Lajmet

Senatori Rand Paul beson se paratë e ShBA-së ndihmuan në krijimin e viruseve të rrezikshme në Kinë

Published

on

Ndërsa debati lidhur me origjinën e koronavirusit ende po vazhdon, një grindje e re ka shpërthyer rreth hulumtimeve të viruseve që po bëheshin në Kinë duke përdorur fondet e SHBA-së.

Pra, është e lidhur me teorinë e paprovuar se virusi mund të ketë rrjedhur nga një laborator në Wuhan, qyteti kinez ku u zbulua rasti me Covid-19 për herë të parë.

Kjo ide përqendrohet në kërkimet e kryera mbi viruset e lakuriqëve të natës në Institutin e Virologjisë të Wuhan.

Senatori republikan Rand Paul pretendon se paratë amerikane u përdorën për të financuar kërkime atje që i bënë disa viruse (jo koronavirusin) më infektues dhe më vdekjeprurës, të njohur si “gain-of-function”, që shqip nënkupton fitim i funksionit.

Por pohimi i tij është hedhur poshtë nga Dr. Anthony Fauci, shefi i sëmundjeve infektive në SHBA.

Çfarë është hulumtimi i ‘gain-of-function’?

Kjo nënkupton kur një organizëm zhvillon aftësi të reja (ose “funksione”).

Organizmat modifikues mund të jenë një mënyrë për të luftuar sëmundjet si malaria.

Kjo mund të ndodhë në natyrë, ose mund të arrihet në një laborator, kur shkencëtarët modifikojnë kodin gjenetik ose vendosin organizma në mjedise të ndryshme, për t’i ndryshuar ato në një farë mënyre.

Me viruse që mund të paraqesin rrezik për shëndetin e njeriut, kjo do të thotë të krijoni viruse potencialisht më të transmetueshme dhe të rrezikshme.

Mirëpo a i financoi SHBA këto kërkime të viruseve në Kinë? Po, ka kontribuar me disa fonde.

Dr Fauci, si dhe këshilltar i Presidentit Biden, është drejtori i Institutit Kombëtar të SHBA të Alergjisë dhe Sëmundjeve Infektive (NIAID), pjesë e Instituteve Kombëtare të Shëndetit të qeverisë amerikane (NIH). Kjo organizatë, i dha para një organizate që bashkëpunoi me Institutin e Virologjisë Wuhan.

Organizatës në fjalë, EcoHealth – iu kishte dhënë një grant në 2014 për të parë koronavirusët e mundshëm nga lakuriqët e natës.

EcoHealth mori 3.7 milion dollarë nga NIH, 600,000 dollarë nga të cilat iu dhanë Institutit të Virologjisë në Wuhan.

Në 2019, projekti u rinovua për pesë vjet të tjera, por më pas u anulua në prill 2020 për shkak të pandemisë.

A u përdorën paratë e ShBA-së për studime të ‘gain-of-function’?

Në maj, Dr. Fauci deklaroi se Instituti Kombëtar i Shëndetit (NIH) “nuk ka financuar kurrë dhe nuk financon tani kërkime të tilla në Institutin e Virologjisë Wuhan”.

Instituti i Virologjisë, Wuhan.

Senatori Paul beson se hulumtimi u kualifikua si hulumtim “fain-of-function” dhe iu referua dy punimeve akademike nga instituti kinez, një të vitit 2015 dhe një tjetër më 2017.

Senatori Rand Paul beson se paratë e SHBA ndihmuan në krijimin e viruseve të rrezikshme.

Ai shtoi se ai plotësoi përkufizimin zyrtar të një studimi të tillë të përshkruar në 2014 kur qeveria e SHBA-së ndaloi financimin për aktivitete të tilla për shkak të shqetësimeve të biosigurisë.

Financimi u ndërpre për të lejuar që të hartohet një kornizë e re për një hulumtim të tillë.

Pse Dr. Fauci e hedh poshtë këtë akuzë?

Dr. Fauci i tha Senatit duke dëgjuar kërkimin në fjalë “është vlerësuar shumë herë nga njerëz të kualifikuar për të mos rënë nën përkufizimin e fitimit të funksionit”.

Ai gjithashtu tha se ishte “e pamundur molekularisht” që këto viruse të kishin rezultuar në koronavirus, megjithëse ai nuk dha hollësi.

Ai gjithashtu thotë se asnjë nga viruset që ishin objekt i studimit të vitit 2015 nuk kanë të bëjnë me Sars-Cov-2, i cili shkaktoi pandeminë në vitin 2020.

