Botë

Trump shpall tarifë prej 25 për qind për shtetet që tregtojnë me Iranin

Published

on

Presidenti amerikan, Donald Trump, ka thënë se çdo vend që bën biznes me Iranin do të përballet me një normë tarife prej 25 për qind për çdo tregti me SHBA-në, ndërsa Uashingtoni po shqyrton një përgjigje ndaj situatës në Iran, ku po zhvillohen protestat më të mëdha antiqeveritare të viteve të fundit.

Me efekt të menjëhershëm, çdo vend që bën biznes me Republikën Islamike të Iranit do të paguajë një tarifë prej 25 për qind për çdo dhe të gjithë biznesin që kryhet me Shtetet e Bashkuara të Amerikës”, tha Trump në një postim në Truth Social.

Tarifat paguhen nga importuesit amerikanë të mallrave nga ato vende. Irani, anëtar i grupit të vendeve prodhuese të naftës OPEC, është sanksionuar rëndë nga Uashingtoni prej vitesh.

Ai eksporton pjesën më të madhe të naftës së tij në Kinë, ndërsa Turqia, Iraku, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe India janë ndër partnerët e tjerë kryesorë tregtarë.

Ky urdhër është përfundimtar dhe përfundues”, tha Trump pa dhënë ndonjë detaj të mëtejshëm.

Ende nuk është publikuar dokumentacion zyrtar nga Shtëpia e Bardhë për këtë politikë në faqen e saj të internetit, as informacion mbi autoritetin ligjor që Trump do të përdorte për të vendosur tarifat, apo nëse ato do të synonin të gjithë partnerët tregtarë të Iranit. Shtëpia e Bardhë nuk iu përgjigj një kërkese për koment nga agjencia Reuters.

Ambasada kineze në Uashington kritikoi qasjen e Trumpit, duke thënë se Kina do të marrë “të gjitha masat e nevojshme” për të mbrojtur interesat e saj dhe kundërshtoi “çdo sanksion të paligjshëm unilateral dhe juridiksion me shtrirje të gjatë”.

“Qëndrimi i Kinës kundër vendosjes pa dallim të tarifave është i qëndrueshëm dhe i qartë. Luftërat tarifore dhe luftërat tregtare nuk kanë fitues, dhe detyrimi dhe presioni nuk mund të zgjidhin problemet”, tha një zëdhënës i ambasadës kineze në Uashington në X.

Japonia dhe Koreja e Jugut, të cilat ranë dakord për marrëveshje tregtare me SHBA-në vitin e kaluar, thanë të martën se po monitorojnë nga afër zhvillimet.

“Ne … planifikojmë të marrim çdo masë të nevojshme sapo veprimet konkrete të qeverisë së SHBA-së të bëhen të qarta”, tha ministria e tregtisë e Koresë së Jugut në një deklaratë.

Zëvendësshefi i Sekretariatit të Kabinetit të Japonisë, Masanao Ozaki, u tha gazetarëve se Tokio do të “shqyrtojë me kujdes përmbajtjen konkrete të çdo mase sapo ato të bëhen të qarta, si edhe ndikimin e tyre të mundshëm mbi Japoninë, dhe do të reagojë në mënyrë të përshtatshme”.

Irani, i cili pati një luftë 12-ditore me aleatin e SHBA-së, Izraelin, vitin e kaluar dhe objektet bërthamore të të cilit u bombarduan nga ushtria amerikane në qershor, po përjeton demonstratat më të mëdha antiqeveritare të viteve të fundit.

Trump ka thënë se SHBA-ja mund të takohet me zyrtarë iranianë dhe se ai ka qenë në kontakt me opozitën iraniane, ndërsa ushtron presion mbi udhëheqësit e vendit, duke përfshirë edhe kërcënime për veprime ushtarake.

Teherani tha të hënën se po i mban të hapura kanalet e komunikimit me Uashingtonin, ndërsa Trump po shqyrtonte se si të përgjigjej ndaj situatës në Iran, e cila ka qenë një nga testet më të rënda për sundimin klerikal në vend që nga Revolucioni Islamik i vitit 1979.

