Botë

Presidenti i Koresë së Jugut përballet me shkarkim për shkak të ligjit ushtarak

Published

on

Partitë opozitare të Koresë së Jugut e dorëzuan të mërkurën një mocion për shkarkimin e presidentit Yoon Suk Yeol, i cili po përballet me trysni për të dhënë dorëheqje disa orë pasi përfundoi ligji jetëshkurtër ushtarak i shpallur nga ai.

Mocioni, i dorëzuar bashkërisht nga partia kryesore opozitare, Partia Demokratike, dhe pesë parti të tjera më të vogla opozitare, mund të hidhet në votim hiç më larg se të premten.

Këshilltarët e lartë dhe sekretariati i Yoonit e kanë ofruar dorëheqjen kolektivisht. Ndërkohë, anëtarët e kabinetit të tij, përfshirë ministrin e Mbrojtjes Kim Yong Hyun, përballen gjithashtu me thirrje për dorëheqje.

Të martën në mbrëmje, Yoon papritur e shpalli ligjin ushtarak, duke u zotuar t’i shfaroste forcat “antishtetërore”, pasi hasi në vështirësi për ta shtyrë përpara agjendën e tij në Parlamentin e mbizotëruar nga opozita. Por, ligji i tij ushtarak u zbatua për vetëm rreth gjashtë orë, pasi Asambleja Kombëtare votoi për ta rrëzuar atë.

Partia Demokratike liberale në opozitë, e cila ka shumicën në Parlamentin me 300 ulëse, tha të mërkurën se deputetët e saj vendosën t’i bënin thirrje Yoonit të japë dorëheqjen menjëherë, ose ata do të ndërmarrin hapa për ta shkarkuar atë.

“Shpallja e ligjit ushtarak nga presidenti Yoon Suk Yeol ishte shkelje e qartë e Kushtetutës. Nuk i përmbushi asnjë nga kërkesat për shpalljen e tij”, tha Partia Demokratike në një komunikatë.

“Shpallja e ligjit ushtarak nga ai ishte fillimisht e pavlefshme dhe shkelje e rëndë e Kushtetutës. Ishte një akt i rëndë rebelimi dhe ofron baza të përsosura për shkarkimin e tij”, sipas saj.

Për ta shkarkuar Yoon nevojiten dy të tretat e votave në Parlamentit, apo votat e 200 nga 300 anëtarët e tij. Partia Demokratike dhe partitë e tjera të vogla opozitare së bashku kanë 192 ulëse. Por, kur Parlamenti e rrëzoi shpalljen e ligjit ushtarak nga Yoon, me një votim 190-0, 18 deputetë nga partia e Yoon, Fuqia e Popullit, votuan për ta rrëzuar ligjin ushtarak, sipas zyrtarëve të Asamblesë Kombëtare.

Nëse Yoon shkarkohet, atij do t’i hiqet pushteti kushtetues derisa Gjykata Kushtetuese të vendosë për fatin e tij. Kryeministri Han Duck-soo, njeriu numër dy në Qeverinë e Koresë së Jugut, do t’i marrë përsipër përgjegjësitë presidenciale.

Të paktën gjashtë nga nëntë gjyqtarët e Gjykatës Kushtetuese duhet ta mbështesin mocionin e paraqitur nga deputetët që Yoon të shkarkohet nga detyra. Por, tani për tani gjykata ka vetëm gjashtë gjyqtarë pas daljes në pension të tre prej tyre, që është një më pak se minimumi prej shtatë gjyqtarësh të nevojshëm për ta trajtuar një çështje si shkarkimi i presidentit.

Pas vendimit të Yoon për ta shpallur ligjin ushtarak, trupat e pajisura me armatim të plotë luftarak, përfshirë pushkë, tentuan t’i mbanin protestuesit larg Asamblesë Kombëtare, ndërsa helikopterët ushtarakë fluturonin mbi dhe përreth dhe ateronin në afërsi.

Nuk është e qartë se si 190 deputetët ishin në gjendje të futeshin në sallën e Parlamentit për të votuar për rrëzimin e vendimit të Yoon për shpalljen e ligjit ushtarak.