Një qelizë njerëzore e infektuar me koronavirus.

Ai gjithashtu shton: “Ne kurrë nuk kemi futur mutacione në kulmin e [virusit] për të shtuar rritjen në qelizat njerëzore”.

Studiuesja dhe biologia amerikane Alina Chan, dha një përkufizim rreth kësaj. “Kjo mund të nënkuptojë se hulumtimi mbi viruset mund të mos ketë ndërmend të prodhojë “përfitim të funksionit”, megjithëse ky mund të jetë rezultati përfundimtar i tij” tha ajo.

Marrë me shkurtime nga: BBC/UBTNews

Lajmet

“The Fortress” nga Italia vjen në Festivalin Ndërkombëtar të Teatrit në Prishtinë

Published

on

Festivali Ndërkombëtar i Teatrit në Prishtinë do të sjellë në skenë shfaqjen “The Fortress”, një produksion nga Italia i frymëzuar nga romani i Meša Selimović.

Shfaqja trajton tema si drejtësia, liria dhe identiteti, duke u ndërtuar përmes teatrit fizik, muzikës live dhe lëvizjes rituale, transmeton KultPlus. Organizatorët e festivalit kanë bërë të ditur se kjo vepër sjell një përvojë unike skenike dhe fton publikun të bëhet pjesë e një interpretimi bashkëkohor teatral.

“Ju ftojmë të bëheni pjesë e kësaj përvoje unike skenike”, thuhet në njoftimin e festivalit.

Shfaqja është pjesë e programit ndërkombëtar të festivalit, i cili synon të sjellë në Prishtinë produksione teatrore nga vende të ndryshme dhe të nxisë shkëmbimin kulturor.

Continue Reading

Lajmet

Kriza e etikës publike dhe kredibiliteti i fjalës pa përgjegjësi

Published

on

By

Opinion: Musa Sabedini 

Kjo tokë po mban gjithçka, edhe zhurmën e njerëzve që flasin shumë, por mbajnë pak përgjegjësi për fjalën që hedhin në opinion. Po jetojmë në një kohë kur komunikimi publik po humb gjithnjë e më shumë etikën, seriozitetin dhe kredibilitetin moral. Në hapësirat politike, mediatike e shoqërore po shtohen zërat që akuzojnë pa prova, ofendojnë pa ndjenjë përgjegjësie dhe gjykojnë pa asnjë standard profesional apo njerëzor. Fjala është liruar nga pesha e ndërgjegjes, ndërsa shpifja dhe linçimi publik po shndërrohen në mjete të zakonshme të komunikimit.

Në vend të argumentit po triumfon agresiviteti verbal, në vend të mendimit kritik po instalohet urrejtja, ndërsa në vend të kulturës së debatit po kultivohet një klimë e rrezikshme përçarjeje dhe degradimi moral.

Më shqetësuese është fakti se shumë prej atyre që flasin më së shumti publikisht, rrallëherë marrin përgjegjësi për pasojat e fjalës së tyre. Dhe kur fjala humb etikën, humb edhe besueshmëria e atij që e përdor, ndërsa shoqëria nis ngadalë të humbë shpirtin, dinjitetin dhe kulturën e saj qytetare.

Në një kohë kur shoqëria ka nevojë për urtësi, mirëkuptim dhe komunikim të qytetëruar, po përballemi çdo ditë me një valë të ashpër urrejtjeje, shpifjesh dhe fjalori degradues që po e helmon jetën publike dhe marrëdhëniet njerëzore.

Është e dhimbshme të shohësh se si komunikimi ynë po humb njerëzoren. Në vend të argumentit po triumfon britma, në vend të mendimit po sundon paragjykimi, ndërsa në vend të debatit po kultivohet urrejtja patologjike. E kjo nuk ka qenë kurrë virtyt i shqiptarit. Populli ynë është njohur për burrërinë e fjalës, për mençurinë në kuvend dhe për respektin ndaj tjetrit, edhe kur mendimet kanë qenë të ndryshme.

Sot, fatkeqësisht, po krijohet një klimë ku shpesh ofendimi konsiderohet forcë, shpifja quhet guxim, ndërsa poshtërimi i tjetrit trajtohet si fitore publike. Por asnjë shoqëri nuk ndërtohet mbi urrejtje. Asnjë shtet nuk forcohet duke shkatërruar dinjitetin e njerëzve të vet. Dhe asnjë komb nuk ecën përpara duke ushqyer përçarje të pafundme.

