Në vitin 1999, një krevat i çrregullt me çarçafë të njollosur, prezervativë, kanaçe birre dhe sende personale shkaktoi një nga debatet më të mëdha në botën e artit britanik. Vepra My Bed e artistes britanike Tracey Emin tronditi publikun kur u nominua për çmimin prestigjioz Turner Prize dhe u ekspozua në Tate Britain.

Instalacioni rikrijonte periudhën e errët emocionale të artistes pas një ndarjeje, duke ekspozuar pa filtra fragmente intime të jetës së saj. Në atë kohë, reagimet ishin të ashpra: disa e quajtën provokim të tepruar, të tjerë e panë si një akt të guximshëm që sfidonte normat mbi artin dhe moralin.

Sot, më shumë se dy dekada më vonë, “My Bed” konsiderohet një nga veprat më ikonike të artit bashkëkohor britanik. Ajo është pjesë e ekspozitës retrospektive A Second Life në Tate Modern, duke rikthyer në vëmendje rrugëtimin e gjatë të Emin – nga artistja rebele e viteve ’90 në një figurë të nderuar të artit britanik.

Vepra, që dikur shkaktoi zemërim dhe polemika, sot shihet me më shumë ndjeshmëri. Kritikët theksojnë se tronditja e dikurshme është zbehur, por forca emocionale dhe sinqeriteti mbeten po aq të fuqishme. Madje, instalacioni u shit në ankand për miliona paund dhe studiohet në shkollat britanike si shembull i artit autobiografik.

Vetë Emin ka deklaruar se sot publiku nuk reagon më me tronditje, por me empati. “Krevati ka jetën e vet tashmë,” është shprehur ajo, duke nënvizuar se vepra ka kaluar përtej autores dhe është shndërruar në simbol të një epoke.

Nga skandal në ikonë – historia e “My Bed” dëshmon se arti që dikur provokon, me kohën mund të fitojë status legjendar.

Në thellësitë e shpellës Skarişoara, një nga shpellat më të mëdha të akullit në Rumani, e ruajtur nën një shtresë akulli 5,000-vjeçare, shkencëtarët zbuluan një lloj të bakterit Psychrobacter SC65A.3, rezistent ndaj antibiotikëve modernë.

Bakteret mund të mbijetojnë për mijëra vjet në kushte ekstreme: nën shtresa të lashta akulli, nën det ose në liqene akullnajore.

Hulumtuesit rumunë kanë zbuluar tani se llojet SC65A.3 të bakterit Psychrobacter janë përshtatur në kushtet e ftohta dhe rezistente ndaj 10 antibiotikëve modernë nga tetë klasa të ndryshme.

“Lloji bakterial Psychrobacter SC65A.3, i izoluar nga Shpella e Akullit Skarişoara, pavarësisht origjinës së tij të lashtë, tregon rezistencë ndaj disa antibiotikëve modernë dhe mbart mbi 100 gjene të lidhura me rezistencën”, tha Kristina Purcarea, autore e studimit dhe shkencëtare në Institutin e Biologjisë të Akademisë Rumune të Bukureshtit.

Blloku i akullit në shpellë është 100,000 metra kub dhe është rreth 13,000 vjeç, duke e bërë atë bllokun më të madh dhe më të vjetër nëntokësor të akullit.

Ekipi i kërkimit shpoi një bërthamë akulli 25 metra të gjatë nga një pjesë e shpellës e njohur si Salla e Madhe. Duke analizuar fragmente akulli nga ajo pjesë, ata izoluan lloje të ndryshme bakteriale dhe renditën gjenomet e tyre për të përcaktuar se cilat gjene u mundësojnë llojeve të mbijetojnë në temperatura të ulëta dhe cilat japin rezistencë antimikrobike, raporton Euronews.

Purkarea shtoi se antibiotikët ndaj të cilëve ata gjetën rezistencë përdoren gjerësisht në terapitë orale dhe të injektueshme për të trajtuar infeksione më serioze bakteriale në praktikën klinike, të tilla si tuberkulozi, koliti dhe infeksionet e traktit urinar.

Studimet e mëparshme kanë analizuar lloje të tjera të baktereve Psychrobacter, kryesisht për potencialin e tyre bioteknologjik, por profilet e rezistencës ndaj antibiotikëve të këtyre baktereve janë kryesisht të panjohura, tha studimi.

“Studimi i mikrobeve si Psychrobacter SC65A.3, i marrë nga depozitat e akullit mijëvjeçarë në shpella, zbulon se si rezistenca ndaj antibiotikëve zhvillohej natyrshëm në mjedis shumë kohë përpara se të përdoreshin antibiotikët modernë”, tha Purkarea.

Edhe pse rezistenca antimikrobike është një fenomen natyror, ajo përshpejtohet nga përdorimi kronik i antibiotikëve, i cili inkurajon diversifikimin dhe përhapjen e gjeneve të rezistencës ndaj antibiotikëve, vunë në dukje studiuesit.

“Nëse shkrirja e akullit i çliron këto mikrobe, këto gjene mund të përhapen në bakteret moderne, duke e përkeqësuar më tej sfidën globale të rezistencës ndaj antibiotikëve. Nga ana tjetër, ato prodhojnë enzima unike dhe komponime antimikrobike që mund të frymëzojnë antibiotikë të rinj, enzima industriale dhe inovacione të tjera bioteknologjike”, tha Purkarea.

Rezultatet, të botuara në revistën Frontiers in Microbiology, zbuluan se, duke pasur parasysh se 20 për qind e sipërfaqes së Tokës përbëhet nga habitate të ngrira dhe se temperaturat e ulëta karakterizojnë pjesën më të madhe të biosferës, të kuptuarit e mikrobeve të adaptuara ndaj të ftohtit po bëhet gjithnjë e më e rëndësishme për shkak të ndryshimit të shpejtë të klimës.

Një shqetësim në rritje

Rezistenca antimikrobike (AMR) shkakton miliona vdekje në mbarë botën çdo vit. Në Evropë, vlerësohet se është shkaku i më shumë se 35,000 vdekjeve në vit, dhe ky numër pritet të rritet në vitet e ardhshme.

Disa faktorë kanë krijuar “mjedisin e përsosur” për rezistencën antimikrobike në të gjithë rajonin, tha Qendra Evropiane për Parandalimin dhe Kontrollin e Sëmundjeve (ECDC) vitin e kaluar.

Popullsia në plakje e Evropës i bën njerëzit më të ndjeshëm ndaj infeksioneve, patogjenët rezistentë ndaj ilaçeve po përhapen, mjekët dhe pacientët po përdorin shumë antibiotikë, dhe ka boshllëqe serioze në përpjekjet për parandalimin dhe kontrollin e infeksioneve.

Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH), një në gjashtë infeksione bakteriale në botë sot është rezistente ndaj trajtimeve standarde.

/Forbes/

Gjatë historisë, shumë shtete kanë zhvendosur kryeqytetin e tyre për arsye politike, strategjike ose zhvillimore. Shpesh kjo është bërë për të krijuar një qendër më të përshtatshme administrative, për të balancuar rajonet e vendit ose për të simbolizuar një fillim të ri në historinë kombëtare.

Ja disa vende që kanë zhvendosur kryeqytetet e tyre gjatë historisë:

Rusia: St Petersburg |= Moskë

Japonia: Kyoto = Tokyo

Nigeria: Lagos = Abuja

India: Kalkuta = Nju Delhi

Norvegjia: Bergen = Oslo

Gjermania: Bon = Berlin

Irani: Isfahan = Tehrran

Turqia: Stamboll = Ankara

SHBA: Filadelfi = Uashington, D.C.

Australia: Melburn = Kanberra

Myanmar: Yangon = Naypyidaw

Pakistani: Karaçi = Islamabad

Brazili: Rio de Janeiro = Brasília

Kazakistani: Almaty = Astana

Tanzania: Dar es Salaam = Dodoma

Bregu i Fildishtë: Abidjan = Yamoussoukro

Mali i Zi: Cetinje = Podgoricë

Ganë: Cape Coast = Akra

Filipine: Quezon City = Manila