Nuk është raportuar se ka pasur dhunë të madhe. Ushtria dhe policia u larguan vonë nga mjediset e Asamblesë Kombëtare pas votimit të deputetëve për ta rrëzuar ligjin ushtarak.

Lideri i Partisë Fuqia e Popullit, Han Dong-hun, i kërkoi Yoon-it të shpjegojë pse e mori atë vendim dhe ta shkarkojë ministrin e Mbrojtjes Kim Yong Hyun, i cili e kishte këshilluar ta shpallte ligjin ushtarak.

Sipas Kushtetutës së Koresë së Jugut, presidenti mund ta shpallë ligjin ushtarak gjatë “kohës së luftës, situatave të ngjashme me luftën, ose gjendjeve të tjera emergjente kombëtare”, të cilat kërkojnë përdorimin e forcave ushtarake për ta kufizuar lirinë e shtypit, tubimeve dhe të drejtave të tjera për të ruajtur rendin.

Shumë vëzhgues vënë në dyshim nëse Koreja e Jugut është aktualisht në një gjendje të tillë.

Kushtetuta gjithashtu thekson se presidenti duhet ta respektojë kërkesën e Asamblesë Kombëtare për heqjen e ligjit ushtarak me një votim shumice.

Disa ekspertë thonë se Yoon qartazi ka shkelur Kushtetutën në mënyrën se si ai e shpalli ligjin ushtarak. Ndërsa ligji ushtarak lejon “masa speciale” për të kufizuar liritë individuale dhe autoritetin e agjencive dhe gjykatave, Kushtetuta nuk lejon që puna e Parlamentit të kufizohet.

Por, duke e zbatuar vendimin e Yoon të martën, Ushtria e Koresë së Jugut shpalli pezullimin e aktiviteteve parlamentare dhe dërgoi trupa për të mos i lejuar deputetët të hynin në Asamblenë Kombëtare./REL/

Botë

Rusia kërcënon Britaninë: “Po luani me zjarrin”

Published

on

By

Rusia ka paralajmëruar se mund t’i kundërpërgjigjet Mbretërisë së Bashkuar për mbështetjen që po i jep Ukrainës, duke mos përjashtuar goditjen e objektivave ushtarake britanike brenda dhe jashtë territorit ukrainas.

Deklarata vjen pasi Britania ka njoftuar se do t’i mundësojë Kievit qasje në teknologji të klasifikuar për prodhimin e raketave me rreze të gjatë Storm Shadow.

Zëdhënësja e Ministrisë së Jashtme ruse, Maria Zakharova, deklaroi të enjten se Britania dhe Franca “po luajnë me zjarrin”.

Në të njëjtën kohë, The Wall Street Journal raportoi se drejtori i CIA-s, John Ratcliffe, gjatë një vizite sekrete në Moskë këtë javë, ka paralajmëruar Kremlinin kundër çdo tentative për ta testuar NATO-n përmes një sulmi të kufizuar ndaj një vendi anëtar.

Sipas raportimit, inteligjenca amerikane vlerëson se një veprim i tillë mund të variojë nga një sulm kibernetik deri te një inkursion i kufizuar ushtarak, veçanërisht në rajonin e Baltikut.

Megjithatë, Kremlini i ka mohuar këto raportime. Zëdhënësi Dmitry Peskov i ka cilësuar si “materiale alarmuese” dhe ka thënë se ato nuk kanë lidhje me realitetin apo synimet e Rusisë.

Ndërkohë, tensionet mes Rusisë dhe vendeve të NATO-s janë rritur, me shtetet që kufizohen me Rusinë duke ndërmarrë hapa për forcimin e gatishmërisë ushtarake.

Polonia, ndërkaq, ka njoftuar për pranimin e dërgesës së parë të tankeve koreano-jugore K2 Black Panther, të cilat pritet të dislokohen pranë kufirit me rajonin rus të Kaliningradit.

Foto: Associated Press

D.L

Continue Reading

Lajmet

10 përmbytjet më të rënda që kanë tronditur botën vitet e fundit

Published

on

Përmbytjet janë ndër fatkeqësitë natyrore më shkatërruese në botë dhe vitet e fundit kanë prekur gjithnjë e më shumë vende, nga Azia dhe Afrika deri në Evropë dhe Amerikën e Jugut.

