nuk u gjet kurrfarë arme, policët në prani të anëtarëve të familjes keqtrajtuan fizikisht vëllezërit Shani dhe Ismail Krasniqin, si dhe anëtarët e tjerë të familjes. Bëhet me dije se policia rrahu edhe plakun 60-të vjeçar, Kadri Krasniqin.

Më 26 maj rreth orës 15, policia e postkomandës së Kijevës, nën pretekst të kërkimit të armëve bastisi shtëpinë e Milaim M.Kryeziut. Ndonës e nuk u gjet kurrfarë arme, policia

në prani të anëtarëve të familjes rrahu rëndë Milaim M.Kryeziun, ndërsa më pas edhe në postkomandën e Kijevës u rrah rreth një orë. Bëhet me dije se Milaim M.Kryeziu pësoi lëndime të rënda trupore.

Të njëjtën ditë në të njëjtin fshat, policia bastisi edhe shtëpinë e Ramadan Kryeziut.

Ndërsa në fshatin Shkarashnik, policia rrahu rëndë edhe invalidin ushtarak, Veli D.Thaçin në prani të anëtarëve të familjes. Në shtëpinë e Veli D.Thaçit u rrah edhe Ejup Bujupi nga Arrlati, i cili ndihmonte Veli D.Thaçin në punë ndërtimi. Bëhet me dije se policia e mori me vete Veli D.Thaçin, të cilin e dërguan në afërsi të varrezave të lagjes Zymraj të Carrallukës, ku sërish vazhduan me tortura kundër tij. Veli D.Thaçi mbeti i alivanosur një kohë të gjatë derisa u gjet nga një kalimtar rasti. Bëhet me dije se gjendja shëndetësore e Veli D.Thaçit është e rëndë.

Vushtrri: – Më 27 maj rreth orës 14, policia nën pretekst të kërkimit të armëve, bastisi shtëpinë e Sheremet Saraçit në fshatin Gllavatin të Vushtrrisë. Meqë Sheremeti nuk gjendej në shtëpi, policia atë e gjeti në shkollë dhe bëhet me dije se nën pretekst të kërkimit të armëve Sheremet Saraçi është rrahur rëndë në poskomandën e Prilluzhës dhe ashtu të alivanosur e kanë hedhur në rrugë.

Viti: – Mbrëmë rreth orës 23.00, polici serb Mija Krstiç, hyri në shtëpinë e Kamber A.Krasniqit në Reshtan të Suharekës, shtëpia e të cilit edhe më parë është bastisur nga policia serbe. Polici, Mija Krstiç e dërgoi Kamberin në stacionin e policisë në Viti, ndërsa më vonë nën ndikim të alkoolit u kthye sërish në shtëpinë e Kamber A.Krasniqit, i cili provoi që të marrë në pyetje bashkëshorten e Kamberit, e cila nuk pranoi. Polici Krstiç me t’u kthyer në stacionin e policisë e liroi Kamber A.Krasniqin rreth orës 1, pas mesnate me kusht që patjetër të dorëzojë një revole.

Më 26 maj, rreth orës 11, dy policë hynë në lokalet e Këshillit Komunal për Financim në Viti dhe konfiskuan dokumente e materiale të ndryshme që gjendeshin në zyre. Bëhet me dije se policia nga arkatari përveç dokumenteve dhe materialeve të tjera, plaçkiti edhe 100 CFR, 65 DM, 70 dinarë, si dhe librin e protokolit.

Pas plaçkitjes, policia mori me vete arkatarin e Këshillit për Financim, Emrush Azizin, i cili në lokalet e policisë u mbajt deri rreth orës 16 dhe u lirua me kusht që të paraqitet sërish të nesërmen në orën 8 në stacionin e policisë në Viti.

Më 27 maj, inspektorët e sigurimit serb morën në pyetje edhe sekretarin e Këshillit Komunal për Financim, Nijazi Miftarin, i cili u mbajt rreth 4 orë në polici.

Po këtë ditë në polici ishte edhe kryetari i këshillit Komunal për Financim, Zaim Zejnullahu. Zaim Zejnullahu u mor në pyetje edhe një ditë më vonë.

