Lajmet

Si po e ri-formaton Evropën Giorgia Meloni?

Nga Nicholas Farrell.

Published

on

Nga Nicholas Farrell

“The Spectator”

Kryeministrja e parë grua e Italisë, Giorgia Meloni, po bëhet vazhdimisht udhëheqësja politike më e rëndësishme e Evropës. Madje disa thonë se është fati i saj të jetë Angela Merkel e radhës. Nëse do të ndodhë vërtet, kjo do të nënkuptonte një ndryshim dramatik në drejtimin e Bashkimit Evropian drejt asaj që ajo e quan një Evropë konfederale, në vend të një Evrope federale.

Pra një Evropë e kombeve sovrane dhe jo një super-shtet, gjë që sipas Melonit do të “bënte më pak, por më mirë”. Meloni, 46 vjeçe, drejton një koalicion qeveritar të krahut të djathtë – që përbëhet nga partia e saj Fratelli D’Italia (Vëllezërit e Italisë) plus 2 partnerë të vegjël, Lega e Matteo Salvinit dhe Forza Italia e Silvio Berlusconit – që fitoi një shumicë të gjerë në zgjedhjet parlamentare të shtatorit 2022.

Në këtë mënyrë, ajo u bë kryeministrja e parë e zgjedhur me votë në Itali që nga viti 2011. Asnjë nga 6 kryeministrat e mëparshëm nuk ishte udhëheqës i një partie apo koalicioni që fitoi zgjedhjet kur u emërua në detyrë. Madje 4 prej tyre nuk ishin as deputetë.

Ndërkohë partitë e krahut të majtë të opozitës, nuk janë në gjendje të sheshojnë dallimet midis tyre për të formuar një koalicion alternativ efektiv. Partia Demokratike post-komuniste, e cila doli e dyta në zgjedhje me 19 për qind të votave, po merr aktualisht vetëm 16 për qind në sondazhe, ndërsa po vazhdon të rritet popullariteti i Fratelli D’Italia.

Ajo mori 26 për qind të votave në zgjedhje, dhe tani në sondazhe renditet me 31 për qind mbështetje. Largimi i Merkel në vitin 2021 në fund të mandatit të saj të katërt si kancelare e Gjermanisë, krijoi një boshllëk në Evropë, i cili nuk është mbushur ende.

Shpresat e presidentit francez Emmanuel Macron për ta zëvendësuar atë si udhëheqëse de facto të BE-së u zhdukën që shumë kohë më parë (pavarësisht se kushtet për një lidershipfrancez nuk kanë qenë kurrë më të mira sesa këto vitet e fundit), në një kohë që kancelari aktual gjerman Olaf Scholz njihet më së shumti për ngurrimin e tij tipik.

Nga ana tjetër Meloni po e forcon gjithnjë e më shumë staturën e saj kombëtare dhe ndërkombëtare. Shkalla e popullaritetit të saj prej 52 për qind është shumë më e lartë se ajo e Scholz (34 për qind) dhe e Macron (vetëm 28 për qind).

Kryeministrja italiane – që identifikohet si një konservatore, por jashtë Italisë është quajtur pa dyshim si një ekstremiste i djathtë – që ka plane shumë ambicioze për Italinë dhe Evropën. Shumë kohë përpara pushtimit rus të Ukrainës, ajo hoqi dorë nga pozicioni tradicionalisht anti-amerikan i së djathtës italiane për ta vendosur Italinë në një pozicion të ngjashëm me atë të Britanisë së Madhe.

Por edhe pse atlantizmi i saj është një nga shkaqet e mundshme të tensionit brenda BE-së, ajo është e vendosur të mos i trazojë shumë ujërat për dy arsye kryesore. Së pari, Italia do të marrë më shumë se çdo shtet tjetër anëtar para nga Fondi i Rimëkëmbjes i BE-së për krizën e shkaktuar nga Covid-19.

200 miliardë euro (një e katërta e totalit) midis viteve 2021-2026 në formën e kredive dhe granteve, por vetëm me kushtin që të ndërmarrë dhjetëra reforma strukturore. Për këtë arsye nuk ka luksin të përplaset Komisionin Evropian.

