Lajmet

Shitjet globale të armëve shënojnë rritje për të 7-tin vit radhazi, pavarësisht problemeve të zinxhirit të furnizimit

SIPRI theksoi se çështjet e zinxhirit të furnizimit vazhduan të pengojnë tregtinë në vitin 2021.

Published

on

Shitjet e armëve dhe shërbimeve ushtarake nga 100 kompanitë më të mëdha të mbrojtjes në botë u rritën 1.9 për qind në 592 miliardë dollarë në vitin 2021, pavarësisht problemeve të zinxhirit të furnizimit që penguan dërgesat e komponentëve kritikë, sipas të dhënave të reja nga Instituti Ndërkombëtar i Kërkimeve të Paqes në Stokholm (SIPRI).

Rritja, duke u përshpejtuar nga 1.1 për qind në 2019-2020, shënoi vitin e shtatë radhazi të rritjes së shitjeve globale të armëve, tha SIPRI në bazën e saj të të dhënave të industrisë së armëve të lëshuar të hënën.

SIPRI theksoi se çështjet e zinxhirit të furnizimit vazhduan të pengojnë tregtinë në vitin 2021 dhe ka të ngjarë të përkeqësohen si rezultat i luftës në Ukrainë.

Drejtoresha e Programit të Shpenzimeve Ushtarake dhe Prodhimit të Armëve SIPRI, Lucie Béraud-Sudreau ka thënë se mund të kenë pritur rritje edhe më të madhe të shitjeve të armëve në vitin 2021 pa probleme të vazhdueshme të zinxhirit të furnizimit.

“Si kompanitë më të mëdha dhe më të vogla të armëve thanë se shitjet e tyre ishin ndikuar gjatë vitit. Disa kompani, të tilla si Airbus dhe General Dynamics, raportuan gjithashtu mungesa të fuqisë punëtore”.

Fillimi i agresionit rus të Ukrainës në shkurt të vitit 2022 rriti gjithashtu sfidat e zinxhirit të furnizimit për kompanitë e armëve në mbarë botën, thuhet më tej në raportin e SIPRI.

Rusia, e cila po rrit prodhimin për shkak të luftës, është gjithashtu e prekur për shkak të sanksioneve të lidhura me luftën që e bëjnë të vështirë për prodhuesit edhe marrjen e pagesës për dërgesat e tyre.

Megjithatë, kompanitë në Shtetet e Bashkuara dominuan listën me shitjet e 40 kompanive amerikane në listë që arrinin në 299 miliardë dollarë në vitin 2021, sipas SIPRI, megjithëse shitjet ishin pak më të ulëta në terma realë si rezultat i inflacionit të lartë.

Duke vazhduar një model të krijuar në vitin 2018, pesë firmat në krye të listës ishin të gjitha me bazë në ShBA: Lockheed Martin, Raytheon Technologies, Boeing, Northrop Grumman dhe General Dynamics.

Por raporti vuri në dukje një rritje të madhe të shitjeve nga prodhuesit kinezë, me tetë kompanitë kineze të armëve në listë që kanë shitje totale të armëve prej 109 miliardë dollarësh, një rritje prej 6.3 për qind nga një vit më parë.

Prodhuesit koreano-jugor panë gjithashtu rritje mbi mesataren e shitjeve, me katër kompanitë në listën e SIPRI që raportuan shitje të kombinuara 3.6 për qind mbi vitin e kaluar në 7.2 miliardë dollarë, të udhëhequr nga prodhuesi i motorëve Hanwha Aerospace.

Shitjet e saj u rritën me 7.6 për qind në 2.6 miliardë dollarë dhe pritet të rriten ndjeshëm në vitet e ardhshme pasi ky vend nënshkroi një marrëveshje të madhe armësh me Poloninë në fillim të këtij viti.

Grupi i Aviacionit Dassault i Francës gjithashtu regjistroi rritje të fortë, me shitjet u rritën me 59 për qind në 6.3 miliardë dollarë në 2021, të nxitura nga dërgesat e 25 aeroplanëve luftarakë Rafale.

