Lajmet

Shitjet globale të armëve shënojnë rritje për të 7-tin vit radhazi, pavarësisht problemeve të zinxhirit të furnizimit

SIPRI theksoi se çështjet e zinxhirit të furnizimit vazhduan të pengojnë tregtinë në vitin 2021.

Published

on

Shitjet e armëve dhe shërbimeve ushtarake nga 100 kompanitë më të mëdha të mbrojtjes në botë u rritën 1.9 për qind në 592 miliardë dollarë në vitin 2021, pavarësisht problemeve të zinxhirit të furnizimit që penguan dërgesat e komponentëve kritikë, sipas të dhënave të reja nga Instituti Ndërkombëtar i Kërkimeve të Paqes në Stokholm (SIPRI).

Rritja, duke u përshpejtuar nga 1.1 për qind në 2019-2020, shënoi vitin e shtatë radhazi të rritjes së shitjeve globale të armëve, tha SIPRI në bazën e saj të të dhënave të industrisë së armëve të lëshuar të hënën.

SIPRI theksoi se çështjet e zinxhirit të furnizimit vazhduan të pengojnë tregtinë në vitin 2021 dhe ka të ngjarë të përkeqësohen si rezultat i luftës në Ukrainë.

Drejtoresha e Programit të Shpenzimeve Ushtarake dhe Prodhimit të Armëve SIPRI, Lucie Béraud-Sudreau ka thënë se mund të kenë pritur rritje edhe më të madhe të shitjeve të armëve në vitin 2021 pa probleme të vazhdueshme të zinxhirit të furnizimit.

“Si kompanitë më të mëdha dhe më të vogla të armëve thanë se shitjet e tyre ishin ndikuar gjatë vitit. Disa kompani, të tilla si Airbus dhe General Dynamics, raportuan gjithashtu mungesa të fuqisë punëtore”.

Fillimi i agresionit rus të Ukrainës në shkurt të vitit 2022 rriti gjithashtu sfidat e zinxhirit të furnizimit për kompanitë e armëve në mbarë botën, thuhet më tej në raportin e SIPRI.

Rusia, e cila po rrit prodhimin për shkak të luftës, është gjithashtu e prekur për shkak të sanksioneve të lidhura me luftën që e bëjnë të vështirë për prodhuesit edhe marrjen e pagesës për dërgesat e tyre.

Megjithatë, kompanitë në Shtetet e Bashkuara dominuan listën me shitjet e 40 kompanive amerikane në listë që arrinin në 299 miliardë dollarë në vitin 2021, sipas SIPRI, megjithëse shitjet ishin pak më të ulëta në terma realë si rezultat i inflacionit të lartë.

Duke vazhduar një model të krijuar në vitin 2018, pesë firmat në krye të listës ishin të gjitha me bazë në ShBA: Lockheed Martin, Raytheon Technologies, Boeing, Northrop Grumman dhe General Dynamics.

Por raporti vuri në dukje një rritje të madhe të shitjeve nga prodhuesit kinezë, me tetë kompanitë kineze të armëve në listë që kanë shitje totale të armëve prej 109 miliardë dollarësh, një rritje prej 6.3 për qind nga një vit më parë.

Prodhuesit koreano-jugor panë gjithashtu rritje mbi mesataren e shitjeve, me katër kompanitë në listën e SIPRI që raportuan shitje të kombinuara 3.6 për qind mbi vitin e kaluar në 7.2 miliardë dollarë, të udhëhequr nga prodhuesi i motorëve Hanwha Aerospace.

Shitjet e saj u rritën me 7.6 për qind në 2.6 miliardë dollarë dhe pritet të rriten ndjeshëm në vitet e ardhshme pasi ky vend nënshkroi një marrëveshje të madhe armësh me Poloninë në fillim të këtij viti.

Grupi i Aviacionit Dassault i Francës gjithashtu regjistroi rritje të fortë, me shitjet u rritën me 59 për qind në 6.3 miliardë dollarë në 2021, të nxitura nga dërgesat e 25 aeroplanëve luftarakë Rafale.

Sidoqoftë, gjetkë në Evropë, kompanitë u përballen me ndërprerje të zinxhirit të furnizimit, me shumicën e firmave ushtarake të hapësirës ajrore që raportuan humbje.

Baza e të dhënave të industrisë së armëve SIPRI u krijua në 1989. Versioni aktual përmban të dhëna nga viti 2002, dhe kompanitë kineze janë përfshirë që nga viti 2015.

Botë

8-vjeçarja nga Luiziana humb jetën nga “ameba trungrënëse” pas notit në liqen

Published

on

Një vajzë 8-vjeçare nga Luiziana, Lillian Smart, ka humbur jetën pasi u infektua me Naegleria fowleri, një amebë e rrallë e njohur si “ameba trungrënëse”.