Së dyti, ajo nuk ka ende aleatë për ta fituar një luftë kundër Brukselit. Për këtë arsye, Meloni është e detyruar të ndërtojë një rrjet aleancash dhe të fitojë një rol kontrollues në Parlamentin Evropian, që ka një rol të madh mbi emërimet kyçe në Komisionin Evropian. Pikërisht këtu qëndron fuqia e vërtetë në BE. Në zgjedhjet e fundit të Parlamentit Evropian të vitit 2019, Fratelli D’Italia mori vetëm 6.4 për qind të votave dhe 5 eurodeputetë (një numër që u rrit në 8 për shkak të Brexit-it dhe largimeve). Por ajo është drejtuese e grupit parlamentar të cilit i përkasin konservatorët evropianë euroskeptikë dhe reformistët (ECR), që u bashkë–themelua nga David Cameron në vitin 2009.

Aktualisht, ECR ka vetëm 64 eurodeputetë. Tradicionalisht, grupi i Partisë Popullore Evropiane (EPP), që ka në përbërje partitë demokristiane, dhe që ka aktualisht 176 eurodeputetë, e ka kontrolluar PE, që pas Brexit ka 705 vende në total.

Ajo hyn zakonisht në aleancë me kundërshtarët e saj natyralë, socialistët (S&D), me 144 eurodeputetë, edhe herë pas here me Renew (ish liberalët), që ka 102 eurodeputetë (përfshirë eurodeputetët e Macron plus ata të Guy Verhofstadt). Megjithatë, në legjislaturat e fundit, pjesa e vendeve të EPP-së ka rënë ndjeshëm, ndaj është rritur nevoja për aleatë.

Meloni synon të zëvendësojë rolin e S&D, të zhytur keqazi në skandalin e miliona eurove të dhëna në formën e ryshfeteve, Qatargate, ku ECR do të jetë aleatja kryesore e EPP-së në zgjedhjet evropiane të vitin e ardhshëm, kur Fratelli D’Italia parashikohet të rrisë ndjeshëm përfaqësimin e saj në PE.

Po ashtu, anëtarët e tjerë të ECR, veçanërisht partia populiste spanjolle Vox, mund të jetë  partnerja e vogël në atë që sondazhet parashikojnë se do të jetë një qeveri e koalicionit të krahut të djathtë në zgjedhjet spanjolle këtë vit. Ndërkohë në këtë grupim janë edhe Demokratët Suedezë, të cilët dolën shumë mirë në zgjedhjet e shtatorit 2022, dhe mbështetja e të cilëve është jetike për qeverinë e re të krahut të djathtë.

As Tubimi Kombëtar i Marine Le Pen, Lega i Salvinit apo Alternativa për Gjermanisë (AfD) nuk janë pjesë e ECR, por e grupit rival Identiteti dhe Demokracia (ID), që ka gjithashtu 64 eurodeputetë. Lega, që ka pësuar një rënie të vazhdueshme dhe që arriti kulmin i saj në zgjedhjet e fundit evropiane të 2019-ës, nuk do të jetë në gjendje të përsërisë 34 përqindëshin e saj spektakolar.

Ndërsa shumë në EPP e konsiderojnë ID-në si një grupim më rënie të pandalshme, ata janë shumë më të hapur për një aleancë me ECR-në. Edhe Meloni do të përpiqet ta bindë partinë e Salvinit të braktisë ID-së. Manfred Weber – udhëheqësi i EPP-së nga Unioni Kristian Social, versioni bavarez i Unionit Demokristian të Merkelit – është takuar dy herë me Melonin në Romë që kur ajo u zgjodh kryeministre.

Evropa konfederale që dëshiron Meloni është ajo në të cilën dominon parimi i subsidiaritetit. Siç tha ajo në një intervistë për gazetarin e njohur italian Bruno Vespa: “Brukseli nuk duhet të bëjë atë që Roma mund ta bëjë më mirë”. Kur u pyet nëse ligji i BE-së duhet të mbizotërojë ndaj ligjit italian në rastet e konfliktit, ajo u përgjigj: “Për rastet më të diskutueshme Gjykata Kushtetuese gjermane ka vendosur në favor të interesit kombëtar”.

Vizita e Melonit pak kohë më parë në Kiev, menjëherë pas asaj të presidentit amerikan JoeBiden, për të takuar Volodymyr Zelensky dhe për ta siguruar atë se Italia do ta mbështesë me armë “deri në fund” ishte shumë domethënëse. Sepse ndërsa Macron ndryshoi qëndrim në lidhje me mënyrën se si Evropa duhet të reagojë ndaj pushtimit të Vladimir Putinit, dhe Scholz u tërhoq nga sjellja nguruese, mbështetja e Melonit si për sanksionet ndaj Rusisë po ashtu edhe për armët ndaj Ukrainës ka qenë e paqartë që nga fillimi i luftës, kur ajo ishte ende në opozitë.