 

 

30 maj 1995

 “Bujku” komenton grackat e disa ankandeve për shitjen e pasurisë së Kosovës

Gazeta “Bujku” komenton në numrin e saj të sotëm ofertën e publikar dy herë brenda pesë ditëve të “3 T” në gati një të pestën e faqes së fundit të gazetës “Bujku” për shitjen e lokaleve afariste në qendrën tregtare në Podujevë.

Po në ditën e parë kur u botua kjo ofertë-reklamë në gazetën tonë, më 20 maj (që për fat të keq u përsërit edhe më 25 maj), në gazetën “Politika” të Beogradit, u botua shpallja e ankandit për shitjen e lokaleve afariste të “Jugoautos” në Prishtinë, që gjenden përballë Radio Prishtinës.

Herë pas herë ankande të tilla janë shpallur edhe për lokale të tilla e të ngjashme në qytete të ndryshme të Kosovës.

Shpallja e ankandeve të tilla në kushte e rrethana normale, nuk do të bënte ndonjë përshtypje të posaçme, së paku jo në opinionin e gjerë dhe tek ata që s’do të kishin kapital për të blerë lokalet e ankandit. Megjithatë, në rrethanat tona aktuale, kur pushteti i instaluar okupues serb në Kosovë shqiptarët i ka shpronësuar nga çdo e drejtë elementare nacionale, ankandet e tilla të ngjashme, për arsye të shumta, nuk mbesin pa jehonë, as pa komentime të ndyshme, shkruan autori Xhemajl Rexhepi.

Autori vlerëson se posaçërisht jehonë negative bëri riaktualizimi i projektit të ndërtimit të lokaleve afariste në Podujevë. Organet e instaluara serbe, e patën inauguruar këtë projekt para më se tre vjetësh dhe përkundër vërejtjeve e kundërshtimeve të banorëve e arkitektëve shqiptarë se duhet të ruhet parku i qytetit, ata i bënë “kryq e tërthor” themelet e betonit, duke sakatosur kështu parkun e vogël dhe të vetëm të qendrës së Llapit. Por, ashtu si i vendosën, ashtu u mbetën, për të dalë tani në skenë “3 T” i cili me pompë kërkon blerës për këto lokale që duan t’i ndërtojnë në parkun e qytetit.

Edhe pse ky projekt po reklamohet me të madhe, gjasat për inkuadrimin e shqiptarëve si blerës (eventualë) janë minimale. Në radhë të parë për shkak se projekti në fjalë është planifikuar të ndërtohet aty ku me kurrfarë logjike e as plani urbanisitik nuk do të duhej të ndërtohej. Sepse, ta shkatërrosh parkun në zemër të qytetit për të bërë kasolla tregtarësh, këtë s’do ta bënte askush që ia do të mirën këtij qyteti dhe banorëve të tij. Pse e bënë këtë organet e instaluara serbe, llapjanët këtë e dinë fare mirë, prandaj edhe mosinteresimi i tyre për lokale të tilla afariste me “bisht” është i natyrshëm. Ata mendjelehtë që mashtrohen duke besuar se me këtë gjoja po mundësohet që të hapin vende të reja pune e të fitojnë, le të rikujtojnë se po ky pushtet mbi 120 mijë shqiptarë i përzuri nga puna, në 400 ndërmarrje kosovare i futi masat e dhunshme, e mbi 100 mijë nxënës e studentë të shkollave të mesme e të shkollave të larta e të fakulteteve i përzuri jashtë lokaleve mësimore, e të mos flasim për dhunën e represionin e institucionalizuar mbi tërë popullatën shqiptare, shkruan autori.

Ndërsa duke komentuar ankandin për lokalet afariste të “Jugoautos” në Prishtinë, autori pasi përkujton se për një metër katror çmimi fillestar do të jetë 4.500 dinarë, shkruan se çmimi kaq i lartë do të ishte befasi edhe për qendrën e Beogradit, e lëre më për Prishtinë. Por, miti i hedhur nga guvernatori i bankës jugosllave se “Kosova dhe shqiptarët bëjnë oazën më të pasur në botë me kapital financiar”, sikur i katandisi politbiznismenët e Beogradit që nga shqiptarët të nxjerrin ekstraprofite. Përshpëritjet e këtoditshme se në këtë ankand do të marrin pjesë edhe blerës të interesuar shiptarë, të cilët në ankandin e 30 majit do të “nxehen” e shtyhen mes veti deri në dyfishimin e çmimit fillestar, besojmë se do të mbesin vetëm fjalë e përshpëritje.

