Botë

SHBA-ja dhe Irani s’kanë caktuar bisedime bërthamore, por janë në kontakt

Published

on

Shtetet e Bashkuara dhe Irani janë duke mbajtur kontakte të vazhdueshme për rifillimin e bisedimeve mbi programin bërthamor të Teheranit, por ende nuk kanë caktuar bisedime formale, thanë zyrtarë nga të dyja vendet të enjten vonë.

Uashingtoni është “në komunikim të afërt” me Iranin dhe ndërmjetësit e tij, tha zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt, në një konferencë për shtyp, ndërsa ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araqchi, i tha transmetuesit shtetëror IRIB se diplomacia po vazhdon dhe kontaktet po zhvillohen përmes kanaleve të ndryshme.

Araqchi shtoi se nuk është bërë asnjë “marrëveshje, aranzhim apo bisedë për t’i nisur bisedimet e reja bërthamore”.

Ai theksoi se Irani tani po vlerëson se çfarë është më e mira për interesat kombëtare, duke shtuar se “thashethemet” se Teherani do të rikthehet në tryezën e bisedimeve “nuk duhet të merren seriozisht”.

Presidenti amerikan, Donald Trump, duke folur në samitin e NATO-s në Hagë më 25 qershor, tha se Uashingtoni do të zhvillojë bisedime me Teheranin javën e ardhshme.

Rundi i gjashtë i bisedimeve SHBA-Iran në Oman, i caktuar për 15 qershor, u anulua pasi forcat izraelite kryen sulme mbi caqet iraniane më 13 qershor.

Duke folur për IRIB, Araqchi konfirmoi se sulmet e fundjavës së kaluar nga forcat amerikane shkaktuan dëme “të konsiderueshme” në infrastrukturën bërthamore të Iranit.

Komentet e Araqchi vijnë pak orë pasi mbikëqyrësi kushtetues i Iranit, Këshilli i Gardës, e miratoi vendimin e Parlamentit për të pezulluar bashkëpunimin e Teheranit me Agjencinë Ndërkombëtare për Energjinë Atomike (IAEA).

Për këtë ligj, i cili u miratua një ditë më parë nga ligjvënësit me 221 vota pro dhe asnjë kundër, do të vendosë përfundimisht Këshilli Suprem i Sigurisë Kombëtare (SNSC).

SNSC teknikisht drejtohet nga presidenti, por ashtu si të gjitha institucionet kyçe të shtetit, i përgjigjet udhëheqësit suprem, ajatollah Ali Khamenei.

Plani për ta detyruar Qeverinë ta pezullojë bashkëpunimin me Agjencinë Ndërkombëtare për Energjinë Bërthamore nuk ishte në kundërshtim me ligjin islamik dhe Kushtetutën pas shqyrtimit nga anëtarët e Këshillit të Gardës”, tha zëdhënësi i këshillit, Hadi Tahan Nazif, në një postim në X.

Izraeli kreu sulme të papara ndaj objekteve kyçe bërthamore dhe ushtarake të Iranit, si dhe zonave të banuara, më 13 qershor, në një luftë që mori jetën e shumë civilëve nga të dyja palët para se të përfundonte me një armëpushim të brishtë të ndërmjetësuar nga Shtetet e Bashkuara më 24 qershor.

Pezullimi i bashkëpunimit me IAEA do të thotë se Irani do t’i ndalojë inspektimet, raportimet dhe veprimtarinë mbikëqyrëse sipas Traktatit për Mospërhapjen e Armëve Bërthamore (NPT).

Para votimit, kryetari i Parlamentit, Mohammad Baqer Qalibaf, e kritikoi IAEA-n, duke thënë se ajo dështoi “qoftë edhe të shtirej sikur e dënonte sulmin ndaj objekteve bërthamore të Iranit” dhe e akuzoi për “shitjen e besueshmërisë së vet ndërkombëtare”.

Teherani ka akuzuar prej kohësh IAEA-n për anshmëri dhe bashkëpunim me fuqitë perëndimore dhe Izraelin kundër Iranit.

Projektligji parashikon që pezullimi i bashkëpunimit të hiqet vetëm nëse garantohet që objektet dhe shkencëtarët bërthamorë iranianë janë të mbrojtur dhe që e drejta e Iranit për të pasuruar uranium brenda vendit është e garantuar.

