Lajmet

Pse nuk i funksionoi Putinit plani në Ukrainë?

Rusia nuk priste një përgjigje të bashkuar nga Perëndimi.

Published

on

Lufta brutale në Ukrainë shpërtheu më shumë se një vit pasi Presidenti Vladimir Putin shtjelloi pohimin e tij të shpeshtë se rusët dhe ukrainasit janë “një popull”.

Në esenë e tij të çuditshme të vitit 2021, të titulluar “Mbi unitetin historik të rusëve dhe ukrainasve”, kreu i Kremlinit mohoi historinë e pavarur të Ukrainës dhe tha se kombi mund të jetë sovran vetëm në partneritet me Rusinë.

Eseja e publikuar në faqen e internetit të Kremlinit përsëriti zhgënjimin e Putinit me rënien e perandorisë sovjetike dhe ngriti shqetësime për atë që ai kishte planifikuar.

Por kur Rusia pushtoi fqinjin e saj më 24 shkurt – në një lëvizje që shkaktoi valë tronditëse në të gjithë botën – trupat ukrainase ishin në gjendje të përballonin dhe zmbrapsnin ushtrinë e fuqishme ruse.

Por si e ka llogaritur gabim situatën lideri rus?

Duke mohuar pavarësinë e Ukrainës

Në një artikull për London School of Economics, Oleg Chupryna, një kandidate për doktoraturë në Qendrën për Studime Evropiane dhe Euroaziatike në Universitetin Maynooth, përshkruan se si Putin bëri një “gabim kritik pasi besonte se Ukraina e pavarur ishte një trillim historik, i krijuar artificialisht nga Perëndimi për të dobësuar dhe ndarë Rusinë”.

Chupryna thotë se mohimi i identitetit kombëtar të Ukrainës e bëri atë të besonte se ukrainasit nuk do të bënin një mbrojtje serioze dhe ndoshta do të mirëprisnin trupat ruse.

Duke besuar se ushtria e Ukrainës ishte e dobët

Kremlini “besonte me arrogancë se ushtria ukrainase ishte e dobët” dhe se rezistenca që do të takonte ushtria ruse do të zgjaste vetëm disa ditë – ose ndoshta edhe orë, shkruan Chupryna.

Por ajo që ndodhi në vend ishte se burrat ukrainas u vunë në radhë për orë të tëra në qendrat e rekrutimit ushtarak për t’u bashkuar me ushtrinë dhe për të mbrojtur vendin e tyre, duke penguar kështu trupat ruse të orkestronin kapjen e shpejtë që kishin synuar.

Ushtria ruse ishte e papërgatitur për betejë

Kur trupat ruse hynë në Ukrainë nëpërmjet Bjellorusisë vitin e kaluar, ata nuk ishin të përgatitur për luftën që i priste.

Chupryna vëren se në gjashtë muajt e parë të luftës, Rusia humbi të paktën gjysmën e ushtrisë së saj profesionale dhe sulmet e saj në infrastrukturën civile “dështuan” për të arritur objektivat e Kremlinit.

Uniteti i aleatëve perëndimorë

Rusia nuk priste një përgjigje të bashkuar nga Perëndimi dhe kjo ishte një tjetër pengesë për planin e saj të marrjes së pushtetit.

Chupryna shpjegon se mbështetja ekonomike, politike dhe diplomatike nga Perëndimi ka qenë “e paprecedentë”, veçanërisht kur bëhet fjalë për furnizimin me armë dhe municione.

“E rëndësishmja, ukrainasit janë shumë të motivuar pasi nuk kanë zgjidhje tjetër veçse të luftojnë deri në fitore. Ata e kuptojnë qartë se masakra e Buçës mund të presë të gjithë vendin nëse Ukraina humbet luftën”, shton ai.

Duke parë pikat e z. Chupryna, mund të shihet se Kremlini e ka llogaritur gabim pushtimin e Ukrainës në shumë mënyra.

Por pa asnjë shenjë të një armëpushimi ose një plani paqeje të rënë dakord, nuk duket të ketë ndonjë shenjë se ushtria ruse do të tërhiqet nga Ukraina në të ardhmen e afërt./UBTNews/

Lajmet

Presidentja Osmani pret në takim të ngarkuarën me punë të SHBA-së në Kosovë

Published

on

By

Vjosa Osmani ka pritur në takim të ngarkuarën me punë të Shtetet e Bashkuara të Amerikës në Kosovë, Anu Prattipati, me të cilën ka diskutuar për zhvillimet aktuale në vend dhe çështje të bashkëpunimit bilateral.

Sipas njoftimit të Presidencës, gjatë takimit u trajtuan zhvillimet e fundit politike në vend, si dhe tema të tjera me interes të përbashkët ndërmjet Kosovës dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

Në fokus të bisedës ishte edhe rëndësia e ruajtjes së një mjedisi demokratik, ku respektohen mendimet e ndryshme dhe debati publik zhvillohet në mënyrë të përgjegjshme.

Presidentja Osmani theksoi përkushtimin e vazhdueshëm të Kosova për thellimin e bashkëpunimit me SHBA-në, duke ritheksuar se aleanca ndërmjet dy vendeve mbetet jetike dhe e pazëvendësueshme për Kosovën.

Continue Reading

Lajmet

Gjykata Evropiane: Ndalimi i ndryshimit të gjinisë në dokumente shkel ligjet e BE-së

Published

on

By

Gjykata më e lartë e Bashkimit Evropian mori vendim të enjten se ligjet kombëtare që ndalojnë ndryshimin e të dhënave gjinore në dokumentet e identifikimit janë në kundërshtim me ligjin e BE-së. Gjykata theksoi sfidat e mëdha me të cilat ballafaqohen personat kur identiteti i tyre gjinor nuk përputhet me dokumentet zyrtare.

Rasti në fjalë rrodhi nga një shtetase bullgare, e regjistruar si mashkull në lindje, e cila kishte filluar trajtimin hormonal dhe identifikohej si grua. Ajo ishte zhvendosur në Itali dhe u kishte kërkuar autoriteteve bullgare të ndryshonin gjininë ligjore, emrin dhe numrin personal në dokumente.

Gjykatat në Bullgari e kishin refuzuar kërkesën, duke u thirrur në rregullat kombëtare që e përkufizojnë seksin vetëm në aspektin biologjik dhe që ndalojnë ndryshimin e të dhënave gjinore.

Megjithatë, Gjykata Evropiane e Drejtësisë konstatoi se megjithëse shtetet anëtare janë përgjegjëse për lëshimin e dokumenteve, mosmarrëveshja mes identitetit gjinor dhe letërnjoftimit mund të shkaktojë dyshime gjatë kontrolleve rutinë, udhëtimeve apo ndërveprimeve profesionale. Sipas Gjykatës, këto “paparashikueshmëri të konsiderueshme” pengojnë të drejtën e personit për lëvizje të lirë brenda Bashkimit Evropian. /Reuters/

Continue Reading

Lajmet

KQZ pezullon AKR-në e Behgjet Pacollit

Published

on

By

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka marrë vendim për pezullimin e partisë Aleanca Kosova e Re (AKR), pasi subjekti dështoi të organizojë zgjedhjet e brendshme deri në afatin e paraparë (25 shkurt 2026). Edhe pse partia ishte njoftuar paraprakisht, ajo nuk e ka përmbushur këtë obligim ligjor.

KQZ i ka dhënë AKR-së një afat shtesë prej 45 ditësh për ta mbajtur Kuvendin Zgjedhor. Nëse ky kusht nuk plotësohet as brenda kësaj periudhe, partia do të çregjistrohet përfundimisht nga regjistri zyrtar.

AKR, e cila ishte pjesë e Kuvendit që nga viti 2007, aktualisht udhëhiqet nga ushtruesi i detyrës, Vesel Makolli, pas dorëheqjes së Behgjet Pacollit në tetor 2025. Në zgjedhjet e fundit, kjo parti mbeti jashtë Kuvendit pasi nuk arriti ta kalojë pragun zgjedhor.

Continue Reading

Lajmet

IKSHPK: Ndotja e ajrit shkakton mbi 1,150 vdekje në vit në Kosovë

Published

on

By

Raporti i fundit i Institutit Kombëtar të Shëndetësisë Publike (IKSHPK) për vitin 2025 ka alarmuar se ndotja e ajrit mbetet një rrezik madhor, duke shkaktuar rreth 12.1% të vdekshmërisë totale në vend.

“Rezultatet tregojnë se 1 150 raste të vdekjeve në vit (121/100 000 banorë) i atribuohen nivelit aktual të PM2.5 në Kosovë i cili paraqet 12.1% të vdekshmërisë totale, nga të gjitha shkaqet (natyrore)”, thuhet në raport.

Sipas të dhënave, gjendja më kritike është regjistruar në Prishtinë (veçanërisht në Kodrën e Trimave), Obiliq, Gjilan, Fushë Kosovë (Palaj) dhe Mitrovicë, ku nivelet e grimcave helmuese PM2.5 gjatë dimrit kanë arritur deri në 272 µg/m3, shifër kjo shumë herë mbi limitet e lejuara.

Shkaktarët kryesorë mbeten djegia e thëngjillit për ngrohje, termocentralet dhe makinat e vjetra, të cilat po rëndojnë shëndetin e grupeve më të ndjeshme si të moshuarit, gratë shtatzëna dhe fëmijët.

IKSHPK thekson se kjo ndotje lidhet drejtpërdrejt me rritjen e rasteve të sulmeve në zemër, goditjeve në tru dhe problemeve të rënda respiratore, duke kërkuar masa urgjente për zgjerimin e ngrohjes qendrore dhe reduktimin e përdorimit të lëndëve djegëse fosile.

Continue Reading

Të kërkuara