Dy filma kosovarë, “Dua”, me regji të Blerta Bashollit, dhe “Shame and Money”, me regji të Visar Morinës, janë përzgjedhur në listën e ngushtë për Çmimet Evropiane të Filmit 2027, duke shënuar një tjetër moment të rëndësishëm për kinematografinë e Kosovës.

Ndër vite, disa produksione vendore kanë qenë pjesë e përzgjedhjeve të kësaj gare, në kategori dhe faza të ndryshme.

Në kategorinë e filmave të gjatë artistikë, “Babai”, me regji të Visar Morinës, dhe “Tri dritare dhe një varje”, me regji të Isa Qosjes, u përzgjodhën në vitin 2015. Në vitin 2021, në këtë rrugëtim u përfshi edhe filmi “Zgjoi”, i regjisores Blerta Basholli.

Edhe filmat e shkurtër kosovarë kanë shënuar pjesëmarrje të rëndësishme. “Në mes” dhe “Rrugës”, të Samir Karahodës, u përzgjodhën për garën evropiane përkatësisht në vitet 2020 dhe 2024, ndërsa “I Believe the Portrait Saved Me”, me regji të Alban Mujës, ishte pjesë e përzgjedhjes për vitin 2026.

Një tjetër sukses ishte filmi “Home”, me regji të Daniel Mulloy, i cili në vitin 2016 u përfshi mes 15 filmave të nominuar për çmimin e filmit të shkurtër evropian. Në vitin 2021, “Pa vend”, me regji të Samir Karahodës, arriti në fazën finale si njëri prej pesë filmave të nominuar.

Ndërkaq, filmi “Kthimi”, me regji të Blerta Zeqirit, u përzgjodh nga Festivali i Sarajevës për garën evropiane të filmit të shkurtër në vitin 2012, por më pas u tërhoq nga gara.

Përzgjedhja e “Dua” dhe “Shame and Money” për edicionin e vitit 2027 i jep kinematografisë kosovare një tjetër mundësi për të prezantuar historitë e saj para publikut evropian dhe për të vazhduar rrugëtimin në skenën ndërkombëtare./A.K/

Këngëtarja shqiptare me famë botërore, Rita Ora, ka tërhequr vëmendjen në tapetin e kuq të Festivalit të 70-të të Filmit në Londër, me një paraqitje elegante në stilin gotik.

Artistja mori pjesë në premierën e filmit të ri “Klara and the Sun”, me regji të bashkëshortit të saj, Taika Waititi. Çifti pozoi së bashku para fotografëve, duke shkëmbyer momente afërsie.

Rita zgjodhi një fustan të zi, të ngushtë pas trupit dhe të mbuluar me dantellë. Fundi i strukturuar në formë rrethi i jepte veshjes një siluetë të veçantë, ndërsa aksesorët në kokë, me forma që ngjanin me brirë dhe spirale, e plotësonin stilin e saj gotik.

Pamjen e kombinoi me grim me nuanca të argjendta dhe shkëlqim, flokë të mbledhur lart dhe këpucë të zeza me taka të larta, të lidhura përpara në stilin e korseit.

Ndërkohë, regjisori Taika Waititi u paraqit me një kostum klasik të errët dhe kravatë, duke plotësuar paraqitjen elegante të çiftit në tapetin e kuq./A.K/

Gjermania ka pasur frikë nga hakmarrja kineze për vite me radhë. Tani, presioni mbi industritë e automobilave, inxhinierisë dhe kimike po e shtyn Berlinin të kërkojë instrumente më të forta të BE-së me Parisin bashkë.

Qasja e kujdesshme e Gjermanisë ndaj Pekinit po ndryshon. Berlini ka bllokuar një përgjigje më të ashpër ndaj asaj që Bashkimi Evropian e përshkruan si “praktikat e padrejta tregtare të Kinës” për vite me radhë.

Çështja është se kompanitë e BE-së kanë vetëm akses të kufizuar në tregun kinez, dhe ato gjithashtu duhet të konkurrojnë në vend me kompanitë kineze që janë të mbuluara me subvencione shtetërore.

