Lajmet

Roli i Ismail Qemalit në pavarësimin e Shqipërisë

Nga Sonja Methoxha.

Published

on

“Sido që të jetë, deshi Zoti që me veprën, trimërinë dhe guximin e pashoq të shqiptarëve, që sot e tutje të pushojnë fatkeqësitë dhe vuajtjet e Atdheut tonë, këtu dhe kështu, ne jemi të lirë, të pavarur dhe të vetëm, prandaj ju duhet të qeshni dhe të brohorisni!”

Këto fjalë Ismail Qemali ua tha shqiptarëve natën e 28 nëntorit më 1912, menjëherë pasi ai dhe 42 delegatë nënshkruan Deklaratën e Pavarësisë. Ky rresht është pjesë e fjalimit të tij drejtuar publikut shqiptar në Vlorë, teksa po përgatitej të ngrinte flamurin e kuq me shqiponjën e zezë dykrenare në ballkonin e shtëpisë së kushëririt të tij, Xhemil Bej Vlorës.

Në atë shtëpi u zhvillua referendumi i parë para nënshkrimit të deklaratës me delegatorët dhe takime të tjera vendimtare për të ardhmen e Shqipërisë.

Shqipëria, megjithatë, u njoh si një shtet autonom nga Fuqitë e Mëdha më vonë në 1913 në Konferencën e Londrës. Së pari, fuqitë e mëdha vendosën të njohin Shqipërinë si një shtet autonom nën sovranitetin e Perandorisë Osmane në maj 1913, por me këmbënguljen e delegatëve dhe me shpërthimin e Luftërave Ballkanike në korrik 1913, Fuqitë e Mëdha vendosën të njohin pavarësinë dhe autonominë e plotë të Republikës së Shqipërisë.

Më vonë, pas shpalljes së pavarësisë më 4 dhjetor 1912, u krijua një qeveri e përkohshme dhe senati në të cilin Qemali shërbeu si kryeministër deri në janar 1914. Megjithatë, ai u bë kryeministri i parë i njohur pas shpalljes së pavarësisë. Ai shërbeu edhe si Ministër i Punëve të Jashtme, duke mbajtur këtë detyrë derisa Fuqitë e Mëdha njohën pavarësinë e plotë të Shqipërisë, duke lënë detyrën në qershor 1913. Kështu, mund të thuhet se përveç të gjitha ngjarjeve në Ballkan, ai luajti edhe një rol kyç në lobimin për sovranitetin e Shqipërisë në Konferencën e Londrës.

Ismail Qemali nuk është vetëm themeluesi i Kombit Shqiptar për thjesht autorizimin dhe nënshkrimin e parë të deklaratës së pavarësisë. Ai ishte gjithashtu një nga njerëzit që dhanë dorë në nxitjen e revoltave kundër Perandorisë Osmane në territoret shqiptare. Sipas publicistit, intelektualit dhe delegatit Mid’hat Frashëri, Qemali ka udhëtuar nëpër Evropë për të kërkuar mbështetje nga Fuqitë e Mëdha për shpalljen e autonomisë së Shqipërisë. Ai mori mbështetje nga Austro-Hungaria, Rumania dhe Italia. Megjithatë, kur Qemali mbërriti në Durrës, pa se shqiptarët tashmë ishin në unison për rrëzimin e pushtuesve osmanë.

Në një takim të dyshuar sekret të mbajtur më 18 nëntor midis Qemalit dhe Bertchold-it, u la të kuptohet se Austro-Hungaria do të mbështeste pavarësinë e Shqipërisë, por jo autonominë e saj. Do të thotë se Shqipëria do të ishte ende nën kontrollin e Perandorisë. Megjithatë, Qemali mori vetëm ndihmën që do të merrte dhe refuzoi diplomatikisht të sakrifikonte autonominë e Shqipërisë.

Ismail Qemali jetoi shumë pak në Shqipëri. Ai ishte i mërguar nga Perandoria Osmane. Ai lindi në vitin 1844 në Vlorë, nga një familje e vjetër, tradicionale dhe e pasur. Në vitin 1847 klani i Vlorës bëri një kryengritje kundër Tanzimatit, e cila çoi në internimin e tyre. Burrat u dërguan në kampe në Konje, ndërsa gratë dhe fëmijët në Selanik. Ndërsa atje Ismail Qemali shkoi në shkollën fillore dhe mësoi turqisht. Në vitin 1852 u kthye në Vlorë ku u arsimua nga mësues privatë dhe prindërit e tij. Më 1855 u regjistrua në liceun Zosimea të Janinës, ku u diplomua më 1859.

