Published
4 years agoon
By
UBT news“Sido që të jetë, deshi Zoti që me veprën, trimërinë dhe guximin e pashoq të shqiptarëve, që sot e tutje të pushojnë fatkeqësitë dhe vuajtjet e Atdheut tonë, këtu dhe kështu, ne jemi të lirë, të pavarur dhe të vetëm, prandaj ju duhet të qeshni dhe të brohorisni!”…
Këto fjalë Ismail Qemali ua tha shqiptarëve natën e 28 nëntorit më 1912, menjëherë pasi ai dhe 42 delegatë nënshkruan Deklaratën e Pavarësisë. Ky rresht është pjesë e fjalimit të tij drejtuar publikut shqiptar në Vlorë, teksa po përgatitej të ngrinte flamurin e kuq me shqiponjën e zezë dykrenare në ballkonin e shtëpisë së kushëririt të tij, Xhemil Bej Vlorës.
Në atë shtëpi u zhvillua referendumi i parë para nënshkrimit të deklaratës me delegatorët dhe takime të tjera vendimtare për të ardhmen e Shqipërisë.
Shqipëria, megjithatë, u njoh si një shtet autonom nga Fuqitë e Mëdha më vonë në 1913 në Konferencën e Londrës. Së pari, fuqitë e mëdha vendosën të njohin Shqipërinë si një shtet autonom nën sovranitetin e Perandorisë Osmane në maj 1913, por me këmbënguljen e delegatëve dhe me shpërthimin e Luftërave Ballkanike në korrik 1913, Fuqitë e Mëdha vendosën të njohin pavarësinë dhe autonominë e plotë të Republikës së Shqipërisë.
Më vonë, pas shpalljes së pavarësisë më 4 dhjetor 1912, u krijua një qeveri e përkohshme dhe senati në të cilin Qemali shërbeu si kryeministër deri në janar 1914. Megjithatë, ai u bë kryeministri i parë i njohur pas shpalljes së pavarësisë. Ai shërbeu edhe si Ministër i Punëve të Jashtme, duke mbajtur këtë detyrë derisa Fuqitë e Mëdha njohën pavarësinë e plotë të Shqipërisë, duke lënë detyrën në qershor 1913. Kështu, mund të thuhet se përveç të gjitha ngjarjeve në Ballkan, ai luajti edhe një rol kyç në lobimin për sovranitetin e Shqipërisë në Konferencën e Londrës.
Ismail Qemali nuk është vetëm themeluesi i Kombit Shqiptar për thjesht autorizimin dhe nënshkrimin e parë të deklaratës së pavarësisë. Ai ishte gjithashtu një nga njerëzit që dhanë dorë në nxitjen e revoltave kundër Perandorisë Osmane në territoret shqiptare. Sipas publicistit, intelektualit dhe delegatit Mid’hat Frashëri, Qemali ka udhëtuar nëpër Evropë për të kërkuar mbështetje nga Fuqitë e Mëdha për shpalljen e autonomisë së Shqipërisë. Ai mori mbështetje nga Austro-Hungaria, Rumania dhe Italia. Megjithatë, kur Qemali mbërriti në Durrës, pa se shqiptarët tashmë ishin në unison për rrëzimin e pushtuesve osmanë.
Në një takim të dyshuar sekret të mbajtur më 18 nëntor midis Qemalit dhe Bertchold-it, u la të kuptohet se Austro-Hungaria do të mbështeste pavarësinë e Shqipërisë, por jo autonominë e saj. Do të thotë se Shqipëria do të ishte ende nën kontrollin e Perandorisë. Megjithatë, Qemali mori vetëm ndihmën që do të merrte dhe refuzoi diplomatikisht të sakrifikonte autonominë e Shqipërisë.
Ismail Qemali jetoi shumë pak në Shqipëri. Ai ishte i mërguar nga Perandoria Osmane. Ai lindi në vitin 1844 në Vlorë, nga një familje e vjetër, tradicionale dhe e pasur. Në vitin 1847 klani i Vlorës bëri një kryengritje kundër Tanzimatit, e cila çoi në internimin e tyre. Burrat u dërguan në kampe në Konje, ndërsa gratë dhe fëmijët në Selanik. Ndërsa atje Ismail Qemali shkoi në shkollën fillore dhe mësoi turqisht. Në vitin 1852 u kthye në Vlorë ku u arsimua nga mësues privatë dhe prindërit e tij. Më 1855 u regjistrua në liceun Zosimea të Janinës, ku u diplomua më 1859.
Më 1860 shkoi në Stamboll duke qëndruar me familjarët, ku një kushëri e gjeti atë si përkthyes në Ministrinë e Jashtme atje. Këtu nis karriera e gjatë e Ismail Qemalit në administratën e Perandorisë Osmane. Pasi mbaron studimet, në vitin 1868 emërohet drejtor i Zyrës Gjyqësore në Sofje, Bullgari (në atë kohë ishte nën pushtimin osman). Më 1870 shërbeu si drejtor i Komisionit Evropian të Danubit, si delegat osman.