Shumë analistë thanë se vendimi i Macron për të ftuar vetëm Scholz-in dhe jo Melonin në takimin me Zelensky në Paris dy javë më parë, ishte një shenjë e qartë se udhëheqësja e ekonomisë së tretë më të madhe të BE-së ishte mënjanuar nga “salla e komandimit” të BE-së.

Po ashtu ata nënvizuan se Meloni ishte dobësuar nga deklarata e Silvio Berlusconi, një mik i vjetër i Putinit, se nëse do të ishte kryeministër, nuk do të shkonte kurrë që të takonte Zelenskin, sepse “sulmet e tij në Donbas kishin shkaktuar shkatërrimin në Ukrainë”.

Meloni zgjodhi ta shpërfillë komentin e Berlusconit. Por kryeministrja italiane është e ashpër jo vetëm me dy partnerët e saj të koalicionit, por edhe me shumicën e vendit të saj që kundërshton dërgimin e armëve në Ukrainë (vetëm pak më shumë se 1/3 e italianëve e konsiderojnë Rusinë si armike, krahasuar me 2/3 në Amerikë dhe Britani, madje çereku i italianëve e konsiderojnë Rusinë si aleate).

“Meloni është tani udhëheqësja e së djathtës evropiane. Ajo dhe ata që janë rreth saj do të jenë në gjendje të lëvizin boshtin e politikës evropiane në zgjedhjet e ardhshme”- thotë Massimo Cacciari, profesor filozofie, ish-deputet komunist dhe ish-kryetar i bashkisë së Venecias./bota.al/

Marrë me shkurtime

lajme

Haxhiu pret në takim delegacionin e Asamblesë Parlamentare të NATO-s

Published

on

By

Kryetarja e Kuvendit të Republikës së Kosovës, Albulena Haxhiu, ka prit sot në takim zyrtar delegacionin e Asamblesë Parlamentare të NATO-s.

Mediat janë lejuar të marrin pamje vetëm në fillim të këtij takimi, ndërsa delegacioni i NATO-s do të vazhdojë agjendën e tij në Kuvend me disa takime të tjera gjatë ditës.

Në orën 10:00 është paraparë takimi i delegacionit me Komisionet Parlamentare për Punë të Jashtme dhe Integrim Evropian. Ndërkaq, nga ora 11:00, delegacioni i Asamblesë Parlamentare të NATO-s do të takohet me përfaqësuesit e komuniteteve joshumicë në Kuvendin e Kosovës. /E.A/

Continue Reading

Aktualitet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 28 tetor 1993-1998

Published

on

By

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

28 tetor 1993

Edhe një kthim masiv i refugjatëve shqiptarë nga Greqia

Zëdhënësi i Ministrisë së Rendit Publik të Shqipërisë, konfirmoi se parmbrëmë ka filluar një kthim i refugjatëve shqiptarë nga Greqia. Edhe pse ende nuk ka shifra të plota për numrin e personave që janë dëbuar me dhunë nga forcat e policisë greke, besohet se vetëm parmbrëmë janë kthyer mbi 2.150 refugjatë në të dyja pikat kufitare në Kakavi dhe Kapshticë.

Ky është dëbimi i tretë masiv i refugjatëve shqiptarë nga Greqia brenda 20 muajve të fundit. Siç dihet vetëm në qershorin e kaluar me dhunë nga Greqia u dëbuan mbi 25.000 refugjatë shqiptarë.

Në të dy pikat e kufirit janë marrë masa të nevojshme, për pritjen, vendosjen dhe përcjelljen e refugjatëve në shtëpitë e tyre, bënë të ditur Radio-Tirana.

 

28 tetor 1994

Dhjetë raste të verdhëzës në Podujevë

Në komunën e Podujevës janë evidentuar 10 raste të sëmurësh nga verdhëza. Personat e sëmurë kryesisht janë nga Podujeva, Dumnica, Perani dhe Obranxha. Në fshatin Dumnicë deri më tash janë sëmurë 5 veta.

Tash për tash nuk dihet nëse është fjala për epidemi. Mjekët e Shtëpisë së shëndetit në Podujevë kanë rekomanduar që qytetarët të ndërmarrin masa preventive, sidomos në aspektin higjenik, në mënyrë që të pengohet përhapja e sëmundjes.

 

28 tetor 1995

Në Malishevë rreth 40 fshatra pa rrymë elektrike

Me vendimin e organeve të dhunshme të “Elektrokosovës”, që nga e enjtja, pa rrymë elektrike kanë mbetur 40 fshatra të komunës së Malishevës.