Kjo për arsye se një investim i tillë fantastik prej 500-600 mijë markash gjermane në pronë të patundshme, e për çka ky sistem nuk paraqet kurrfarë garancie juridike, është “hesap pa hanxhiun” si thotë populli.

Le të përkujtojnë famijen prishtinase që para më se një muaji u nxorr nga shtëpia që para më se dhjet vjetësh e kishte blerë nga pronari serb për 400 mijë marka. Por, të përkutjohet edhe fati i mbi 500 familjeve shqiptarë që u nxorrën nga banesat e tyre, edhe pse kishin të drejtën e banesës. Në anën tjetër nuk duhet harruar edhe faktin se me pazare të tilla në mënyrë të drejtëpërdrejtë ndihmohet materialisht ky pushtet që s’po lë të keqe pa bërë mbi shqiparët, shkruan në koment Xhemajl Rexhepi, në gazetën a sotme “Bujku”.

 

 30 maj 1998

Në fshatrat e Gjakovës u vranë dje të paktën dy shqiptarë e dy policë serbë

Sipas njoftimeve nga terreni, gjatë sulmeve të djeshme serbe janë vrarë Rexhep Sadiku nga Nivokazi dhe Halit Asllani nga Brovina. Në rrethana të panjohura ka vdekur edhe Xhafer Krasniqi, por supozohet se ka edhe të vrarë e të plagosur të tjerë.

Njoftohet se ka të vrarë edhe në anën e okupatorit serb. Në morgun e spitalit të Gjakovës thuhet të jenë mbajtur për një kohë të shkurtër dy policë të vrarë.

Edhe mbrëmë në drejtim të fshatrave të Rekës së Keqe kanë vazhduar të shtënat dhe granatimet, bën të ditur KI i Degës së LDK-së në Gjakovë.

Forcat ushtarake serbe kanë granatuar edhe fshatrat Palabardh e Bitash si edhe fshatrat përreth.

Në Bitash forcat serbe kanë shkatërruar shtëpitë e Xhafer Imerajt, Gjon Jakajt, Rasim Pukës dhe Hilë Vilajt.

Në Palabardh është shkatërruar shtëpia e Lan Delisë.

Gjendje shumë e tensionuar mbretëron edhe sot në komunën e Gjakovës. Një helikopter i policisë serbe ka bartur policë të plagosur nga ndërtesa e policisë serbe në Gjakovë.

Edhe sot po vazhdojnë granatimet e fshatrave të Rekës së Keqe që nga Juniku deri te Batusha. Armiku ka pasur edhe dëme materiale, si kamionë, transporterë dhe automjete të blinduara.

Qyteti i Gjakovës ende mbahet në bllokadë të hekurt dhe është e pamundshme të arrihet në frontet e luftimeve. Vazhdon lëvizja e shtuar e forcave të armatosura ushtarake dhe policore serbe. Janë shkyçur lidhjet telefonike. Furnizimi i popullatës me artikuj ushqimorë dhe medikamente ende është në bllokadë totale.

Ende mbahet në arrest dr. Fehmi Vula, ndërsa sot u mor përsëri Besa Arllati, që të dy anëtarë të Kryesisë së Degës së LDK-së në Gjakovë.

Në Gjakovë sot forcat serbe kanë urdhëruar mbylljen e të gjitha dyçaneve të shqiptarëve që gjenden afër stacionit të policisë. Burimet e LDK-së në Gjakovë njoftuan përmes Prizrenit, pasi lidhjet telefonike janë ndërprerë qysh prej ditës së djeshme, se janë mbyllur rreth 35 dyçane të shqiptarëve.

 

Kryetari Rugova bisedoi me sekretaren e shtetit Ollbrajt

Kryetari i Republikës së Kosovës, dr. Ibrahim Rugova u takua sot në Stejt Departament me sekretaren amerikane të Shtetit, Medlin Ollbrajt.