Demonstratat evoluan nga ankesa për vështirësi të rënda ekonomike në thirrje sfiduese për rrëzimin e establishmentit klerikal thellësisht të rrënjosur. Grupi për të drejtat e njeriut me bazë në SHBA, HRANA, tha se kishte verifikuar vdekjen e 599 personave – 510 protestues dhe 89 pjesëtarë të forcave të sigurisë – që nga fillimi i protestave më 28 dhjetor.

Ndërsa sulmet ajrore ishin një nga shumë alternativat e hapura për Trump, “diplomacia është gjithmonë opsioni i parë për presidentin”, tha të hënën sekretarja për shtyp e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt.

Gjatë mandatit të tij të dytë në detyrë, Trump ka kërcënuar shpesh dhe ka vendosur tarifa ndaj vendeve të tjera për shkak të lidhjeve të tyre me kundërshtarët e SHBA-së dhe për politika tregtare që ai i ka përshkruar si të padrejta ndaj Uashingtonit.Tarifat e Trumpit për drurin dhe mobiliet hyjnë në fuqi, rrezikohen edhe tregtarët kosovarë

Politika tregtare e Trumpit është nën presion ligjor, pasi Gjykata e Lartë e SHBA-së po shqyrton rrëzimin e një pjese të gjerë të tarifave ekzistuese të Trumpit.

Irani eksportoi produkte në 147 partnerë tregtarë në vitin 2022, sipas të dhënave më të fundit të Bankës Botërore./REL

Live

Mbërrin në 538 numri i viktimave të përmbytjeve në Nepal

Published

on

By

Numri i viktimave nga përmbytjet e menjëhershme në Nepal është rritur në 538, ka bërë të ditur Autoriteti Kombëtar për Menaxhimin e Fatkeqësive në këtë vend aziatik, ndërsa operacionet për kërkimin dhe shpëtimin e personave të zhdukur po vazhdojnë.

Përmbytjet katastrofike kanë goditur zonën kufitare mes këtij shteti dhe Kinës, duke lënë pas dëme të mëdha dhe qindra persona të zhdukur. Para përditësimit të fundit, autoritetet nepaleze kishin raportuar 469 viktima dhe 977 persona të zhdukur, ndërsa më shumë se tre mijë persona ishin evakuuar me helikopter, raporton AP, transmeton KosovaPress.

Operacionet e shpëtimit po zhvillohen në kushte të vështira. Policia e Nepalit ka lëshuar alarm të ri pasi ka marrë informacione se një digë në anën tibetiane është çarë, duke kërkuar nga ekipet e shpëtimit dhe banorët në zonat e rrezikuara të jenë në gatishmëri për përmbytje të tjera.

Në zonën e Rasuwa-s, pjesëtarët e ushtrisë po përpiqen të shpëtojnë njerëzit e bllokuar në një tunel të hidrocentralit Upper Trishuli-1. Balta ka mbuluar hyrjet dhe daljet, duke e vështirësuar ndjeshëm operacionin.

Sipas shkencëtarëve që kanë analizuar pamjet satelitore, katastrofa dyshohet se nisi pasi shkëmbinjtë nën një akullnajë në Himalaje u shembën, duke marrë me vete një pjesë të saj. Masa e shkëmbinjve dhe ujit të shkrirë fryu lumenjtë në luginat poshtë, duke krijuar një valë të fuqishme që mori përpara ndërtesa, ura dhe sasi të mëdha dheu në Tibet dhe Nepal.

Mes të zhdukurve janë edhe qindra shtetas të huaj. Bordi i Turizmit i Nepalit kishte bërë të ditur se më shumë se 500 të huaj rezultonin të zhdukur, përfshirë rreth 90 amerikanë. Disa prej personave për të cilët ende nuk ka informacion besohet se kishin udhëtuar drejt Malit Kailash në Tibet, vend i shenjtë për hindusët, budistët dhe besimtarë të tjerë.