KI i Degës së LDK-së në Malishevë njofton se, sikur edhe sbumë herë deri më tash, rryma u ndërpre me pretekst të gjoja mospërmbushjes së obligimeve nga ana e banorëve të këtyre fshatrave.

Siç dihet edhe në aleboratin e fundit të radikalëve serbë të këtij muaji, ndërprerja e rrymës elektrike për vendbanimet shqiptare është propozuar si një mjet terrori për spastrimin etnik të Kosovës.

 

 28 tetor 1997

Studentët e Fakultetit Pedagogjik në Shkup edhe sivjet bojkotojnë mësimin

Shkup, 28 tetor (QIK)

Studentët shqiptarë në Fakultetit Pedagogjik të Shkupit për shkak të mossigurimit të kuadrit arsimor në gjuhën shqipe, edhe sivjet bojkotojnë mësimin dhe thonë se nëse kjo çështje nuk zgjidhet nga ana e dekanatit, ata do të organizojnë një protestë publike.

Tani për tani mësimi ndiqet vetëm në lëndët ku ligjërojnë profesorët shqiptarë.

Për gjendjen e këtillë, e cila hyri në vitin e tretë, studentët fajësojnë dekanin, për të cilin thonë se nuk është i interesuar për t’i plotësuar kërkesat e studentëve shqiptarë, të cilat janë të garantuara edhe me Ligjin për Fakultetin Pedagogjik, të cilin e solli Kuvendi i Maqedonisë para dy vjetësh.

Studentët e Fakultetit Pedagogjik në Shkup, deri tash kanë realizuar disa takime me përfaqësues të Ministrisë së Arsimit, por ata nuk kanë dhënë rezultate të pritura.

 

28 tetor 1998

Bill Klinton: Kosova të kthehet prapë në duart e popullit të saj

Jam i inkurajuar që qëndrimi këmbëngulës dhe vendosmëria e NATO-s e kanë detyruar presidentin Millosheviq të tërheqë forcat e tij dhe të përmbushë në masë të madhe kërkesat e bashkësisë ndërkombëtare. Shpresoj se klima e frikës dhe e kërcënimit do të eleminohet në Kosovë dhe se shqiptarët e Kosovës mund të kthehen në fshatrat e tyre, si dhe, çka është edhe më e rëndësishme në planin afatgjatë, mund të vazhdojnë negociatat për një zgjidhje të qëndrueshme e paqësore.

Që nga fillimi, kemi pasur tri objektiva dominuese në Kosovë: e para, të ndërpritet dhuna që kërcënon stabilitetin e brishtë të Ballkanit; e dyta, të pengohet shndërrimi i krizës humanitare në katastrofë, duke ndërprerë dhunën kundër shqiptarëve të Kosovës; dhe, e treta, Kosova të kthehet prapë në duart e popullit të saj, duke iu kthyer atij vetadministrimi.

Drejt të gjitha këtyre objektivave kemi arritur një përparim real. Luftimet janë ndalur; personat e zhvendosur kanë filluar të kthehen në shtëpitë e tyre; ndihma humanitare po qarkullon; ndërsa Milosheviqi është dakorduar të bëjë negociata për vetadministrim të Kosovës dhe është pajtuar me një kalendar për ta arritur këtë qëllim.

Megjithatë, nuk mjafton vetëm premtimi i Millosheviqit për zbatimin e kërkesave. Ai duhet të vazhdojë përmbushjen e tyre. Për verifikimin e kësaj, bashkësia ndërkombëtare do të dërgojë një prani të madhe ndërkombëtare në Kosovë, nga toka dhe nga ajri, gjë që Milosheviqi e ka kundërshtuar për një dekadë. Si rezultat i përmirësimit të klimës së sigurisë, rreth 40 mijë njerëz të zhvendosur tanimë kanë zbritur nga malet në shtëpitë e tyre dhe i janë shmangur vdekjes nga të ftohtit. Derisa armëpushimi të vazhdojë në Kosovë do të futen më shumë punëtorë humanitarë dhe më shumë ndihma humanitare. Forcat serbe duhet të rrinë anash, postblloqet duhet të hiqen, shkalla e besimit te njerëzit që ende janë të zhvendosur duhet të rritet, në mënyrë që edhe ata të kthehen në shtëpi para të ftohtit.

Në planin afatgjatë, stabiliteti i Kosovës varet nga zgjidhja e qëndrueshme politike dhe nga krijimi i demokracisë dhe i shoqërisë civile, përfshirë edhe shtypin e lirë në gjithë Jugosllavinë. Z. Millosheviq është pajtuar për zgjedhje demokratike në Kosovë, të mbikëqyrura ndërkombëtarisht, për vetadministrim substancial dhe për polici lokale – me një fjalë, të drejtat që kosovarët i kanë kërkuar qëkur Milosheviqi ua hoqi atyre autonominë, para një dekade.