Drejtori i Përgjithshëm i IAEA-s, Rafael Grossi, ka shprehur prej vitesh shqetësimin për mungesën e bashkëpunimit nga Irani në hetimet për objekte të vjetra, por të padeklaruara, bërthamore.

Organizata për Energjinë Atomike e Iranit do të pezullojë bashkëpunimin me agjencinë deri sa të garantohet siguria e objekteve bërthamore, dhe programi bërthamor paqësor i Iranit do të ecë përpara me një ritëm më të shpejtë”, tha Qalibaf në komentet që u pasuan nga thirrjet e ligjvënësve “vdekje Amerikës dhe Izraelit”.

Presidenti i Francës, Emmanuel Macron, tha se “skenari më i keq” do të ishte nëse Teherani tani do të largohej nga Traktati për Mospërhapjen e Armëve Bërthamore.

Macron u tha gazetarëve në Bruksel, pas një samiti të BE-së, se në përpjekje për të ruajtur traktatin, ai do të fliste në ditët në vijim me pesë anëtarët e Këshillit të Sigurimit të OKB-së.

Këto bisedime tashmë kanë filluar me një telefonatë në Shtëpinë e Bardhë më 26 qershor, në të cilën ai informoi presidentin Donald Trump për kontaktet që Parisi ka pasur me Teheranin “në ditët dhe orët e fundit”.

Shpresa jonë është që të ketë një konvergjencë të vërtetë të pikëpamjeve”, tha Macron, duke shtuar se synimi është “që të mos ketë rifillim” të ndërtimit bërthamor nga Irani.

Irani e ratifikoi traktatin për mospërhapjen e armëve bërthamore (NPT) në vitin 1970, duke u angazhuar të deklarojë materialin e tij bërthamor para Agjencisë Ndërkombëtare për Energji Atomike./REL/

Aktualitet

Bisedimet “e vështira” të paqes Rusi-Ukrainë përfundojnë pa ndonjë kthesë

Published

on

By

Bisedimet midis Rusisë, Ukrainës dhe SHBA-së të synuara për t’i dhënë fund luftës së Moskës në Ukrainë kanë përfunduar pa një kthesë. Takimet trilaterale, të mbajtura në Gjenevë, zgjatën deri vonë të martën, por zgjatën vetëm dy orë të mërkurën. Megjithëse i dërguari i SHBA-së Steve Witkoff kishte shprehur optimizëm mbi bisedimet, të dyja palët, ajo ruse dhe ajo ukrainase, treguan se ato kishin qenë “të vështira”. Moska dhe Kievi mbeten shumë larg në çështjet kyçe të territorit dhe kushteve të një armëpushimi të mundshëm në konfliktin katërvjeçar, raporton BBC.

Duke pranuar se bisedimet ishin sfiduese, negociatori i Kremlinit Vladimir Medinsky shtoi se ato kishin qenë “profesionale” dhe tha se një takim tjetër do të zhvillohej “së shpejti”. Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky gjithashtu i përshkroi negociatat si “jo të lehta” për shkak të dallimit në pozicionet e të dyja palëve. Negociatori ukrainas Rustem Umerov mbajti një ton më pak pesimist, duke thënë se diskutimet kishin qenë “substanciale dhe intensive” dhe se ndonëse kishte pasur progres, asnjë detaj nuk mund të zbardhej në këtë fazë. Umerov u shpreh se kjo është një punë komplekse që kërkon rreshtim midis të gjitha palëve dhe kohë të mjaftueshme.

Pak para se të njoftohej përfundimi i bisedimeve, Zelensky akuzoi Rusinë se po përpiqet të zvarritë negociatat që mund të kishin arritur tashmë në fazën finale. Delegacionet ruse dhe ukrainase u takuan për herë të fundit në bisedimet e ndërmjetësuara nga SHBA në Abu Dhabi në janar, të cilat çuan në shkëmbimin e parë të të burgosurve pas disa muajsh. Të mërkurën, Zelensky la të kuptohej se një tjetër shkëmbim mund të jetë i afërt. Presidenti i SHBA-së Donald Trump, i cili udhëhoqi përpjekjet diplomatike për t’i dhënë fund luftës, ka dhënë shenja padurimi me bllokimin midis dy palëve.