Më vonë ai u caktua si Vali në Varna, për projektin e portit. Nga viti 1873-1876 ai shërbeu si sekretar privat i Mid’hat Pashës, i cili më pas u caktua si Ministër i Drejtësisë në Stamboll. Në vitin 1876 u caktua sekretar i përgjithshëm në Ministrinë e Punëve të Jashtme, ku qëndroi një vit, gjë që i dha atij një njohuri thelbësore se si funksionon Perandoria Osmane. Atje ai filloi të shfaqte ndjenja nacionaliste shqiptare, të cilat për pak e dërguan në një kamp internimi në Anadolou. Administrata turke i bëri presion Sulltanit që ta dërgonte si Vali në rrethin Bolou të Turqisë, në të cilin ai shërbeu nga 1884 deri në dorëheqjen e tij në 1890.
Megjithatë, më vonë ai u dërgua si Vali në Bejrut ku gjeti mikun e tij Vaso Pasha, i cili më vonë vdiq. Duhet të theksojmë se në vitin 1892 Qemali i dërgoi një memorandum të gjerë Sulltan Abdul Hamidit për reformat liberale për Rumelinë. Ai kishte shkruar edhe një sërë artikujsh liberalë për gazetat osmane. Poashtu kishte shërbyer edhe si këshilltar i Sulltan Hamidit dhe vezirëve të tjerë.
Në vitin 1900 caktohet Vali në Tripoli, por duke pasur parasysh zhurmat e ndryshme kundër emrit të tij, ai u arratis në maj të po këtij viti. Për këtë, Sulltani e dënoi me vdekje. Ai u mor nën mbrojtjen e britanikëve. Për tetë vjet Qemali udhëtoi në Evropë, u takua me Faik Konicën, drejtoi botimin e revistës Albania në Bruksel, përfaqësoi shqiptarët në një Kongres të vitit 1902 në Paris dhe më 1908 u kthye në atdhe.
Ai mbante kontakte me të gjithë miqtë e tij. Në dhjetor 1908 zgjidhet deputet i Beratit. Së bashku me deputetë të tjerë nga trevat shqiptare formuan Lëvizjen Kombëtare për decentralizimin e Perandorisë Osmane nga trevat shqiptare. Historiani Paskal Milo shkruan në një artikull për gazetën Panorama se kontributi i Qemalit mori një peshë më të madhe pas rënies së Lidhjes së Prizrenit.
“Shqiptarët filluan të shohin qartë dhe të konsiderojnë situatën e re të krijuar në Ballkan, si dhe rrezikun që i kanoset kombit të tyre”, ka shkruar Qemali në ditarët e tij.
Ajo që ai do të thotë është se Perandoria Osmane ishte dukshëm duke u dobësuar dhe të dyja Fuqitë e Mëdha do të ndërhynin pas rënies së saj për të absorbuar territoret e saj të pushtuara më parë. Kishte një revolucion nga xhonturqit në vitin 1908, që frymëzoi revolta të armatosura në të gjitha territoret e pushtuara në Ballkan. Kryengritjet shqiptare filluan në vitet 1910-1910. Një revoltë e përgjithshme shpërtheu në fillim të vitit 1912 dhe Serbia, Bullgaria, Greqia, Mali i Zi dhe Rumania i shpallën luftë Perandorisë Osmane, duke dëbuar të gjithë ushtarët e saj nga territoret e tyre.
Ushtarët osmanë të mbetur ishin vendosur në territoret shqiptare. Ismail Qemali ishte tashmë zëri që Fuqitë e Mëdha kanë dëgjuar gjatë dy viteve të fundit duke kërkuar mbështetje për autonominë e Shqipërisë. Ushtarët serbë po i afroheshin territoreve shqiptare, kështu që shqiptarët duhej të punonin shpejt dhe të shpallnin autonominë para çdo ndërhyrjeje të mundshme nga serbët dhe vendet e tjera të Ballkanit. Shpallja e Pavarësisë dhe dëbimi i osmanëve, dërgoi mesazhin se ky është një shtet autonom, jo më nën dominimin osman.
Qemali u kishte deklaruar tashmë Fuqive të Mëdha se Shqipëria do të shpallej e pavarur. Para se të kthehej në Shqipëri nga Trieste, ai u dërgoi telegrame 83 delegatëve, por vetëm 43 arritën të mbërrinin më 28 nëntor. Pjesa tjetër erdhi më vonë. Ai dërgoi edhe telegrame në Tiranë dhe Elbasan për të shpallur pavarësinë dhe për të ngritur flamurin më 26 nëntor, në mënyrë që serbët të merrnin mesazhin se kjo është një republikë e pavarur, autonome.
