Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, ka vazhduar agjendën e tij me një sërë takimesh të rëndësishme në Washington D.C., në kuadër të vizitës zyrtare në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Gjatë qëndrimit në Washington, Prof. Hajrizi u takua me përfaqësues të universiteteve amerikane, përfshirë presidentë, zëvendëspresidentë dhe profesorë, me të cilët u diskutuan mundësitë e bashkëpunimit akademik, shkëmbimeve ndërinstitucionale dhe projekteve të përbashkëta në fushën e arsimit dhe kërkimit shkencor.

Një nga takime ishte edhe ai me profesorin Daniel Serwer, njohës i shquar i çështjeve të Ballkanit dhe një nga kontribuuesit më të mëdhenj ndër vite për të drejtat e shqiptarëve dhe për çështjen e Kosovës. Me këtë rast, Rektori Hajrizi e falënderoi Prof. Serwer për kontributin e tij të vazhdueshëm, e ftoi zyrtarisht për vizitë në UBT, si dhe e nderoi me një dhuratë simbolike. Gjatë takimit u diskutuan tema me interes të përbashkët, që lidhen me zhvillimet politike, akademike dhe rajonale.

Në këtë takim morën pjesë edhe deputeti shqiptar nga Lugina e Preshevës, Shaip Kamberi, dhe Ragmi Mustafi, si dhe Faton Bislimi, i njohur për angazhimin dhe kontributin e tij të vazhdueshëm në çështjen shqiptare në Shtetet e Bashkuara.

Ndërkohë, me ftesë dhe mbështetje të veçantë të Joe DioGuardit, delegacioni vizitoi edhe Capitol Hill Club – klubin e republikanëve në Washington – një vend simbolik i takimeve politike dhe diskutimeve strategjike, i cili historikisht ka shërbyer si hapësirë e rëndësishme për mbështetjen e çështjes së Kosovës në qarqet amerikane.

Kjo vizitë shënoi edhe një moment mirënjohjeje për të gjithë ata individë dhe institucione që, ndër vite, kanë dhënë një kontribut të jashtëzakonshëm në Kongresin Amerikan për lirinë, pavarësinë dhe zhvillimin e Republikës së Kosovës.

Para 27 viteve, më 6 shkurt të vitit 1999 i filloi punimet Konferenca e Rambujesë. Ky takim, i cili u mbajt në afërsi të Parisit të Francës, synoi zgjidhjen e krizës në Kosovë.

Iniciues të konferencës, që zgjati deri më 23 shkurt ishte Grupi i Kontaktit, ndërsa ndërmjetës ishin Christopher Hill nga SHBA-të, Boris Maiorsky, Rusi dhe Wolfgang Petritsch nga BE.

Delegacioni i Kosovës kishte pranuar parimisht propozim-marrëveshjen për zgjidhjen e krizës në Kosovë, të cilën e kishte propozuar Grupi i Kontaktit. Delegacioni serb, sado që parimisht pranoi këtë propozim-marrëveshje, mbrojti qëndrimin që trupave të NATO-s të mos u lejohet kalimi nëpër Serbi dhe forcat ndërkombëtare në Kosovë të jenë në kuadër të Kombeve të Bashkuara.

Edhe rrethi i dytë i bisedime që filloi më 15 mars në Paris përfundoi pa sukses. Delegacioni kosovar dhe ai serb kishin nënshkruar më 18 mars marrëveshje të ndryshme. Delegacioni i Kosovës kishte nënshkruar marrëveshjen e ofruar nga bashkëbiseduesit ndërkombëtarë, ndërkohë që delegacioni serb kishte nënshkruar projektmarrëveshjen politike – marrëveshjen për vetëqeverisjen në Kosovë.

As tentimi i fundit, më 22 mars 1999 i të dërguarit special të SHBA-ve, Richard Holbrooke nuk ishte i suksesshëm. Ai nuk ia doli ta bind presidentin e atëhershëm të RSFJ, Sllobodan Millosheviq që të pranojë marrëveshjen për Kosovën dhe vendosjen e trupave ndërkombëtare.