Në muajt e fundit, Berlini duket se ka humbur frikën e tij nga kundërmasat kineze që do të dëmtonin eksportuesit gjermanë.

Kancelari Friedrich Merz dhe Presidenti francez Emmanuel Macron i shkruan së bashku Presidentes së Komisionit Evropian Ursula von der Leyen javën e kaluar. Ata kërkuan një instrument të ri që do të lejonte që një partner – duke iu referuar qartë Pekinit– t’i mohohet aksesi në tregun e BE-së nëse vazhdon të angazhohet në praktika të padrejta.

Një masë e tillë thuhet se është e nevojshme kundër vendeve që “kërkojnë qëllimisht të minojnë… kushtet e tregut me mjete politike ose ekonomike”.

Ministria e Tregtisë e Kinës ka paralajmëruar se Evropa do të “mbajë pasojat” nëse miraton një plan të tillë përjashtimi nga tregu.

Interesante është që letra nga Merz dhe Macron erdhi në mes të bisedimeve të rëndësishme tregtare BE-Kinë në Pekin javën e kaluar.

Kostoja e mosveprimit

Noah Barkin, këshilltar i lartë për Kinën në kompaninë konsulente Rhodium Group, i thotë DW se Merz dhe këshilltarët e tij e kanë kuptuar se është më mirë të veprojnë ndaj Kinës, pavarësisht rreziqeve. Ai beson se ata u inkurajuan ta bënin këtë nga kërcënimet ndaj eksporteve gjermane.

Sepse para pandemisë, të dy ekonomitëu rritën paralelisht dhe industria gjermane përfitoi nga rritja e Kinës.

Megjithatë, që nga viti 2021, Kina ka rënë nga vendi i dytë në vendin e nëntë midis tregjeve të eksportit gjerman, sipas të dhënave për gjysmën e parë të vitit 2026.

Kompanitë kineze nuk janë më prapa Gjermanisë në aspektin teknologjik dhe përfitojnë nga paga dukshëm më të ulëta për punëtorët në Kinë si dhe subvencionet shtetërore. Presioni ndihet veçanërisht në tre nga sektorët më të mëdhenj të eksportit të Gjermanisë – makinat, makineritë dhe kimikatet.

Pse Berlini po e ndryshon politikën e tij ndaj Kinës

Prodhuesit gjermanë të makinave kanë parë një rënie të madhe të shitjeve në Kinë, e cila dikur ishte tregu i tyre i dytë më i madh. Sipas Rhodium Group, eksportet gjermane të makinave ranë me 66 përqind midis viteve 2022 dhe 2025.

Markat e mëdha gjermane tani po përballen me konkurrencë të fortë nga prodhuesit kinezë të automjeteve elektrike në tregje të tjera, përfshirë Evropën. Kjo ka shkaktuar një valë pushimesh nga puna dhe mbyllje fabrikash në vetë Gjermaninë.

Vetëm në Gjermani, importet e makinave të reja nga Kina u rritën me 121 për qind në shtatë muajt e parë të këtij viti, sipas Zyrës Federale të Statistikave. Automjetet e prodhuara në Kinë përbënin pothuajse 14 për qind të importeve totale të makinave.

“Pasi humbën vazhdimisht pjesën e tregut në Kinë, konkurrenca tani duket se po godet prodhuesit gjermanë edhe në tregun evropian të makinave”, thotë Andreas Miescher, një studiues në Institutin Mercator për Studimet e Kinës në Berlin.

Miescher i tha DW se presioni nga lobi i fuqishëm gjerman i automobilave ishte “thelbësor” në ndryshimin e qëndrimit ndaj Kinës.

Industria kërkon mbrojtje më të fortë tregtare

Midis shumë liderëve të biznesit gjerman që kanë bërë thirrje për një qasje më të ashpër në muajt e fundit, Oliver Richtberg, kreu i tregtisë së jashtme në Shoqatën Gjermane të Industrisë së Inxhinierisë, ishte ndoshta më i zëshmi.