Sidoqoftë, gjetkë në Evropë, kompanitë u përballen me ndërprerje të zinxhirit të furnizimit, me shumicën e firmave ushtarake të hapësirës ajrore që raportuan humbje.

Baza e të dhënave të industrisë së armëve SIPRI u krijua në 1989. Versioni aktual përmban të dhëna nga viti 2002, dhe kompanitë kineze janë përfshirë që nga viti 2015.

Vendi

Punëtori humb jetën në vendin e punës në Gjakovë

Published

on

By

Një punëtor ka humbur jetën gjatë orarit të punës sot në Gjakovë.

Sipas njoftimit të Policisë, viktima dyshohet se ka rënë nga një objekt i lartë teksa ishte duke punuar në rrugën “Pjetër Bogdani” në këtë komunë.

Në vendin e ngjarjes kanë intervenuar menjëherë njësitë përkatëse policore si dhe ekipi emergjent mjekësor, të cilët kanë konstatuar vdekjen e punëtorit.

Zëdhënësja e Policisë për rajonin, Vlera Krasniqi, ka bërë të ditur se lidhur me rastin një person është duke u intervistuar në cilësinë e të dyshuarit, ndërsa hetimet po vazhdojnë për të sqaruar rrethanat e ngjarjes.

Në vendin e ngjarjes ka dalë edhe prokurori i shtetit.

Raporton Koha.net.

Continue Reading

Vendi

Nesër ditë zie në Kosovë për nder të akademik Rexhep Qosjes

Published

on

By

Ushtruesja e detyrës së Presidentes së Republikës së Kosovës, Albulena Haxhiu, ka marrë vendim që dita e nesërme, e premte, 24 prill 2026, të shpallet ditë zie shtetërore në tërë territorin e vendit. Ky vendim vjen si shenjë respekti dhe nderimi për jetën dhe veprën e jashtëzakonshme të akademikut Rexhep Qosja, i cili u nda nga jeta në moshën 89-vjeçare.

Përmes këtij akti zyrtar, institucionet e shtetit shprehin mirënjohjen e thellë për kontributin e pazëvendësueshëm të akademikut Qosja në ndërtimin e autoritetit shkencor dhe kulturor të Kosovës.

“Në nderim të jetës dhe veprës së akademik Rexhep Qosja, dita e nesërme, e premte, 24 prill 2026, shpallet Ditë zie shtetërore në Republikën e Kosovës. Me këtë vendim, shteti ynë shpreh nderimin dhe mirënjohjen për një personalitet që i dha kulturës shqiptare dije, vepër dhe autoritet”, thuhet në njoftimin e Presidencës.

Sipas vendimit të nënshkruar nga u.d. Presidentja Haxhiu, Protokolli i Shtetit është ngarkuar që t’i ndërmarrë të gjitha veprimet e nevojshme për zbatimin e kësaj zije shtetërore. Ky vendim pason lajmin për vdekjen e akademikut dhe përmbylljen e ceremonisë së varrimit, e cila, sipas dëshirës së të ndjerit, u zhvillua në mënyrë private.

Continue Reading

Vendi

BIOGRAFIA E REXHEP QOSJA

Published

on

Sot është ndarë nga jeta akademiku, shkrimtari dhe studiuesi i njohur shqiptar, Rexhep Qosja.

Rexhep Qosja lindi më 1936 në Vuthaj të Malit të Zi. Shkollimin fillor dhe të mesëm e kreu në Vuthaj dhe në Guci, ndërsa në Prishtinë përfundoi Shkollën Normale dhe më pas studimet për gjuhë dhe letërsi shqipe në Fakultetin Filozofik.

Karrierën akademike e nisi në vitin 1967 si asistent në Institutin Albanologjik të Prishtinës. Studimet pasuniversitare i kreu në Universitetin e Beogradit, ndërsa më 1971 mbrojti doktoratën për jetën dhe krijimtarinë e Asdrenit. Gjatë viteve në vijim, ai u ngrit në një nga figurat më të rëndësishme të studimeve albanologjike, duke qenë profesor ordinar në Universitetin e Prishtinës dhe drejtor i Institutit Albanologjik në periudhën 1972-1981.