Siç u përmend, ai u bë kryeministri i parë, qeveria e tij krijoi në aktin e parë Forcat e Armatosura të Shqipërisë më 4 dhjetor 1912.
Ai mbrojti qeverinë dhe dha kontributin e tij si një burrë shteti vizionar dhe me përvojë evropiane. Ai u përpoq të përthithte përmes diplomacisë territoret e tjera shqiptare të Kosovës, Tetovën, Malin e Zi dhe Greqinë, ndonëse ato projekte mbetën të pezulluara.
Edhe pas largimit të tij nga administrata, ai nuk pushoi kurrë së mbrojturi autonominë e Shqipërisë, të kërkonte mbështetje dhe të mbante konferenca ndërkombëtare për identitetin dhe Kombin shqiptar./tiranatimes/UBTNews/
Lajmet
LDK thërret Kuvendin e Jashtëzakonshëm, caktohet data
Published
49 minutes agoon
July 27, 2026By
UBT News
Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK) ka njoftuar se kryetari i kësaj partie, Lumir Abdixhiku, ka marrë vendim për thirrjen e Kuvendit të Jashtëzakonshëm të LDK-së.
Sipas njoftimit të partisë, vendimi është marrë pas përfundimit të procedurave statutare për verifikimin e kërkesës së paraqitur nga delegatët e Kuvendit.
LDK-ja ka bërë të ditur se Sekretariati i Përgjithshëm ka verifikuar nënshkrimet e dorëzuara nga delegatët dhe ka konstatuar se është përmbushur kriteri statutar prej së paku një të tretës së delegatëve, i nevojshëm për thirrjen e Kuvendit të Jashtëzakonshëm.
“Pas përfundimit të procedurave statutare të verifikimit të kërkesës së paraqitur nga delegatët e Kuvendit, Kryetari i LDK-së, në ushtrim të kompetencave dhe detyrimeve të përcaktuara me Statutin e partisë, ka marrë vendim për thirrjen e Kuvendit të Jashtëzakonshëm të Lidhjes Demokratike të Kosovës”, thuhet në njoftimin e LDK-së.
Kuvendi i Jashtëzakonshëm është caktuar të mbahet të enjten, më 30 korrik 2026, duke filluar nga ora 18:00.
“Pa asnjë vonesë pas përfundimit të procesit të verifikimit, Kryetari i LDK-së ka vendosur që Kuvendi i Jashtëzakonshëm të mbahet të enjten, më 30 korrik 2026, me fillim nga ora 18:00”, thuhet në njoftim.
Nga LDK-ja kanë theksuar se procesi do të zhvillohet në përputhje me Statutin e partisë, duke garantuar, sipas tyre, transparencë dhe respektim të vullnetit të delegatëve.
“Lidhja Demokratike e Kosovës mbetet e përkushtuar që i gjithë ky proces të zhvillohet në përputhje të plotë me Statutin e partisë, me parimet demokratike, transparencën institucionale dhe respektimin e vullnetit të delegatëve të Kuvendit”, thuhet në komunikatë.
Vendi i mbajtjes së Kuvendit dhe detajet tjera organizative, sipas partisë, do t’u bëhen të ditura delegatëve në përputhje me procedurat e përcaktuara./A.K/
Lajmet
REL: Viktima e dhunimit në Vukovar “më e besueshme”, sepse nuk kërkoi dëmshpërblim në Serbi
Published
1 hour agoon
July 27, 2026By
UBT News
Kur Jovan Radan u dënua në mes të qershorit me shtatë vjet burg për përdhunimin e një gruaje në Vukovar, dënimi – vetëm pak më i lartë se minimumi ligjor – nuk ishte e vetmja gjë që ngjalli reagime.
Radan, ish-pjesëtar i Mbrojtjes Territoriale Serbe, e përdhunoi tri herë gruan në shtëpinë ku ajo ishte strehuar përkohësisht në Vukovar.
Por, në arsyetimin e aktgjykimit të Gjykatës së Lartë në Beograd thuhet se një nga rrethanat që vërteton se krimi ka ndodhur në vitin 1991, është fakti se viktima nuk kërkoi dëmshpërblim nga autori i krimit.
“Dëshmia e saj nuk është e njëanshme dhe nuk është e motivuar nga dëshira për hakmarrje ndaj askujt, apo nga ndonjë përfitim material ose i ndonjë natyre tjetër, pasi e dëmtuara deklaroi se nuk kërkon asgjë në aspektin e të drejtave pronësore”, thuhet në aktgjykimin e shkallës së parë të Departamentit për Krime Lufte.
Në procesin gjyqësor, i cili u zhvillua 34 vjet pas krimit, dëshmia e viktimës u vlerësua si e sinqertë, bindëse dhe e mbështetur nga provat, si dhe nga dëshmitë e disa grave të tjera.
Njëra prej tyre është S.M, e cila thotë se e kujton shumë mirë vitin 1991.
“Ky është një dënim shumë i vogël për atë që i është bërë zonjës”, thotë S.M, duke komentuar gjatësinë e dënimit.
Edhe ajo ishte përdhunuar në Vukovar në vitin 1991. Atëherë ishte 22 vjeçe.
“Më kujtohet se erdhën tre burra dhe unë duhej të zgjidhja se cili prej tyre do të më përdhunonte”, kujton S.M.
Mes atyre tre burrave ishte edhe Jovan Radan.
Burri që e përdhunoi, i kishte thënë se Radan po e bënte të njëjtën gjë me një grua tjetër dhe se “nuk je e vetmja që po e përjeton këtë”.

S.M. në Vukovar. Ajo është njëra nga gratë që u përdhunuan në këtë qytet në vitin 1991 dhe që vendosi të flasë publikisht për këtë ngjarje. Rrethimi i Vukovarit zgjati tre muaj, gjatë të cilëve qyteti u bombardua vazhdimisht nga aviacioni, tanket dhe këmbësoria e Ushtrisë Popullore Jugosllave (JNA), si dhe nga njësitë paramilitare vullnetare nga Serbia dhe serbët e Kroacisë.
Qyteti u shkatërrua pothuajse tërësisht.
Sipas të dhënave kroate, gjatë rrethimit u vranë rreth 2.700 mbrojtës dhe civilë, ndërsa Vukovari vazhdon të kërkojë rreth 300 persona të zhdukur.
Vite më vonë, S.M. dëshmoi në favor të gruas që ishte përdhunuar nga Radan.
Ato vazhdojnë të takohen edhe sot në Vukovar.
Pak ditë më parë, viktima i kishte treguar se kishte marrë një njoftim se mund të paraqiste kërkesë për dëmshpërblim.
“Ajo nuk dëshiron të shkojë në Serbi, ndërsa do të duhej të shkonte atje për ta paraqitur kërkesën”, thotë S.M.
Ku drejtohen viktimat për të kërkuar dëmshpërblim?
Praktika e gjykatave në Serbi është që, pas përfundimit të procesit penal, viktimat të udhëzohen të ngrenë padi civile për të kërkuar kompensim.
Sipas Jovana Kollariqit, hulumtuese në Fondin për të Drejtën Humanitare në Serbi, kjo është problematike për disa arsye.
Së pari, viktimat duhet të kalojnë edhe një proces tjetër gjyqësor. Së dyti, me fillimin e procedurës civile, ato humbasin statusin e dëshmitarit të mbrojtur.
“Kjo është një nga arsyet pse, sidomos në rastet e dhunës seksuale, viktimat – të cilat shumë shpesh dëshmojnë nën masa mbrojtëse – hezitojnë të hyjnë në një procedurë të tillë. Ky është një krim që bart një stigmë të jashtëzakonshme”, thotë Kollariq për Radion Evropa e Lirë.
Deri më sot, në Serbi janë ndjekur penalisht vetëm 13 raste që përfshijnë dhunë seksuale gjatë luftës, ndërsa vetëm në pesë prej tyre akuzat kanë qenë ekskluzivisht për dhunë seksuale.

Depot e “Veleprometit” në Vukovar, të ngritura nga Ushtria Popullore Jugosllave. Aty qëndruan më shumë se 10 mijë persona nga shtatori i vitit 1991 deri në prill të vitit 1992.
Kollariq thekson se, deri më tani, në asnjë proces për krime lufte në Serbi nuk është miratuar ndonjë kërkesë për dëmshpërblim brenda procedurës penale.
Në rastin e Jovan Radanit, për herë të parë është krijuar një lidhje e drejtpërdrejtë mes të drejtës së viktimës për të kërkuar dëmshpërblim në procesin penal dhe besueshmërisë së dëshmisë së saj. Edhe pse kërkimi i dëmshpërblimit është një e drejtë e garantuar me ligj, Kollariq shpjegon se gjykatat zakonisht konsiderojnë se shqyrtimi i kësaj kërkese e zgjat procesin penal në mënyrë të panevojshme.
Ajo shton se ka pasur raste kur gjatë gjykimit është thënë se gjykata, “tradicionalisht”, nuk vendos për kërkesat për dëmshpërblim.
“Tani kemi edhe një lloj miratimi nga ana e gjykatës për heqjen dorë nga kjo e drejtë, duke e lidhur besueshmërinë e dëshmisë së viktimës me faktin nëse ajo ka kërkuar apo jo dëmshpërblim”, thotë Kollariq.
Sipas saj, kjo është veçanërisht problematike në rastet e dhunës seksuale, ku viktimat përballen me paragjykime dhe dyshime për besueshmërinë e tyre, si dhe me pyetje të llojit: “Pse heshtën deri tani?”
“I dimë të gjitha paragjykimet dhe stereotipat negativë ndaj këtyre viktimave. Tani, në njëfarë mënyre, gjykata po i fut ato në praktikën gjyqësore, duke thënë se dëshmia juaj është e besueshme vetëm nëse nuk kërkoni dëmshpërblim për atë që keni përjetuar”, thotë Kollariq.
Gjykata e Lartë në Beograd nuk iu përgjigj pyetjeve të Radios Evropa e Lirë për të shpjeguar arsyetimin e saj për lidhjen mes besueshmërisë së dëshmisë dhe moskërkimit të dëmshpërblimit.
E drejta për të kërkuar dëmshpërblim është pjesë e legjislacionit të Serbisë dhe vendeve të tjera të Ballkanit Perëndimor, si dhe përputhet me standardet ndërkombëtare për ndjekjen penale të rasteve të dhunës seksuale.
Në Bosnje dhe Hercegovinë, praktika e dhënies së dëmshpërblimit gjatë procesit penal është zhvilluar dukshëm, shpjegon Ajna Mahmiq, koordinatore ligjore në organizatën TRIAL International BeH.
Pas rreth dhjetë vjetësh zhvillimi të praktikës gjyqësore, rregulli është që viktimat ta realizojnë të drejtën për dëmshpërblim gjatë procesit penal, e jo përmes një padie të veçantë civile.
“Kjo bëhet për t’ua lehtësuar barrën viktimave dhe për t’i kursyer ato nga traumat shtesë që do të sillte një proces i ri civil”, shpjegon Mahmiq.
Çfarë është kërkesa për dëmshpërblim?
Në Kosovë, deri më tani, janë dhënë katër aktgjykime për dhunë seksuale gjatë luftës.
Vetëm njëri prej tyre është i formës së prerë, ndërsa në asnjërin nga proceset penale nuk është vendosur dëmshpërblim për viktimën.
Çfarë është problematike në arsyetimin e gjykatës?
Për shumë të mbijetuar të dhunës seksuale gjatë luftës, drejtësia nënkupton shumë më tepër sesa një aktgjykim dënues.
Këtë e thekson edhe Feride Rushiti, drejtoreshë e Qendrës Kosovare për Rehabilitimin e të Mbijetuarve të Torturës (QKRMT) – organizatë që u ofron viktimave mbështetje ligjore dhe psikologjike gjatë proceseve gjyqësore.
“Drejtësia nënkupton edhe qasje në riintegrim, dëmshpërblim të drejtë, rehabilitim dhe njohjen e dëmit të pësuar”, thotë Rushiti për Radion Evropa e Lirë.
Mbështetja si rehabilitimi, e drejta për dëmshpërblim dhe garancitë se krimi nuk do të përsëritet, duhet të jenë në themel të programeve të riintegrimit për të mbijetuarit e dhunës seksuale.
Megjithatë, të mbijetuarit shpesh kalojnë vite të tëra nëpër gjykata për të siguruar një formë drejtësie dhe mbështetjeje.
Shumë organizata vlerësojnë se është e gabuar që në arsyetimin e aktgjykimit, besueshmëria e viktimës të lidhet me faktin nëse ajo i ka ushtruar apo jo të drejtat që i garanton ligji.
“Nuk u dërgohet një mesazh i mirë dhe i drejtë viktimave”, thuhet në përgjigjen e Qendrës “Rosa” për Radion Evropa e Lirë.
Edhe Fondi për të Drejtën Humanitare thekson se besueshmëria e dëshmisë së një viktime nuk mund të varet nga fakti nëse ajo vendos të kërkojë apo jo dëmshpërblim – një e drejtë që i garantohet me ligj.
Nga Shoqata e Grave Viktima të Luftës në Sarajevë kujtojnë se çdo vendim gjyqësor dhe arsyetimi i tij dërgojnë një mesazh të rëndësishëm për viktimat.
Sipas tyre, kërkesa për dëmshpërblim është një e drejtë ligjore e çdo viktime dhe nuk duhet të përdoret si kriter për të vlerësuar besueshmërinë e dëshmisë.
“Një qasje e tillë mund të krijojë përshtypjen se nga viktimat pritet të heqin dorë nga të drejtat e tyre, në mënyrë që t’u besohet më shumë. Kjo mund t’i dekurajojë edhe më tej personat që mendojnë t’i raportojnë krimet dhe të kërkojnë drejtësi”, thonë nga kjo shoqatë.
Kjo organizatë, prej dekadash, mbledh dëshmi të grave që janë përdhunuar gjatë luftës në Bosnje dhe Hercegovinë.
Sipas vlerësimeve të organizatave ndërkombëtare, gjatë luftës në këtë vend, nga viti 1992 deri në vitin 1995, janë përdhunuar mes 20.000 dhe 50.000 gra.
Mes tyre janë edhe anëtaret e kësaj shoqate.
Rasti i zonjës A
Shoqata e Grave Viktima të Luftës bashkëpunon çdo ditë me institucionet e drejtësisë në Bosnje dhe Hercegovinë.
Në një intervistë të mëhershme për Radion Evropa e Lirë, kryetarja e saj, Bakira Haseçiq, ka shpjeguar se organizata ka bashkëpunuar me Tribunalin e Hagës që nga dita e parë.
“Ishim krahu i tyre i djathtë. Nëse u duhej një deklaratë apo një dëshmitar, si organizatë joqeveritare ua siguronim ne. Më pas, ata vazhdonin procedurat sipas ligjit”, ka treguar Haseçiq.

Bakira Haseçiq, kryetare e Shoqatës së Grave Viktima të Luftës gjatë protestës pas vendimit të Tribunalit të Hagës, në tetor të vitit 2005. Gjyqi vendosi të mos e ndiqte penalisht Millan Lukiqin për përdhunim.
Gjykata Penale Ndërkombëtare për ish-Jugosllavinë (ICTY) ishte gjykata e parë ndërkombëtare që shpalli vendime fajësie për përdhunimin si formë torture dhe për skllavërinë seksuale si krim kundër njerëzimit.
Para kësaj gjykate, më pak se 40 persona janë dënuar për dhunë seksuale gjatë luftës, ndërsa pas mbylljes së Tribunalit të Hagës, gjykatat vendore në rajon kanë dhënë rreth 96 aktgjykime për raste të tilla.
Në Kosovë janë nën hetime rreth njëqind raste të krimeve të dhunës seksuale gjatë luftës, por deri më tani janë dhënë vetëm katër aktgjykime.
Vetëm njëri prej tyre është i formës së prerë, ndërsa të dënuarit janë dënuar me gjithsej 72 vjet burg, sipas të dhënave të QKRMT-së.
Rushiti thotë se në secilin rast të dhunës seksuale gjatë luftës që ka përfunduar në gjykatë, viktimat kanë marrë njëkohësisht mbështetje psikologjike dhe juridike.
“Shumë shpesh, rruga drejt drejtësisë është po aq sfiduese sa edhe vetë krimi. Pa mbështetje, stigma dhe pasojat e vazhdueshme të traumës i pengojnë shumë të mbijetuar të kërkojnë drejtësi ose ta përballojnë procesin gjyqësor”, thotë ajo.
Nga Shoqata e Grave Viktima të Luftës në Sarajevë thonë se të flasësh për dhunën e përjetuar seksuale, është jashtëzakonisht e vështirë.
Shumë gra heshtin për vite, madje edhe për dekada, për shkak të traumës, frikës, stigmës dhe mungesës së besimit tek institucionet.
“Kur vendosin të dëshmojnë, ato e bëjnë këtë – para së gjithash – që të vërtetohet e vërteta për krimet që kanë përjetuar dhe që autorët të dalin para drejtësisë”, thuhet në reagimin e Shoqatës.
“Pikërisht për këtë është thelbësore që sistemi i drejtësisë, përmes vendimeve dhe arsyetimeve të tij, të ndërtojë besim dhe të tregojë qartë se respekton të drejtat e viktimave, përfshirë edhe të drejtën e tyre për dëmshpërblim”, sipas Shoqatës.
Në arsyetimin e aktgjykimit tashmë të formës së prerë ndaj Jovan Radanit, Departamenti për Krime Lufte i Gjykatës së Lartë në Beograd thekson se vendimi mbështetet kryesisht në dëshminë e viktimës, e cila është vlerësuar si prova më e rëndësishme në këtë rast.
Gjykata shton se dënimi është caktuar në përputhje me praktikën gjyqësore.
Për Veselinka Kastratoviqin, hulumtuese në organizatën Documenta – Qendra për Ballafaqimin me të Kaluarën në Kroaci, pikërisht dënimet e ulëta janë një nga arsyet pse viktimat nuk ndiejnë se është vënë drejtësi dhe pse shumë prej tyre heqin dorë nga raportimi i krimeve.
“Viktimat, thjesht, nuk kanë më forcë të kalojnë sërish nëpër një përvojë kaq të rëndë traumatike. Çdo marrje në pyetje i kthen ato në kohën dhe vendin ku është kryer krimi. Të flasësh përsëri për një përvojë që ta ka ndryshuar jetën përgjithmonë, është jashtëzakonisht e vështirë dhe stresuese”, thotë ajo.
Nga pesë rastet e gjykuara në Beograd për dhunë seksuale gjatë luftës, të gjitha kanë përfunduar me vendime fajësie.
Megjithatë, siç thekson Kollariq, dënimet e shqiptuara kanë qenë gjithmonë shumë pranë minimumit ligjor prej pesë vjetësh burg.
Sa dëmshpërblim marrin viktimat?
Dhjetë vjet pasi u përdhunua në Vukovar, S.M. denoncoi autorët e krimit.
Megjithatë, ata nuk u përballën kurrë me drejtësinë.
“Ata u dënuan me gjashtë vjet burg me aktgjykim të formës së prerë, por, përveç paraburgimit gjatë hetimeve, nuk e vuajtën kurrë dënimin, sepse u lanë të mbroheshin në liri dhe ndërkohë vdiqën”, thotë ajo.
Pavarësisht gjithçkaje, S.M. u bën thirrje grave të mos kenë frikë të flasin për atë që kanë përjetuar.
“Duhet ta nxjerrin nga vetja. Përndryshe, ajo na gërryen nga brenda, sjell sëmundje dhe shkatërron familjet”, thotë S.M.
Vlerësohet se për çdo rast të përdhunimit që raportohet, ekzistojnë 10 deri në 20 raste të tjera që nuk denoncohen.
Frika, stigma shoqërore dhe mungesa e besimit tek institucionet bëjnë që shumica e viktimave të dhunës seksuale të mos e raportojnë krimin.
Edhe disa dekada pas luftërave në rajon, shumë prej tyre vazhdojnë të presin drejtësi, ndërsa autorët e krimeve mbeten ende të lirë.
Shënim: Identiteti i gruas që ngriti padi kundër Jovan Radanit është i njohur për redaksinë.
Burimi: Radio “Evropa e Lirë”
Lajmet
Rihapet shqyrtimi gjyqësor ndaj Milorad Gjokoviqit për krime lufte
Published
2 hours agoon
July 27, 2026By
UBT News
Gjykata Themelore në Prishtinë ka vendosur të rihapë shqyrtimin gjyqësor në rastin penal ndaj Milorad Gjokoviqit, i akuzuar për krime lufte kundër popullsisë civile shqiptare, raporton Ekonomia Online.
Vendimi për rihapjen e shqyrtimit gjyqësor është marrë pasi në Institutin për Krimet e Kryera Gjatë Luftës në Kosovë nuk është gjetur deklarata e dëshmitares Nurije Krasniqi, të cilën ajo kishte deklaruar se e kishte dhënë në polici pas përfundimit të luftës.
Kryetarja e trupit gjykues, Donika Shala-Abdyli, tha se gjykata ka vlerësuar se ende nuk janë shteruar të gjitha mundësitë për sigurimin e kësaj prove.
Nurije Krasniqi kishte bërë të ditur gjatë dëshmisë së saj se pas luftës kishte dhënë deklaratë për rastin në polici, mirëpo nuk kishte mundur ta kujtonte datën e saktë kur e kishte dhënë atë.
“Është e nevojshme që përsëri të hapet shqyrtimi gjyqësor për plotësimin e procedurës, andaj më datë 27 korrik 2026 marr aktvendim, shqyrtimi gjyqësor në çështjen penale i përfunduar datë 21 korrik 2026 hapet sërish. Data e shqyrtimit gjyqësor të rihapur do të caktohet në koordinim me palët”.
“Nurije Krasniqi ka deklaruar se për rastin ka deklaruar edhe më parë në polici menjëherë pas luftës. Pavarësisht që nuk i është kujtuar data e dhënies së dëshmisë. Duke vepruar në bazë të mbrojtjes së të akuzuarve, gjykata ishte e drejtuar Institutit për Krimet e Kryera Gjatë Luftës në Kosovë për të kërkuar deklaratën e dëshmitares Nurije. Në përgjigje të kësaj kërkese, instituti kishte njoftuar se nuk e posedon një deklaratë të tillë. Trupi gjykues me rastin e analizimit të lëndës ka vlerësuar se, me qëllim të sqarimit të plotë, është e nevojshme rihapja e shqyrtimit gjyqësor. Kjo për faktin se dëshmitarja ka deklaruar nën betim se pas luftës kishte dhënë deklaratë për rastin para organeve policore. Në këto rrethana, gjykata çmon se nuk janë shteruar të gjitha mundësitë për sigurimin e kësaj prove. Është e nevojshme që të kërkohet ekzistimi i saj pranë stacionit policor në Pejë dhe, sipas nevojës, edhe pranë institucioneve ndërkombëtare që kanë vepruar në Kosovë pas luftës, si UNMIK dhe EULEX, në mënyrë që vendimi përfundimtar të mbështetet në një administrim sa më të plotë të provave. Nëse gjykata nuk e siguron këtë dëshmi dhe varësisht nga gjetjet, dëshmitarja Nurije Krasniqi mund të ftohet të dëgjohet përsëri në gjykatë”, tha Shala-Abdyli.
Sipas aktakuzës së Prokurorisë, Gjokoviqi dyshohet se gjatë viteve 1998-1999, në fshatin Ozdrim të Pejës dhe në fshatra të tjera të këtij regjioni, si pjesëtar i forcave policore dhe ushtarake serbe, ka aplikuar masa të vrasjes, bastisjes, rrahjes, maltretimit, arrestimit, torturës, trajtimit në mënyrë mizore dhe çnjerëzore, mbajtjes në kushte skllavërie, dëbimit dhe deportimit të dhjetëra civilëve shqiptarë.
Gjokoviqi akuzohet edhe për plaçkitje, djegie dhe shkatërrim të shtëpive të popullsisë civile shqiptare.
Në aktakuzën e përpiluar më 23 qershor 2023 thuhet se nga ana veriore e fshatit Ozdrim, përmes rrugës regjionale Pejë–Mitrovicë, kishin hyrë forcat e rregullta ushtarake, ndërsa nga ana perëndimore e fshatit, në drejtim të fshatit Vitomiricë, kishin hyrë grupe paramilitare të përziera edhe me pjesëtarë të njësive speciale ushtarake.
Sipas aktakuzës, këto forca kishin filluar të shtinin me armë në drejtim të popullsisë civile, me ç’rast ishin vrarë gjashtë civilë shqiptarë: I.K., Sh.K., E.M., R.Sh., Z.Sh. dhe M.H.
Po ashtu, tre civilë të plagosur nga të shtënat, A.G., H.G. dhe M.G., fillimisht ishin transportuar në Spitalin e Pejës, ndërsa më pas, sipas aktakuzës, ishin ekzekutuar dhe varrosur në fshatin Lutogllavë.
Ndërkaq, pesë civilë shqiptarë, R.K., Z.K., A.K., A.K. dhe A.Sh., dyshohet se ishin vrarë gjatë ofensivës, por trupat e tyre nuk janë gjetur dhe ata vazhdojnë të figurojnë si persona të zhdukur./EO//A.K/
Lajmet
Një muaj paraburgim për të dyshuarin që dyshohet se vrau aksidentalisht babanë në Deçan
Published
2 hours agoon
July 27, 2026By
UBT News
Gjykata Themelore në Pejë i ka caktuar masën e paraburgimit prej një muaji të pandehurit E.H., i cili dyshohet për veprat penale “Vrasje nga pakujdesia” dhe “Mbajtja në pronësi, kontroll ose posedim të paautorizuar të armëve”.
Sipas njoftimit të Gjykatës, masa e paraburgimit është caktuar pas kërkesës së Prokurorisë Themelore në Pejë, Departamenti i Përgjithshëm – Divizioni Penal.
“Gjyqtarja e procedurës paraprake ka aprovuar kërkesën e Prokurorisë Themelore në Pejë – Divizioni Penal për caktimin e masës së paraburgimit ndaj të pandehurit E.H., ashtu që të njëjtit i është caktuar masa e paraburgimit në kohëzgjatje prej 1 (një) muaj”, thuhet në njoftimin e Gjykatës.
Rasti lidhet me dyshimet se E.H. ka privuar aksidentalisht nga jeta babanë e tij, Sh.H., në fshatin Strellc të Deçanit.
Gjykata ka bërë të ditur se masa e paraburgimit është caktuar në bazë të dispozitave përkatëse të Kodit të Procedurës Penale të Republikës së Kosovës.
Palët e pakënaqura kanë të drejtë ankese në Gjykatën e Apelit, përmes Gjykatës Themelore në Pejë./A.K/
LDK thërret Kuvendin e Jashtëzakonshëm, caktohet data
REL: Viktima e dhunimit në Vukovar “më e besueshme”, sepse nuk kërkoi dëmshpërblim në Serbi
Hidhet shorti i Superligës, Drita e nis mbrojtjen e titullit me derbi ndaj Llapit
Euro në minimum historik, por çmimet mbeten të larta
Rihapet shqyrtimi gjyqësor ndaj Milorad Gjokoviqit për krime lufte
Një muaj paraburgim për të dyshuarin që dyshohet se vrau aksidentalisht babanë në Deçan
Tragjedi në Turqi, vetura bie në përrua – pesë të vdekur
Rama: Liqeni i Shkodrës pjesë e UNESCO-s, thesar natyror me biodiversitet të jashtëzakonshëm
Sekuestrohen 2.6 tonë kokainë në Portugali, arrestohet edhe një shqiptar
Të kërkuara
-
Lajmet1 month agoYll Limani falënderon fansat pas dy netëve koncert në Tiranë
-
Lajmet3 days agoSHBA vendos tarifa ndaj 60 vendeve për punën e detyruar
-
Aktualitet4 days agoTrumpi paralajmëron Houthit pas sulmit ndaj anijeve saudite
-
Lajmet nga UBT2 months agoStudentët e vitit të tretë në UBT prezantojnë ekspozitën përfundimtare “The Graduets”

