Live

20 vjet nga vdekja e ish-presidentit Ibrahim Rugova

Published

on

Sot shënohet 20-vjetori i vdekjes së ish-presidentit të Kosovës, Ibrahim Rugova. Ai ndërroi jetë më 21 janar të vitit 2006, ku u varros me nderime të larta shtetërore dhe ushtarake.

Ibrahim Rugova lindi më 2 dhjetor 1944 në fshatin Cercë, komuna e Istogut. Më 10 janar 1945 komunistët jugosllavë ia pushkatuan të atin, Ukën dhe gjyshin Rrustë Rugova, që kishte qenë luftëtar i njohur kundër çetave çetnike që po depërtonin në Kosovë gjatë Luftës së Dytë Botërore.

Ibrahim Rugova shkollën fillore e kreu në Istog, të mesmen e kreu në Pejë, më 1967. Fakultetin Filozofik – Dega Gjuhë e Letërsi Shqipe e kreu në Prishtinë. Gjatë vitit akademik 1976-77 qëndroi në Paris, në Ecole Pratique des Hautes Etudes, nën mbikëqyrjen e Prof. Roland Barthes-it, ku ndoqi interesimet e veta shkencore në studimin e letërsisë, me përqendrim në teorinë letrare. Doktoroi në fushën e letërsisë në Universitetin e Prishtinës, më 1984.

Në vitin 1996 Dr. Ibrahim Rugova u zgjodh anëtar korrespondent i Akademisë së Arteve dhe Shkencave të Kosovës. Në fillim ishte redaktor në gazetën e studentëve Bota e re dhe në revistën shkencore Dituria (1971-72), që botoheshin në Prishtinë. Një kohë punoi edhe në revistën Fjala. Mandej, për afro dy dekada, Dr. Ibrahim Rugova veprimtarinë e vet shkencore e zhvilloi në Institutin Albanologjik si hulumtues i letërsisë. Një kohë ka qenë kryeredaktor i revistës Gjurmime albanologjike të këtij Instituti. Me krijimtari letrare u mor që nga fillimi i viteve gjashtëdhjetë.

Dr. Ibrahim Rugova më 1988 u zgjodh kryetar i Shoqatës së Shkrimtarëve të Kosovës, që u bë bërthamë e fuqishme e lëvizjes shqiptare, e cila kundërshtoi sundimin komunist serb dhe jugosllav në Kosovë.

Si intelektual me nam që i jepte zë kësaj lëvizjeje intelektuale e politike Dr. Ibrahim Rugova u zgjodh, më 23 dhjetor 1989, nga themelimi kryetar i Lidhjes Demokratike të Kosovës, partisë së parë politike në Kosovë që sfidoi drejtpërdrejt regjimin komunist në fuqi. LDK, nën udhëheqjen e Dr. Ibrahim Rugovës, u bë shpejt forca politike prijëse në Kosovë, duke mbledhur shumicën e popullit rreth vetes.

Në bashkëpunim me forcat e tjera politike shqiptare në Kosovë si dhe me Kuvendin e atëhershëm të Kosovës, Dr. Ibrahim Rugova dhe LDK-ja përmbyllën kornizën ligjore për institucionalizimin e pavarësisë së Kosovës. Deklarata e pavarësisë (2 korrik 1990), shpallja e Kosovës Republikë dhe miratimi i kushtetutës së saj (7 shtator 1990), referendumi popullor për pavarësinë dhe sovranitetin e Kosovës, mbajtur në fund të shtatorit 1991, qenë prelud për zgjedhjet e para shumëpartiake për Kuvendin e Kosovës, mbajtur më 24 maj 1992. Dr. Ibrahim Rugova u zgjodh President i Republikës së Kosovës. Dr. Ibrahim Rugova u rizgjodh President i Republikës së Kosovës në zgjedhjet e mbajtura në mars të vitit 1998.

Nën udhëheqjen e Dr. Ibrahim Rugovës LDK-ja fitoi shumicën e votave në zgjedhjet e para lokale të sponsorizuara ndërkombëtarisht në Kosovën e pasluftës në tetor të vitit 2000 si dhe në zgjedhjet e para nacionale në vitin 2001 dhe në zgjedhjet e dyta lokale të vitit 2002. LDK fitoi edhe zgjedhjet nacionale më 2004.

Dr. Ibrahim Rugova u zgjodh President i Kosovës në mars të vitit 2002 dhe u rizgjodh edhe më 2004.

Dr. Ibrahim Rugova vdiq më 21 kallnor 2006 në Prishtinë dhe u varros në Bregun e Diellit me nderimet më të mëdha të popullit të Kosovës.

Në përvjetorin e vdekjes së Ibrahim Rugovës, më 21 janar 2007, Presidenti i Kosovës, Dr. Fatmir Sejdiu, dekoroi Presidentin historik të Kosovës me Urdhrin “Hero i Kosovës”, titulli më i lartë në vendin tonë që u jepet figurave historike shqiptare dhe të Kosovës që kanë bërë “vepra trimërie për lirinë dhe pavarësinë e Kosovës”.

Ibrahim Rugova ka botuar këto vepra:

– Prekje lirike, Rilindja, Prishtinë, 1971,

– Kah teoria, Rilindja, Prishtinë, 1978,

– Bibliografia e kritikës letrare shqiptare 1944-1974, Instituti Albanologjik, Prishtinë, 1976 (së bashku me Isak Shemën),

– Kritika letrare (nga De Rada te Migjeni), Rilindja, Prishtinë, 1979 (së bashku me Sabri Hamitin),

– Strategjia e kuptimit, Rilindja, Prishtinë, 1980

– Vepra e Bogdanit 1675-1685, Rilindja, Prishtinë, 1982,

– Kahe dhe premisa të kritikës letrare shqiptare 1504-1983, Instituti Albanologjik, Prishtinë, 1986

– Refuzimi estetik, Rilindja, Prishtinë, 1987,

– Pavarësia dhe demokracia, Fjala, Prishtinë, 1991,

– Çështja e Kosovës, Dukagjini, Pejë, 1994,

– Kompleti i veprave të Ibrahim Rugovës në tetë vëllime, Faik Konica, Prishtinë, 2005

Çmimet dhe titujt ndërkombëtarë të Ibrahim Rugovës:– Më 1995, Dr. Ibrahim Rugovës iu dha Çmimi për paqe i Fondacionit Paul Litzer në Danimarkë.

– Më 1996, Dr. Ibrahim Rugova u shpall Doktor Nderi (Honoris Causa) i Universitetit të Parisit VIII, Sorbonë, Francë.

– Më 1998, Dr. Ibrahim Rugovës iu nda Çmimi Saharov i Parlamentit Evropian.

– Në vitin 1999, Dr. Rugova mori Çmimin për paqe të qytetit Mynster, Gjermani, ndërsa u shpall qytetar nderi i qyteteve italiane: Venedik, Milano dhe Breshia.

– Në vitin 2000, Dr. Ibrahim Rugova mori çmimin për paqe të Unionit Demokratik të Katalonisë “Manuel Carrasco i Formiguerra” në Barcelonë, Spanjë.

– Në vitin 2004 Dr. Ibrahim Rugova u nderua me Çmimin e Evropës, Senator Nderi nga Fondacioni panevropian Coudenhove-Kalergi.

– U nderua gjithashtu nga Komonuelthi i Pensilvanisë (SHBA), “Mik i Shteteve të Bashkuara të Amerikës”.

– Më 2004, Dr. Ibrahim Rugova u shpall Doktor Nderi (Honoris Causa) i Universitetit të Tiranës.

Live

Sulme masive ruse në Ukrainë, goditen urat në Kiev dhe stacionet hekurudhore; së paku nëntë të vdekur

Published

on

By

Rusia ka goditur urat në Kiev dhe stacionet hekurudhore gjatë natës në një sulm të madh, i cili u ndërmor vetëm pak ditë pasi Ukraina dëmtoi rëndë Urën strategjike të Krimesë. Raketat balistike goditën pikat kyçe të kalimit në kryeqytetin ukrainas gjatë një sulmi në shkallë vendi, të cilin presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky e cilësoi si një nga goditjet më masive të luftës deri më tani, duke lënë të vrarë të paktën nëntë persona dhe duke plagosur së paku 28 të tjerë.

Sipas presidentit Zelensky, sulmet goditën disa qytete dhe rajone, përfshirë ndërtesa banimi dhe objekte energjetike, ndërsa sirenat e alarmit ajror zgjatën pa ndërprerje gjatë gjithë natës deri në orët e mëngjesit. Ai bëri të ditur se Rusia lëshoi mbi 110 raketa dhe më shumë se 400 dronë sulmues, duke përdorur taktika të lëshimit të valëve në intervale prej 20 deri në 30 minutash, gjë që vështirësoi shuarjen e zjarreve, pastrimin e rrënojave dhe rikthimin e shërbimeve. Si pasojë e goditjeve, tri urat e shënjestruara në Kiev – ura Podilsko-Voskresensky, ura Darnytskyi dhe Ura Jugore – u mbyllën për qarkullim, ndërsa kryebashkiaku Vitali Klitschko u bëri thirrje qytetarëve të shmangin udhëtimet me vetura private në qytet, duke konfirmuar shtatë të vdekur dhe 17 të plagosur vetëm në kryeqytet.

Dy viktima të tjera u regjistruan në qytetin perëndimor të Lvivit, ku u dëmtua rëndë stacioni hekurudhor Sknyliv, një nga pikat kryesore të hyrjes në Ukrainë për njerëzit dhe ndihmat ndërkombëtare. Ky kundërsulm vjen pasi presidenti rus Vladimir Putin kishte kërcënuar me hakmarrje të dhimbshme pas operacionit ukrainas që shembi një pjesë të rrugës së Urës së Krimesë, të cilën Moska e përdor për furnizimin e trupave dhe pajisjeve ushtarake që nga aneksimi i paligjshëm i gadishullit në vitin 2014.

Sulmet ruse përkuan me zhvillimet e dendura diplomatike në Berlin, ku liderët evropianë, përfshirë kryeministrin britanik Andy Burnham, presidentin francez Emmanuel Macron dhe kancelarin gjerman Friedrich Merz, deklaruan se janë të gatshëm për negociata me Moskën për t’i dhënë fund luftës. Në takimin e “koalicionit të të vullnetshmëve”, ku morën pjesë Zelensky dhe të dërguarit e presidentit amerikan Donald Trump, Jared Kushner pretendoi se Rusia do të ishte e hapur ndaj garancive të sigurisë për Ukrainën të bazuara në Nenin Pesë të NATO-s. Megjithatë, zëvendësministri i Jashtëm rus Sergei Ryabkov e hodhi poshtë këtë ide, duke theksuar se një anëtarësim i tillë i Ukrainës në NATO është i papranueshëm për Rusinë. Nga ana tjetër, Trump, i cili u kyç në bisedime nga avioni presidencial pas takimeve në Kinë me Putinin dhe Xi Jinpingun, raportohet se vuri në pikëpyetje vendimin e liderëve evropianë për të ndarë 70 miliardë euro fonde ushtarake për Ukrainën.

Ndërkohë, tensionet u përhapën edhe përtej kufirit ukrainas, pasi kryeministri polak Donald Tusk akuzoi Rusinë për provokim të qëllimshëm kur një raketë lundruese ruse ra rreth 50 kilometra brenda territorit polak, së bashku me dy predha të tjera të paidentifikuara që ranë në fshatrat përreth pa shkaktuar viktima, çka detyroi ngritjen në ajër të avionëve luftarakë polakë dhe suedezë në krahun lindor të NATO-s. Pas sulmeve në Kiev, ku raportohet se u dëmtuan edhe ambasadat e Austrisë dhe Holandës, ministri i Jashtëm francez Jean-Noël Barrot kërkoi një mbledhje urgjente të Këshillit të Sigurimit të OKB-së, duke i quajtur goditjet ruse krime për të cilat Moska do të duhet të japë llogari. /BBC/

 

Continue Reading

lajme

Samiti Britani–BE në Bruksel, pritet marrëveshje për lëvizjen e të rinjve dhe tregtinë

Published

on

By

Andy Burnham do të qëndrojë sot në Bruksel për të marrë pjesë në samitin mes Mbretërisë së Bashkuar dhe Bashkimit Evropian, në një përpjekje për të riformësuar marrëdhëniet e Britanisë me bllokun evropian. Gjatë këtij takimi, i cili pritet të nisë zyrtarisht më vonë gjatë mëngjesit të sotëm me ceremoninë e mirëseardhjes, në tryezë janë edhe marrëveshje të reja në fushën e ushqimit dhe tregtisë.

Një nga pikat kryesore që pritet të miratohet është skema e lëvizshmërisë së të rinjve. Sipas burimeve të BBC-së, kjo marrëveshje do t’u mundësojë 100 mijë të rinjve nga Bashkimi Evropian që të udhëtojnë, punojnë dhe studiojnë në Mbretërinë e Bashkuar çdo vit, ndërsa e njëjta kuotë do të vlejë edhe për të rinjtë britanikë që duan të shkojnë në Evropë. Megjithatë, Downing Street ende nuk ka komentuar mbi detajet e këtij plani.

Këto zhvillime vlerësohen si paketa më e madhe e ndryshimeve në raportet me Brukselin që nga koha e Brexit-it, ndonëse në thelb mbeten një sërë rregullimesh të pjesshme. Siç komenton redaktori politik i BBC-së, Chris Mason, këto hapa ende nuk përbëjnë një rishikim të plotë e rrënjësor të marrëdhënieve mes Mbretërisë së Bashkuar dhe Bashkimit Evropian. /BBC/

 

Continue Reading

lajme

Trump shqyrton rifillimin e bombardimeve kundër Iranit me Izraelin

Published

on

By

Lajm në zhvillim: 

Presidenti amerikan Donald Trump po shqyrton mundësinë e rifillimit të bombardimeve kundër Iranit në bashkëpunim me Izraelin, pas presionit në rritje nga kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu. Sipas raportimeve të The Telegraph, një fushatë e përbashkët ushtarake mund të zgjasë nga katër deri në shtatë ditë, mes tensioneve të shtuara në Lindjen e Mesme.

Ky shqyrtime vjen pas një kthese të mundshme në qëndrimin e Trumpit, i cili javët e fundit kishte dhënë sinjale se nuk mbështeste rifillimin e luftimeve, duke e quajtur konfliktin me Iranin “praktikisht të përfunduar” dhe duke folur për një “fitore shumë të madhe” të SHBA-së. Ai gjithashtu kishte udhëzuar zëvendëspresidentin JD Vance të ndërpriste negociatat me Teheranin për programin bërthamor, pas humbjes së republikanëve në zgjedhjet e mesmandatit dy javë më parë, ku partia humbi kontrollin e Kongresit.

Megjithatë, New York Times dhe Axios raportojnë se Trump po merr parasysh një fushatë të re bombardimesh pas informacioneve të inteligjencës amerikane mbi përparimin e Iranit në rindërtimin e kapaciteteve raketore. Këto zhvillime pasojnë vizitën në Uashington të drejtorit të Mossadit, Roman Goffman, i cili ka bërë presion për rifillimin e operacioneve, ndërsa Izraeli ka paralajmëruar Shtëpinë e Bardhë edhe për përparim të Iranit në programet e armëve kimike dhe biologjike.