“Ne aktualisht po deindustrializohemi përmes masave të padrejta – dhe shumica e kompanive nuk janë më të përgatitura ta pranojnë këtë,” tha Richtberg për gazetën Welt këtë verë.

Sipas Eurostat, deficiti tregtar i BE-së me Kinën vitin e kaluar ishte rreth 360 miliardë euro – një miliard euro në ditë. Ai u zgjerua më tej në gjysmën e parë të vitit 2026.

Ndërsa Brukseli përpiqet të godasë dampingun e mallrave kineze, një ligj i veçantë për të mbrojtur industrinë dhe masa të tjera po përballen me rezistencë si në Pekin ashtu edhe brenda vetë BE-së.

Shoqatat e biznesit po e ripërcaktojnë politikën

Ligji për të përshpejtuar zhvillimin industrial, i propozuar në mars, synon të sjellë investime përsëri në Evropë duke u dhënë kompanive me bazë në BE përparësi në prokurimin publik dhe subvencionet.

Investimet e huaja në sektorët kryesorë do të lejohen vetëm nëse partnerët evropianë mbajnë kontrollin e shumicës. Pekini e sheh këtë si diskriminim.

Shoqata Evropiane e Prodhuesve të Automobilave paralajmëroi muajin e kaluar se projektligji do të bënte pak për të frenuar konkurrentët më të lirë kinezë. Dokumenti tha se stimujt për prodhimin brenda BE-së duhet të jenë mjaftueshëm të mëdhenj për të “kompensuar kostot shtesë”.

Shqetësimi kryesor i Berlinit ishte se Kina mund të vendoste kufizime të reja eksporti për metalet e rralla të tokës dhe magnetet e bëra prej tyre.

Kina ka një akt pothuajse të garantuar për furnizimin e këtyre elementëve, të cilët janë thelbësorë për makinat gjermane, parqet dhe panelet diellore, si dhe për industrinë ushtarake.

Bloomberg javën e kaluar, duke cituar zyrtarë gjermanë të paidentifikuar, tha se instrumenti i ri i BE-së mund të shërbejë si një “kundërarmë” nëse Pekini bllokon eksportet e metaleve të rralla të tokës. Mbështetja për masën do të vendoset në një samit të udhëheqësve të BE-së javën e ardhshme.

Brukseli ka diskutuar edhe kufizimin e njëanshëm të numrit të makinave hibride që Kina mund të eksportojë në BE.

BE shqyrton masa shtesë tregtare

Ndoshta në një përpjekje për të shmangur konfliktin e hapur, BE dhe Kina arritën një “mirëkuptim” gjatë bisedimeve tregtare javën e kaluar që mund të ulë eksportet e automjeteve hibride të Kinës në Bashkimin Evropian me më shumë se gjysmën. Makinat e reja hibride përbënin pothuajse 37 për qind të të gjitha makinave të reja të regjistruara në BE nga janari deri në gusht.

Instituti Mercator ka llogaritur se BE është një treg eksporti më i rëndësishëm për Kinën sesa Shtetet e Bashkuara. Në gjysmën e parë të vitit, eksportet kineze në BE arritën në 254 miliardë dollarë, krahasuar me 172 miliardë dollarë për Shtetet e Bashkuara.

Kjo mund t’u japë negociatorëve të BE-së më shumë guxim në bisedimet me Kinën. Ata kanë nevojë për të shmangur një luftë tregtare me këtë superfuqi, duke mbrojtur industrinë evropiane nga eksportet kineze.

“BE-ja ka më shumë fuqi negociuese sesa ndonjëherë e kupton”, shton Mischer.

Burimi: Deutsche Welle

Kryeministri e përjashtoi dorëheqjen, por studentët e vijuan protestën për të tretën ditë radhazi. Në Tiranë mbërritën edhe të rinj nga qytete të tjera të vendit.