Vullneti për veprim i NATO-s, i kombinuar me diplomaci të vendosur, ka krijuar mundësi për ndërprerrjen e vuajtjeve dhe represionit në Kosovë dhe për të futur njerëzit e saj në rrugën e paqes. Por, kjo është shans e jo garancë. Prandaj, NATO vendosi sot ta ruajë autoritetin, forcën dhe gatishmërinë e saj për të vepruar, në qoftë se Millosheviqi u bishtnon zotimeve që ka marrë. Jemi në një çast shpresëdhënës, por nuk duhet të kemi iluzione se është një rrugë e gjatë para nesh derisa shpresa të triumfojë mbi urrejtjen në Ballkan. Sot ndihem shumë më mirë, por ende kërkohet që të sundojnë liria dhe paqja. Edhe një herë dua të falënderoj zotin Solana, gjeneralin Klark, zotin Hollbruk, zotin Hill dhe të tjerët që kanë punuar shumë për arritjen e kësaj.

Foto: Bill Klinton

Continue Reading

lajme

Sulm me thikë ndaj xhandarit të Ambasadës së Izraelit në Beograd, Daçiq e cilëson akt terrorist

Published

on

By

Një pjesëtar i Xhandarmërisë serbe që ruante Ambasadën e Izraelit në Beograd është sulmuar me dy thika gjatë mesnatës. Sulmuesi u qëllua për mort nga polici në vetëmbrojtje, ndërsa Ministri i Brendshëm i Serbisë, Ivica Daçiq, e ka cilësuar ngjarjen si sulm terrorist.

Ngjarja ndodhi rreth orës 00:15 në lagjen Dedinje. Sipas Daçiqit, i dyshuari — që dyshohet të jetë një 15-vjeçar nga Shabaci — ka bërtitur “Allahu Akbar” gjatë sulmit. Polici ka pësuar lëndime të lehta në fytyrë dhe ndodhet jashtë rrezikut për jetën.

Autoritetet serbe dyshojnë se sulmuesi ishte mbështetës i organizatës terroriste ISIS, duke u bazuar në simbolet e gjetura në rrjetet e tij sociale. Pas këtij incidenti, Serbia ka ngritur nivelin e kërcënimit terrorist në “të kuq”, me prani të shtuar policore në vendet publike dhe objektet strategjike.

Ky është incidenti i dytë i këtij lloji pranë kësaj ambasade, pas sulmit me hark ndaj një tjetër pjesëtari të Xhandarmërisë në qershor të vitit 2024. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Kurti kritikon sistemin e drejtësisë pas vrasjes në Pejë: Kërkon raport urgjent për lëshimet institucionale

Published

on

By

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, ka reaguar ashpër ndaj sistemit të drejtësisë në vend pas vrasjes së Arlinda Zekajt në Vitomiricë të Pejës, duke e cilësuar ngjarjen si rrjedhojë të një zinxhiri lëshimesh institucionale.

Gjatë mbledhjes së Qeverisë, Kurti bëri të ditur se ka kërkuar nga Ministria e Drejtësisë dhe ajo e Punëve të Brendshme një raport të detajuar për dështimet e mundshme të hallkave të sigurisë dhe drejtësisë. Raportet duhet të dorëzohen deri nesër në orën 18:00 dhe do të bëhen publike.

“Secila vrasje është e rëndë, por ajo rëndohet edhe më shumë kur qartazi shihet se ka pasur një zinxhir sistemor lëshimesh nga institucionet përgjegjëse. Një vrasje me të tilla paralajmërime që nuk morën përgjigje, nuk kishte se si të përfundonte ndryshe,” deklaroi kryeministri.

Kurti gjithashtu kritikoi sistemin gjyqësor, duke theksuar se reformimi dhe “drejtimi i drejtësisë” në Kosovë është bërë një urgjencë kombëtare. Sipas tij, drejtësia në vend shpesh ka anuar nga më i fuqishmi në vend që të mbrojë të dobëtin.

Ndërkohë, mbrojtja e viktimave nga dhuna në familje ka qenë pjesë e takimeve urgjente të thirrura nga Ministria e Drejtësisë me institucionet përkatëse të sigurisë, ndërsa i dyshuari për vrasjen tashmë është arrestuar nga Policia e Kosovës./E.A/

Continue Reading

Të kërkuara