Botë

SHBA-ja kërkon hetim për ndërhyrjen “dashakeqe” të Rusisë në zgjedhjet në Rumani

Published

on

Shtetet e Bashkuara kanë bërë thirrje për një hetim të plotë ndaj lëvizjeve të Moskës për të ndikuar në zgjedhjet parlamentare dhe presidenciale në Rumani, pasi dokumentet e publikuara të mërkurën zbuluan se ky vend ishte në shënjestër të një “veprimi agresor hibrid nga Rusia”, që çoi drejt fitores befasuese të kandidatit prorus muajin e kaluar.

Këshilli i Lartë i Mbrojtjes Kombëtare i Rumanisë (CSAT) i publikoi dokumentet e klasifikuara, duke thënë se ato tregojnë se anëtarja e NATO-s dhe BE-së ishte në shënjestër të veprimeve të ndryshme e bashkërenduara para rundit të parë të zgjedhjeve presidenciale të 24 nëntorit, të cilin e fitoi Calin Georgescu.

Këshilli tha se Georgescu fitoi falë një fushatë të bashkërenduar në rrjetet sociale, e cila u orkestrua nga një “aktor shtetëror” sipas të gjitha gjasave.

Në zgjedhjet parlamentare një javë më vonë partitë proruse shënuan rritje të madhe duke i marrë rreth një të tretën e votave, edhe pse partitë proevropiane duket se kanë marrë mjaftueshëm vota për ta formuar koalicionin qeverisës.

Më 8 dhjetor, votuesit do të vendosin fituesin e zgjedhjeve presidenciale në një balotazh ku garojnë Georgescu dhe kandidatja proevropiane, Elena Lasconi.

Sipas dokumenteve të deklasifikuara, shërbimi i inteligjencës i Rumanisë beson se Georgescu është promovuar masivisht në TikTok me mbështetje nga Rusia, përmes metodave të shumta, duke përfshirë llogari të koordinuara, algoritme për të rritur praninë e tij në platformë dhe promovim me pagesë.

Dokumentet shpjegojnë se si popullariteti i Georgescut u rrit nga 1 për qind pak para garës në 22 për qind, përmes një operacioni të gjerë manipulimi që përfshinte influencerë dhe mashtroi institucione rumune si dhe votues të zakonshëm.

Zëdhënësi i Departamentit amerikan të Shtetit, Matthew Miller, tha se, megjithëse Shtetet e Bashkuara nuk ndërhyjnë në zgjedhjen e popullit rumun apo në procesin zgjedhor, Uashingtoni është “i shqetësuar nga raporti i CSAT-it për përfshirjen ruse në aktivitete kibernetike dashakeqe me qëllim për të ndikuar në integritetin e procesit zgjedhor të Rumanisë”.

Miller tha se Rumania është aleat i fortë i NATO-s dhe Shtetet e Bashkuara i vlerësojnë kontributet e saj në sigurinë e aleancës, dhe se pozita e fituar me vështirësi e vendit në komunitetin transatlantik nuk mund të ndryshohet “nga aktorë të huaj që kërkojnë të largojnë politikën e jashtme të Rumanisë prej aleancave të saj perëndimore”.

Një ndryshim i tillë i politikës do të kishte “pasoja serioze negative në bashkëpunimin mes SHBA-së dhe Rumanisë për sigurinë”, tha Miller.

Dokumentet e deklasifikuara tregojnë se influencerë në TikTok u rekrutuan për ta promovuar Georgescun, si drejtpërdrejt duke e mbështetur publikisht, ashtu edhe në mënyrë të tërthortë përmes mesazheve neutrale që përmbanin hashtage të lidhura me të.

Janë zbuluar dhjetëra llogari në TikTok që përdornin në mënyrë të rrejshme logon e shërbimit të inteligjencës dhe titullin Brigada Kundër Terrorizmit (BAT), secila me mijëra ndjekës dhe mbi 100.000 pëlqime.

Shërbimet e inteligjencës rumune lanë të kuptohet se janë shpenzuar shuma të mëdha parash në këtë operacion. Georgescu ka deklaruar para autoriteteve zgjedhore rumune se nuk ka shpenzuar asgjë për fushatën e tij.

Shërbimi i inteligjencës e lidhi operacionin me Rusinë duke vënë në dukje se të dhënat e qasjes për faqet zyrtare zgjedhore të Rumanisë u publikuan në platformat ruse të krimit kibernetik. Të dhënat e qasjes ka të ngjarë të jenë siguruar duke shënjestruar përdorues legjitimë ose duke shfrytëzuar serverin e trajnimit legjitim, tha shërbimi i inteligjencës.

