Live

20 vjet nga vdekja e ish-presidentit Ibrahim Rugova

Published

on

Sot shënohet 20-vjetori i vdekjes së ish-presidentit të Kosovës, Ibrahim Rugova. Ai ndërroi jetë më 21 janar të vitit 2006, ku u varros me nderime të larta shtetërore dhe ushtarake.

Ibrahim Rugova lindi më 2 dhjetor 1944 në fshatin Cercë, komuna e Istogut. Më 10 janar 1945 komunistët jugosllavë ia pushkatuan të atin, Ukën dhe gjyshin Rrustë Rugova, që kishte qenë luftëtar i njohur kundër çetave çetnike që po depërtonin në Kosovë gjatë Luftës së Dytë Botërore.

Ibrahim Rugova shkollën fillore e kreu në Istog, të mesmen e kreu në Pejë, më 1967. Fakultetin Filozofik – Dega Gjuhë e Letërsi Shqipe e kreu në Prishtinë. Gjatë vitit akademik 1976-77 qëndroi në Paris, në Ecole Pratique des Hautes Etudes, nën mbikëqyrjen e Prof. Roland Barthes-it, ku ndoqi interesimet e veta shkencore në studimin e letërsisë, me përqendrim në teorinë letrare. Doktoroi në fushën e letërsisë në Universitetin e Prishtinës, më 1984.

Në vitin 1996 Dr. Ibrahim Rugova u zgjodh anëtar korrespondent i Akademisë së Arteve dhe Shkencave të Kosovës. Në fillim ishte redaktor në gazetën e studentëve Bota e re dhe në revistën shkencore Dituria (1971-72), që botoheshin në Prishtinë. Një kohë punoi edhe në revistën Fjala. Mandej, për afro dy dekada, Dr. Ibrahim Rugova veprimtarinë e vet shkencore e zhvilloi në Institutin Albanologjik si hulumtues i letërsisë. Një kohë ka qenë kryeredaktor i revistës Gjurmime albanologjike të këtij Instituti. Me krijimtari letrare u mor që nga fillimi i viteve gjashtëdhjetë.

Dr. Ibrahim Rugova më 1988 u zgjodh kryetar i Shoqatës së Shkrimtarëve të Kosovës, që u bë bërthamë e fuqishme e lëvizjes shqiptare, e cila kundërshtoi sundimin komunist serb dhe jugosllav në Kosovë.

Si intelektual me nam që i jepte zë kësaj lëvizjeje intelektuale e politike Dr. Ibrahim Rugova u zgjodh, më 23 dhjetor 1989, nga themelimi kryetar i Lidhjes Demokratike të Kosovës, partisë së parë politike në Kosovë që sfidoi drejtpërdrejt regjimin komunist në fuqi. LDK, nën udhëheqjen e Dr. Ibrahim Rugovës, u bë shpejt forca politike prijëse në Kosovë, duke mbledhur shumicën e popullit rreth vetes.

Në bashkëpunim me forcat e tjera politike shqiptare në Kosovë si dhe me Kuvendin e atëhershëm të Kosovës, Dr. Ibrahim Rugova dhe LDK-ja përmbyllën kornizën ligjore për institucionalizimin e pavarësisë së Kosovës. Deklarata e pavarësisë (2 korrik 1990), shpallja e Kosovës Republikë dhe miratimi i kushtetutës së saj (7 shtator 1990), referendumi popullor për pavarësinë dhe sovranitetin e Kosovës, mbajtur në fund të shtatorit 1991, qenë prelud për zgjedhjet e para shumëpartiake për Kuvendin e Kosovës, mbajtur më 24 maj 1992. Dr. Ibrahim Rugova u zgjodh President i Republikës së Kosovës. Dr. Ibrahim Rugova u rizgjodh President i Republikës së Kosovës në zgjedhjet e mbajtura në mars të vitit 1998.

Nën udhëheqjen e Dr. Ibrahim Rugovës LDK-ja fitoi shumicën e votave në zgjedhjet e para lokale të sponsorizuara ndërkombëtarisht në Kosovën e pasluftës në tetor të vitit 2000 si dhe në zgjedhjet e para nacionale në vitin 2001 dhe në zgjedhjet e dyta lokale të vitit 2002. LDK fitoi edhe zgjedhjet nacionale më 2004.

Dr. Ibrahim Rugova u zgjodh President i Kosovës në mars të vitit 2002 dhe u rizgjodh edhe më 2004.

Dr. Ibrahim Rugova vdiq më 21 kallnor 2006 në Prishtinë dhe u varros në Bregun e Diellit me nderimet më të mëdha të popullit të Kosovës.

Në përvjetorin e vdekjes së Ibrahim Rugovës, më 21 janar 2007, Presidenti i Kosovës, Dr. Fatmir Sejdiu, dekoroi Presidentin historik të Kosovës me Urdhrin “Hero i Kosovës”, titulli më i lartë në vendin tonë që u jepet figurave historike shqiptare dhe të Kosovës që kanë bërë “vepra trimërie për lirinë dhe pavarësinë e Kosovës”.

