Florinda Kelmendi, studente e vitit të tretë në Media dhe Komunikim në UBT
Janë 48 fëmijë nën kulmin e Qendrës Burimore për Mësim dhe Këshillim në Mitrovicë, që mësojnë, argëtohen, këshillohen e socializohen mes vete. Përkundër një varg vështirësish që hasin në punën e përditshme, stafi i kësaj qendreje, janë të motivuar për të vazhduar tutje, për t’i ndihmuar secilin nga fëmijët që kanë aty.
Kuadri ligjor i arsimit garanton të drejtën e plotë për arsim publik të çdo fëmije pavarësisht nga nevojat dhe aftësitë e veçanta. Kjo realizohet me përfshirjen e fëmijëve me aftësi të kufizuara në institucionet arsimore të specializuara. Përfshirja dhe integrimi i fëmijëve me dëmtime intelektuale, të rënda dhe të shumëfishta bëhet në Qendrën Burimore për Mësim dhe Këshillim “Nëna Terezë” në Mitrovicë.
Drejtori i Qendrës Burimore për Mësim dhe Këshillim, Hajdar Shyti, tregon për mënyrën e zhvillimit të mësimit si dhe për sfidat që kalojnë këta fëmijë.
“Në qendrën tonë mësojnë fëmijët me dëmtime të rënda dhe të shumëfishta intelektuale. Gjithsej janë 48 nxënës. Këtu mësimi zhvillohet sipas planit individual të arsimit që do të thotë se çdo nxënës e ka planin e tij”, ka thënë Shyti.
Sa i përket kushteve që u ofrohen fëmijëve në këtë shkollë, Shyti tha se duhet ende punë për të qenë në nivel të duhur.
“Marr në krahasim me vitet e kaluara, kushtet janë më të mira. Por në qendër duhet të aktivizohet çdo skut i saj që për momentin nuk kemi arrit. Ndërsa klasat për mësim, salla për aktivitete fizike, pjesa e lodrave, trasportin për të vizituar bibloteka, fabrika, kopshte etj, i kemi”, pohoi ai.
Ai potencon se një nga problemet shtesë është se nuk ka staf të mjaftueshëm në Qendrën për Mësim dhe Këshillim, e në mungesë të tyre, prindërit duhet të qëndrojnë me fëmijët e tyre.
“Në shkollën tonë janë 32 punëtorë, mirëpo nuk mund të themi se ka staf të mjaftueshëm. Kjo ndodh për faktin se ne i kemi disa raste të rënda dhe ndoshta jo një mësimdhënës në klasë, por edhe dy nuk mjaftojnë. Ndonjëherë duhet që prindërit në një pjesë të mirë të ditës të qëndrojnë me fëmijët e tyre në qendër”, tregon Shyti.
Ai shtoi se shëbime logopedike u afrohen vetëm pesë fëmijëve. Kjo bëhet përmes një projekti që ka Qendra për Mësim dhe Këshillim në bashkëpunim me Handikos. Ndërsa logoped në shkollë nuk ka edhe pse do të ishte e domosdoshme.
Shyti shton se afati i rregullt për regjistrimin e këtyre fëmijëve nuk është në funksion sepse është diçka e parealizueshme.
“Kishim pas dëshirë ta caktojmë si në shkollat e rregullta, mirëpo është e pamundur. Për shkak se kur është koha e regjistrimeve në shkollë të rregullt, prindërit me këmbëngulje mundohen që fëmijët t’i dërgojnë atje. Pastaj kur e shohin se fëmijët e tyre nuk mund të mësojnë në një shkollë të rregullt, i sjellin këtu”, thotë Shyti.
Vjollca Osmani, mësuese udhëtuese në këtë institucion tregon për punën që bën në terren në kuadër të Qendrës.
“Roli ynë si mësues udhëtues është që në kuadër të Qendrës Burimore të ofrojmë mbështjetje pedagogjike për mësimdhënësit që kanë nxënës me nevoja të veçanta në shkollat e rregullta”, thotë Osmani.
Ajo shtoi se përveç këshillave pedagogjike profesionale që i ofrojnë, mësimdhënësit e tillë ofrojnë dhe modifikime të teksteve shkollore. Kështu që do të ketë një material sa më të thjeshtë dhe të kuptueshëm për këta fëmijë.