Sipas familjes, Lillian nga Ruston ndërroi jetë pak pasi kishte festuar ditëlindjen e saj të tetë, ndërsa dëmtimet në trurin e saj ishin shumë të rënda.

Departamenti i Shëndetësisë i Luizianës kishte njoftuar më herët për një rast të dyshuar të infektimit me këtë amebë te një banor i zonës, pas notit në liqenin Claiborne, rreth 48 kilometra në veriperëndim të Ruston. Dyshohet se edhe infektimi i vajzës ka ndodhur gjatë notit në ujë të ëmbël.

Naegleria fowleri gjendet zakonisht në ujëra të ëmbla dhe të ngrohta. Infeksioni mund të ndodhë kur uji i kontaminuar hyn përmes hundës dhe arrin në tru.

Autoritetet theksojnë se ameba nuk shkakton infeksion kur uji gëlltitet dhe nuk transmetohet nga personi në person.

Departamenti i Shëndetësisë e ka cilësuar infeksionin si “jashtëzakonisht të rrallë, por pothuajse gjithmonë fatal”.

Në Shtetet e Bashkuara janë raportuar vetëm 180 raste të konfirmuara të infeksionit me Naegleria fowleri nga viti 1937 deri në vitin 2025./A.K/

Continue Reading

Vendi

Juridiku në UBT: Rrugëtimi ideal drejt një karriere të suksesshme në drejtësi

Published

on

By

Fusha e drejtësisë kërkon dije, integritet dhe aftësi për të parë përtej një rregulli, për të kuptuar një çështje dhe për të ndërtuar argumentin e duhur. Në një shoqëri ku ligji është pjesë e çdo fushe të jetës, nevoja për profesionistë të përgatitur juridikisht është gjithnjë më e madhe. Pikërisht për këtë, UBT ofron Programin Bachelor në Juridik si një rrugëtim akademik dhe profesional që i pajis studentët jo vetëm me njohuri të thelluara juridike, por edhe me aftësitë praktike të nevojshme për t’i zbatuar ato në realitet.

Programi Bachelor në Juridik në UBT ofrohet në Prishtinë dhe në Kampusin e UBT-së në Prizren, duke u krijuar studentëve mundësinë të ndjekin studimet në një mjedis modern dhe të orientuar drejt zhvillimit profesional. Programi synon të ofrojë cilësinë më të lartë të edukimit juridik dhe të përgatisë studentë të aftë për të përballuar kërkesat e profesionit, për të kontribuar në forcimin e sundimit të ligjit dhe për të luajtur një rol aktiv në zhvillimin e shoqërisë.

Gjatë studimeve, studentët ndërtojnë njohuri të qëndrueshme në fushat kryesore të së drejtës, duke përfshirë të drejtën civile, penale, administrative, tregtare dhe kushtetuese, si dhe dimensionet e së drejtës ndërkombëtare. Ata mësojnë të analizojnë legjislacionin, të interpretojnë normat juridike dhe të kuptojnë mënyrën se si parimet dhe rregullat juridike zbatohen në raste konkrete.

Por një jurist i mirë nuk mjaftohet vetëm me njohjen e ligjit. Për këtë arsye, programi i kushton rëndësi të veçantë zhvillimit të mendimit kritik, aftësive analitike, komunikimit profesional dhe argumentimit juridik. Studentët mësojnë të analizojnë çështje të ndryshme ligjore, të hartojnë dokumente juridike dhe të ndërtojnë argumente të strukturuara, duke përdorur edhe metodën IRAC – Çështja, Rregulla, Analiza dhe Përfundimi. Kjo qasje i ndihmon ata të zhvillojnë një mënyrë sistematike të të menduarit dhe të zgjidhjes së problemeve juridike.

Programi i nxit studentët edhe në fushën e hulumtimit dhe analizës juridike. Ata angazhohen në projekte që kërkojnë mbledhjen, analizimin dhe interpretimin e legjislacionit të Kosovës, vendimeve gjyqësore dhe çështjeve të së drejtës kombëtare e ndërkombëtare. Në këtë mënyrë, studentët zhvillojnë aftësinë për të hulumtuar në mënyrë të pavarur, për të vlerësuar burimet juridike dhe për të ndërtuar përfundime të bazuara në argumente profesionale.

Përveç njohurive individuale, rëndësi i kushtohet edhe aftësisë për të bashkëpunuar dhe komunikuar në mënyrë profesionale. Studentët përgatiten për punë ekipore dhe bashkëpunim me institucionet e drejtësisë, policinë, prokuroritë, gjykatat, organizatat joqeveritare dhe sektorin privat. Kjo i pajis ata me kompetenca që janë të rëndësishme jo vetëm për profesionin juridik, por për çdo mjedis profesional ku kërkohet përgjegjësi, analizë dhe vendimmarrje.