Continue Reading

Botë

Si ndikon referendumi në Islandë në rrugën e Shqipërisë dhe Malit të Zi drejt BE-së

Published

on

By

Nëse islandezët votojnë pro rifillimit të bisedimeve për anëtarësim në Bashkimin Evropian (BE) ketë fundjavë, atëherë me të do të ndryshojë edhe renditja e vendeve lidere në procesin e anëtarësimit në bllok.

Islanda veçohet si një vend shumë specifik, pasi tashmë është në masë të madhe e integruar në BE dhe është pjesë e shumë politikave evropiane. Ajo është anëtare e Zonës Ekonomike Evropiane dhe e Zonës Shengen.

Ndryshe nga vendet e tjera tradicionale kandidate, Islanda nuk ka nevojë të ndryshojë rrënjësisht sistemin juridik, gjyqësor apo politik, për t’i përmbushur kërkesat bazë të BE-së.

Kjo do të thotë se një rikthim i Islandës në procesin e anëtarësimit do të ndikonte drejtpërdrejt te dy vendet që tani shihen si lidere në procesin integrues: Shqipëria dhe Mali i Zi, të cilat mbajnë vendin e parë, përkatësisht të dytë, në listë.

Këto dy shtete e shohin referendumin si një tjetër shenjë se sa tërheqës është Bashkimi Evropian për vendet që nuk janë pjesë e tij.

Bashkëbiseduesit e Radios Evropa e Lirë (REL) nga Tirana dhe Podgorica konsiderojnë se mbajtja e këtij referendumi dëshmon se projekti evropian vazhdon të jetë tërheqës dhe është strategjikisht i rëndësishëm për vendet e kontinentit.

Qytetarët islandezë do të dalin më 29 gusht në referendum për t’u shprehur nëse duan që vendi t’i rifillojë negociatat për anëtarësim në bllokun me 27 vende anëtare.

Rezultati i referendumit është tejet i pasigurt. Sondazhet më të fundit tregojnë se votuesit islandezë janë jashtëzakonisht të ndarë, pothuajse në teh të briskut, ndërsa rifillimi i bisedimeve mbështetet nga një shumicë e ngushtë dhe në rënie.

Votimi ka karakter këshillimor dhe lidhet ekskluzivisht me rihapjen e negociatave, dhe jo me vendimin përfundimtar për anëtarësimin në BE.

Çfarë thonë në Tiranë dhe Podgoricë?

Shqipëria dhe Mali i Zi, të cilat janë thellë në procesin e negociatave për anëtarësim, e shohin pozitivisht referendumin në shtetin ishullor nordik mes Evropës dhe Atlantikut të Veriut.

Nga Ministria e Punëve të Jashtme (MPJ) e Shqipërisë thonë se referendumi konsiderohet shprehje sovrane dhe demokratike e vullnetit të qytetarëve islandezë për të përcaktuar marrëdhënien e vendit të tyre me Bashkimin Evropian.

“Çdo vend evropian ka të drejtën të zgjedhë rrugën e vet drejt integrimit evropian. Nga perspektiva jonë, fakti që një vend me nivel të lartë zhvillimi, institucione të konsoliduara dhe integrim të thellë ekonomik me Evropën po i rikthehet kësaj çështjeje dhe po shqyrton sërish afrimin e mëtejshëm me Bashkimin Evropian dëshmon se projekti evropian vazhdon të mbetet tërheqës, i besueshëm dhe strategjik për vendet e kontinentit”, kanë thënë për REL-in nga MPJ-ja shqiptare.

Maida Gorçeviq, ministre e Çështjeve Evropiane e Malit të Zi, thotë se Podgorica mirëpret çdo hap që e bën Evropën më të bashkuar dhe më të fuqishme dhe se referendumi në Islandë po ndiqet me vëmendje, duke respektuar vendimin e qytetarëve islandezë.