Shyti dhe Osmani janë të mendimit se Qendra Burimore për Mësim dhe Këshillim “Nëna Terezë” është gjithnjë në funksion të gjithëpërfshirjes. Mirëpo konsiderojnë se ekipa vlerësuse në nivel të komunës, duhet ta marr vendimin për hartimin e planit individual. Plan ky i hartuar për fëmijët me nevoja të veçanta që të mësojnë në shkolla të rregullta.
“Mosfunksionimi i ekipës vlerësuese në nivel të komunës, pengon zhvillimin brenda dhe jashtë qendrës. Për fëmijët me nevoja të veçanta që mësojnë në shkolla të rregullta duhet një plan individual. E realisht ne udhëzimin e kemi që një fëmijë duhet të ketë një plan individual vetëm atëherë kur e ka vendimin nga ekipa vlerësuese. Ne si qendër gjendemi në një sfidë të madhe sepse mësuesja thotë se fëmiu ka mbetur mbrapa, nuk po zhvillohet me kurrikulën e re shkollore, ka sjellje problematike në klasë, kështu që ai ka nevojë për një plan individual të cilin realisht nuk e kemi”, u shpreh Osmani.
“Pajtohem me parafolësen! Ka dy vite që nuk po funksionon ky ekip vlerësues. Natyrisht mosfunksionimi i tij nuk është një gjë e mirë por ne assesi nuk i lëmë fëmijët në rrugë. Mirëpo duhet të dimë se edhe politika gjithëpërshirëse në arsim nuk e duron atë pjesë. Nuk është etike që ai fëmijë që është sadopak i aftë për të shkuar në shkollë ta mbajmë këtu”, shton Shyti.
Psikologu i Qendrës Burimore për Mësim dhe Këshillim, Labinot Dervishaj, tregoi se roli i tij në këtë shkollë është vlërësimi dhe depërtimi i çështjeve që kanë të bëjnë me problemet që shfaqen te fëmijët me nevoja të veçanta.
“Unë si psikolog bëj aplikimin e teksteve psikomotorike me anë të të cilave, matet niveli i çrregullimeve te nxënësit. Mirëpo kur është fjala te testet, psikologu nuk është ai që cakton diagnoza por thjesht bën matje për qëllime të brenshme. Nga ato matje nxjerr konkluzione me anë të të cilave, u rekamondoj mësimdhënësve që të reflektojnë në qasjen e mësimdhënies ndaj fëmijëve”, ka thënë Dervishaj.
Ai tha se puna me këta fëmijë është e vështirë, megjithatë e bën me vullnetin më të madh.
“Puna është e vështirë sepse këta fëmijë kanë çrregullime të rënda dhe të shumëfishta, prandaj kërkon shumë angazhim për pak rezultate. Kur një çrregullim influencon shfaqjen e një problemi tjetër vjen deri te një sjellje e jashtëzakonshme në aspektin psikologjik dhe social të këtyre fëmijëve. Megjithatë ne këtë punë e bëjmë me vullnet dhe me motivacionin më të madh që të jemi në nivel të detyrave, për t’iu shërbyer këtyre fëmijëve”, thotë Dervishaj.
Ai vlerëson se aspekti më pozitiv që kanë këta fëmijë, pas konsultave me psikologun, është socializimi.
“Ata mësohen të jetojnë nga një ambient familiar në një ambient tjetër siç është shkolla. Aspekti social është shumë i rëndësishëm, sepse të gjithë arrijnë të socializohen dhe të ndërveprojnë me të tjerët”, pohoi ai.
Dervishaj shton se me nxënësit që e ndjejnë veten më të avancuar, mban seanca individuale për këshilla jetësore, këshilla për sjelle, mirësjellje në familje, shkollë, mjedis, përkujdesje ndaj dukurive negative siç është Dita Botërore Kundër Duhanit, alkoolit, etj.
Psikologu Dervishaj, këshillon prindërit që të mos hezitojnë të sjellin fëmijët e tyre në këtë shkollë sepse është e drejtë e pakontestueshme dhe e pamohueshme.