Ndërkohë, SHBA-ja mban një prani të madhe ushtarake në rajon, përfshirë dy aeroplanmbajtëse dhe një anije sulmuese amfibe drejt zonës së operacioneve, ka evakuuar një pjesë të personelit jo të domosdoshëm për shkak të rrezikut të kundërpërgjigjes iraniane, dhe ka dërguar në Izrael një tjetër bateri të mbrojtjes ajrore Patriot.

Në Izrael, pas humbjes së shumicës qeverisëse në zgjedhjet e përgjithshme të fundit të tetorit, Netanyahu po u bën thirrje partive opozitare për një qeveri të “unitetit kombëtar” duke përmendur kërcënimin iranian. Raportohet se lideri opozitar Naftali Bennett zhvilloi një takim privat disaorësh me Netanyahun, por sipas burimeve do të shqyrtonte ndarjen e pushtetit vetëm nëse Gadi Eisenkot merrte fillimisht postin e kryeministrit me rotacion.

Paralelisht, në rajon ka pasur shkëmbime të kufizuara sulmesh hakmarrëse pranë Ngushticës së Hormuzit mes SHBA-së dhe Iranit, ndërsa Izraeli nuk ka zhvilluar sulme ajrore që nga prilli, në një kohë kur përshkallëzimi i ri do ta ekspozonte sërish ndaj raketave balistike iraniane.

 

Trump, Xi dhe Putin bien dakord për rritjen e furnizimit me naftë dhe reforma në OKB

Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, presidenti i Kinës, Xi Jinping, dhe presidenti i Rusisë, Vladimir Putin, kanë rënë dakord të rrisin furnizimin global me naftë, sipas një deklarate të përbashkët të publikuar pas takimit të tyre trepalësh të enjten në Kinë.

Në një marrëveshje me katër pika, të cilën mediat shtetërore kineze dhe ruse e kanë quajtur “deklaratë për paqen”, të tre liderët janë zotuar gjithashtu të angazhohen për reformimin e Kombeve të Bashkuara, për bisedime të mëtejshme mbi çarmatimin bërthamor dhe për garantimin e imunitetit për zyrtarët shtetërorë.

Bisedimet u zhvilluan në margjinat e samitit të Bashkëpunimit Ekonomik Azi-Paqësor (APEC) në Shenzhen të Kinës, ku liderët diskutuan edhe për Ukrainën, përhapjen e armëve bërthamore dhe Gadishullin Korean, sipas mediave shtetërore kineze.

Në hapje të takimit, Trumpi deklaroi se liderët po “bënin histori”, ndërsa para seancës trepalëshe zhvilloi edhe takime të ndara me Xi-në dhe Putinin. Sipas Kremlinit, Putini u largua në një “humor të shkëlqyer” nga bisedimet me dyer të mbyllura me presidentin amerikan, ku u trajtua edhe lufta në Ukrainë.

Putini vlerësoi se bisedimet shkuan më mirë se sa pritej, ndërsa Xi e përshkroi takimin si “pozitiv, konstruktiv dhe frytdhënës”.

 

Trump, Xi dhe Putin përfundojnë takimin trepalësh në Shenzhen, në fokus Ukraina dhe armët bërthamore

Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, presidenti i Kinës, Xi Jinping, dhe presidenti i Rusisë, Vladimir Putin, kanë përfunduar të enjten një takim trepalësh në qytetin kinez të Shenzhenit, ku në qendër të diskutimeve ishin lufta në Ukrainë dhe kontrolli i armëve bërthamore.

Takimi i liderëve të tri fuqive më të mëdha bërthamore u zhvillua rreth një tavoline të rrumbullakët në Vilën Kylin, pranë një liqeni dhe të rrethuar nga kodra të pyllëzuara, një ambient me histori të gjatë të mbajtjes së takimeve të ndjeshme diplomatike, ku më herët kanë qëndruar edhe ish-lideri i Koresë së Veriut, Kim Jong-il, babai i Xi-së, Xi Zhongxun, si dhe përfaqësues të Dalai Lamës.

