Botë

Pse Arabia Saudite është ndërmjetësuese midis Trump e Putin?

Published

on

Arabia Saudite ka zbuluar aspiratat e saj për t’u bërë një aktor global i aftë për të ndërmjetësuar me sukses konfliktet ndërkombëtare duke marrë rolin e mikpritësit në negociatat midis SHBA-së dhe Rusisë.

Një tjetër synim që Arabia Saudite po e arrin në këtë mënyrë është një avantazh shtesë në bisedimet e ardhshme për të ardhmen e Gazës së pasluftës.

“Arabia Saudite pret të jetë më shumë se vetëm një ndërmjetëse në bisedimet SHBA-Rusi”, tha një zyrtar saudit për CNN.

Delegacioni saudit udhëhiqet nga këshilltari i Sigurisë Kombëtare. Sipas zëdhënësit të Kremlinit, Dmitry Peskov, vendndodhja e negociatave u përshtatet të dyja palëve, e cila po atribuohet si një fitore e liderit de facto 39-vjeçar të Arabisë Saudite, Mohammed bin Salman.

Siç shkruan CNN, misioni i tij është të transformojë Arabinë Saudite, e cila deri më tani është parë vetëm si një mbretëri e pasur me naftë me një të kaluar fundamentaliste. Qëllimi është të ndërtohet dhe të ushqehet fuqia e butë mbi një pasuri të madhe.

“Unë nuk di ndonjë vend tjetër ku një lider të ketë marrëdhënie kaq të mira personale me Trump dhe Putin,” tha komentuesi saudit Ali Shihabi, duke shtuar se është çështje prestigji të presësh të dy presidentët në të njëjtën kohë dhe se kjo rrit fuqinë e butë saudite në rajon dhe globalisht.

E gjitha është pjesë e një plani më të madh. Në vitet e fundit, Arabia Saudite e ka zhvendosur politikën e saj drejt neutralitetit në konfliktet globale me qëllim që të tërheqë miliarda dollarë investime që do të mundësojnë realizimin e “Vizioni 2030”, plani i princit për të diversifikuar ekonominë saudite larg prodhimit të naftës.

Princi Bin Salman është distancuar ndjeshëm nga Jemeni pas vitesh lufte me Houthi, duke riparuar lidhjet me rivalin rajonal Iranin dhe duke ruajtur miqësitë me Kinën dhe Rusinë, duke ruajtur partneritetin e ngushtë me Perëndimin.

Përveç organizimit të garave ndërkombëtare të boksit dhe festivaleve të muzikës elektronike, Arabia Saudite ka kërkuar të krijojë një imazh si një paqe-bërës global duke organizuar konferenca donatorësh dhe paqeje.

Në gusht të vitit 2023, në Arabinë Saudite u mbajt një samit dyditor i paqes për Ukrainën, ku morën pjesë përfaqësues të 40 vendeve (me përjashtim të Rusisë), dhe në shkurt të të njëjtit vit, ajo premtoi 400 milionë dollarë ndihmë për Ukrainën.

Ngritja e Princit Bin Salman si një negociator i fuqishëm buron nga marrëdhënia e tij e ngushtë me presidentin amerikan Donald Trump, i cili e mbështeti princin e ri kur ai ishte i izoluar ndërkombëtarisht për vrasjen e gazetarit Jamal Khashoggi në ambasadën saudite në Turqi. Në vitin 2017, Trump theu traditën dhe zgjodhi Arabinë Saudite për vizitën e tij të parë presidenciale jashtë vendit.

Edhe pasi humbi zgjedhjet presidenciale të vitit 2020, Arabia Saudite vazhdoi të mbajë lidhje të ngushta biznesi me Trump, duke investuar 2 miliardë dollarë në një firmë të drejtuar nga dhëndri i Trump, Jared Kuchner, i cili ka njoftuar planet për të ndërtuar Trump Towers në mbretëri.

Princi i kurorës i Arabisë Saudite ka thënë se mbretëria planifikon të investojë 600 miliardë dollarë në Shtetet e Bashkuara gjatë katër vjetëve të ardhshëm. Investimet e Arabisë Saudite në SHBA deri më sot vlerësohen në rreth 2 trilionë dollarë.

Princi i kurorës arriti të përmirësojë marrëdhëniet me presidentin rus Vladimir Putin, i cili gjithashtu refuzoi të marrë pjesë në izolimin e princit pas vrasjes së Khashoggi. Princi Bin Salman, nga ana tjetër, i rezistoi presionit perëndimor për t’u distancuar nga Moska pas pushtimit të Ukrainës dhe vazhdoi të koordinohej me Putin për furnizimet globale të naftës. Princi madje mori anën e Moskës në refuzimin e thirrjes së administratës Joe Biden për të rritur prodhimin e naftës në vitin 2022.

Analistët thonë se ka rezultuar e dobishme që Arabia Saudite ka arritur të ruajë marrëdhëniet me të dyja palët në një botë gjithnjë e më të polarizuar. I dërguari i Trump për Lindjen e Mesme Steve Witkoff tha se Princi bin Salman ishte një lojtar kyç në lirimin e mësuesit amerikan Mark Fogel nga një burg rus javën e kaluar.

Arabia Saudite, së bashku me Emiratet e Bashkuara Arabe fqinje, kanë ndërmjetësuar me sukses shkëmbimin e të burgosurve midis Ukrainës dhe Rusisë në disa raste.

Në terma afatgjatë, Arabia Saudite mund të përdorë rolin e saj si ndërmjetës në bisedimet midis SHBA-së dhe Rusisë dhe ta materializojë atë në Gaza.

Një samit është planifikuar të mbahet në Arabinë Saudite më vonë këtë javë për të diskutuar një zgjidhje të propozuar për Gazën, përpara se t’ia paraqitet Trump.

CNN shkruan se edhe pse Princi bin Salman mund të përfitojë nga lidhjet e tij të ngushta me Trump, ajo mund të gjendet gjithashtu në një pozitë të vështirë në përpjekjen për të balancuar interesat e saj rajonale dhe kërkesat agresive të presidentit amerikan.

Aktualitet

Kibersulme në Ukrainë e Rusi: Dërgohen alarme të rreme për sulme bërthamore

Published

on

By

Sistemet e njoftimeve të emergjencës në Ukrainë dhe Rusi janë përballur me kibersulme gjatë ditës së djeshme (e diel, 1 nëntor 2026), duke shpërndarë alarme të rreme për sulme bërthamore, kimike dhe luftime rrugore.

Në Ukrainë, aplikacioni i alarmit ajror lëshoi disa njoftime të njëpasnjëshme për banorët e Kievit gjatë mbrëmjes së të diellës.

Në orën 22:47 u dërgua mesazhi > “Kërcënim nga rrezatimi. Është shpallur kërcënim nga rrezatimi në Kiev”, ndërsa një minutë më vonë u dërgua një mesazh në gjuhën ruse ku shkruhej > “Përshëndetje! Do të ketë alarm bërthamor në të gjithë Ukrainën. Mos u shqetësoni, po fluturon Oreshnik”.

Më pas vijuan paralajmërime për kërcënim kimik dhe luftime rrugore me udhëzimin për të mos dalë jashtë. Rreth një orë më vonë, në orën 23:53, autoritetet ukrainase anuluan të gjitha alarmet. Forcat Ajrore konfirmuan se aplikacioni u hakua nga ndërhyrja ruse, ndërsa zyrtarët deklaruan se përdorimi i gjuhës ruse nuk nxiti panik pasi zgjoi menjëherë dyshime te qytetarët.

Disa orë më vonë, edhe Ministria e Emergjencave e Rusisë njoftoi se ra pre e një sulmi kibernetik, ku përdoruesit morën email-e me informacione të rreme për sulme bërthamore brenda territorit rus.

Krahas luftimeve kibernetike, të dyja palët vazhduan sulmet mbi objektet energjetike. Sulmet me dronë ukrainas dëmtuan rafinerinë e naftës në Kstovo në rajonin Nizhny Novgorod të Rusisë, duke shkaktuar ndërprerje të energjisë dhe ujit të ngrohtë. Në anën tjetër, Presidenti Volodymyr Zelensky njoftoi se sulmet ruse mbi infrastrukturën energjetike lanë qindra mijëra shtëpi pa energji elektrike në katër rajone të Ukrainës. /BBC/

Continue Reading

Aktualitet

Lituania do të vendosë shërbimin universal ushtarak nga viti 2032

Published

on

By

Lituania planifikon ta shndërrojë shërbimin e detyrueshëm ushtarak në një sistem universal nga viti 2032, duke rritur numrin e rekrutëve vjetorë nga 5,000 në rreth 7,500. Vendimi u miratua nga Këshilli Shtetëror i Mbrojtjes dhe u konfirmua nga Presidenti Gitanas Nausėda, me synim forcimin e gatishmërisë ushtarake përballë kërcënimeve në rritje të sigurisë në rajon.

Modeli i ri do të përfshijë të gjithë të rinjtë që plotësojnë kriteret ligjore dhe pritet të kushtojë mes 100 e 120 milionë euro. Krahas kësaj, vendi synon që deri në vitin 2040 ta rrisë rezervën aktive ushtarake nga 50,000 në 74,000 personel. Kryeministri Mindaugas Sinkevicius sqaroi se afati deri në vitin 2032 i është lënë ushtrisë për përgatitjen e infrastrukturës, akomodimit dhe trajnimit të rreth 300 instruktorëve shtesë.

Lituania kishte rikthyer shërbimin ushtarak në formë të pjesshme në vitin 2015 pas aneksimit të Krimesë nga Rusia. Ky hap i ri përkon me shqetësimet e shteteve baltike dhe Polonisë për kërcënimet hibride dhe agresionin e mundshëm nga Rusia, veçanërisht pas incidenteve të fundit me dronë të hyrë nga hapësira ajrore e Bjellorusisë. /The Geopost/

Continue Reading

Lajmet

Netanyahu pa shumicë të qartë, vazhdojnë negociatat për qeverinë e re

Published

on

By

Zgjedhjet e fundit parlamentare në Izrael kanë prodhuar një ngërç të thellë politik, duke mos i dhënë asnjërit prej blloqeve kryesore një shumicë të qartë prej 61 vendesh të nevojshme për formimin e qeverisë së re në Knesset.

Blloku i udhëhequr nga Kryeministri Benjamin Netanyahu ka siguruar gjithsej 53 ulëse, nga të cilat 27 i takojnë partisë së tij Likud. Megjithatë, mbështetja e këtij blloku përfshin edhe 13 ulëse nga parti që identifikohen si jozioniste, çka e lë Netanyahun me vetëm 40 vota të sigurta partiake dhe pa një rrugë të qartë drejt shumicës.

Nga ana tjetër, udhëheqësi i opozitës Yair Lapid deklaroi se negociatat prapa skenës po vazhdojnë për gjetjen e një zgjidhjeje politike. Procesi zgjedhor u karakterizua nga një dalje mjaft e lartë e votuesve prej 77.7 percent — niveli më i lartë i pjesëmarrjes që nga viti 1999 — ndërsa diplomatët perëndimorë po ndjekin me vëmendje zhvillimet, me shpresë për një kthesë politike lidhur me situatën në Bregun Perëndimor dhe Gazë. /Haaretz/

Continue Reading

Aktualitet

Spanja në zi kombëtare pas aksidentit tragjik hekurudhor me dhjetëra të vdekur

Published

on

By

Spanja ka nisur të enjten tri ditë zie kombëtare në nderim të së paku 69 personave që humbën jetën nga përplasja e dy trenave të shpejtësisë së lartë, ndërsa spitalet po vazhdojnë trajtimin e dhjetëra të lënduarve. Ngjarja ka nxitur edhe reagimin e makinistëve, të cilët kanë hyrë në grevë për të kërkuar më shumë investime në sigurinë hekurudhore.

Aksidenti ndodhi pranë Urdas në rajonin e Castilla-La Mancha-s, kur treni i operatorit shtetëror Renfe u përplas nga prapa me trenin e kompanisë private Iryo, i cili kishte ndaluar në binarë gjatë udhëtimit nga Madridi drejt Andaluzisë. Ministria e Jashtme e Spanjës konfirmoi se në mesin e të prekurve janë edhe 42 shtetas të huaj, ku një prej tyre ka humbur jetën dhe të paktën shtatë të tjerë kanë mbetur të lënduar.

Kjo tragjedi e re vjen vetëm 10 muaj pas një aksidenti të ngjashëm në të njëjtën linjë ku humbën jetën 46 persona, duke ngritur shqetësime të mëdha mbi sigurinë e rrjetit hekurudhor spanjoll. Trajtimi i të lënduarve po vazhdon në spitalet rajonale, ndërsa ekipet e emergjencës po punojnë në terren për pastrimin e rrënojave dhe identifikimin e të gjitha viktimave./The Guardian/

Continue Reading

Të kërkuara