Të hënën, ai tha se Ukraina kishte bërë mirë të vinte në tryezë shpejt, një ndjenjë të cilën Zelensky e ka hedhur poshtë që atëherë, duke thënë se nuk ishte e drejtë që vendi i tij të ishte ai prej të cilit kërkohej kompromis. Katër vjet pas fillimit të pushtimit në shkallë të gjerë të Ukrainës nga Rusia, ekziston ende një distancë e konsiderueshme midis kërkesave të Moskës dhe asaj që Kievi mund të konsideronte si një paqe të drejtë. Rusia ka kërkuar kontroll të plotë të Donbasit lindor të Ukrainës, i përbërë nga rajonet e Donetskut dhe Luhanskut. Kievi e ka refuzuar prej kohësh këtë kërkesë, e cila do të nënkuptonte heqjen dorë nga territori sovran ukrainas, përfshirë disa qytete të fortifikuara rëndë dhe një linjë të gjatë mbrojtëse në rajonin e Donetskut.

Shumë ukrainas besojnë se dorëzimi i atij territori do ta linte vendin të prekshëm ndaj një tjetër pushtimi rus. Të martën, Zelensky i tha medias amerikane Axios se çdo plan për të dorëzuar Donbasin do të refuzohej nga ukrainasit nëse do të vihej në referendum. Një tjetër pikë mosmarrëveshjeje në bisedime është statusi i Centralit Bërthamor të Zaporizhzhia. Centrali, më i madhi në Evropë, ndodhet në vijën e frontit dhe ka qenë nën kontrollin rus që nga marsi i vitit 2022. Ukraina dëshiron që Moska ta kthejë atë dhe Zelensky ka thënë më parë se Kievi mund të ndajë kontrollin e centralit me amerikanët, një rregullim me të cilin Moska ka pak gjasa të pajtohet. /BBC/

 

 

Continue Reading

Aktualitet

Sondazhi i Reuters: Trump humbet mbështetjen e amerikanëve për çështjen e imigracionit

Published

on

By

Pëlqimi i publikut për politikat e imigracionit të Donald Trump ka rënë në nivelin më të ulët që nga rikthimi i tij në Shtëpinë e Bardhë, mes shenjave se ai po humbet mbështetjen e burrave amerikanë për këtë çështje, sipas një sondazhi të ri të Reuters/Ipsos.

Vetëm 38% e të anketuarve në sondazhin katërditor, i cili u mbyll të hënën, deklaruan se Trump po bën një punë të mirë me imigracionin, një çështje prioritare për administratën. Ky vlerësim shënoi rënie nga 39% që ishte në sondazhin e Reuters/Ipsos në janar, ndërkohë që kishte arritur deri në 50% në muajt fillestuar pas rikthimit të Trump në pushtet.

Trump bëri fushatë përpara rizgjedhjes së tij në vitin 2024 me premtimin për të nisur fushatën më të madhe të dëbimeve në dekada dhe urdhëroi bastisje gjithëpërfshirëse të imigracionit menjëherë pasi u rikthye në detyrë në janar të vitit 2025.

Agjentët e maskuar me pajisje taktike janë tashmë një pamje e zakonshme në Amerikë dhe agjentët e imigracionit janë përplasur dhunshëm me protestuesit dhe aktivistët amerikanë. Sondazhi i fundit i Reuters/Ipsos tregon se mbështetja për menaxhimin e imigracionit nga ana e Trump ka rënë ndjeshëm mes burrave në javët e fundit krahasuar me fundin e vitit të kaluar. Votuesit meshkuj luajtën një rol mjaft të madh në fitoren zgjedhore të Trump në vitin 2024, dhe gjatë gjithë vitit 2025 vlerësimi i tij për imigracionin mes burrave mbeti afër 50%.

Mirëpo, sondazhi i fundit i Reuters/Ipsos tregoi se vetëm 41% e burrave e miratojnë atë për këtë çështje. Midis grave, mbështetja për Trump mbi imigracionin ka rënë nga rreth 40% gjatë pjesës më të madhe të vitit 2025, në 35% në anketimin e fundit. /Reuters/

Continue Reading

Aktualitet

Komisioni i BE‑së do të marrë pjesë në takimin e Bordit të Paqes të Trumpit si vëzhgues

Published

on

By

Komisionerja e BE-së, Dubravka Suica, do të udhëtojë këtë javë drejt Uashingtonit për të marrë pjesë në një takim të Bordit të Paqes, të krijuar nga presidenti amerikan Donald Trump, në cilësinë e vëzhgueses, bëri të ditur të hënën një zëdhënës i Komisionit Evropian.