Rusia e ka mohuar çdo ndërhyrje në zgjedhjet e Rumanisë.

Deklarata e Departamentit të Shtetit tha se Uashingtoni i ka ndjekur “nga afër zgjedhjet në Rumani” dhe se “do të vazhdojmë të punojmë së bashku [me autoritetet rumune] për të ruajtur sigurinë e kombeve tona dhe mirëqenien e qytetarëve tanë”./REL/

Aktualitet

Trump refuzon propozimin e Iranit për armëpushim, por pret rikthim në negociata gjatë javës

Published

on

By

Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi të dielën se pret që bisedimet me Iranin të rifillojnë gjatë javës në vijim, ndonëse hodhi poshtë propozimin e Teheranit për një armëpushim shtatë-ditor dhe rihapjen e Ngushticës së Hormuzit. Burime me dijeni mbi çështjen bëjnë me dije se kontaktet indirekte mes Uashingtonit dhe Teheranit mund të nisnin që të hënën.

Oferta iraniane, e paraqitur nga zyrtarët e Teheranit gjatë Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së në Nju Jork, parashikonte pezullimin e armiqësive në Lindjen e Mesme, heqjen e sanksioneve ndaj naftës, zhbllokimin e aseteve financiare dhe dhënien fund të bllokadës detare amerikane. Në një intervistë për platformën Axios, Trump u shpreh se Irani e ka mbivlerësuar pozitën e tij negociuese, duke theksuar se kushtet e paraqitura mund të ishin të pratueshme një vit më parë, por jo në rrethanat aktuale ku ai po shqyrton edhe mundësinë e rifillimit të sulmeve ajrore në shkallë të gjerë.

Qëndrimin e Uashingtonit e përforcoi edhe ambasadori amerikan në OKB, Mike Waltz, i cili e cilësoi propozimin iranian si një manovër cinike. Waltz nëstabilizoi se kërkesa e Teheranit për të përfituar heqje sanksionesh e qasje në miliarda dollarë vetëm për t’u ulur në tryezë është e papranueshme, veçanërisht pas dështimit të memorandumit të mirëkuptimit të nënshkruar në qershor, i cili u prish pasi Irani goditi anijet tregtare në ngushticë.

Nga ana tjetër, Teherani mbetet i prerë në kushtet e tij. Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, deklaroi se vendi i tij nuk do të tërhiqet nga kërkesat e parashtruara për kontrollin e lundrimit në Ngushticën e Hormuzit. Ky ngërç diplomatik vjen në një kohë kur konflikti, i cili filloi shtatë muaj më parë me sulmet ajrore të SHBA-së dhe Izraelit, vazhdon të mbajë të bllokuar një nga pikat më strategjike të furnizimit botëror me energji, përderisa luftime me intensitet të lartë po vijojnë edhe në frontin e Jemenit. /BBC/

Continue Reading

Lajmet

Tragjedi në Himalaje: Orteku godet kampin bazë në Nepal, dy të vdekur e dhjetëra të zhdukur

Published

on

By

Të paktën dy persona kanë humbur jetën dhe rreth 12 të tjerë rezultojnë të zhdukur pasi një ortek masiv goditi kampin bazë të majës Himlung Himal në Nepal, një lartësi prej 7,126 metrash në distriktin Manang, pranë kufirit me Tibetin.

Sipas raportimeve të BBC-së, ngjarja ka ndodhur të dielën në mëngjes. Grupi i goditur nga orteku përbëhej nga shtetas nepalezë, përfshirë alpinistë lokalë dhe pjesëtarë të stafit mbështetës. Ata kishin dalë përpara alpinistëve të huaj me qëllim përgatitjen e kampit, menaxhimin e itinerarit dhe vendosjen e litarëve në mal.

Shkak për këtë katastrofë janë bërë reshjet e dendura të dëborës që përfshinë zonën ditët e fundit, duke rritur ndjeshëm rrezikun për shkëputjen e orteqeve. Kushtet e vështira atmosferike po pengojnë seriozisht operacionet e shpëtimit, ndërsa helikopterët dhe ekipet e emergjencës e kanë pasur të pamundur të mbërrijnë në vendngjarje gjatë orëve të para.Kjo tragjedi në Himlung Himal vjen më pak se dy muaj pas vdekjes së gjashtë alpinistëve në pikën Broad Peak në Pakistan, mes të cilëve humbi jetën edhe alpinisti i njohur britaniko-nepalez, Nirmal Purja.