Reshjet ekstreme, stuhitë tropikale, shkrirja e akullnajave dhe shembja e digave kanë shkaktuar humbje të mëdha njerëzore, shkatërrim të banesave dhe infrastrukturës, si dhe zhvendosjen e qindra mijëra njerëzve.

Nga përmbytjet katastrofike në Libi në vitin 2023 e deri te tragjedia më e fundit në kufirin Nepal–Tibet, këto janë disa nga rastet më të rënda të viteve të fundit.

 

  1. Nepal-Tibet – gusht 2026

Një nga katastrofat më të fundit dhe më të rënda është ajo që goditi kufirin mes Nepalit dhe Tibetit më 26 gusht 2026. Përmbytjet e rrufeshme u shkaktuan nga një shembje masive akulli dhe shkëmbinjsh në Himalaje, e cila krijoi një rrjedhë të fuqishme uji dhe balte përgjatë luginave.

Sipas të dhënave të fundit, të paktën 165 persona kanë humbur jetën në Nepal, ndërsa rreth 1,500 persona janë raportuar të zhdukur në Nepal dhe Tibet. Më shumë se 700 prej personave të zhdukur besohet se janë shtetas të huaj.

Përmbytjet shkatërruan shtëpi, ura, rrugë dhe pjesë të infrastrukturës, ndërsa ekipet e shpëtimit po përdorin helikopterë për të evakuuar të mbijetuarit dhe për të dërguar ndihma. Në mesin e personave të prekur janë edhe turistë dhe pelegrinë që udhëtonin drejt zonës së malit Kailash.

 

  1. Kina – përmbytjet e korrikut 2026

Në korrik 2026, tajfuni Maysak goditi rajonin Guangxi në jugperëndim të Kinës, duke sjellë reshje ekstreme dhe përmbytje masive.

Sipas të dhënave të raportuara nga autoritetet kineze, të paktën 159 persona humbën jetën, ndërsa 10 të tjerë vazhdonin të ishin të zhdukur deri më 21 gusht. Në disa zona u regjistruan deri në 90 centimetra shi, ndërsa në qytetin Nanning përmbytjet pasuan edhe shembjen e gjashtë digave.

Katastrofa shkaktoi dëme të mëdha në banesa dhe infrastrukturë. Vetëm në qytetin Guigang, dëmet ekonomike direkte u vlerësuan në rreth 14 miliardë juanë, ose afërsisht 2 miliardë dollarë.

 

  1. Pakistan – sezoni i përmbytjeve 2025

Pakistani u përball me një sezon jashtëzakonisht të rëndë të përmbytjeve gjatë vitit 2025. Reshjet e fuqishme të musoneve dhe përmbytjet e rrufeshme prekën veçanërisht provincat Khyber Pakhtunkhwa, Punjab, Sindh, Balochistan dhe Kashmirin e administruar nga Pakistani.

Bilanci përfundimtar i sezonit kaloi 1,000 viktima, ndërsa më shumë se 1 milion njerëz u prekën nga katastrofa.

Përmbytjet shkatërruan mijëra shtëpi, rrugë dhe ura, ndërsa në zonat malore rrjedhat e ujit dhe rrëshqitjet e dheut e bënë shumë të vështirë evakuimin. Katastrofa u konsiderua një prej krizave më të mëdha humanitare të Pakistanit në vitet e fundit.

 

  1. Spanjë – Valencia, tetor 2024

Në fund të tetorit 2024, rajoni i Valencias në Spanjë u godit nga reshje jashtëzakonisht intensive. Uji përmbyti qytete të tëra, rrugë dhe autostrada, ndërsa automjete u morën nga rrjedhat e ujit dhe baltës.

Në fazat e para u raportuan 95 viktima, por bilanci u rrit ndjeshëm më vonë. Përmbytjet u konsideruan ndër më vdekjeprurëset në historinë moderne të Spanjës.

Përmbytjet shkaktuan dëme të mëdha në shtëpi, biznese dhe infrastrukturë. Ato u bënë gjithashtu objekt i debatit të madh mbi sistemet e paralajmërimit dhe menaxhimin e emergjencave.