Ibrahim Rugova ka botuar këto vepra:

– Prekje lirike, Rilindja, Prishtinë, 1971,

– Kah teoria, Rilindja, Prishtinë, 1978,

– Bibliografia e kritikës letrare shqiptare 1944-1974, Instituti Albanologjik, Prishtinë, 1976 (së bashku me Isak Shemën),

– Kritika letrare (nga De Rada te Migjeni), Rilindja, Prishtinë, 1979 (së bashku me Sabri Hamitin),

– Strategjia e kuptimit, Rilindja, Prishtinë, 1980

– Vepra e Bogdanit 1675-1685, Rilindja, Prishtinë, 1982,

– Kahe dhe premisa të kritikës letrare shqiptare 1504-1983, Instituti Albanologjik, Prishtinë, 1986

– Refuzimi estetik, Rilindja, Prishtinë, 1987,

– Pavarësia dhe demokracia, Fjala, Prishtinë, 1991,

– Çështja e Kosovës, Dukagjini, Pejë, 1994,

– Kompleti i veprave të Ibrahim Rugovës në tetë vëllime, Faik Konica, Prishtinë, 2005

Çmimet dhe titujt ndërkombëtarë të Ibrahim Rugovës:– Më 1995, Dr. Ibrahim Rugovës iu dha Çmimi për paqe i Fondacionit Paul Litzer në Danimarkë.

– Më 1996, Dr. Ibrahim Rugova u shpall Doktor Nderi (Honoris Causa) i Universitetit të Parisit VIII, Sorbonë, Francë.

– Më 1998, Dr. Ibrahim Rugovës iu nda Çmimi Saharov i Parlamentit Evropian.

– Në vitin 1999, Dr. Rugova mori Çmimin për paqe të qytetit Mynster, Gjermani, ndërsa u shpall qytetar nderi i qyteteve italiane: Venedik, Milano dhe Breshia.

– Në vitin 2000, Dr. Ibrahim Rugova mori çmimin për paqe të Unionit Demokratik të Katalonisë “Manuel Carrasco i Formiguerra” në Barcelonë, Spanjë.

– Në vitin 2004 Dr. Ibrahim Rugova u nderua me Çmimin e Evropës, Senator Nderi nga Fondacioni panevropian Coudenhove-Kalergi.

– U nderua gjithashtu nga Komonuelthi i Pensilvanisë (SHBA), “Mik i Shteteve të Bashkuara të Amerikës”.

– Më 2004, Dr. Ibrahim Rugova u shpall Doktor Nderi (Honoris Causa) i Universitetit të Tiranës.

Aktualitet

Lituania do të vendosë shërbimin universal ushtarak nga viti 2032

Published

on

By

Lituania planifikon ta shndërrojë shërbimin e detyrueshëm ushtarak në një sistem universal nga viti 2032, duke rritur numrin e rekrutëve vjetorë nga 5,000 në rreth 7,500. Vendimi u miratua nga Këshilli Shtetëror i Mbrojtjes dhe u konfirmua nga Presidenti Gitanas Nausėda, me synim forcimin e gatishmërisë ushtarake përballë kërcënimeve në rritje të sigurisë në rajon.

Modeli i ri do të përfshijë të gjithë të rinjtë që plotësojnë kriteret ligjore dhe pritet të kushtojë mes 100 e 120 milionë euro. Krahas kësaj, vendi synon që deri në vitin 2040 ta rrisë rezervën aktive ushtarake nga 50,000 në 74,000 personel. Kryeministri Mindaugas Sinkevicius sqaroi se afati deri në vitin 2032 i është lënë ushtrisë për përgatitjen e infrastrukturës, akomodimit dhe trajnimit të rreth 300 instruktorëve shtesë.

Lituania kishte rikthyer shërbimin ushtarak në formë të pjesshme në vitin 2015 pas aneksimit të Krimesë nga Rusia. Ky hap i ri përkon me shqetësimet e shteteve baltike dhe Polonisë për kërcënimet hibride dhe agresionin e mundshëm nga Rusia, veçanërisht pas incidenteve të fundit me dronë të hyrë nga hapësira ajrore e Bjellorusisë. /The Geopost/

Continue Reading

Lajmet

Netanyahu pa shumicë të qartë, vazhdojnë negociatat për qeverinë e re

Published

on

By

Zgjedhjet e fundit parlamentare në Izrael kanë prodhuar një ngërç të thellë politik, duke mos i dhënë asnjërit prej blloqeve kryesore një shumicë të qartë prej 61 vendesh të nevojshme për formimin e qeverisë së re në Knesset.

Blloku i udhëhequr nga Kryeministri Benjamin Netanyahu ka siguruar gjithsej 53 ulëse, nga të cilat 27 i takojnë partisë së tij Likud. Megjithatë, mbështetja e këtij blloku përfshin edhe 13 ulëse nga parti që identifikohen si jozioniste, çka e lë Netanyahun me vetëm 40 vota të sigurta partiake dhe pa një rrugë të qartë drejt shumicës.