Ndërkohë, rajoni i Himalajeve po përballet me një nga periudhat më të rënda nga fatkeqësitë

natyrore:

Mbi 6,000 të zhdukur: Vijojnë kërkimet në kufirin Nepal-Tibet pas përmbytjeve masive dhe rrëshqitjeve të dheut të muajit gusht.

Mbi 1,400 të vdekur: Shembja e një akullnaje shkaktoi vershimin e menjëhershëm të ujit dhe inerteve në luginën e lumit Trishuli, duke shkatërruar terësisht vendbanime të tëra.

/BBC/

Continue Reading

Lajmet

Universitetet britanike u konsultuan me kompaninë e armëve BAE Systems për protestat pro-Palestinës

Published

on

By

Së paku 13 universitete britanike kanë diskutuar me prodhuesin më të madh të armëve në Mbretërinë e Bashkuar, BAE Systems, se si t’i menaxhojnë protestat pro-palestineze në kampuset e tyre. Kjo përfshinte rritjen e masave të sigurisë në ngjarje zyrtare dhe koordinimin e përgjigjeve ndaj kritikave.

Korrespondenca mes universiteteve dhe kompanisë ushtarake u zbulua përmes email-eve dhe dokumenteve të brendshme nga një hetim i përbashkët i “Liberty Investigates” dhe “Al Jazeera”.

Sipas dokumenteve, universitete të tilla si ai i Manchesterit, Nottinghamit, Southamptonit, Birminghamit, Strathclyde dhe Cranfield konsiderohen “partnerë strategjikë” të BAE Systems dhe marrin së bashku deri në 15 milionë funte (rreth 20 milionë dollarë) në vit nga kjo kompani.

Në gusht të vitit 2024, BAE Systems duket se u ka kërkuar universiteteve të hartojnë mesazhe për të kundërshtuar atë që e quante “një narrativë shpesh të deformuar nga protestuesit”. Kjo periudhë përkonte me reagimet e mëdha studentore kundër bashkëpunimit me kompanitë që furnizojnë me armë ushtrinë izraelite gjatë luftës në Gazë.

Në një rast në Universitetin e Sheffieldit, zyrtarët e hetimit të brendshëm u konsultuan me BAE Systems përpara se të dënonin katër studentë që protestuan në një ngjarje online me slloganet “BAE vret fëmijë”. Studentëve u kërkua të paguanin një gjobë prej 75 funtesh ose të nënshkruanin një zotim se nuk do të merrnin pjesë në protesta të paautorizuara.

Ndërsa studentët e ndëshkuar e cilësuan këtë si ndikim të drejtpërdrejtë të kompanisë së armëve mbi drejtuesit e universitetit, zëdhënësi i Universitetit të Sheffieldit i hodhi poshtë pretendimet, duke deklaruar se procedurat disiplinore janë të pavarura dhe bazohen vetëm në rregulloren e sjelljes së studentëve. /Al Jazzera/

 

Continue Reading

Aktualitet

Papa Leoni XIV në Francë: Mbi 500 mijë besimtarë priten në meshën e Parisit

Published

on

By

Papa Leoni XIV e nis të premten një vizitë katërditore në Francë, e para e një pape në këtë vend në 18 vjet, ndërsa momenti kryesor do të jetë mesha e madhe të shtunën në qendër të Parisit, ku pritet të marrin pjesë më shumë se gjysmë milioni njerëz.

Presidenti Emmanuel Macron e priti Papën në aeroportin “Orly” të premten në mëngjes. Më vonë, ai pritet të zhvillojë bisedime me të në Pallatin Élysée për çështje gjeopolitike dhe inteligjencën artificiale. Macron dhe Papa do të mbajnë gjithashtu një fjalim të përbashkët në Metz, raporton BBC.

Megjithatë, presidenti nuk do të marrë pjesë në asnjë nga meshat e Papës, kryesisht për të respektuar ndarjen e rreptë të shtetit nga feja në Francë. Në meshën në Champs-Élysées do të marrin pjesë bashkëshortja e tij, Brigitte Macron, dhe kryeministri Sébastien Lecornu. Aty pritet të jenë edhe disa kandidatë për zgjedhjet presidenciale të vitit të ardhshëm, mes tyre Marine Le Pen, Edouard Philippe, Gabriel Attal dhe Bruno Retailleau.

Vizita është shoqëruar edhe me raportime për tensione mes Macronit dhe ekipit të Vatikanit që u angazhua për organizimin e saj. Sipas këtyre raportimeve, presidenti francez ishte i pakënaqur me kufizimin e karakterit ceremonial të vizitës. /E.A/

Continue Reading

Të kërkuara