“Komisioni Evropian nuk po bëhet anëtar i Bordit të Paqes. Ne po marrim pjesë në këtë takim pikërisht në kuadër të angazhimit tonë të kahershëm për zbatimin e armëpushimit në Gaza, si dhe për të kontribuar në përpjekjet ndërkombëtare për të mbështetur rindërtimin dhe rimëkëmbjen pas luftës në Gaza,” u tha gazetarëve zëdhënësi Guillaume Mercier. /Reuters/

Continue Reading

Botë

Ish-ministri i arrestuar ukrainas akuzohet për pastrimin e ryshfeteve në aferën që tronditi qeverinë

Published

on

By

Kjo çështje ka përfshirë zyrtarë të lartë dhe anëtarë të elitës së biznesit në Ukrainë – duke përfshirë një ish-bashkëpunëtor të ngushtë të Presidentit Volodymyr Zelenskiy nga karriera e tij e mëparshme në media – dhe ka shkaktuar shqetësim të madh te aleatët perëndimorë të Kievit. Galushchenko u ekspozua për pastrim parash dhe pjesëmarrje në një organizatë kriminale nga agjencia e hetimit të korrupsionit NABU dhe zyra e prokurorisë SAPO, sipas një deklarate zyrtare.

Thuhet se më shumë se 7 milionë dollarë janë transferuar në llogari të huaja, duke emëruar gruan dhe katër fëmijët e Galushchenko-s si përfitues. Një pjesë e parave u shpenzuan për shkollimin e fëmijëve në shkolla elite në Zvicër dhe një pjesë u vendosën në një depozitë, nga e cila familja e zyrtarit të lartë merrte të ardhura shtesë për nevojat e veta.

Galushchenko i ka mohuar akuzat, ndërsa nuk ka pasur asnjë përgjigje ndaj mesazheve për koment dhe Reuters nuk ka arritur të kontaktojë me ndonjë avokat që e përfaqëson atë. NABU deklaroi të dielën se ai u ndalua gjatë kalimit të kufirit shtetëror, pa specifikuar vendin e saktë të arrestimit.

Prokurorët thonë se pjesëmarrësit në skemën “Midas” u bënin presion kontraktorëve të kompanisë bërthamore Energoatom për ryshfete në këmbim të përfundimit të projekteve, përfshirë strukturat për mbrojtjen e objekteve energjetike nga sulmet ajrore ruse.

Më parë ishte deklaruar se komploti u organizua nga ish-bashkëpunëtori i Zelenskiy-t, Timur Mindich, i cili u largua drejt Izraelit përpara se të arrestohej në nëntor. Mindich, i cili themeloi studion televizive pas serialit të famshëm që i dha famë Zelenskiy-t si aktor, i ka mohuar shkeljet.

Një ish-zv.kryeministër u arrestua gjithashtu në nëntor dhe NABU njoftoi se zyrtarë të tjerë të lartë janë nën hetim. Çështja shkaktoi një skandal politik vitin e kaluar që çoi në shkarkimin e shefit të stafit të Zelenskiy-t, Andriy Yermak, dhe nxiti zemërim të ri publik ndaj korrupsionit të rrënjosur, ndërkohë që Ukraina po lufton prej katër vitesh me Rusinë.

Zelenskiy ishte përpjekur të kufizonte pavarësinë e agjencive antikorrupsion vitin e kaluar, përpara se të tërhiqej pas protestave publike dhe presionit nga aleatët perëndimorë.

CEO i Energoatom, Pavlo Kovtonenko, deklaroi javën e kaluar se kompania ka ndërmarrë hapa për të parandaluar përsëritjen e skemave të korrupsionit në të ardhmen. Lufta kundër korrupsionit mbetet një prioritet kyç në përpjekjet e Ukrainës për reforma drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian, gjë që kërkon eliminimin e dukurisë shumëvjeçare. /Reuters/

Continue Reading

Të kërkuara