Më 24 mars 1999, NATO filloi bombardimin e trupave ushtarake dhe paramilitare të Serbisë. Bombardimet përfunduan më 6 qershor 1999 me nënshkrimin e Marrëveshjes së Kumanovës që parashihte tërheqjen e trupave jugosllave nga Kosova dhe vendosjen e trupave paqësore ndërkombëtare.

Më pas, Këshilli i Sigurimit i OKB-së miratoi rezolutën 1244 me të cilën u vendos protektorati, prania ndërkombëtare në Kosovës, UNMIK-ut si mision civil dhe KFOR-it, mision ushtarak.

Ndërkaq, më 17 shkurt 2008, Kosova shpalli pavarësinë./Kosovapress/

Presidentja e Republikës së Kosovës, Vjosa Osmani, ka mbajtur fjalimin e saj të tretë në kuadër të Samitit Botëror të Qeverisjes, ku trajtoi rrugëtimin e Kosovës nga rindërtimi pas luftës drejt ndërtimit të një shteti demokratik, të bazuar në sundimin e ligjit, forcimin e të drejtave dhe vendosjen e dinjitetit njerëzor në qendër të inovacionit dhe qeverisjes moderne.

Në fjalën e saj, Presidentja Osmani falënderoi Emiratet e Bashkuara Arabe për organizimin e këtij forumi ndërkombëtar, duke theksuar rëndësinë e krijimit të një hapësire ku përvoja, idetë dhe përgjegjësia globale bashkohen për të adresuar sfidat e së ardhmes.

Ajo e cilësoi Kosovën si një shtet të ndërtuar mbi guximin, duke përshkruar tranzicionin e saj “nga mbijetesa në sovranitet”, nga një vend i shkatërruar nga lufta në një shtet që sot krijon rregulla në shërbim të qytetarëve të vet. Sipas Presidentes, me mbështetjen e aleatëve dhe partnerëve ndërkombëtarë, Kosova ka ndërtuar një arkitekturë ligjore dhe institucionale që e vendos demokracinë në qendër dhe drejtësinë si shtyllë kryesore.

“Sot, Kosova nuk është më vetëm përfitues i solidaritetit ndërkombëtar. Ne jemi një kontribues në të, një vend që ka mësuar shpejt, ka ndërtuar mençurisht dhe tani flet me besim. Nga ndërtimi i institucioneve nga zeroja deri te përmirësimi i tyre me qëllim të vërtetë, Kosova është bërë një shembull i gjallë se shoqëritë rezistente, të bazuara në rregulla dhe të orientuara nga qëllimi, nuk janë vetëm trashëguar, ato gjithashtu projektohen në mënyrën më pozitive”, theksoi Osmani.

Presidentja vuri theks të veçantë në rëndësinë e sundimit të ligjit dhe ndërtimit të besimit të qytetarëve në institucione, duke nënvizuar se drejtësia nuk duhet të mbetet e largët dhe e pakuptueshme për qytetarët. Ajo theksoi se digjitalizimi i drejtësisë nuk është vetëm një përmirësim teknik, por një imperativ i të drejtave të njeriut, që synon ta afrojë drejtësinë më pranë qytetarëve.

Në këtë kontekst, Osmani paralajmëroi se teknologjia dhe inovacioni duhet të jenë gjithmonë të ankoruara në të drejtat, barazinë dhe mbikëqyrjen demokratike, duke theksuar se inteligjenca artificiale dhe teknologjitë e reja nuk duhet të thellojnë pabarazitë apo të dobësojnë të drejtat themelore.

“Transformimi digjital duhet ta afrojë drejtësinë më pranë njerëzve, duke mundësuar që qytetarët tanë të kenë qasje të lehtë në informacion, të ndjekin çështjet e tyre dhe të ndërveprojnë me institucionet pa barriera të panevojshme. Kur udhëhiqet nga vlerat, teknologjia bëhet një urë midis institucioneve dhe njerëzve që ato shërbejnë. Në të njëjtën kohë, ne qasemi tek digjitalizimi me përgjegjësi”, tha Osmani.

https://www.facebook.com/reel/844451768553854

Me hyrjen në fuqi të të ashtuquajturve “Ligjet e Mrdiqit”, autoritetet në Serbi praktikisht do ta paralizojnë punën e prokurorisë. Ekspertët dhe opozita po flasin për një diktaturë të hapur.