Më 1860 shkoi në Stamboll duke qëndruar me familjarët, ku një kushëri e gjeti atë si përkthyes në Ministrinë e Jashtme atje. Këtu nis karriera e gjatë e Ismail Qemalit në administratën e Perandorisë Osmane. Pasi mbaron studimet, në vitin 1868 emërohet drejtor i Zyrës Gjyqësore në Sofje, Bullgari (në atë kohë ishte nën pushtimin osman). Më 1870 shërbeu si drejtor i Komisionit Evropian të Danubit, si delegat osman.

Më vonë ai u caktua si Vali në Varna, për projektin e portit. Nga viti 1873-1876 ai shërbeu si sekretar privat i Mid’hat Pashës, i cili më pas u caktua si Ministër i Drejtësisë në Stamboll. Në vitin 1876 u caktua sekretar i përgjithshëm në Ministrinë e Punëve të Jashtme, ku qëndroi një vit, gjë që i dha atij një njohuri thelbësore se si funksionon Perandoria Osmane. Atje ai filloi të shfaqte ndjenja nacionaliste shqiptare, të cilat për pak e dërguan në një kamp internimi në Anadolou. Administrata turke i bëri presion Sulltanit që ta dërgonte si Vali në rrethin Bolou të Turqisë, në të cilin ai shërbeu nga 1884 deri në dorëheqjen e tij në 1890.

Megjithatë, më vonë ai u dërgua si Vali në Bejrut ku gjeti mikun e tij Vaso Pasha, i cili më vonë vdiq. Duhet të theksojmë se në vitin 1892 Qemali i dërgoi një memorandum të gjerë Sulltan Abdul Hamidit për reformat liberale për Rumelinë. Ai kishte shkruar edhe një sërë artikujsh liberalë për gazetat osmane. Poashtu kishte shërbyer edhe si këshilltar i Sulltan Hamidit dhe vezirëve të tjerë.

Në vitin 1900 caktohet Vali në Tripoli, por duke pasur parasysh zhurmat e ndryshme kundër emrit të tij, ai u arratis në maj të po këtij viti. Për këtë, Sulltani e dënoi me vdekje. Ai u mor nën mbrojtjen e britanikëve. Për tetë vjet Qemali udhëtoi në Evropë, u takua me Faik Konicën, drejtoi botimin e revistës Albania në Bruksel, përfaqësoi shqiptarët në një Kongres të vitit 1902 në Paris dhe më 1908 u kthye në atdhe.

Ai mbante kontakte me të gjithë miqtë e tij. Në dhjetor 1908 zgjidhet deputet i Beratit. Së bashku me deputetë të tjerë nga trevat shqiptare formuan Lëvizjen Kombëtare për decentralizimin e Perandorisë Osmane nga trevat shqiptare. Historiani Paskal Milo shkruan në një artikull për gazetën Panorama se kontributi i Qemalit mori një peshë më të madhe pas rënies së Lidhjes së Prizrenit.

“Shqiptarët filluan të shohin qartë dhe të konsiderojnë situatën e re të krijuar në Ballkan, si dhe rrezikun që i kanoset kombit të tyre”, ka shkruar Qemali në ditarët e tij.

Ajo që ai do të thotë është se Perandoria Osmane ishte dukshëm duke u dobësuar dhe të dyja Fuqitë e Mëdha do të ndërhynin pas rënies së saj për të absorbuar territoret e saj të pushtuara më parë. Kishte një revolucion nga xhonturqit në vitin 1908, që frymëzoi revolta të armatosura në të gjitha territoret e pushtuara në Ballkan. Kryengritjet shqiptare filluan në vitet 1910-1910. Një revoltë e përgjithshme shpërtheu në fillim të vitit 1912 dhe Serbia, Bullgaria, Greqia, Mali i Zi dhe Rumania i shpallën luftë Perandorisë Osmane, duke dëbuar të gjithë ushtarët e saj nga territoret e tyre.

Ushtarët osmanë të mbetur ishin vendosur në territoret shqiptare. Ismail Qemali ishte tashmë zëri që Fuqitë e Mëdha kanë dëgjuar gjatë dy viteve të fundit duke kërkuar mbështetje për autonominë e Shqipërisë. Ushtarët serbë po i afroheshin territoreve shqiptare, kështu që shqiptarët duhej të punonin shpejt dhe të shpallnin autonominë para çdo ndërhyrjeje të mundshme nga serbët dhe vendet e tjera të Ballkanit. Shpallja e Pavarësisë dhe dëbimi i osmanëve, dërgoi mesazhin se ky është një shtet autonom, jo ​​më nën dominimin osman.

Qemali u kishte deklaruar tashmë Fuqive të Mëdha se Shqipëria do të shpallej e pavarur. Para se të kthehej në Shqipëri nga Trieste, ai u dërgoi telegrame 83 delegatëve, por vetëm 43 arritën të mbërrinin më 28 nëntor. Pjesa tjetër erdhi më vonë. Ai dërgoi edhe telegrame në Tiranë dhe Elbasan për të shpallur pavarësinë dhe për të ngritur flamurin më 26 nëntor, në mënyrë që serbët të merrnin mesazhin se kjo është një republikë e pavarur, autonome.

Siç u përmend, ai u bë kryeministri i parë, qeveria e tij krijoi në aktin e parë Forcat e Armatosura të Shqipërisë më 4 dhjetor 1912.

Ai mbrojti qeverinë dhe dha kontributin e tij si një burrë shteti vizionar dhe me përvojë evropiane. Ai u përpoq të përthithte përmes diplomacisë territoret e tjera shqiptare të Kosovës, Tetovën, Malin e Zi dhe Greqinë, ndonëse ato projekte mbetën të pezulluara.

Edhe pas largimit të tij nga administrata, ai nuk pushoi kurrë së mbrojturi autonominë e Shqipërisë, të kërkonte mbështetje dhe të mbante konferenca ndërkombëtare për identitetin dhe Kombin shqiptar./tiranatimes/UBTNews/

Vendi

Kosova pritet të ballafaqohet me Andorrën në ditën e zgjedhjeve

Published

on

By

Kryetari i Federatës së Futbollit të Kosovës, Agim Ademi, ka bërë të ditur se Andorra pritet të jetë kundërshtarja e radhës e “Dardanëve” në ndeshjet miqësore të muajit qershor. Takimi parashihet të zhvillohet mbrëmjen e 7 qershorit në stadiumin “Fadil Vokrri” në Prishtinë.

Ndonëse e njëjta datë përkon me mbajtjen e zgjedhjeve të parakohshme në Kosovë, i pari i FFK-së ka sqaruar se procesi zgjedhor nuk do të jetë pengesë për zhvillimin e lojës. Ademi theksoi se orari i ndeshjes nuk ndryshon, pasi takimi fillon pas mbylljes së vendvotimeve dhe është i paraparë brenda datave zyrtare të FIFA-s, siç raporton Koha.

“Jemi në kontakte me zyrtarët e Federatës së Andorrës dhe besoj se ata do të jenë një nga kundërshtarët tanë. Nuk ka nevojë për ndryshim të datës, pasi ndeshja nis kur zgjedhjet tashmë kanë përfunduar,” deklaroi Ademi për Kohën.

Ky cikël miqësoresh vjen pas një rrugëtimi emocionues të Kosovës në muajin mars, ku ekipi ishte shumë pranë kualifikimit për Botërorin 2026. Pasi mposhtën Sllovakinë me rezultat 4:3 në Bratislavë, “Dardanët” u ndalën në finale të plejofit nga Turqia, që triumfoi 1:0 në Prishtinë.

Këto ndeshje do t’i shërbejnë përzgjedhësit Franco Foda si përgatitje finale për edicionin e ri të Ligës së Kombeve, që nis në shtator. Kosova, e promovuar për herë të parë në Ligën B, ndodhet në një grup sfidues me Austrinë, Irlandën dhe Izraelin, ndërsa fushatën e hap më 24 shtator si nikoqire e Irlandës. /KOHA/

 

 

Continue Reading

Lajmet

Ditët e Artit dhe Dizajnit 2026 në UBT sjellin një mbrëmje të veçantë kulturore me promovimin e albumit pianistik të Ardita Bufaj dhe librit “Opera – Koncept dhe Strukturë”

Published

on

By

Në kuadër të programit Ditët e Artit dhe Dizajnit 2026, që po zhvillohet në UBT, Fakulteti i Artit dhe Dizajnit organizon një nga ngjarjet më të veçanta artistike dhe akademike të këtij edicioni, duke sjellë një mbrëmje që ndërthur muzikën, filmin, artin skenik dhe reflektimin shkencor në një platformë unike kulturore.