Prandaj, më shumë se kurrë, kemi nevojë të rikthejmë kulturën e komunikimit. Të flasim me qetësi. Të shkruajmë me përgjegjësi. Të debatojmë me argumente e jo me mllef. Të kundërshtojmë pa fyer dhe të kritikojmë pa e humbur njerëzoren. Fjala ka peshë. Fjala ndërton, por edhe rrënon. Dhe kur fjala humb etikën, shoqëria fillon të humbë karakterin e saj.

Ky vend ka kaluar sfida të mëdha historike për të mbijetuar. Nuk duhet ta dëmtojmë vetveten me gjuhë urrejtjeje dhe me klimë toksike që po i largon njerëzit nga besimi, respekti dhe solidariteti. Na duhet më shumë sinqeritet, më shumë kulturë dhe më shumë vetëdije qytetare. Sepse gjithçka ka një kufi edhe heshtja ndaj degradimit moral të shoqërisë.

Sot më shumë se kurrë, bëhet e domosdoshme rikthimi i etikës së komunikimit publik dhe kulturës së debatit në jetën tonë shoqërore, politike, intelektuale dhe mediatike. Fjala e thënë apo e shkruar nuk është vetëm mjet shprehjeje, por edhe akt përgjegjësie qytetare, morale dhe profesionale. Në veçanti, elitat politike, intelektuale dhe gazetareske kanë detyrim publik që komunikimin ta ndërtojnë mbi argumentin, maturinë dhe respektin ndaj tjetrit, e jo mbi gjuhën e urrejtjes, linçimit apo degradimit personal.

Debati demokratik nuk matet me ashpërsinë e fjalorit, por me fuqinë e argumentit dhe integritetin etik të atij që flet. Kur komunikimi humb etikën, humbet edhe besimi publik, zbehet kultura demokratike dhe dëmtohet vetë struktura morale e shoqërisë. Prandaj, nevojitet një kthim i vetëdijshëm drejt gjuhës së arsyes, dialogut dhe dinjitetit njerëzor, sepse vetëm përmes komunikimit të përgjegjshëm mund të ndërtohet një shoqëri më e shëndetshme, më e qytetëruar dhe më humane.

Zoti e ruajtë këtë popull nga humbja e vlerave njerëzore, familjare dhe morale. Dhe Zoti na dhëntë mençuri që ta ndërtojmë komunikimin mbi respektin, dijen dhe të vërtetën, jo mbi urrejtjen dhe shkatërrimin.

 

Autori është ligjërues në Fakultetin e Media dhe Komunikimit në UBT

 

Continue Reading

Lajmet

Granit Xhaka shpallet “Lojtari i Sezonit” te Sunderland AFC

Published

on

Sunderland AFC ka vlerësuar paraqitjet e shkëlqyera të mesfushorit shqiptar Granit Xhaka, duke e shpallur atë “Lojtari i Sezonit” për edicionin aktual.

Në një postim të publikuar nga klubi anglez, Xhaka u cilësua si “kapiteni” dhe “lideri” i skuadrës, duke marrë vlerësime të mëdha për kontributin dhe ndikimin e tij gjatë sezonit.

“Kapiteni ynë. Lideri ynë. Lojtari ynë i Sezonit. Urime, Granit Xhaka”, thuhet në mesazhin e publikuar nga Sunderland AFC.

Mesfushori shqiptar ka qenë një nga figurat kryesore të ekipit, duke treguar paraqitje të qëndrueshme dhe lidership si brenda, ashtu edhe jashtë fushës.

Continue Reading

Lajmet

Promovohet libri “TRENI – në kufirin mes tmerrit dhe lirisë”, sjell 20 dëshmi të dëbimeve të vitit 1999

Published

on

Më 26 maj 2026, në Qendra Barabar, do të mbahet ceremonia e promovimit të librit me kujtime “TRENI – në kufirin mes tmerrit dhe lirisë”, i cili sjell 20 dëshmi autentike të qytetarëve të dëbuar me forcë gjatë pranverës së vitit 1999.

Libri trajton përvojat e dëbimeve masive nga Kosova gjatë luftës, ku qytetarët u detyruan të largohen me trena drejt kufirit në Bllacë të Hanit të Elezit dhe më pas si refugjatë drejt Maqedonisë së Veriut. Përmes rrëfimeve personale, botimi dokumenton eksodin e asaj periudhe dhe traumat e përjetuara, duke e paraqitur trenin si simbol të zhvendosjes së dhunshme.

Sipas organizatorëve, libri synon të shërbejë si dokument historik dhe edukativ, duke nxitur kujtesën kolektive, dialogun dhe reflektimin mbi pasojat e konfliktit.

Continue Reading

Të kërkuara