Kulturë

Zara, Anthropologie dhe Patowl akuzohen për përvetësim kulturor

Published

on

Meksika ka akuzuar markat Zara, Anthropologie dhe Patowl për përvetësim kulturor, duke pretenduar se kanë përdorur modele dizenjosh të grupeve autoktone në veshjet e tyre, pa ndonjë përfitim për komunitetet.

Ministria e kulturës tha në një deklaratë se u ka kërkuar të tri kompanive një “shpjegim publik se me ç’të drejtë mund të privatizojnë pronën kolektive”. Ministria tha se kompanitë janë frymëzuar nga modelet e krijuara në shtetin jug-perëndimor të Oaxaca dhe bëri thirrje që përfitimet t’u jepen komuniteteve.

Zara, e cila është në pronësi të shitësit më të madh të veshjeve në botë, Inditex, akuzohet për përdorimin e një dizenjoje të veçantë për komunitetin vendas Mixteca të San Juan Colorado në një fustan në ngjyrë mente me qëndisje të gjelbër.Zara, Anthropologie dhe Patowl akuzohen për përvetësim kulturorZARA – PATOWL – ANTHROPOLOGIE

Ministria e kulturës pretendon se modeli “pasqyron simbolet e hershme që lidhen me mjedisin, historinë dhe botëkuptimin e komunitetit” dhe ishte i ngjashëm me veshjet tradicionale, pjesë e identitetit të grave dhe u duheshin zanatçinjve vendas të paktën një muaj për t’i bërë .

Inditex tha në një deklaratë dërguar Reuters: “Dizajni në fjalë në asnjë mënyrë nuk ishte huazuar ose ndikuar nga artizanët e Meksikës.”

Zara, Anthropologie dhe Patowl akuzohen për përvetësim kulturor
Ministria pretendon gjithashtu që Anthropologie, në pronësi të URBN, ka kopjuar një model qëndisjeje të zhvilluar nga komuniteti Mixe në Santa Maria Tlahuitoltepec në prodhimin e pantallonave të shkurtra, të zbukuruara me qëndisje vjollce dhe mente. Modelet e pretenduara të kopjuara në këtë qëndisje “janë një manifestim i identitetit, historisë dhe marrëdhënies me mjedisin”, tha ministria.

Zara, Anthropologie dhe Patowl akuzohen për përvetësim kulturor
Sipas Ministrisë së Kulturës, Patowl ka kopjuar një model nga komuniteti Zapotec në San Antonino Castillo Velasco për bluzat me lule, të cilat janë zbukuruar me dantella dhe qëndisje.

Zara, Anthropologie dhe Patowl akuzohen për përvetësim kulturor
Kjo çështje është e një rëndësie të madhe në Meksikë, ku për vite me radhë, marka perëndimore kanë kopjuar modelet e komuniteteve autoktone, duke i shituar ato si “boho chic”, pa dhënë asnjë ndihmë për komunitetet lokale, përgjithësisht të varfëra.Zara, Anthropologie dhe Patowl akuzohen për përvetësim kulturorFËMIJË NË OAXACA

Ministrja e Kulturës, Alejandra Frausto, publikoi një deklaratë vjeshtën e kaluar duke thënë se Meksika nuk do të tolerojë më përvetësimin kulturor të modeleve lokale.

Burimet: Reuters, Guardian, Women’s Wear Daily

Continue Reading

Vendi

Prishtina pas luftës në qendër të dramës që shfaqet në festivalin ndërkombëtar në Graz

Published

on

Shfaqja “Prishtina: Vrasja e paralajmëruar e një ëndrre”, produksion i Qendrës Multimedia, do të prezantohet më 28 maj 2026 në kuadër të “Dramatiker:innenfestival”, që mbahet në Graz të Austrisë nga 26 deri më 31 maj.

Drama me tekst të Jeton Nezirajt dhe regji të Blerta Nezirajt sjell në qendër transformimin urban të Prishtinës pas luftës, duke u fokusuar në figurën e arkitektit Rexhep Luci dhe ndryshimet e thella në hapësirën e qytetit.

Përmes një qasjeje bashkëkohore teatrore, shfaqja trajton çështje si planifikimi urban, arkitektura dhe trashëgimia kulturore, si dhe ndikimin e ndërtimeve pa kontroll në jetën e përditshme të qytetarëve.

“Prishtina…” është pjesë e programit ndërkombëtar të festivalit dhe është shfaqur me sukses në Kosovë dhe jashtë saj, duke u vlerësuar edhe nga kritika ndërkombëtare për qasjen e saj reflektuese mbi qytetin dhe kujtesën urbane.

Continue Reading

Vendi

Eliza Dushku nderohet me titullin “Doktor Honoris Causa”

Published

on

Aktorja me origjinë shqiptare Eliza Dushku është nderuar me titullin “Doktor Honoris Causa” nga Lesley University gjatë ceremonisë së diplomimit 2026, për kontributin e saj në art, shëndetin mendor dhe mbështetjen për veteranët.

E njohur për rolet në filmat “Bring It On” dhe “Wrong Turn”, Dushku ka orientuar vitet e fundit angazhimin e saj drejt ndërgjegjësimit për traumën dhe shëndetin mendor, duke mbështetur terapi inovative për trajtimin e PTSD-së.

Ajo është gjithashtu producente ekzekutive e dokumentarit “In Waves and War”, që trajton traumën, luftën dhe procesin e shërimit. Nderimi vlerëson transformimin e saj nga yll i Hollywood-it në një zë të rëndësishëm të aktivizmit social dhe shëndetit mendor.

Continue Reading

Aktualitet

Ditët e Artit dhe Dizajnit në UBT sjellin kulturën dhe modernitetin japonez

Published

on

By

Në kuadër të aktiviteteve të Ditëve të Artit dhe Dizajnit, Fakulteti i Artit dhe Dizajnit në UBT do të organizojë një aktivitet të veçantë kulturor dhe akademik në bashkëpunim me Ambasadën e Japonisë në Kosovë dhe Asociacionin e Miqësisë Kosovaro-Japoneze.

Aktiviteti do të mbahet më 26 maj 2026, duke filluar nga ora 11:00, në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së në Lipjan, dhe do të sjellë diskutime, prezantime dhe ligjërata që ndërlidhin kulturën, artin dhe zhvillimet moderne të Japonisë.

Ngjarja do të hapet me fjalën përshëndetëse të dekanes së Fakultetit të Artit dhe Dizajnit, Prof. Dr. Ariana Gjoni, ndërsa më pas pjesëmarrësit do t’i drejtohen me fjalë rasti Prof. Afërdita Statovci dhe përfaqësuesja e Asociacionit të Miqësisë Kosovaro-Japoneze, znj. Luljeta Arifi.

Pjesë qendrore e aktivitetit do të jetë ligjërata me temën “Japonia në Ditët Moderne”, e cila do të mbahet nga z. Hiroyasu Tanigaki nga Ambasada e Japonisë në Kosovë, duke ofruar një pasqyrë mbi zhvillimin, kulturën dhe ndikimin modern të Japonisë në botë.

Ky aktivitet synon të forcojë bashkëpunimin kulturor dhe akademik ndërmjet Kosovës dhe Japonisë, si dhe të krijojë hapësira frymëzuese për studentët dhe pjesëmarrësit në kuadër të Ditëve të Artit dhe Dizajnit në UBT.

Continue Reading

Lajmet

Artistë dhe profesorë nga Evropa bëhen pjesë e webinarit ndërkombëtar të organizuar nga UBT

Published

on

By

“Design, Memory and Identity in Contemporary Culture” – webinar ndërkombëtar që sjell në fokus dialogun mes dizajnit, kujtesës dhe identitetit kulturor.

Më 25 maj 2026, duke filluar nga ora 11:30, do të mbahet online webinari ndërkombëtar me temën “Design, Memory and Identity in Contemporary Culture”, një aktivitet akademik dhe artistik që synon të hapë diskutime të rëndësishme mbi raportin ndërmjet dizajnit, kujtesës kolektive dhe identitetit në kulturën bashkëkohore.

Ky webinar do të bashkojë artistë, dizajnerë, ligjërues dhe profesionistë të njohur ndërkombëtarisht, të cilët përmes perspektivave të ndryshme krijuese dhe akademike do të trajtojnë mënyrën se si dizajni ndikon në formësimin e identiteteve kulturore dhe ruajtjen e kujtesës në shoqërinë moderne.

Në panelin e folësve do të marrin pjesë emra të njohur nga fusha e artit, modës dhe dizajnit:

  • Elisa Poli, një nga profesionistet e njohura në edukimin e dizajnit në Itali;
  • Phlox Van Oppen, e cila njihet për qasjen inovative në tekstil dhe art bashkëkohor;
  • Tiina Burton, me përvojë të gjerë në modën digjitale dhe artin vizual;
  • Dukagjin Muhaxheri, si dhe Dardan Luta, të cilët do të sjellin perspektivën lokale dhe rajonale mbi artin, identitetin dhe kulturën bashkëkohore.

Organizatorja e webinarit, Cennet Lika, ka theksuar rëndësinë e krijimit të hapësirave ndërdisiplinore ku arti, dizajni dhe kultura ndërthuren për të reflektuar mbi sfidat dhe transformimet e kohës moderne.

Përmes diskutimeve dhe prezantimeve të ndryshme, pjesëmarrësit do të kenë mundësinë të eksplorojnë tema që lidhen me kujtesën kulturore, identitetin vizual, modën digjitale, artin bashkëkohor dhe ndikimin e teknologjisë në proceset kreative.

Webinari do të zhvillohet online përmes platformës Microsoft Teams dhe është i hapur për studentë, artistë, profesionistë të dizajnit, studiues dhe të gjithë të interesuarit për kulturën dhe artin bashkëkohor.

Continue Reading

Të kërkuara