Më 8 maj 2026, në ambientet e UBT, do të promovohet albumi pianistik i pianistes së njohur Ardita Bufaj, me titull “Eko e një kohe të largët”, një projekt artistik që sjell për publikun interpretimin e kolonave zanore të filmave të kompozitorit Haig Zacharian, duke rikthyer përmes pianos emocione, kujtesë artistike dhe dimensione të veçanta të trashëgimisë muzikore filmike.

Ky promovim përfaqëson një përvojë artistike të rrallë, ku muzika pianistike shndërrohet në urë lidhëse ndërmjet kujtesës, artit vizual dhe ndjeshmërisë bashkëkohore, duke e vendosur publikun përballë një dialogu të thellë mes tingullit dhe narrativës filmike.

Në të njëjtën mbrëmje do të promovohet edhe libri “Opera – Koncept dhe Strukturë” nga Prof. Asoc. Dr. Holta Sina Kilica, një vepër akademike që trajton në mënyrë të thelluar dimensionet strukturore, estetike dhe konceptuale të operës, duke sjellë një kontribut të rëndësishëm në studimet muzikore dhe artistike.

Ky aktivitet multidimensional synon të krijojë një hapësirë të avancuar diskutimi mbi artin, muzikën dhe teorinë, përmes pjesëmarrjes së një paneli të përbërë nga emra të njohur të artit dhe akademisë, përfshirë Haig Zacharian, Ardita Bufaj, Holta Sina Kilica, Indira Çipa, Dafina Zeqiri, Korab Shaqiri, Armend Xhoni dhe Xhovana Marku.

Përmes këtij organizimi, Fakulteti i Artit dhe Dizajnit në UBT vazhdon të dëshmojë misionin e tij për të promovuar aktivitete që tejkalojnë format tradicionale të edukimit, duke krijuar ura mes praktikës artistike, kërkimit akademik dhe përvojës kulturore ndërkombëtare.

Continue Reading

Vendi

Studentët e Fakultetit Shkenca të Ushqimit dhe Bioteknologji në UBT eksplorojnë ekosistemin e inovacionit dhe sipërmarrjes në teknoparkun e Universitetit të Stambollit

Published

on

By

Në kuadër të vizitës së tyre akademike në Turqi, studentët e Fakultetit Shkenca të Ushqimit dhe Bioteknologji në UBT zhvilluan një vizitë të rëndësishme teknike dhe profesionale në teknoparkun që vepron në kuadër të Universitetit të Stambollit, duke përjetuar nga afër një prej ekosistemeve më dinamike të teknologjisë, inovacionit dhe sipërmarrjes universitare.

Kjo përvojë unike u ofroi studentëve mundësinë të njihen me funksionimin e teknoparkeve moderne, strukturat mbështetëse për zhvillimin e ideve inovative, si dhe me kompani start-up që operojnë në sektorë strategjikë si shkenca ushqimore, bioteknologjia, kërkim-zhvillimi (R&D) dhe teknologjitë e avancuara.

Gjatë programit, studentët morën pjesë në prezantime të specializuara mbi proceset e sipërmarrjes, ndërtimin e modeleve të biznesit të bazuara në inovacion, mekanizmat e financimit dhe mbështetjes për kërkim-zhvillim, si dhe mënyrat se si projektet akademike transformohen në produkte dhe shërbime të komercializuara në treg.

Vizita shërbeu si një platformë e rëndësishme edukative për të kuptuar se si njohuritë teorike dhe kërkimi shkencor bashkohen me industrinë, duke krijuar mundësi reale për zhvillim ekonomik, teknologjik dhe profesional. Studentët patën rastin të shohin konkretisht rolin që bashkëpunimi universitet-industri luan në ndërtimin e sipërmarrjes së qëndrueshme dhe avancimin e sektorëve strategjikë.