Në hapje të bisedimeve, Trumpi e cilësoi takimin si historik, duke theksuar se paqja nuk arrihet duke refuzuar mundësitë për dialog. Putini, i cili vjen në këtë takim pas dëmtimit të rëndë të një ure kyç që lidh Krimenë me Rusinë gjatë luftës me Ukrainën, deklaroi se tri vendet ndajnë interesa të përbashkëta në zgjidhjen e konflikteve rajonale, duke përfshirë edhe atë në Ukrainë.

Nga ana e tij, Xi, i cili drejtonte takimin, nuk iu referua drejtpërdrejt Ukrainës, por tha se historia tregon se harmoninë mes fuqive të mëdha e sjell paqen, ndërsa përplasjet e tyre sjellin trazira. Sipas agjencisë shtetërore Xinhua, Xi u bëri thirrje dy liderëve të tjerë për ndalimin dhe eliminimin e armëve bërthamore me synim një botë pa to, ndonëse Kina ka vijuar zgjerimin e programit të saj bërthamor, ndërsa shtoi se tri vendet duhet të inkurajojnë zgjidhjen politike dhe diplomatike të konflikteve.

Para seancës së përbashkët, Trumpi pati takime të ndara me Xi-në dhe Putinin, të cilët i quajti miq. Ai deklaroi se ai dhe Xi ndajnë bindjen se qarkullimi i naftës në Ngushticën e Hormuzit, i prekur nga lufta me Iranin, duhet të vazhdojë, megjithëse Xi nuk e përmendi drejtpërdrejt Iranin në deklaratat e tij.

Pavarësisht tonit të lartë diplomatik, mes Uashingtonit, Pekinit dhe Moskës mbeten dallime të thella për Ukrainën, Iranin, armët bërthamore dhe tregtinë, çka ngre pikëpyetje për rezultate afatgjata, ndërkohë që mbajtja e takimit në kuadër të një samiti të Azi-Paqësorit ka nxitur shqetësime te shtetet më të vogla për mundësinë e anashkalimit të interesave të tyre. /BBC/

 

Continue Reading

Lajmet

Trump dhe Putin zhvillojnë takim të ngrohtë në margjinat e samitit APEC në Kinë

Published

on

By

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka zhvilluar një takim dypalësh të ngrohtë me presidentin rus, Vladimir Putin, në Kinë, të mërkurën në mëngjes me kohë të Kosovës, në kuadër të samitit APEC.

Sipas pamjeve dhe përshkrimeve të momentit, liderët u shfaqën të buzëqeshur dhe miqësorë. Para se të hynte në dhomë, Trump pyeti me shaka te dera ndihmësit e tij: “Kush është ky?“, duke qeshur, përpara se t’i drejtohej Putinit. Pasi hynë, të dy shkëmbyen një shtrëngim duarsh, Trump duket se i pëshpëriti diçka në vesh homologut rus, ndërsa Putin i vendosi dorën në bërryl.

Deklaratat para gazetarëve

Duke iu drejtuar shkurtimisht mediave të pranishme, Trump theksoi se mes tij dhe Putinit ka pasur prej kohësh një „marrëdhënie të shkëlqyer“ dhe shprehu optimizëm për rezultatet e bisedimeve:

“Faleminderit shumë. Presim me padurim takimin tonë. Dhe mendoj se shumë gjëra të mrekullueshme mund të dalin nga kjo, ose të paktën të fillojnë, por mendoj se do të dalin nga kjo“.

Batuta e Trumpit te dera rikujtoi një episod të ngjashëm të mëhershëm të presidentit amerikan, i cili në muajin qershor të këtij viti, sapo kishte hyrë në një takim të G7-s, kishte deklaruar me humor: “Unë jam bosi“. /BBC/

Continue Reading

Të kërkuara