“Është në interes të Malit të Zi që Bashkimi Evropian të jetë i fuqishëm dhe i qëndrueshëm, dhe besoj se politika e zgjerimit kontribuon pikërisht në këtë. Prandaj, ne gëzohemi për çdo hap të ri drejt zgjerimit dhe mbështesim aspiratat evropiane të shteteve që me Malin e Zi ndajnë angazhimin për arritjen e standardeve dhe vlerave evropiane dhe përkatësinë në familjen evropiane”, deklaron për REL-in Gorçeviq.

Mali i Zi vazhdon të jetë i pari në rrugën drejt BE-së, me 18 nga gjithsej 33 kapituj negociues të mbyllur.

Islanda, e cila i filloi negociatat për anëtarësim në vitin 2010 dhe i ndërpreu ato në vitin 2013, ka 11 kapituj negociues të mbyllur përkohësisht.

“Malit i Zi është sot shteti kandidat më i avancuar dhe është i vendosur ta përfundojë pjesën e vet të punës dhe të bëhet anëtari i 28-të i Bashkimit Evropian. Por, rrugën evropiane nuk e kemi parë kurrë si një garë në të cilën përparimi i një shteti vjen në kurriz të një tjetri”, thekson Gorçeviq.

Shqipëria, në rast të një votimi pozitiv në referendum, do ta humbiste automatikisht vendin e dytë në listën e vendeve kryesuese, pasi Islanda do të garonte me Malin e Zi, me një mundësi reale për ta tejkaluar këtë vend, duke qenë më e përgatitur për anëtarësim se çdo shtet tjetër kandidat.

“Ne nuk e shohim procesin e zgjerimit si një lojë me rezultat zero, ku përparimi i një vendi përbën humbje për një vend tjetër. Përkundrazi, një rezultat pozitiv në Islandë mund të krijojë momentum të ri politik në nivel evropian për debatin mbi zgjerimin dhe të forcojë bindjen se Bashkimi Evropian mbetet projekti më i suksesshëm politik, ekonomik dhe gjeopolitik në kontinent”, deklaruan për REL nga MPJ e Shqipërisë.

Nga Tirana theksojnë se sa më i madh të jetë konsensusi politik në Evropë në favor të zgjerimit, aq më pozitiv bëhet mjedisi politik për të gjitha vendet kandidate që kanë investuar seriozisht në këtë proces, përfshirë Shqipërinë.

Islanda, Mali i Zi e Shqipëria dhe disproporcioni me buxhetin e BE-së

Islanda, nga njëra anë, dhe Mali i Zi e Shqipëria, nga ana tjetër, do të kishin një raport pothuajse të kundërt me buxhetin e BE-së.

Nëse Islanda do t’i bashkohej BE-së, ajo do të ishte shteti i tretë më i pasur anëtar për nga të ardhurat për kokë banori dhe do të ishte kontribuuese neto në buxhetin e Bashkimit Evropian.

Anëtarësimi i këtij shteti do të absorbohej lehtësisht nga BE-ja, pasi bëhet fjalë për një shtet të vogël për nga numri i banorëve, me pothuajse 60 për qind më pak banorë se Mali i Zi.

Dallimi thelbësor mes këtyre vendeve qëndron në raportin e tyre me buxhetin evropian. Islanda, si një nga vendet më të pasura evropiane, me shumë gjasë do të ishte kontribuuese neto në buxhetin e BE-së, ndërsa Mali i Zi do të ishte përfituese neto.

Shumë më e varfër, por gjashtë herë më e madhe se Islanda, Shqipëria gjithashtu do të ishte përfituese neto e fondeve të BE-së.

Përfituesi neto nga buxheti i BE-së merr më shumë fonde sesa kontribuon në të, ndërsa kontribuuesi neto paguan më shumë sesa merr prej tij.

Në përgjithësi, vendet më të pasura me bruto produktin shoqëror më të lartë, kontribuojnë më shumë në buxhetin e BE-së, ndërsa vendet më të varfra përfitojnë më shumë.

Kjo e bën Islandën një vend kandidat të pazakontë, pasi anëtarësimi i saj do të nënkuptonte zgjerimin e BE-së me një vend relativisht të pasur, dhe jo vetëm me një vend të ri që do të ishte përfitues i madh i fondeve evropiane.