Një pjesë veçanërisht inspiruese e kësaj eksperience ishte prezantimi i produkteve inovative, projekteve kërkimore dhe historive të suksesit nga kompanitë pjesëmarrëse, ku sipërmarrës të rinj dhe profesionistë të teknologjisë ndanë rrugëtimin e tyre drejt krijimit të bizneseve të suksesshme me bazë shkencore dhe teknologjike.

Këto histori suksesi shërbyen si një burim i fuqishëm motivimi për studentët e UBT-së, duke i inkurajuar ata të shohin veten jo vetëm si profesionistë të ardhshëm, por edhe si inovatorë, hulumtues dhe potencialisht themelues të projekteve të reja në sektorët e shkencës ushqimore dhe bioteknologjisë.

Programi Shkenca Ushqimore dhe Bioteknologji në UBT vazhdon të promovojë një qasje moderne dhe multidisiplinare të edukimit, ku përvoja ndërkombëtare, praktika profesionale, kërkimi shkencor dhe sipërmarrja janë pjesë integrale e formimit të studentëve.

Continue Reading

Lajmet

Studentët e Shkencës Ushqimore dhe Bioteknologjisë në UBT realizojnë vizitë akademike në İstanbul Nişantaşı Üniversitesi

Published

on

By

Në kuadër të angazhimit të vazhdueshëm të UBT-së për ndërkombëtarizimin e arsimit, fuqizimin e përvojës praktike dhe krijimin e mundësive konkrete për zhvillim profesional të studentëve, studentët e Fakultetit Shkenca të Ushqimit dhe Bioteknologjisë zhvilluan një vizitë akademike në İstanbul Nişantaşı Üniversitesi, një eksperiencë e rëndësishme studimore që synon zgjerimin e njohurive dhe lidhjen e studentëve me standardet ndërkombëtare të arsimit dhe kërkimit shkencor.

Gjatë kësaj vizite, studentët patën mundësinë të vizitojnë nga afër laboratorët e shkencave ushqimore, të njihen me infrastrukturën moderne laboratorike, teknologjitë bashkëkohore të përdorura në analizat shkencore, si dhe me aktivitetet akademike dhe kërkimore që zhvillohen në këtë institucion prestigjioz.

Programi përfshiu prezantime të specializuara akademike, përmes të cilave studentët u njohën me praktikat moderne në fushën e shkencës ushqimore, bioteknologjisë dhe inovacionit shkencor, ndërsa informacion të detajuar mbi laboratorët, metodologjitë kërkimore dhe punën shkencore prezantoi Prof. Dr. Ali Paşazade, duke ofruar një perspektivë të avancuar mbi zhvillimet më të fundit në këtë sektor strategjik.

Vizita nuk u fokusua vetëm në aspektin studimor, por shërbeu edhe si një platformë e rëndësishme institucionale për zgjerimin e bashkëpunimit ndëruniversitar. Në këtë kuadër, Dekani i Fakultetit të Shkencave Ushqimore dhe Bioteknologjisë në UBT, Prof. Dr. Fidan Feka, zhvilloi një takim zyrtar me Rektoren e İstanbul Nişantaşı Üniversitesi, Prof. Dr. Ayşegül Komsuoğlu Çıtıpıtıoğlu, ku u diskutuan mundësitë e bashkëpunimit akademik, shkëmbimeve studentore, mobilitetit të stafit dhe projekteve të përbashkëta kërkimore ndërmjet dy institucioneve.

Pjesë e delegacionit akademik të UBT-së në këtë vizitë ishin edhe Cengiz Çesko dhe Gani Kastrati, duke dëshmuar përkushtimin institucional për krijimin e urave të reja të bashkëpunimit ndërkombëtar në funksion të avancimit të programeve akademike.

Programi Shkencat e Ushqimit dhe Bioteknologji në UBT vazhdon të dëshmojë vizionin e tij modern dhe orientimin drejt ekselencës, duke u ofruar studentëve jo vetëm arsim teorik cilësor, por edhe përvoja ndërkombëtare, qasje në laboratorë modernë, partneritete strategjike dhe ekspozim të drejtpërdrejtë ndaj praktikave globale të industrisë dhe kërkimit shkencor.

Përmes aktiviteteve të tilla, UBT forcon pozitën e tij si institucion lider në rajon, duke krijuar një model edukimi ku teoria, praktika, inovacioni dhe ndërkombëtarizimi ndërthuren për të përgatitur profesionistë të rinj të gatshëm për sfidat e tregut global.

Continue Reading

Të kërkuara