Pasi fituan kontroll të plotë mbi policinë dhe shërbimet, autoritetet serbe kanë filluar ta nënshtrojnë edhe gjyqësorin. Ndryshimet në disa ligje synojnë të vendosin kontroll të plotë partiak mbi punën e disa prokurorive dhe praktikisht të pamundësojnë luftën kundër krimit dhe korrupsionit.

Prandaj, fokusi i këtyre ndryshimeve është te Prokuroria për Krimin e Organizuar (TOK), e cila, siç theksojnë ekspertët, në fakt do ta ndalojë punën e kësaj prokurorie. Kjo do të bëhet duke i kthyer “prokurorët e referuar” nga TOK në prokuroritë e tyre të vendit.

Për më tepër, Prokurorisë së Lartë në Beograd do t’i jepet juridiksion më i madh dhe do t’i shtohen departamente. Ajo drejtohet nga Nenad Stefanoviq, një njeri i afërt me autoritetet.

Ndërsa anëtarët e regjimit dhe bashkëpunëtorët e tyre e gjetën veten gjithnjë e më shumë nën aktakuza në këtë prokurori, autoritetet kanë gjetur një zgjidhje që shkakton mosbesim – duke ndryshuar ligjin. TOK do të bëhet një guaskë boshe e paralizuar nga veprimi.

 Gjykata Kushtetuese – një shërbim i partisë në pushtet

Propozuesi i këtyre ndryshimeve, deputeti i SNS-së Ugljesha Mrdiq, deklaron se qëllimi është “të forcohet respekti për Kushtetutën dhe të kthehet një pjesë e prokurorisë dhe gjyqësorit të shfrenuar dhe të kapur nën kontrollin e shtetit serb”.

Komuniteti profesional ka paralajmëruar se, pa një debat publik dhe verifikim të përputhshmërisë së ligjit, një hap i tillë përfaqëson një precedent të madh. BE-ja gjithashtu ka paralajmëruar se ky është një “hap serioz prapa kur bëhet fjalë për anëtarësimin e Serbisë në BE dhe se nevojitet një kthesë urgjente”.

Disa politikanë evropianë e konsiderojnë këtë si një vijë të kuqe, për shkak të së cilës BE-ja duhet të ndërpresë negociatat me Serbinë.

Shkalla në të cilën qeveria nuk interesohet më për asnjë paralajmërim tregohet edhe nga deklarata e fundit e Presidentit të Gjykatës Kushtetuese, Vladan Petrov, se “gjyqtarët që deklarohen publikisht si kundërshtarë të qeverisë aktuale duhet të shkarkohen”.

Përveçse është konsideruar skandaloze, kjo ka provokuar edhe një reagim nga grupi joformal i prokurorëve dhe gjyqtarëve “Mbrojtja e Profesionit”, i cili kërkon shkarkimin e Petrovit nga ajo pozitë.

“Karteli i drogës” kundërsulmon

Po dëshmojmë shkatërrimin e institucioneve, thekson avokati Bozho Preleviq për DW, sepse qeveria në Serbi është e angazhuar në aktivitete të paligjshme dhe kriminale. Preleviq kujton rastin e sekuestrimit të 5.5 tonëve marihuanë në Konjuh pranë Krushevcit, për të cilin dyshohet një këshilltar i SNS-së.

“Për të njëjtën herë, keni zbuluar një sasi të madhe droge që lidhet me anëtarët e SNS-së, ose financuesit e saj. Nëse brenda tri ditësh keni një përpjekje për të mbyllur TOK-un, dhe pastaj ata gjejnë 5.5 tonë marihuanë në oborrin e një zyrtari të SNS-së, atëherë e dini saktësisht pse duan ta mbyllin atë”, thotë Preleviq.

“Nuk e di nëse një sistem i tillë ekziston në ndonjë pjesë të botës. Kjo e bën të qartë se nga vijnë paratë për organizimin e mbështetësve të regjimit në Beograd, për blerjen e votave dhe korruptimin e politikanëve dhe deputetëve të tjerë”, vlerëson Preleviq për DW.