Në takimin e përzemërt, që filloi në orën dhjetë dhe që zgjati një orë, u bisedua për situatën në Kosovë dhe për nevojën e për mundësitë e angazhimit të SHBA-ve dhe të faktorëve ndërkombëtarë për zgjidhjen politike të çështjes së Kosovës.

Kryetari Rugova e përshkruajti gjendjen në Kosovë shumë të rëndë e të rrezikshme për shkak të aksioneve të forcave policore e ushtarake serbe. Duke pasur parasysh gjendjen e ashpërsuar në dy ditët e fundit, dr. Rugova bëri thirrje për veprime urgjente të SHBA-ve e të aleatëve të saj për të ndërprerë këto aksione dhe me qëllim të tërheqjes së forcave policore e ushtarake serbe nga Kosova.

Kryetari i Republikës së Kosovës theksoi përcaktimin e udhëheqjes së Kosovës për zgjidhjen e çështjes së Kosovës me dialog mes Prishtinës dhe Beogradit, i cili ka filluar me ndihmën dhe me përkrahjen e SHBA-ve. Ai ritheksoi përcaktimin e popullit të Kosovës për liri dhe pavarësi.

Sekretarja e shtetit Medlin Ollbrajt theksoi përcaktimin e SHBA-ve dhe angazhimin e gjithanshëm të administratës amerikane për të ndihmuar Kosovën. Zonja Ollbrajt kujtoi takimin e fundit të NATO-së në nivel të ministrave, Grupin e Kontaktit dhe institucionet e tjera ndërkombëtare, në kuadrin e të cilave SHBA-të po e ndihmojnë arritjen sa më shpejtë të zgjidhjes së çështjes së Kosovës përmes një statusi shumë të lartë në kuadër të Jugosllavisë.

Sekretarja e shtetit amerikan, duke iu drejtuar kryetarit Rugova dhe delegacionit që e kryeson, tha se SHBA-të do t’u përkrahin fuqishëm në rrugën Tuaj paqësore dhe në procesin e negociatave. Ajo u angazhua për intensikimin e dinamikës së bisedimeve mes Prishtinës dhe Beogradit.

Dr. Rugova në takim shoqërohej nga kryeministri i Republikës së Kosovës, dr. Bujar Bukoshi, koordinatori i Grupit të Këshilldhënësve dr. Fehmi Agani dhe nga Veton Surroi, anëtar i këtij grupi.

Ndërsa, Medlin Ollbrajt shoqërohej nga Robert Gelbard, i dërguar special për Ballkanin i Presidentit Klinton dhe Sekretares së shtetit Ollbrajt, Kristofer Hill – ambasador i SHBA-ve në ish-republikën jugosllave të Maqedonisë dhe nga diplomati Xhim Svajgert.

Kryetari Rugova me këtë takim përfundoi vizitën në Uashington dhe u nis për në Nju-Jork, ku të hënën do takohet me Sekretarin e përgjithshëm të OKB-së, Kofi Anan.

 

Tre të vrarë e tre të plagosur në Vranoc të Pejës

Gjatë sulmit të djeshëm të forcave serbe kundër fshatrave të Lugut të Baranit u vranë tre shqiptarë, së paku tre u plagosën dhe u dëmtuan shumë shtëpi.

Burime nga Peja bëjnë të ditur se sulmi ishte i një intensiteti më të lartë ndaj fshatit Vranoc, i cili u granatua nga ora 5. 30 deri në orën 17. 30 të ditës së djeshme.

Në këtë fshat u vranë Beqir (Rrustem) Krasniqi, hoxhë, Imer (Elez) Ukaj (55) dhe Fazë (Zenun) Krasniqi (35), ndërsa u plagosën Ismet, Metë dhe Cufë Krasniqi.

Po në këtë fshat nga granatimet u dëmtuan shtëpitë e Ramë, Zymer, Naim, Gani, Ali, Emrush, Zenun, Sadik, Isuf, Shkëlzen, Ramush e Rexhë Krasniqit. U dëmtuan gjithashtu edhe shkolla dhe xhamia e fshatit.

Në përpjekje për të mbrojtur shtëpitë dhe fshatin e tyre, sulmit iu kundërvunë banorët vendës, ndërkohë që gratë dhe fëmijët u evakuuan nga fshati.

Po dje u sulmua edhe fshati Kryshec, ku u granatua sidomos lagja e Gërvalljave, në të cilën u dëmtuan disa shtëpi. Edhe banorët e kësaj lagjeje janë larguar nga shtëpitë e tyre.

Gjatë ditës së djeshme policia serbe ka ndërhyrë edhe në fshatin Zllopek. Në këtë fshat forcat serbe kanë tubuar dhe i kanë transportuar me automjete të ndryshme civile e policore disa banorë të fshatit, kryesisht gra dhe fëmijë dhe i kanë dërguar në Pejë. Njoftohet se policia ka arrestuar Vesel I. Dizdarin (40), vëllezërit e tij Istrefin (25) dhe Dautin (22) nga Zllopeku dhe Selman H. e Smajl Elezajn nga Boriq dhe Benjamin Mazrekajn nga Peja, të cilët u dërguan në sigurimin serb në Pejë, ku u keqtrajtuan fizikisht. Nuk ka njoftime nëse janë liruar të gjithë.

Njoftimi nga Peja thekson gjithashtu se gjatë incidentit të djeshëm në lagjen Zatra, kur policia ndërhyri në kërkim të ushtarëve serbë të ikur nga kazerma ushtarake, forcat serbe ndërhynë në disa familja shqiptare, duke thyer dyert dhe dritaret e shtëpive.

Policët hynë në shtëpitë e Genc Beqirit, Isuf e Kurtesh Mushkolajt, Enver Osmanit, Ramë Krasniqit, Rrustem Mamajt e Rasim Gashit, ku dëmtuan e thyen orendi e pajisje teknike. Policët gjithashtu rrahën Fadil Musën i cili së bashku me familjen e tij po largohej nga shtëpia.

Disa qytetarë u keqtrajtuan edhe në qytet, si Ismet Bytyçi e Aziz Syla nga Peja.

Njoftohet gjithashtu se policia shtiu me armë zjarri në objektet e ndërmarrjeve “Banana”, “Albi”, “Viktor B” etj.

Edhe në këtë situatë të rëndë Dega e LDK-së në Pejë dhe subjektet tjera të kësaj komune i bëjnë apel popullatës që të mos bie nën ndikimin e dezinformatave dhe të mos i lëshojnë shtëpitë e tyre pa pasur ndonjë arsye të madhe.

Në vet qytetin e Pejës jeta pothuaj është gati e paralizuar. Sot rreth mesditës u mbyllën dyqanet ndërsa lëvizjet e njerëzve janë reduktuar dukshëm.

Mjaft i reduktuar ishte edhe qarkullimi i automjeteve të udhëtarëve, veçanërisht në drejtim të Deçanit dhe të Prishtinës.

 

Një i vrarë e tre të plagosur në Kopiliç

Edhe gjatë ditës së sotme forcat serbe granatuan fshatrat e Drenicës, Kopiliçin, Açarevën, Burojën, Vojnikun, Turiçecin dhe Llaushën.

Burime të LDK-së bëjnë të ditur se nga granatimet u vra në shtëpinë e tij Fatmir Xhemajli (28) nga Kopiliqi, ndërsa u plagosën Valon Milazimi (28), Mujë J. Mala (60) dhe Xheladin Neziri (60), po ashtu nga Kopiliqi.

Njoftohet se forcat serbe u larguan nga postblloku i vendosur në Turiçec, duke djegur shtëpitë e lagjes së Kastratëve, ku ishte e vendosur policia dhe duke lënë të minuar vendin ku ishte postblloku. Gjithashtu, gjatë largimit policët granatuan në të gjitha anët dhe pastaj shkuan në drejtim të Klinës.

Forcat policore serbe janë tërhequr sot edhe nga postblloku policor në Morinë. Tash për tash këto forca po qëndrojnë në Polac.

Tash për tash nuk ka njoftime për pasojat e sulmit serb në Llaushë, Burojë e Vojnikë.