Qosja është autor i mbi tridhjetë librave nga fusha e kritikës letrare, studimeve shkencore, si dhe prozës artistike, përfshirë romane, tregime dhe drama. Ai ka botuar gjithashtu qindra artikuj, ese dhe studime, duke dhënë një kontribut të veçantë në zhvillimin e mendimit kritik dhe letërsisë shqipe.

Për krijimtarinë shkencore e letrare është çmuar me Shpërblimin e qytetit të Prishtinës më 1968; me Shpërblimin Krahinor të Dhjetorit më 1969; me dy shpërblime të SHSH të Kosovës, më 1972 dhe 1974 dhe me Shpërblimin e RS të Serbisë “7 Korriku”, më 1975, me Çmimin “Pjetër Bogdani”, 2010 për romanin “Bijt e askujt”, etj.

Në mars të vitit 2025 Qosja u nderua me çmimin “Letërsia shqipe” nga Ministria e Kulturës, si njëri prej ndikuesve më të mëdhenj të letërsisë shqipe. Është marrë edhe me veprimtari politike. Në periudhën 1998-2000 drejtoi një parti politike në Kosovë. Në vitin 2000, kryetari i Republikës së Shqipërisë i dha çmimin “Nderi i Kombit”.

Ndarja e tij nga jeta përbën një humbje të madhe për kulturën, shkencën dhe mbarë kombin shqiptar.

Continue Reading

Lajmet

Miratohet Ligji për Lojërat Mesdhetare mes përplasjeve për transparencën dhe rolin e BE-së

Published

on

By

Kuvendi i Kosovës, me 64 vota për, ka miratuar Projektligjin për organizimin e Lojërave Mesdhetare “Prishtina 2030”. Megjithatë, miratimi u shoqërua me debate të ashpra mes opozitës dhe udhëheqjes së Kuvendit, kryesisht për shkak të vërejtjeve të Zyrës së Bashkimit Evropian lidhur me menaxhimin e parasë publike.

Deputetja e PDK-së, Blerta Deliu-Kodra, kritikoi ashpër nxitimin për kalimin e këtij ligji, duke cituar shqetësimet e ndërkombëtarëve për mungesë transparence.

“Është e padrejtë forma si neglizhoni amendamentet e deputetëve dhe se si nuk i respektoni kërkesat e BE-së që kërkon ruajtje të transparencës, llogaridhënies dhe parasë publike. Është e çuditshme si po mundoheni ta eskivoni këtë”, u shpreh ajo, duke shtuar se PDK nuk është kundër lojërave, por kundër shkeljes së rregullave në emër të afateve politike.

Kryetarja e Kuvendit, Albulena Haxhiu, iu përgjigj këtyre kritikave duke vënë theksin te sovraniteti i institucionit dhe urgjenca e situatës politike, duke pasur parasysh afatin për zgjedhjen e presidentit.

“Ne i respektojmë partnerët tanë, por nuk mund ta marrë më tepër parasysh një letër të Zyrës së BE-së sesa vullnetin e qytetarëve të shprehur në Kuvend. Nëse ky Kuvend nuk e zgjedh deri më 28 prill presidentin, shpërndahet me automatizëm. Paramendoni, Kosova ka marrë përgjegjësi t’i organizojë lojërat dhe ne jemi shumë vonë”, deklaroi Haxhiu.

Ajo madje u bëri thirrje deputetëve të opozitës që të mos bëhen “zëdhënës të Zyrës së BE-së”, por të përfaqësojnë interesat e qytetarëve që presin suksesin e këtij organizimi sportiv.

Përveç Lojërave Mesdhetare, seanca e sotme përmbylli edhe disa nisma të tjera ligjore

U miratua Projektligji për financimin e menaxhimit të resurseve ujore.

Në lexim të dytë kaluan me nga 69 vota Projektligji për Banim Social dhe të Përballueshëm si dhe Projektligji për Shtetësinë e Kosovës.

 

Continue Reading

Të kërkuara