Me përfundimin e studimeve, të diplomuarit synohet të jenë të përgatitur për të vazhduar rrugëtimin e tyre profesional dhe akademik në fusha të ndryshme të drejtësisë. Ata fitojnë një bazë të fortë për zhvillimin e mëtejshëm në profesionet juridike, në institucione publike, organizata, sektorin privat dhe fusha të tjera ku kërkohen njohuri dhe kompetenca juridike.

Juridiku në UBT është një përvojë që ndërthur dijen, praktikën, kërkimin dhe zhvillimin personal. Është vendi ku studenti mëson jo vetëm çfarë thotë ligji, por edhe si ta analizojë, ta interpretojë dhe ta përdorë atë me përgjegjësi. Në Prishtinë dhe Prizren, UBT u hap rrugën të rinjve që duan ta shndërrojnë interesimin për drejtësinë në një profesion dhe një karrierë me ndikim.

 

Continue Reading

Vendi

UBT, lider i institucioneve akademike në rajon në ndikimin e qëndrueshmërisë

Published

on

By

UBT ka shënuar një tjetër arritje të rëndësishme në Times Higher Education (THE) Impact Rankings 2026, duke u renditur si institucioni më i lartë në mesin e institucioneve akademike nga Kosova, Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut të përfshira në këtë krahasim rajonal.

UBT: 801–1000 në nivel global

Pozicioni i përgjithshëm i UBT-së në renditjen globale është përmirësuar krahasuar me vitet e mëparshme, duke kaluar nga grupi 1001–1500 në vitet 2024 dhe 2025, në grupin 801–1000 në vitin 2026. Ky progres dëshmon për forcimin e profilit ndërkombëtar të UBT-së në fushën e qëndrueshmërisë dhe rritjen e ndikimit të tij në nivel rajonal.

Performanca më e fuqishme e UBT-së në objektivat e zhvillimit të qëndrueshëm është veçanërisht e dukshme në:

  • SDG 7 – Affordable and Clean Energy: 50.6–55.3
  • SDG 2 – Zero Hunger: 54.4–62.7
  • SDG 1 – No Poverty: 56.4–62.7

UBT ka shënuar gjithashtu rritje të dukshme në disa nga SDG-të krahasuar me vitet e mëparshme, me progres të veçantë në reduktimin e varfërisë, shëndetin dhe mirëqenien, barazinë gjinore, ujin e pastër, energjinë e pastër dhe punën e denjë.

Me një pikëzim të përgjithshëm në THE Impact prej 53.7–60.6, UBT qëndron në krye të institucioneve të përfaqësuara nga Kosova, Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut.

Ky rezultat shkon përtej një pozicioni në renditje. Ai pasqyron ndikimin në rritje të kërkimit shkencor, edukimit, politikave institucionale, angazhimit me komunitetin dhe përkushtimit të UBT-së ndaj Objektivave të Zhvillimit të Qëndrueshëm të Kombeve të Bashkuara.

Continue Reading

Lajmet

Ndalohet një person pas vdekjes së punëtorit në vendpunishten në Veternik

Published

on

Një punëtor ka humbur jetën pasi dyshohet se ka rënë nga lartësia gjatë punimeve në një objekt banesor në ndërtim në lagjen Veternik të Prishtinës.

Sipas Prokurorisë Themelore në Prishtinë, aksidenti ka ndodhur më 24 gusht, rreth orës 10:30. Viktima ka pësuar lëndime të rënda trupore dhe nuk ka mundur t’u mbijetojë atyre.

Në vendin e ngjarjes kanë dalë njësitet e Policisë së Kosovës, Inspektorati i Punës, eksperti i sigurisë në vendin e punës, Instituti i Mjekësisë Ligjore dhe Drejtoria e Inspektimit e Komunës së Prishtinës.

Me urdhër të Prokurorit të Shtetit është ndaluar për 48 orë një person me inicialet Xh.Sh., nën dyshimin për veprën penale “Asgjësimi, dëmtimi ose heqja e pajisjeve mbrojtëse dhe rrezikimi i sigurisë në vendin e punës”.

Në vendin e ngjarjes janë intervistuar edhe dëshmitarë okularë, ndërsa po vazhdon grumbullimi dhe administrimi i provave për të sqaruar rrethanat e aksidentit.

Prokurori i çështjes pritet të shqyrtojë, brenda afatit ligjor, mundësinë e kërkimit të ndonjërës prej masave të sigurisë ndaj të dyshuarit./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara