Live

Sulejman Kllokoqi: Reçaku

Published

on

(Shkëputur nga libri “Me kamerë në shtatë luftëra”, publikuar në vitin 2014 nga Grupi “Koha”)

… Në janar ndodhi kthesa tjetër e madhe, masakra e re në Reçak, dhe aty unë sërish isha protagonist me instinktin tim prej gazetari që dallon ngjarjet e rëndësishme të luftës dhe të politikës, nga ato që shpesh bëhen, për fat të keq, edhe pse janë jo më pak tragjike, vetëm numra dhe rutinë.

Për Reçakun patëm marrë vesh një ditë më herët që në këtë fshat afër qytezës së Shtimjes ka pas luftime  mes policisë dhe UÇK-së. Nga burimet jozyrtare patëm mësuar për vrasjen e një ose edhe më shumë policëve serbë, e supozohej se ka mundur të ketë edhe viktima nga ana e UÇK-së.

Kjo nuk ishte befasi, sepse armëpushimi praktikisht nuk respektohej askund, çdo ditë kishte incidente. Po bëhej e qartë se pas tërheqjes taktike në tetor, Serbia sërish filloi mobilizimet dhe për çdo ditë i shtonte forcat e saj në Kosovë për një ofensivë në muajt e pranverës.

Ne gazetarët e dinim se aty ku ka policë të vrarë serbë, ka gjasa edhe për represalje ndaj popullsisë civile. Ndoshta jo në përmasat e Obrisë së Epërme, por e dija se do të ketë hakmarrje. Në mbrëmje atë ditë unë me disa gazetarë shkova në spitalin e Prishtinës për të verifikuar ngjarjen dhe eventualisht për të kuptuar se sa policë serbë ishin sjellë të vrarë ose të plagosur në spital dhe në morg.

Por, kuptohet, meqë spitali kontrollohej nga serbët, rojet e spitalit nuk patën lënë as të afroheshim, e lëre më të merrnim informata. Me atë rast pamë aty disa makina ambulante të cilat, me gjasë, sillnin viktimat, të vrarët dhe të plagosurit,  por nuk e kishim as idenë se a janë viktimat serbe apo shqiptare, dhe sa ishte numri i tyre.

Sidoqoftë, kureshtja dhe instinkti im prej gazetari nuk më linte rehat. U pata marrë vesh me Visar Kryeziun, që punonte si fotograf për AP,  që të nisemi të nesërmen sa më herët për Shtimje.

Ashtu edhe bëmë. U nisëm në ora 6. Kur mbërrimë në Shtime, nga ku edhe ndahet rruga lokale për në katundin Reçak, kuptuam se atje vërtetë kishte ndodhur një hata. Pas përleshjes me UÇK-në forcat serbe ishin kthyer dhe kanë masakruar fshatarët, shumë veta. Pas masakrës këto forca kriminele ishin larguar.

Ishte 15 janari dhe koha mbante shumë ftohtë.  Në Shtime nuk qëndruam as 10 minuta. U nisëm menjëherë drejt Reçakut. Rruga ishte e hapur, pa postblloqe dhe shpejt arritëm atje, diku pak para orës 7. Katundin e gjetëm në pikëllim të madh; njerëzit ishin të shokuar. Disa kufoma i pashë edhe në katund, por një plak më tha se hataja më e madhe kishte ndodhë disa qindra metra jashtë fshatit, në një shpat të bregut.

  • Ata që nuk janë larguar nga katundi i kanë zanë dhe i kanë pushkatua me rafal, – tregonte plaku me një zë të hollë që i dridhej pak, por në pamje ishte shumë i qetë.

Gjithnjë jam çuditë me pamjet e qeta të shumë nënave dhe burrave shqiptarë, kur tregojnë për këso ngjarje të hatashme. Mu kujtua edhe ai djaloshi i Obrisë, që po kështu na shoqëroi mua dhe Adamin deri te shpija e Deliajve me koka të prera. Athua më vonë i godit tmerri dhe traumat?

U nisa menjëherë në drejtimin që ma tregoi plaku:

  • Andej i keni kufomat një mbi një.

