NATO ka publikuar deklaratën përfundimtare të Samitit të mbajtur në Ankara, në të cilën liderët e vendeve anëtare riafirmojnë angazhimin e tyre për mbrojtjen kolektive, forcimin e Aleancës dhe mbështetjen afatgjatë për Ukrainën.

Në komunikatë, krerët e shteteve dhe qeverive ritheksuan përkushtimin ndaj Nenit 5 të Traktatit të Uashingtonit, duke përsëritur se “një sulm ndaj njërit është sulm ndaj të gjithëve”.

Rusia përshkruhet si “kërcënimi afatgjatë” për sigurinë dhe stabilitetin euroatlantik, ndërsa liderët theksuan se Aleanca do të vazhdojë të forcojë aftësitë e saj mbrojtëse përballë sfidave të sigurisë dhe kërcënimit të terrorizmit.

Në deklaratë thuhet se gjatë vitit 2025, aleatët evropianë dhe Kanadaja kanë rritur investimet në mbrojtje me më shumë se 139 miliardë dollarë, ndërsa në Samitin e Ankarasë u shpallën mbi 50 miliardë dollarë prokurime të reja ushtarake dhe angazhime për zgjerimin e kapaciteteve të industrisë së mbrojtjes.

Liderët theksuan gjithashtu synimin për të ndërtuar “një Evropë më të fortë brenda një NATO-je më të fortë”, duke investuar në kapacitete moderne, përfshirë mbrojtjen ajrore dhe raketore, sistemet pa ekuipazh, teknologjitë e avancuara, si dhe aftësitë në hapësirë dhe fushën kibernetike.

Një pjesë e rëndësishme e deklaratës i kushtohet Ukrainës. NATO thekson se Kievi kontribuon në sigurinë transatlantike dhe se aleatët mbeten të bashkuar në mbështetjen për mbrojtjen e lirisë, sovranitetit dhe integritetit territorial të saj.

Për vitin 2026, vendet anëtare janë zotuar të ofrojnë 70 miliardë euro ndihmë ushtarake, pajisje dhe trajnim për Ukrainën, ndërsa kanë konfirmuar se mbështetja do të vazhdojë në të paktën të njëjtin nivel edhe gjatë vitit 2027.

Në deklaratën përfundimtare, NATO trajton edhe sfidat më të gjera të sigurisë globale, duke ritheksuar se Irani nuk duhet të zotërojë armë bërthamore dhe duke i bërë thirrje Teheranit të respektojë plotësisht lirinë e lundrimit në Ngushticën e Hormuzit./A.K/

Presidenti turk, Recep Tayyip Erdogan, ka deklaruar të mërkurën në hapjen e Samitit të liderëve të NATO-s në Ankara se vendet aleate duhet t’i heqin menjëherë kufizimet e ndërsjella në industrinë e mbrojtjes. Erdogan këmbënguli që Ankaraja zyrtare të përfshihet në nismat mbrojtëse evropiane, duke theksuar se pengesat e tilla dëmtojnë unitetin e aleancës. Turqia, e cila ka ushtrinë e dytë më të madhe në NATO, tashmë është shndërruar në një zhvilluese dhe eksportuese të fuqishme të armatimit.

Ky qëndrim vjen një ditë pasi Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, gjatë një takimi krah Erdoganit, bëri të ditur se do t’i hiqte sanksionet ndaj Turqisë dhe se do të merrte një vendim për shitjen e mundshme të avionëve luftarakë F-35. Kjo lëvizje shënon një kthesë të rëndësishme në bashkëpunimin ushtarak mes Uashingtonit dhe Ankarasë.

Në fjalën e tij, Erdogan shtoi se Turqia është në rrugën e duhur për të arritur objektivin e shpenzimeve të mbrojtjes prej 5% të BPV-së deri në vitin 2030. Për më tepër, ai njoftoi se vendi ka ndarë një buxhet shtesë prej 24 miliardë dollarësh për projektin e mbrojtjes ajrore “Kupola e Çelikut”, i cili do të shërbejë për të forcuar sistemin e mbrojtjes ajrore dhe raketore të të gjithë bllokut të NATO-s. /E.A/

Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka deklaruar se memorandumi i mirëkuptimit që çoi në armëpushimin mes SHBA-së dhe Iranit “ka marrë fund”, pas sulmeve të ndërsjella të kryera nga të dyja palët gjatë orëve të fundit.

Duke folur nga Samiti i NATO-s në Turqi, Trump tha se nuk dëshiron më të merret me Iranin, ndërsa përdori gjuhë të ashpër ndaj udhëheqjes iraniane.

“Me aq sa jam në dijeni, është thjesht humbje kohe të merremi me ta. Janë gënjeshtarë… Ka diçka që nuk shkon me ta. Janë të çuditshëm. Me sa kam informata unë, ka marrë fund”, u shpreh Trump.

Ai i cilësoi gjithashtu iranianët si “të sëmurë dhe të dhunshëm”, duke rritur më tej tensionet në deklaratat mes dy vendeve.

Ndërkohë, SHBA-ja dhe Irani kanë këmbyer sulme gjatë orëve të fundit në zonën e Ngushticës së Hormuzit dhe pranë bazave amerikane në Lindjen e Mesme, pavarësisht armëpushimit të arritur disa javë më parë, i cili synonte të hapte rrugën drejt një marrëveshjeje përfundimtare të paqes./A.K/

Dymbëdhjetë shtete anëtare të NATO-s pritet të investojnë më shumë se 50 miliardë dollarë gjatë dhjetë viteve të ardhshme në zhvillimin e raketave me rreze të gjatë, në kuadër të përpjekjeve për të forcuar mbrojtjen e Evropës.

Projekti, i njohur si “Goditja e Thellë Precize” (Precision Deep Strike), pritet të diskutohet gjatë së mërkurës në samitin e NATO-s që po mbahet në Ankara.

I konsideruar si një nga projektet më të rëndësishme të aleancës për forcimin e kapaciteteve mbrojtëse, sistemi parashikon përdorimin e armëve me aftësi për të goditur objektiva deri në 300 kilometra larg.

Kryeministri në largim i Mbretërisë së Bashkuar, Keir Starmer, ka deklaruar se kjo iniciativë “do t’i ndihmojë evropianët të garantojnë sigurinë e NATO-s edhe për shumë vite”.

Megjithatë, projekti nuk pritet të përfundojë para vitit 2030.

Në qershor, Sekretari amerikan i Mbrojtjes, Pete Hegseth, njoftoi se Shtetet e Bashkuara do të rishikojnë praninë e forcave të tyre ushtarake në Evropë.

Ndërkaq, presidenti amerikan Donald Trump ka përsëritur vazhdimisht kërkesën që vendet anëtare të NATO-s të rrisin shpenzimet për mbrojtje dhe siguri në 5 për qind të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB) deri në vitin 2035./A.K/