“Në asnjë mënyrë mos t’ua mohojnë të drejtën fëmijëve për shkollim dhe këshillim. Gjithashtu ta shfrytëzojnë çdo mundësi ligjore që fëmiu i tyre të marr këto shërbime qoftë në shkolla të rregullta apo në qendra burimore”, thotë ai.
Ndryshe Qendra Burimore për Mësim dhe Këshillim për fëmijë me dëmtime inteletuale të rënda dhe të shumëfishta janë prezente edhe në Prizren dhe Prishtinë./UBTNews/
Është hapur aplikimi për studentët për përfitimin e shtesave në vlerë prej 100 eurosh, në kuadër të Pakos për Përballje me Inflacionin 2.0.
Lajmin e ka bërë të ditur ministri në detyrë i Financave dhe Transfereve, Hekuran Murati, i cili ka njoftuar se aplikimi bëhet përmes platformës e-Kosova, në kategorinë “Familja”.
Sipas Muratit, janë dy formularë aplikimi, një për studentët shtetas të Kosovës dhe një tjetër për studentët që studiojnë në Kosovë, por nuk janë shtetas të saj.
Ai ka bërë të ditur se afati për aplikim do të jetë i hapur deri më 5 qershor.
Ndërkohë, gjatë ditës së sotme janë ekzekutuar edhe shtesat e njëhershme prej 100 eurosh për fëmijët dhe pensionistët.
Qeveria në detyrë e kishte miratuar më 22 maj Pakon për Përballje me Inflacionin 2.0, e cila përfshin mbështetje financiare për pensionistët, fëmijët, studentët dhe punëtorët e sektorit privat me të ardhura nën 1000 euro.
Stafi i UBT-së po merr pjesë në Javën Ndërkombëtare që po organizohet nga Technical University of Sofia, në Bullgari, ku po prezantohen zhvillimet më të fundit në teknologji, inteligjencë artificiale, inovacion dhe kërkim shkencor nga universitete dhe institucione të ndryshme ndërkombëtare.
Në kuadër të këtij aktiviteti, Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, prezantoi temën “UBT AI Fully Empowered Smart Sustain Society System – Case Studies from Education, Research, Innovation, Developments and Businesses”, përmes së cilës shpalosi modelin inovativ të UBT-së në integrimin e inteligjencës artificiale në arsim, kërkim shkencor, zhvillim teknologjik dhe industri.
Gjatë prezantimit, Rektori Hajrizi prezantoi vizionin strategjik të UBT-së për ndërtimin e një ekosistemi të plotë të mbështetur nga inteligjenca artificiale, duke theksuar se UBT është institucioni që ka lansuar ekosistemin e parë plotësisht AI-powered në Evropë, një model që integron proceset akademike, kërkimore, administrative dhe shërbimet për studentët në një platformë të vetme inteligjente dhe të automatizuar.
Ai potencoi se ky ekosistem u mundëson studentëve, stafit dhe partnerëve institucionalë një përvojë të personalizuar, vendimmarrje të bazuar në të dhëna, automatizim të proceseve dhe qasje të avancuar në teknologji digjitale, duke e pozicionuar UBT-në dhe Kosovën në hartën globale të inovacionit dhe zhvillimit high-tech.
Një fokus i veçantë i konferencës po i kushtohet edhe prezantimeve të stafit akademik dhe hulumtues të UBT-së, të cilët po kontribuojnë me tema të avancuara shkencore në fushën e inteligjencës artificiale, automatizimit, rrjeteve inteligjente dhe teknologjive moderne.
Në mesin e prezantimeve të stafit të UBT-së janë:
“A Hybrid Graph-Coloring and Metaheuristic Framework for Resource Allocation in Dynamic E-Health Wireless Sensor Networks” nga Besnik Qehaja;
“AI-driven personalized timetabling at UBT, a hybrid ML + CP-SAT approach for working students” nga Naim Llumnica;
“AI in Automation Industry – Automating License Plate Recognition for Kosovar Vehicles: A Robust YOLOv8 and EasyOCR Pipeline” nga Rigon Pira.
Pjesëmarrja e gjerë e stafit të UBT-së në këtë aktivitet dëshmon angazhimin e institucionit në promovimin e kërkimit shkencor, inovacionit dhe bashkëpunimit ndërkombëtar, si dhe fuqizimin e rolit të profesorëve dhe hulumtuesve në zhvillimin e teknologjive të së ardhmes.