Edhe rrugës deri te vendi i masakrës në çdo 50 metra hasja kufomat e civilëve të vrarë. E kam regjistruar krejt atë rrugëtim me kamerë, dhe më në fund erdha te ajo pjesë e kodrës ku ishte një si shtrat i thatë i përroskës, ku ishin shumë kufoma. Ashtu të shtrirë dhe në pozita të ndryshme, dukej se ishin njëqind e më shumë, por kanë qenë në atë vend diku rreth pesëdhjetë. E ndjeva një zemërim të fortë dhe urrejtje ndaj kriminelëve, por e përmblodha vetëm dhe u koncentrova vetëm në xhirim. E kisha merak kohën, që sa më parë t’i xhiroja pamjet, dhe që pamjet të jenë sa më cilësore dhe sa më informative. Një kuadër i gjatë në lëvizje që tregon në vazhdimësi “vargun” e kufomave, të mbetur në vend të vdekur, pas rafalëve që i pushkatuan. Pas totalit, fotografova edhe detajet, ku shiheshin më qartë kufomat, të mos thuhet pastaj nga propaganda serbe, se viktimat kanë qenë kukulla dhe krejt kjo masakër inskenim. Asnjë uniformë, vetëm civilë!

Kur i mora pamjet e tmerrit, ideja e parë që kisha ishte që të arrija sa më parë në Prishtinë dhe të siguroja bartjen e xhirimit në Shkup dhe nga atje për në Londër, ku pastaj do të distribuohej dhe transmetohej në të gjitha televizionet botërore.  Deviza e WTN-së për këto raste ishte: Xhiro shpejt, por edhe më shpejt dërgoji xhirimet.

Unë e dija shumë mirë edhe nga  përvoja e Bosnjës, (kujtoni vetëm masakrat e Sarajevës në rrugën Vase Miskina, dhe një tjetër pazarin Merkale, si dhe nga rasti i Prekazit dhe Obrisë), se sa fuqishëm kanë ndikuar raportet mediale për ndërgjegjësimin e opinionit ndërkombëtar.

Pas transmetimit të  pamjeve të krimeve serbe, janë ndërmarrë masat, janë ndëshkuar serbët, janë organizuar konferencat dhe janë bërë intervenimet.

Reçaku ishte krim me më shumë viktima se Obria, patjetër duhet të dërgohet në botë… Prisja se kjo sigurisht që do të prek shumë ndërgjegje dhe do të përshpejtojë intervenimin. Tërë kohën nuk më hiqeshin nga mendja ata njerëz të shastisur  të Reçakut që e kërkonin kokën e humbur të viktimës… E ndieja një shpagim në emër të tyre se kjo kasetë që po e bartja do të jetë një hakmarrja ndaj kriminelëve, se ai do të ndëshkohet.

Derisa po kthehesha në Prishtinë, vozitja me një shpejtësi të kontrolluar, pra ngutesha, por me kujdes që të mos bëjë gabime trafiku dhe të mos bie në sy policisë serbe.  Nuk e lajmërova askënd për masakrën nga frika e përgjimit. Nuk u përgjigjesha telefonatave. Thirra vetëm gruan duke i thënë se kinse kisha dalë herët në qytet për riparimin e makinës dhe tani po pija kafen e mëngjesit.

Kur erdhëm te katundi çaglavica lajmëruam ekipet e WTN dhe AP që rrinin në hotelin Grand, se duhet të takohemi dhe se kemi “dhuratë” për ta. Ata do të kujdesen që xhirimet e mia dhe fotografit e Visarit të dërgohet sa më parë për Shkup.

Vetëm pasi që e dorëzova kasetën dhe u sigurova se ajo do të niset menjëherë për Shkup, u çlirova dhe fillova të sillem si në ditët e zakonshme të mëngjeseve në atë kohë të luftës në Prishtinë. I fillova kontaktet e mëngjesit me kolegët, duke i këmbyer edhe informatat për ngjarjen e Reçakut, por në formën sikur nuk kam qenë atje fare, duke plasuar edhe ndonjë dezinformatë të vogël spekulative. E kisha qëllimin që t’i mashtroja përgjuesit, nëse përgjohesha, sepse pas rastit të Obrisë e dija se do të jam në rrezik edhe më të madh nëse shërbimet sekrete serbe do të kuptonin se kam qenë i pari me xhirime edhe në Reçak. Por, edhe dezinformatat në këto raste mund të janë një lloj hutimi për “ata” që na përgjonin. Sepse unë i thosha bashkëbiseduesve se kam dëgjuar për masakrën jo afër Shtimjes, por nga ana e Kaçanikut. E ata më “demantonin, jo, jo, në Reçak.

Kuptohet se kisha shumë frikë, sepse e dija se pas kësaj do të duhej të tërhiqesha nga puna aktive ose të bëhem sa më i padukshëm.

Por atë mëngjes është dashur që ta luaja lojën deri në fund dhe unë, me Visar Rekën, vendosëm që të ktheheshim gjatë ditës sërish në Reçak, aq më parë se informata për masakrën e kishte marrë dheun dhe pritej që edhe shefi i Misionit të OSBE-së, William Walker, ta vizitojë Reçakun, pak para mesditës.

Dhe, vërtetë, ardhja e Walkerit ia dha atë vulë të fuqishme asaj ngjarjeje tragjike.

Por para se të emitoheshin pamjet e dëshmisë së shefit të Misionit Verifikues të OSBE-së nga vendi i krimit, televizionet botërore tashmë e kishin bërë kryelajm masakrën, duke e marrë si bazë xhirimet e mia të atij mëngjesi, ndërkaq që gazetat shfrytëzonin fotografitë e Visarit.

Kur  pas luftës ish kolegu im Hys Shkreli  i cili asokohe jetonte në SHBA, erdhi në Kosovë, më pat thënë se pamjet e masakrës së Reçakut që i transmetoi CNN. ABC, NBC dhe televizionet tjera, kanë pasur efekt të jashtëzakonshëm në opinion, dhe sipas reagimeve amerikane, kanë qenë dokumenti më i fuqishëm medial i krimeve të Millosheviqit gjatë tërë luftës në Kosovë. Më kot Serbia pastaj përhapte demantet të bazuara në gënjeshtra se kinse maskara ka qenë inskenim, se të masakruarit nuk kanë qenë civilë por ushtarë të vrarë të UÇK-së, si dhe spekulime të tjera, ndër to edhe se e gjithë ngjarja ka qenë një “montazh i Walkerit” etj.

– Nëse deri në rastin e Reçakut opinioni  në Amerikë ka qenë i ndarë 50 me 50 për qind për intervenimin në Kosovë, pas pamjeve të kësaj masakre ai ndryshoi në favor të intervenimit, – më pat thënë Shkreli…

Continue Reading

Aktualitet

Macron paralajmëron masa të rrepta ndaj protestave të paautorizuara, ndalohen tubimet në Lion

Published

on

By

Presidenti francez Emmanuel Macron ka deklaruar vendosmëri absolute për parandalimin e trazirave në vend, duke njoftuar një qasje të rreptë dhe shumëplanëshe pas valës së fundit të dhunës në rrugë.

Pas takimit të Këshillit të Sigurisë, Macron bëri të ditur se protestat legjitime të organizuara nga sindikatat do të lejohen dhe do të garantohen sipas ligjit, ndërsa çdo tubim tjetër i paautorizuar do të ndalohet plotësisht kurdo që të jetë e mundur. Në kuadër të përpjekjeve për të qetësuar situatën, Kryeministri Sebastien Lecornu do të takohet javën e ardhshme me organizatat studentore për të adresuar kërkesat e tyre.

Ndërkohë, autoritetet kanë ndaluar të gjitha protestat e planifikuara për këtë të shtunë në qytetin e Lionit, pas përleshjeve të ashpra dhe plaçkitjeve të javës së kaluar gjatë tubimeve kundër inflacionit të lartë.

 

Continue Reading

Aktualitet

SHBA-ja urdhëron një pjesë të personelit të largohet nga Arabia Saudite

Published

on

By

Departamenti Amerikan i Shtetit ka urdhëruar largimin e stafit jo-thelbësor dhe anëtarëve të familjes në ambasadën e tij në Riad, një veprim që vjen mes sulmeve intensifikuese ndaj Arabisë Saudite nga rebelët Houthi, aleatë të Iranit, në Jemen.

“Departamenti Amerikan i Shtetit lëshoi një urdhër largimi për punonjësit e qeverisë amerikane që nuk janë emergjentë dhe anëtarët e familjeve të tyre në Arabinë Saudite”, ka shkruar zëdhënësi i Departamentit të Shtetit, Tommy Pigott, në X.

“Houthit e mbështetur nga Irani janë angazhuar gjithnjë e më shumë në armiqësi kundër Arabisë Saudite, duke përfshirë sulme ndaj aeroporteve civile dhe infrastrukturës tjetër kritike që rezulton në viktima civile dhe ndërprerje të rënda të udhëtimit”, thuhet më tej në njoftimin e tij.

Ndërsa Departamenti i Shtetit po zvogëlon gjurmën e tij në Arabinë Saudite mes rreziqeve në rritje, disa poste të tjera diplomatike amerikane në rajon po përshtatin gjithashtu stafin e tyre në përgjigje të kërcënimit të Houthit, ka thënë një burim për CNN.