Iluzioni i demokracisë është shkatërruar

Tani, frika në shoqëri ka filluar të zhduket, beson analisti politik Dragomir Angjelkoviq. Kjo është arsyeja pse, thotë ai, Aleksandar Vuçiq “nuk po përpiqet më të ruajë iluzionin e një sistemi demokratik dhe po ndërmerr hapa që janë gjithnjë e më afër një diktature klasike”.

“Kjo dëshmohet edhe nga deklarata e Kryetarit të Gjykatës Kushtetuese Petrov – nga pretendimi se jemi një shoqëri demokratike, kemi arritur në një pikë ku, si në shoqëritë totalitare, zyrtarët thonë hapur se ligji nuk është më i rëndësishëm, por se vullneti i diktatorit është ai që vendos gjithçka”, paralajmëron bashkëbiseduesi ynë.

Përqendrimi i pushtetit dhe kontrolli total i institucioneve vë në pikëpyetje edhe kuptimin e zgjedhjeve. Serbia tashmë po regjistron raste të injorimit të vendimeve të gjykatave në zgjedhjet lokale, zgjedhjet në organet gjyqësore po anulohen, reagimi i Gjykatës Kushtetuese tashmë mund të parashikohet bazuar në deklaratat e lartpërmendura nga Presidenti i asaj gjykate…

Dhe nëse as kjo nuk ndihmon, ekziston policia besnike që përdor kordone për të mbrojtur çdo paligjshmëri dhe arbitraritet të autoriteteve. Praktikisht nuk do të ketë asnjë mjet juridik nëse të gjitha risitë ligjore mbeten në fuqi.

Bozho Preleviq vëren se është në të vërtetë “një çështje se kujt mund t’i drejtoheni në rastet e mosmarrëveshjeve të caktuara politike”.

“Nëse është Gjykata Kushtetuese, çfarë mund të prisni kur presidenti i asaj gjykate beson se gjyqtarët që janë në anën e ligjit duhet të hiqen? Kjo tregon mostrën e veprimit dhe shtrohet pyetja shumë serioze, se si ta fitosh atë”, shton ai.

Zgjedhjet në Serbi kanë qenë të pakuptimta që nga viti 2014, vëren Dragomir Angjelkoviq. “Tani ai nuk mund as të manipulojë zgjedhjet, por duhet t’i vjedhë ato brutalisht. E ai ka dhe mekanizma force për të mbrojtur atë vjedhje”.

“Sërish shtrohet pyetja, nëse ekziston gatishmëria e qytetarëve për të dalë masivisht në rrugë në një Ditë-D pas zgjedhjeve. Nëse ekziston kjo gatishmëri, unë prapë mendoj se në atë rast Vuçiqi nuk mund të dilte fitues përmes shtypjes masive”, thotë bashkëbiseduesi ynë.

Ekip operativ apo operete?

Bashkimi Evropian ka paralajmëruar tashmë se kjo është një goditje e rëndësishme për integrimin evropian të Serbisë, por përgjigja e Beogradit ka qenë cinike si zakonisht. Presidenti serb nuk e ka të qartë se si Serbia ka bërë një hap prapa, kur nuk ka bërë asnjë hap përpara.

Kjo tregoi gjithashtu se koha për t’u larguar nga BE-ja ka kaluar dhe se e vetmja gjë që mbetet është fraza e ndenjur “jemi në rrugën evropiane”.

Formimi i një lloj ekipi operativ për integrimin evropian të Serbisë është vlerësuar gjithashtu si një lloj i veçantë cinizmi. Roli i tij është qartësisht të fitojë kohë, sepse kreu i atij ekipi, Danijel Apostoloviq, deklaroi se “ndryshimet në ligjet gjyqësore do të jenë pjesë e dialogut me BE-në në kërkim të një zgjidhjeje kompromisi”.

“Mendoj se Vuçiq është i bindur se BE-ja është e preokupuar me probleme të mëdha dhe se ai nuk është një përparësi për to”, tërheq vëmendjen Preleviq.

/Deutsche Welle/