Nga ana tjetër, udhëheqësi i opozitës Yair Lapid deklaroi se negociatat prapa skenës po vazhdojnë për gjetjen e një zgjidhjeje politike. Procesi zgjedhor u karakterizua nga një dalje mjaft e lartë e votuesve prej 77.7 percent — niveli më i lartë i pjesëmarrjes që nga viti 1999 — ndërsa diplomatët perëndimorë po ndjekin me vëmendje zhvillimet, me shpresë për një kthesë politike lidhur me situatën në Bregun Perëndimor dhe Gazë. /Haaretz/

Continue Reading

Aktualitet

Spanja në zi kombëtare pas aksidentit tragjik hekurudhor me dhjetëra të vdekur

Published

on

By

Spanja ka nisur të enjten tri ditë zie kombëtare në nderim të së paku 69 personave që humbën jetën nga përplasja e dy trenave të shpejtësisë së lartë, ndërsa spitalet po vazhdojnë trajtimin e dhjetëra të lënduarve. Ngjarja ka nxitur edhe reagimin e makinistëve, të cilët kanë hyrë në grevë për të kërkuar më shumë investime në sigurinë hekurudhore.

Aksidenti ndodhi pranë Urdas në rajonin e Castilla-La Mancha-s, kur treni i operatorit shtetëror Renfe u përplas nga prapa me trenin e kompanisë private Iryo, i cili kishte ndaluar në binarë gjatë udhëtimit nga Madridi drejt Andaluzisë. Ministria e Jashtme e Spanjës konfirmoi se në mesin e të prekurve janë edhe 42 shtetas të huaj, ku një prej tyre ka humbur jetën dhe të paktën shtatë të tjerë kanë mbetur të lënduar.

Kjo tragjedi e re vjen vetëm 10 muaj pas një aksidenti të ngjashëm në të njëjtën linjë ku humbën jetën 46 persona, duke ngritur shqetësime të mëdha mbi sigurinë e rrjetit hekurudhor spanjoll. Trajtimi i të lënduarve po vazhdon në spitalet rajonale, ndërsa ekipet e emergjencës po punojnë në terren për pastrimin e rrënojave dhe identifikimin e të gjitha viktimave./The Guardian/

Continue Reading

Aktualitet

Shkon në 68 numri i të vdekurve në Spanjë nga përplasja e trenave, shpallet tri ditë zi kombëtare

Published

on

By

Spanja ka hyrë në tri ditë zie kombëtare pas një prej aksidenteve më të rënda hekurudhore në historinë moderne të Evropës, ku të paktën 68 persona kanë humbur jetën dhe dhjetëra të tjerë janë plagosur.

Ngjarja e rëndë ndodhi mëngjesin e së mërkurës në Urda (Toledo), kur një tren me shpejtësi të lartë i kompanisë shtetërore “Renfe”, me 397 pasagjerë në bord, u përplas nga prapa me një tren tjetër të kompanisë private “Iryo”, i cili kishte ndaluar në tirë me 147 pasagjerë për shkak të një defekti kompjuterik. Ndikimi i fuqishëm bëri që disa nga vagonët të dilnin nga shinat dhe të rrëzoheshin në buzë të rrugës.

Sipas informacioneve të para, qendra e kontrollit në Madrid kishte marrë përsipër menaxhimin e linjës pas defektit, por bëri një lëvizje “të pashpjegueshme” duke dhënë leje për lëvizjen e trenave pa asnjë kufizim shpejtësie. Rregjistrimet audio sugjerojnë se trenit të dytë i është dhënë dritë jeshile për të ecur edhe pse treni përpara tij kishte ndaluar.

Kryeministri Pedro Sánchez deklaroi se “e gjithë Spanja është në zi” dhe se “jetët janë shkatërruar”, ndërsa e quajti “të papranueshme” që vendi të përballet me dy tragjedi të tilla brenda të njëjtit vit, pas aksidentit të janarit ku humbën jetën 46 persona.

Ekipet e emergjencës punuan gjatë gjithë natës me mjete prerëse për të nxjerrë trupat nga vagonët e dëmtuar, ndërsa po përdoren dronë dhe helikopterë për kërkimin e viktimave. Shumë prej të vdekurve ende nuk janë identifikuar.

Ngjarja ka nxitur edhe reagime të ashpra politike e sociale:

  • Protestat në Madrid: Rreth 1,500 persona u mblodhën para Ministrisë së Transportit duke kërkuar dorëheqjen e zyrtarëve përgjegjës. Policia përdori gaz lotësjellës për të shpërndarë protestuesit.
  • Greva e punonjësve: Sindikata e makinistëve (Semaf) konfirmoi se do të zhvillojë një grevë të enjten në mbrojtje të sigurisë hekurudhore.
  • Pezullimi i fushatës: Shumica e Partive Politike pezulluan fushatën zgjedhore, përveç partisë së e djathtë “Vox”, e cila refuzoi të heshtë ndaj problemeve të infrastrukturës.

Garda Civile Spanjolle ka hapur zyra të posaçme në Madrid, Toledo, Sevilje dhe Kordobë për të mbledhur mostra ADN-je dhe për të ndihmuar familjarët në identifikimin e personave të zhdukur. /BBC/

 

Continue Reading

Të kërkuara