Departamenti i Shtetit ka paralajmëruar gjithashtu në një alarm sigurie të mërkurën se qytetarët amerikanë duhet të jenë të vetëdijshëm për sulmet e mundshme ndaj aeroporteve dhe ndërprerjet e përgjithshme të udhëtimit.

Ky mesazh për amerikanët erdhi pas një serie sulmesh vdekjeprurëse të Houthit në javët e fundit që kanë synuar Aeroportin Ndërkombëtar King Khalid në Riad, objektet ushtarake saudite, infrastrukturën e naftës dhe trafikun detar.

Forcat e mbështetura nga Arabia Saudite, të lidhura me qeverinë e njohur ndërkombëtarisht të Jemenit, kanë zgjeruar operacionet kundër pozicioneve të Houthi-t në shumë vija fronti, ndërsa fuqia ajrore saudite vazhdon të ofrojë mbulim ushtarak.

Të mërkurën, Arabia Saudite ka thënë se ka kapur të paktën shtatë dronë, përfshirë një që synonte fushën e naftës Shaybah në Provincën Lindore të mbretërisë, në një sulm që vrau dy punëtorë emigrantë dhe plagosi dy të tjerë. /CNN/

 

Continue Reading

Lajmet

Merz: Evropa po e nënvlerëson kërcënimin që vjen nga Rusia

Published

on

Friedrich Merz thotë se Evropa mund të vazhdojë ta ndihmojë Ukrainën pa para nga SHBA-ja. Ai paralajmëron se Rusia jo vetëm që dëshiron territore në Ukrainë, por po përpiqet të destabilizojë edhe shoqëritë evropiane.

Në një intervistë ekskluzive për gazetaren e Bloomberg-ut, Francine Laqua, Kancelari gjerman Friedrich Merz (CDU) foli, ndër të tjera, për luftën në Ukrainë, ndryshimet në politikën amerikane nën Donald Trumpin dhe kërcënimin e nënvlerësuar që Rusia paraqet për shoqëritë evropiane.

I pyetur nëse ishte i përgatitur për një botë në të cilën Shtetet e Bashkuara do të ishin aleate të Rusisë kundër Ukrainës, Merz theksoi se SHBA-ja ka ndërprerë plotësisht financimin për Ukrainën që nga fillimi i vitit 2025. Sipas tij, për gati dy vjet, mbështetja financiare është siguruar nga Koalicioni i të Gatshmëve, i përbërë nga vende evropiane dhe disa vende joevropiane.

“Kjo tregon se ne mund t’ia dalim vetë”, tha Merz, duke shtuar: “Është një barrë e madhe për buxhetet shtetërore dhe një sfidë e rëndësishme për Bashkimin Evropian, por ne po e përballojmë dhe do të vazhdojmë ta ndihmojmë Ukrainën derisa kjo luftë e tmerrshme të përfundojë.”

Merz tha se në çdo takim përpiqet ta bindë Presidentin amerikan Donald Trump se një Evropë e qëndrueshme dhe një Bashkim Evropian i fortë janë gjithashtu në interes të Shteteve të Bashkuara. “Është në interes edhe të amerikanëve”, theksoi Kancelari.

Ndryshimi i qasjes amerikane

I pyetur pse administrata amerikane po ndjek këtë qasje, Merz tha se nën drejtimin e Trumpit, SHBA-ja ka ndryshuar mënyrën e saj të të vepruarit në politikën globale.

“Motoja ‘Ta bëjmë Amerikën Sërish të Madhe’ nuk do të thotë asgjë më shumë sesa: ne veprojmë në mënyrë të pavarur dhe të tjerët duhet të bëjnë të njëjtën gjë. Përgjigjja e Evropës është: ne e kuptojmë këtë. Edhe ne do të veprojmë në mënyrë të pavarur dhe në interesin tonë.”

Gazetarja e pyeti se si do të funksiononte mbështetja për Ukrainën nëse SHBA-ja nuk jep ndihmë financiare.

“Ne i kemi rritur shpenzimet për mbrojtjen në kuadër të NATO-s në pesë për qind të Prodhimit të Brendshëm Bruto. Po e bëjmë këtë brenda Bashkimit Evropian dhe së bashku me aleatët tanë evropianë. Po ashtu, po bashkëpunojmë ngushtë me Kanadanë, e cila sot është më e orientuar drejt Evropës se kurrë më parë. Ne kemi aleatë të vërtetë në botë”, tha Merz.

Ai theksoi se Gjermania është ndër kontribuuesit më të mëdhenj në mbështetjen e Ukrainës për mbrojtjen e saj, gjë që e ka bërë vendin objektiv kritikash dhe sulmesh politike. Kur u pyet nëse qytetarët gjermanë vazhdojnë ta mbështesin këtë politikë, Merz u përgjigj: “Po, ende e mbështesin. Rreth 60 për qind e qytetarëve janë në favor të kësaj politike, ndonëse ka edhe kritikë.”

Merz nuk pret që mbështetja për Ukrainën të zbehet në të ardhmen e afërt, megjithëse një gjë e tillë mund të ndodhë në një moment. “Shpresoj shumë që të kontribuojmë në përfundimin e kësaj lufte. Ky është qëllimi ynë kryesor, jo zgjatja e saj”, tha ai.

 

Shqetësimi nga nënvlerësimi i kërcënimit rus

Kur Francine Laqua e pyeti nëse kjo nënkuptonte përfundimin e luftës sipas kushteve të Ukrainës dhe jo sipas atyre amerikane apo ruse, Merz u përgjigj: “Ukraina është një shtet sovran dhe kushti themelor është ruajtja e integritetit të saj territorial. Kjo nuk vihet në diskutim.”

Në fund të intervistës, i pyetur se çfarë e shqetëson më shumë, Merz tha se është “nënvlerësimi i kërcënimit që Rusia paraqet për shoqëritë evropiane”.

Ai theksoi se lufta në Ukrainë është vetëm një pjesë e një problemi shumë më të gjerë. “Panorama e përgjithshme tregon se Rusia po përpiqet të destabilizojë të gjithë rendin politik në kontinentin evropian. Është e qartë se shumë njerëz, përfshirë edhe në vendin tim, e nënvlerësojnë këtë rrezik.”

“Njerëzit nuk e kuptojnë se cili është qëllimi i vërtetë i Rusisë. Nuk bëhet fjalë vetëm për pushtimin e territoreve në Ukrainë. Ambiciet e saj janë shumë më të gjera”, theksoi kancelari. “Njerëzit në Kremlin kanë frikë nga demokracia, nga shoqëritë e hapura dhe nga suksesi i integrimit evropian. Ata duan ta minojnë këtë sukses dhe tashmë po punojnë për ta arritur këtë.”

Sipas Merzit, shumë njerëz, edhe në Gjermani, vazhdojnë ta nënvlerësojnë këtë kërcënim, i cili shihet çdo ditë. I pyetur nëse sjellja e Shteteve të Bashkuara kontribuon në këtë situatë, Merz u përgjigj: “Shtetet e Bashkuara janë gjeografikisht shumë larg Rusisë. Ky është kontinenti ynë. Rusia është një fuqi evropiane dhe kontinenti evropian po kërcënohet. Kjo është ajo që më shqetëson më së shumti.”

Burimi: Deutsche Welle

Continue Reading

Lajmet

Qeveria italiane dërgon 500 ushtarë në Milano pas trazirave të dhunshme

Published

on

By

Qeveria e Italisë ka vendosur të dërgojë 500 trupa ushtarake për të përforcuar sigurinë në Milano, pas dy ditësh përleshjesh të dhunshme mes demonstruesve dhe policisë. Vendimi u konfirmua nga zëvendëskryeministri Matteo Salvini dhe pritet të zyrtarizohet në paketën e re të masave të sigurisë nga kabineti qeveritar.

Trazirat shpërthyen gjatë fundjavës pas një proteste që fillimisht nisi paqësisht kundër rritjes së kostos së jetesës dhe shërbimeve të dobëta publike. Situata eskaloi kur qindra të rinj me kapuçë dëmtuan prona, i dhanë flakë koshave të mbeturinave dhe plaçkitën dyqane në qendër të kryeqendrës financiare.

Si pasojë e pasigurisë, bizneset në zonat më luksoze, përfshirë Via Montenapoleone dhe galerinë Vittorio Emanuele, mbyllën dyert para kohe, zbrazën vitrinat nga produktet me vlerë dhe mbuluan xhamat me dërrasa mbrojtëse.

Kryeministrja Giorgia Meloni dënoi ashpër dhunën dhe zhvilloi takime urgjente me drejtuesit e sigurisë. Qeveria po shqyrton masa të rrepta ligjore, përfshirë zgjatjen e paraburgimit parandalues për të miturit dhe veprime më të ashpra kundër bandave të të rinjve.

Sipas të dhënave zyrtare, policia italiane ka shoqëruar 271 persona gjatë trazirave, prej të cilëve 32 janë arrestuar — ku 23 prej tyre janë të mitur.

 

Continue Reading

Të kërkuara