Pikërisht për këtë arsye, anëtarësimi i Islandës do të përbënte një rast specifik në raport me zgjerimin aktual të BE-së në Ballkanin Perëndimor: ndërsa anëtarësimi i Shqipërisë dhe Malit të Zi do të përbënte kryesisht një përfitim financiar për këto vende, Islanda mund të përfaqësonte një kontribut financiar për Unionin.

Pse është i rëndësishëm ky referendum për BE-në dhe rajonin?

Një rezultat pozitiv i referendumit, sipas zyrtarëve evropianë, do të përbënte një nxitje për vendet aktuale kandidate për anëtarësim në BE dhe do të tregonte se zgjerimi është ende i mundur.

Një “po” eventuale në Islandë më 29 gusht, me shumë gjasë, do të çonte në bashkimin e këtij vendi me Malin e Zi në procesin e anëtarësimit.

Shqipëria, e cila konsiderohet një nga vendet kryesuese, por nuk është në grup me Malin e Zi, do ta vazhdonte këtë proces e vetme.

Nga Tirana thonë se një rezultat pozitiv i referendumit në Islandë, së bashku me përparimin e vazhdueshëm të Malit të Zi drejt anëtarësimit, përbën dëshmi të qartë se procesi aktual i zgjerimit është i mirëfilltë, i besueshëm dhe i prekshëm.

“Këto zhvillime nuk duhet të shihen si një diferencim mes vendeve kandidate, por si një konfirmim se Bashkimi Evropian po investon seriozisht në sigurinë, stabilitetin dhe forcën e tij të ardhshme”, deklaruan nga Ministria e Punëve të Jashtme e Shqipërisë.

Marrëdhëniet e veçanta mes Islandës dhe BE-së

Islanda në vitin 2009 paraqiti zyrtarisht kërkesën për anëtarësim në Bashkimin Evropian, pas kolapsit të rëndë të sistemit të saj bankar.

Negociatat e anëtarësimit u hapën në korrik të vitit 2010. U hapën 27 kapituj negociues dhe 11 prej tyre u mbyllën përkohësisht. Qeveria e re euroskeptike e koalicionit i pezulloi negociatat në dhjetor të vitit 2013.

Islanda nuk e ka tërhequr kurrë aplikimin për anëtarësim në BE, ndërsa në vitin 2015 kërkoi të mos konsiderohej më vend kandidat.

Nëse qytetarët islandezë votojnë për vazhdimin e negociatave, procesi do të vazhdojë aty ku ka mbetur. Kapitujt e mbyllur nuk do të rihapen, ndërsa do të vazhdojë puna për mbylljen e kapitujve të mbetur negociues.

Kjo është arsyeja pse komisionarja evropiane për Zgjerimin konsideron se, në rast të një rezultati pozitiv të referendumit, Islanda mund ta përfundojë procesin negociues me BE-në në një kohë shumë të shkurtër.

“Si një vend që tashmë është pjesë e Tregut të Përbashkët evropian, Islanda mund t’i përfundojë negociatat e anëtarësimit brenda një deri në dy vjetësh”, vlerësoi Marta Kos më 25 gusht, në fjalimin e saj në Konferencën e Ambasadorëve, Konsujve të Përgjithshëm, Konsujve dhe atasheve ushtarakë në Zagreb.

Megjithatë, edhe nëse negociatat përfundojnë në kohë rekord, anëtarësimi i plotë në BE nuk do të ndodhë brenda natës.

Kjo kërkon ndryshime në Kushtetutë, në mënyrë që të mundësohet transferimi i një pjese të kompetencave sovrane.

Sipas rregullave në fuqi në Islandë, ndryshimi kushtetues duhet fillimisht të miratohet në Parlament, më pas mbahen zgjedhjet e përgjithshme dhe, pas kësaj, i njëjti tekst i ndryshimit duhet të miratohet sërish nga parlamenti i ri i zgjedhur. /REL/

 

Continue Reading

Botë

Prokuroria jep detaje për vrasjen e 14-vjeçarit në Prizren, i dyshuari dërgohet në mbajtje

Published

on

By

Prokuroria Themelore në Prizren ka dhënë detaje zyrtare lidhur me ngjarjen e ndodhur më 27 gusht 2026, rreth orës 23:41, ku ka humbur jetën një 14-vjeçar.