Java Ndërkombëtare në Technical University of Sofia ka bërë bashkë institucione të arsimit të lartë, profesorë, studiues dhe ekspertë nga vende të ndryshme të Evropës dhe më gjerë, duke krijuar një platformë për shkëmbim përvojash, bashkëpunime akademike dhe prezantim të praktikave më inovative në arsimin e lartë dhe teknologji.
Asistent Profesori dhe arkitekti Lendi Osmani, pjesë e UBT-së, është vlerësuar me çmimin ndërkombëtar BIG SEE Awards në fushën e Arkitekturës.
Ky çmim u ndahet arkitektëve që kontribuojnë në arkitekturën bashkëkohore përmes inovacionit, dizajnit dhe ndikimit shoqëror. Ceremonia e ndarjes së çmimeve u mbajt në Slovenia, duke mbledhur arkitektë dhe profesionistë të njohur nga vende të ndryshme të botës.
BIG SEE Awards është një nga platformat më të njohura rajonale dhe ndërkombëtare në fushën e arkitekturës dhe dizajnit, që promovon kreativitetin dhe projektet me ndikim në shoqëri. Ky vlerësim konsiderohet sukses i rëndësishëm edhe për komunitetin akademik të UBT-së.
Në kuadër të aktiviteteve në Ditët e Artit dhe Dizajnit, Fakulteti i Artit dhe Dizajnit në UBT organizoi një aktivitet të veçantë kulturor dhe akademik, i realizuar në bashkëpunim me Ambasadën e Japonisë në Kosovë dhe Asociacionin e Miqësisë Kosovaro-Japoneze.
Aktiviteti, i mbajtur në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së në Lipjan, bëri bashkë studentë, profesorë, artistë dhe mysafirë të shumtë të interesuar për historinë, kulturën dhe zhvillimin e Japonisë.
Ngjarja u hap me fjalën përshëndetëse të Dekanes së Fakultetit të Artit dhe Dizajnit, Prof. Dr. Ariana Gjoni, e cila vlerësoi rëndësinë e aktiviteteve ndërkulturore në pasurimin e përvojës akademike të studentëve dhe në krijimin e urave të bashkëpunimit ndërkombëtar përmes artit, dizajnit dhe edukimit.
Më pas, Prof. Afërdita Statovci theksoi rëndësinë e njohjes së kulturave të ndryshme botërore si pjesë e formimit profesional dhe artistik të studentëve, duke nënvizuar se arti dhe dizajni janë gjuhë universale që lidhin popujt dhe traditat.
Në emër të Asociacionit të Miqësisë Kosovaro-Japoneze, Luljeta Arifi foli për marrëdhëniet miqësore ndërmjet Kosovës dhe Japonisë, duke vlerësuar rolin e institucioneve arsimore në promovimin e dialogut kulturor dhe shkëmbimit të përvojave mes dy vendeve.
Pika qendrore e aktivitetit ishte ligjërata e mbajtur nga Hiroyasu Tanigaki, përfaqësues i Ambasadës së Japonisë në Kosovë, me temën “Nga Samurai deri te shteti modern”. Përmes një prezantimi të pasur me informacione historike dhe kulturore, ai prezantoi transformimin e Japonisë ndër shekuj, duke filluar nga periudha e samurajve e deri te zhvillimi i saj si një nga shtetet më të avancuara teknologjikisht dhe ekonomikisht në botë.
Pjesëmarrësit patën mundësinë të njihen më nga afër me vlerat tradicionale japoneze, filozofinë e disiplinës, inovacionin, zhvillimin urban dhe ndikimin global të kulturës japoneze në art, dizajn, teknologji dhe industri kreative. Ligjërata u përcoll me interes të madh nga studentët, të cilët zhvilluan diskutime dhe shkëmbyen pyetje mbi aspektet kulturore dhe zhvillimore të Japonisë.
Aktiviteti dëshmoi edhe një herë përkushtimin e UBT-së në organizimin e ngjarjeve që ndërthurin dijen, kulturën dhe bashkëpunimin ndërkombëtar, duke krijuar mundësi të reja për studentët që të mësojnë nga përvoja dhe modelet më të avancuara globale.