 

Mediat njoftojnë për tre ushtarë të vrarë dje në Morinë të Gjakovës

Shërbimi informativ i Shtabit të Përgjithshëm të ushtrisë jugosllave kumtoi sot se dje në afërsi të karrakollit Morina, në zonën kufitare me Shqipërinë, janë vrarë tre ushtarë dhe janë plagosur dy të tjerë.

Sipas njoftimit që e transmetoi radio “Evropa e lirë”, ushtarët e vrarë janë: Dragan Ignatoviq, Vojkan Matiq dhe Vukan Satiq.

 

Continue Reading

Lajmet

Prof. Blerim Canaj në “Inside Politics with Anisa”: Demokracia në Kosovë mes formalitetit, liderëve të fortë dhe rolit të mediave

Published

2 days ago

on

May 29, 2026

By

Në podcastin “Inside Politics with Anisa I”, i ftuar ishte profesori i shkencave politike në UBT, Blerim Canaj, i cili foli për gjendjen e demokracisë në Kosovë dhe në rajon, duke ngritur dilema mbi mënyrën se si ajo funksionon në praktikë.

Canaj tha se nëse demokracia shihet nga këndvështrimi historik që nga Greqia antike, atëherë shqetësimet e filozofëve si Platoni dhe Aristoteli mund të jenë ende relevante edhe sot. Sipas tij, shpesh krijohet përshtypja se sot jetojmë në një demokraci formale.

“Kam përshtypjen se ne sot jetojmë në një demokraci formale. Kemi zgjedhje, dhe në Kosovë ato madje janë për t’u lavdëruar krahas rajonit, por demokracia nuk nënkupton vetëm votimin,” u shpreh ai.

Sipas Canajt, demokracia nuk kufizohet vetëm te votimi, por përfshin edhe funksionimin e shoqërisë civile dhe mediave. Ai theksoi se në realitetin ballkanik, rol të madh shpesh luan edhe fuqia financiare dhe mënyra se si ajo ndikon në proceset politike.

Në Ballkan shpesh rol të madh luan kush i ka paratë. Fatkeqësisht, në periudhën e zgjedhjeve shpesh shohim sulme ndaj mediave dhe përdorim të buxhetit të shtetit, gjë që e dëmton zgjedhjen e lirë dhe të barabartë,” tha ai.

Ai shtoi se në shumë raste kjo krijon avantazh për ata që kanë më shumë burime financiare dhe e deformon garën demokratike.

Duke folur për fenomenin e “liderëve të fortë”, profesori Canaj u shpreh se në shoqërinë tonë ende nuk mbizotërojnë partitë programore, por kulti i liderit. Sipas tij, kjo ka ndikuar që vëmendja të largohet nga programet politike dhe të fokusohet te individi.

“Nuk fokusohemi te programet politike, por te kulti i liderit. Dhe nga kjo shpesh prodhohen edhe deputetë që nuk janë të përgatitur sa duhet,” u shpreh ai.

Ai theksoi se kjo qasje ka sjellë edhe largimin e njerëzve profesionalë nga politika, pasi shpesh përballja me kandidatë më pak të përgatitur krijon frustrim. Sipas tij, kjo ka ndikuar në forcimin e kultit të liderit dhe në krijimin e një dinamike ku lideri shihet si figurë qendrore, pothuajse “si baba”, ndërsa mbështetësit ndihen pjesë e një strukture familjare politike.

Në pjesën për mediat, Canaj tha se ato kanë rol thelbësor në funksionimin e demokracisë dhe në informimin e qytetarëve. Ai i konsideroi mediat si një lloj “qeverie në vete”, për shkak të ndikimit që kanë në shoqëri dhe në politikë.

“Po të mos ishin mediat, njerëzit nuk do t’i dinin të mirat dhe të këqijat e një vendi. Unë mediat i shoh si një qeveri në vete,” u shpreh ai.

Sipas tij, një shoqëri që i sulmon mediat rrezikon të rrëshqasë drejt tendencave autokratike, ndërsa theksoi se pa media të lira dhe funksionale nuk mund të flitet për demokraci të mirëfilltë, pavarësisht sfidave dhe problemeve që mund të ekzistojnë brenda vetë mediave.

Continue Reading

Të kërkuara