Sipas njoftimit zyrtar nga Departamenti për të Mitur, njësitet e Policisë, hetuesit, krim-teknika dhe Mjekësia Ligjore kanë dalë menjëherë në vendngjarje për ekzaminime dhe marrjen e provave materiale.

“Bazuar në të dhënat fillestare të hetimit, i mituri 17 vjeçar, dyshohet se ka privuar nga jeta të miturin 14 vjeçar, duke therur me thikë, i cili është hasur në vendin e ngjarjes dhe nga i njëjti është sekuestruar një thikë e cila dyshohet se është përdorur për ta kryer veprën penale”, thuhet në njoftimin e Prokurorisë.

Trupi i viktimës është dërguar për obduksion në IML, ndërsa ndaj të dyshuarit është caktuar masa e ndalimit prej 24 orësh.

“Me vendim të prokurorit të shtetit, i mituri 17 vjeçar, është ndaluar për 24 orë, për shkak të dyshimit të bazuar se ka kryer veprat penale ‘Vrasja e rëndë’ dhe ‘Mbajtja në pronësi, kontroll ose posedim të paautorizuar të armëve’. Brenda afatit ligjor, Prokuroria do të parashtrojë kërkesë për caktimin e masës për sigurimin e të miturit në procedurë”, njofton organit i ndjekjes.

Prokuroria Themelore në Prizren bëri të ditur se në bashkëpunim me Policinë e Kosovës po vazhdojnë hetimet intensive për zbardhjen e motiveve dhe rrethanave të plota të kësaj ngjarjeje. /E.A/

 

Continue Reading

Lajmet

Dua Lipa në bisedime për bashkëprezantuese në Sanremo 2027

Published

on

Negociatat për përfshirjen e Dua Lipës në edicionin e vitit 2027 të Festivalit të Sanremos kanë avancuar ndjeshëm, sipas agjencisë italiane të lajmeve Adnkronos.

Megjithatë, deri tani as transmetuesi italian Rai dhe as organizatorët e festivalit nuk e kanë konfirmuar zyrtarisht pjesëmarrjen e këngëtares shqiptaro-britanike.

Sipas raportimeve, nëse arrihet marrëveshja, Dua Lipa mund të ketë një rol më të rëndësishëm se ai i një të ft uareje ndërkombëtare. Ajo mund të angazhohet si bashkëprezantuese në njërën prej netëve kryesore të festivalit.

Sanremo 2027 do të mbahet në Teatrin Ariston nga 16 deri më 20 shkurt, ndërsa festivali do të jetë edicioni i parë nën drejtimin e Stefano De Martinos.

Për Dua Lipën kjo do të ishte një rikthim në skenën e Sanremos. Ajo performoi aty në vitin 2020, kur interpretoi hitin “Don’t Start Now”.

Ende nuk dihet se në cilën natë mund të shfaqet ajo në edicionin e ardhshëm. Ndër mundësitë e përfolura janë nata e hapjes, finalja, ose nata që lidhet me përzgjedhjen e përfaqësuesit të Italisë për Eurovision.

Një faktor që mund ta lehtësojë pjesëmarrjen e saj është fakti se, sipas raportimeve, Dua Lipa nuk ka aktualisht të planifikuara koncerte apo performanca live gjatë datave të Sanremos 2027.

Përveç saj, me festivalin janë lidhur edhe emrat e Maria De Filippit dhe humoristes Brenda Lodigianit, por as këto pjesëmarrje nuk janë konfirmuar zyrtarisht.

Nëse marrëveshja finalizohet, Dua Lipa do të rikthehej në Ariston jo vetëm si artiste, por si një prej figurave qendrore të festivalit./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara