Pothuajse gjashtë muaj pasi Presidenti i ShBA-së, Donald Trump, premtoi një fitore të shpejtë ndaj Iranit, konflikti duket se ka ngecur, ndërsa perspektivat për një fitore ushtarake ose një marrëveshje të negociuar po zbehen gjithnjë e më shumë.

Për të thyer këtë ngërç, Trump ka zotuar një “D-Day ekonomik”, sipas të cilit çdo shtet që bën biznes me Iranin do të përballet me pasoja “të jashtëzakonshme” ekonomike.

Megjithatë, Irani është përballur me sanksione prej kohësh dhe deri më tani ka treguar gatishmëri për të duruar vështirësitë, si dhe aftësi për t’iu përshtatur presionit të natyrës ekonomik e ushtarak ndërsa konflikti po zgjatet.

Pyetja kryesore për ShBA-në mbetet: a do të funksionojnë sanksionet e mëtejshme aty ku strategjitë e tjera kanë dështuar?

Mekanizmat e saktë të fushatës së re të presionit ekonomik të ShBA-së mbeten të paqartë, me Sekretarin e Departamentit të Thesarit të ShBA-së, Scott Bessent, i cili ka premtuar t’i zbulojë ato gjatë një konference për shtyp më 24 gusht.

Por në një intervistë për rrjetin televiziv CNBC, Bessent bëri të qartë se ShBA-ja ishte e gatshme të merrte masa kundër çdo shteti — mik apo armik — që sipas saj po i ofron një linjë shpëtimi Iranit.

“Jeni me ne ose kundër nesh,” tha ai. “Nëse këmbëngulni të bëni biznes me [Iranin], qoftë duke transferuar para, duke blerë naftën e tyre apo duke kryer transferime detare, atëherë Departamenti i Thesarit dhe qeveria e ShBA-së do të përdorin të gjithë fuqinë dhe forcën e tyre për të zbatuar masat kundër jush.”

Zëvendëspresidenti JD Vance i ka përshkruar sanksionet si një “fazë të re” të konfliktit, në të cilën presioni ekonomik është mjeti “më efektiv” në dispozicion të ShBA-së.

“Ata do të përpiqen të ushtrojnë presion ekonomik mbi ne, por ajo që ka qenë e vërtetë gjatë javëve të fundit është se ata kanë ndier shumë më tepër presion se ne”, tha Vance gjatë emisionit të Clay Travis dhe Buck Sexton. “Ne do ta vazhdojmë këtë sepse mendojmë se kjo është mënyra më e mirë për të arritur objektivin përfundimtar”.

Irani është përballur me sanksione të konsiderueshme nga ShBA-ja pothuajse që nga fillimi i Republikës Islamike në vitin 1979.

Fushata e presionit ekonomik u intensifikua pasi administrata e parë e Trump u tërhoq nga Plani i Përbashkët Gjithëpërfshirës i Action (JCPOA) — një pakt i vitit 2015 mes fuqive botërore dhe Iranit për të kufizuar programin e tij bërthamor.

Dhe në konfliktin aktual, qeveria e ShBA-së ka njoftuar tashmë Operacionin “Tërbimi Ekonomik”, një fushatë ekonomike dy-drejtimëshe që kombinon sanksionet e koordinuara nga Departamenti i Thesarit i ShBA-së kundër rrjedhave financiare të regjimit dhe një bllokadë detare kundër porteve iraniane.

Imran Bayoumi, ekspert i gjeostrategjisë në Këshillin Atlantik (Atlantic Council) në Uashington dhe ish-këshilltar politikash për Departamentin e Mbrojtjes të ShBA-së, tha për BBC se njoftimi i fundit ka të ngjarë të jetë rezultat i frustrimit në rritje se opsionet e tjera nuk kanë dhënë rezultatet që kërkon Trump.

“Kjo është vërtet një pranim se ShBA-ja është pothuajse e bllokuar në këtë luftë”, tha ai. “Është një tjetër përpjekje për presion ekonomik.”

“Kjo është thjesht një mjet tjetër që po përdor ShBA-ja,” shtoi Bayoumi . “Ne nuk kemi parë një strategji të qartë të përcaktuar nga administrata me mjete ushtarake apo ekonomike. Pyetja se çfarë po përpiqet të arrijë ShBA-ja mbetet ende pa përgjigje”. /BBC/

Të paktën 15 persona kanë mbetur të vrarë nga sulmet më të fundit ruse që shënjestruan kryeqytetin ukrainas, deklaroi kryetari i bashkisë së Kievit, ndërsa Ukraina po vazhdon të përballet me mungesë të raketave të mbrojtjes ajrore.

Ndërtesa banimi dhe magazina u goditën në të gjithë qytetin gjatë natës, bëri të ditur Shërbimi Shtetëror i Emergjencave të Ukrainës, ndërsa u dëmtuan gjithashtu një spital fëmijësh dhe një shkollë.

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky tha se viktimat erdhën si pasojë e mungesës së raketave të mbrojtjes ajrore, për furnizimin e të cilave Kievi varet nga aleatët perëndimorë.

Duke folur për BBC News pranë një blloku të shkatërruar banesash në Kiev, kryebashkiaku Vitali Klitschko u shpreh se Ukraina ka nevojë për “municione, sisteme kundëraketë — ne kemi nevojë për mbështetje nga partnerët tanë”.

Klitschko ndodhej në lagjen Solomianskyi për të vlerësuar dëmet. Rreth tij, punonjësit e emergjencave vazhdonin kërkimet nëpër gërmadha, ndërsa banorët qëndronin jashtë shtëpive të tyre të shkatërruara.

Midis tyre ishte edhe Valeria Bondaruk, e cila u zhvendos në Kiev pasi shtëpia e saj në jug të Ukrainës u bombardua, duke besuar se do të ishte më sigurt për të dhe të bijën.

Tani ajo është detyruar të largohet nga shtëpia për herë të dytë gjatë kësaj meje.

Një copë xhami e ngulur në murin e dhomës së saj të gjumit shërbente si dëshmi se sa afër ishte rreziku. Ajo u fsheh në korridor gjatë natës, pasi nuk kanë ndonjë strehimore kundër bombardimeve. /BBC/

Shtetet e Bashkuara të Amerikës kanë ritheksuar thirrjen ndaj udhëheqësve politikë të Kosovës që të bashkëpunojnë për formimin e institucioneve, në përputhje me Kushtetutën dhe vendimet e Gjykatës Kushtetuese.

Në një përgjigje për Radion Evropa e Lirë, një zëdhënës i Departamentit amerikan të Shtetit ka thënë se udhëheqësit politikë duhet të punojnë së bashku për tejkalimin e ngërçit institucional.

“Ky ngërç i vazhdueshëm politik po rezulton në mundësi të humbura për Kosovën. Është koha që udhëheqësit t’i japin përparësi progresit dhe stabilitetit, në të mirë të të gjithë qytetarëve”, tha zëdhënësi.

Kjo është thirrja e dytë e ngjashme e bërë nga pala amerikane brenda pak kohësh, pasi kërkesë të ngjashme për bashkëpunim kishte shprehur edhe Ambasada e Shteteve të Bashkuara në Prishtinë më 12 gusht.

Thirrja e re amerikane vjen në kohën kur Kuvendi i Kosovës ende nuk është konstituuar pas zgjedhjeve të 7 qershorit.

Seanca konstituive e legjislaturës së re nisi më 6 gusht. Deputetët bënë betimin, por procesi nuk kaloi në fazën e zgjedhjes së kryetarit të Kuvendit.

Albin Kurti, në cilësinë e kreut të Lëvizjes Vetëvendosje, kërkoi kohë shtesë për konsultime me partitë, duke thënë se ende nuk kishte marrëveshje për formimin e institucioneve. Seanca u ndërpre dhe u caktua të vazhdonte më 8 gusht.

Vala e sulmeve masive ruse me raketa gjatë natës së të enjtes ka lënë të paktën tetë të vdekur dhe 33 të plagosur në Kiev dhe në rajonin përreth. Sipas Shërbimit Shtetëror të Emergjencave të Ukrainës (DSNS), goditjet kanë dëmtuar pallate banimi, magazina, një spital pediatrik dhe një shkollë. Ekipet e shpëtimit po punojnë me urgjencë për të nxjerrë njerëzit e bllokuar nën rrënoja, nga ku deri tani janë shpëtuar dy të mbijetuar.

Ndërkohë, alarmi ajror është zgjeruar edhe te fqinjët e Ukrainës. Ministria e Mbrojtjes e Rumanisë njoftoi se në orët e para të së enjtes “një dron hyri në hapësirën ajrore kombëtare rumune, afërsisht 13 kilometra në lindje të qytetit Galați”. Droni është rrëzuar në “një zonë të pabanuar”, duke shkaktuar një zjarr të vogël që u shua menjëherë. Ministria shtoi se “nuk u raportuan viktima apo dëme materiale”. Paralelisht, ushtria polake aktivizoi “operacione mbrojtëse ajrore” për të siguruar kufirin e saj me Ukrainën.

Në kryeqytetin ukrainas, banorët u strehuan nën tokë gjatë rënies së sirenave. Kryetari i bashkisë së Kievit, Vitaly Klitschko, bëri me dije se sulmet dëmtuan një spital pediatrik, thyen dritare, dogjën automjete pranë tij dhe dëmtuan një institucion arsimor, përveç goditjes së një qendre industriale në distriktin Solomyanskyi. Po ashtu, një sulm në distriktin Brovary i mori jetën një burri dhe plagosi një tjetër, siç njoftoi guvernatori rajonal Tymur Tkachenko. /BBC/