Në orën 08:03 të mëngjesit të së enjtes (15.10.2026), pas dy ditësh protestash studentore të shoqëruara me tensione dhe dhunë në rrugët e Tiranës, kryeministri Edi Rama theu heshtjen. Nga godina e djegur e Kolegjit të Europës, vetëm pak metra larg zyrës së tij, Rama publikoi një videomesazh, duke fajësuar opozitën për dhunën dhe shkatërrimet në kryeqytet. “Këto janë duart e një opozite që me maska të verbërish përpara kërkon ta rikthejë Shqipërinë aty ku nuk do të rikthehet kurrë” – deklaroi ai. Por përgjigjja ndaj kërkesës kryesore të protestuesve erdhi më vonë gjatë ditës. Në një deklaratë për agjencinë Reuters, Rama e bëri të qartë se dorëheqje nuk do të ketë.
Kryeministri e përjashtoi dorëheqjen, por studentët e vijojnë protestën dhe në Tiranë mbërritën edhe të rinj nga qytete të tjera të vendit. Protesta ka pasur gjithashtu edhe në qytete të tjera. Protesta u shoqërua me përplasje të dhunshme me policinë, përdorim të gazit lotsjellës dhe zjarre, ndërsa pati të plagosur dhe dëme në ndërtesa e biznese.

Revoltë kundër klasës politike

Në themel të revoltës qëndron pakënaqësia e të rinjve me qeverisjen, vështirësitë ekonomike dhe mungesën e perspektivës për të ardhmen. “Ne nuk kemi ku studiojmë, ne nuk kemi të ardhura, jetojmë me qira, nuk mbulojmë dot shpenzimet tona. Qeveritarët na kanë pirë gjakun me vite dhe nuk ndiejnë përgjegjësi për të gjithë këta njerëz që janë në shesh” – shprehet një studente për DW.
Për Rigels Xhemollarin, nga Qëndresa Qytetare, revolta studentore është e lidhur me pakënaqësitë e shprehura gjatë muajve të lëvizjes “Flamingo Revolution”. “Mungesa e reflektimit të kryeministrit gjatë katër muajve protestë në bulevard dhe tallja e tij me protestuesit. Pastaj arsyet e tjera lidhen me situatën ekonomike, aferat korruptive dhe skandalet e njëpasnjëshme” – shprehet ai për DW.

Por pakënaqësia e studentëve nuk kufizohet vetëm te qeveria. Krahas kërkesës për dorëheqjen e Edi Ramës, në shesh janë dëgjuar thirrje edhe kundër opozitës, ndonëse kreu i Partisë Demokratike, Sali Berisha, ka shprehur mbështetjen e tij për protestën.

 A ka një rrugëdalje politike?
Analisti politik Mark Marku, njëherësh dekan i Fakultetit të Historisë dhe Filologjisë, e sheh protestën e studentëve si reagimin e një brezi që zgjoi shoqërinë dhe riktheu debatin për ndryshimin. Por ai paralajmëron se dorëheqja e qeverisë dhe zgjedhjet e reja nuk nënkuptojnë domosdoshmërisht ndryshim politik. “Një veprim politik nuk matet nga qëllimet, por nga rezultati” – shprehet Marku.

Për këtë arsye, ai thekson nevojën që protesta të ketë një platformë dhe një alternativë politike që qytetarët të mund ta votojnë, nëse vendi do të shkonte në zgjedhje. “Protesta nuk votohet” –  thotë analisti.

Ndërsa Xhemollari, e sheh dorëheqjen e kryeministrit si të vetmen mënyrë për t’i dhënë fund revoltës. “Protesta ka vetëm një kërkesë politike, e cila kërkon një zgjidhje politike, dorëheqjen e kryeministrit” – shprehet ai për DW. Sipas aktivistit, pas largimit të Ramës, Presidenti i Republikës duhet të mbledhë partitë politike për krijimin e një qeverie kujdestare me kryeministër apartiak, për t’i hapur rrugë zgjedhjeve lokale dhe parlamentare në maj të vitit 2027.

Në vitin 2018, Shqipëria u përfshi nga protesta masive studentore, të përqendruara kryesisht te problemet e arsimit të lartë. Tetë vjet më vonë, studentët janë rikthyer në rrugë, këtë herë duke kërkuar ndryshim politik.