 

  1. Vietnami – tajfuni Yagi, shtator 2024

Tajfuni Yagi goditi veriun e Vietnamit në shtator 2024, duke sjellë reshje të mëdha, përmbytje dhe rrëshqitje dheu.

Fillimisht u raportuan dhjetëra viktima, por bilanci u rrit shpejt. Deri më 13 shtator, autoritetet vietnameze raportuan 254 persona të vdekur si pasojë e tajfunit, përmbytjeve dhe rrëshqitjeve të dheut.

Yagi shkaktoi dëme të mëdha në rrjetin rrugor, banesa, fabrika dhe infrastrukturën energjetike. Përmbytjet prekën veçanërisht zonat veriore dhe komunitetet pranë lumenjve.

 

  1. Afganistan – maj 2024

Në maj 2024, përmbytjet e rrufeshme goditën disa provinca të Afganistanit, veçanërisht Baghlanin në veri të vendit.

Sipas autoriteteve, bilanci arriti në 315 viktima, ndërsa më shumë se 1,600 persona u plagosën.

Mijëra shtëpi u dëmtuan ose u shkatërruan dhe shumë familje mbetën pa strehim. Përmbytjet shkatërruan gjithashtu toka bujqësore dhe bagëti, duke rritur rrezikun e një krize ushqimore për komunitetet e prekura.

 

  1. Kenia – prill-maj 2024

Kenia u përball me reshje të jashtëzakonshme gjatë pranverës së vitit 2024. Përmbytjet dhe rrëshqitjet e dheut prekën shumë pjesë të vendit, përfshirë zonat rreth kryeqytetit Nairobi.

Më 5 maj 2024, autoritetet raportuan 228 persona të vdekur nga përmbytjet dhe pasojat e reshjeve të dendura.

Qindra mijëra njerëz u prekën nga katastrofa, ndërsa shtëpi, rrugë, ura dhe toka bujqësore u dëmtuan. Situata u përkeqësua edhe nga frika për tejmbushjen e digave dhe rritjen e nivelit të lumenjve.

 

  1. Brazili – Rio Grande do Sul, maj 2024

Një nga katastrofat më të mëdha të përmbytjeve në Amerikën e Jugut ndodhi në shtetin Rio Grande do Sul të Brazilit në maj 2024.

Reshjet e dendura bënë që lumenjtë të dilnin nga shtrati dhe përmbytën qytete të tëra. Në një moment, rreth 150,000 njerëz kishin mbetur pa shtëpi, ndërsa dhjetëra mijëra të tjerë prisnin evakuimin.

Më 13 maj, numri i viktimave kishte arritur në 143 persona, sipas autoriteteve të mbrojtjes civile.

Katastrofa preku rëndë edhe ekonominë e rajonit, pasi shumë biznese, ferma dhe rrugë u përmbytën ose u shkatërruan.

 

 

9. Gjermani dhe Belgjikë – korrik 2021 

Në korrik 2021, reshje jashtëzakonisht të dendura shkaktuan përmbytje katastrofike në Gjermani, Belgjikë, Holandë dhe Luksemburg. Zonat më të goditura ishin Rheinland-Pfalz dhe North Rhine-Westphalia në Gjermani, si dhe pjesë të Belgjikës.

Në Gjermani humbën jetën të paktën 180 persona, ndërsa në Belgjikë u raportuan 39 viktima, duke e çuar bilancin e katastrofës në mbi 220 të vdekur.

Lumenjtë dhe përrenjtë u rritën me shpejtësi dhe përmbytën qytete e fshatra brenda pak orësh. U shkatërruan ose dëmtuan rëndë shtëpi, ura, rrugë, linja hekurudhore dhe rrjete të komunikimit. Mijëra njerëz u evakuuan dhe shumë komunitete mbetën për ditë të tëra pa energji elektrike dhe ujë të pijshëm.

Përmbytjet u konsideruan një prej katastrofave natyrore më të rënda që kishte goditur Evropën në dekada dhe sollën një debat të madh mbi sistemet e paralajmërimit për mot ekstrem, pasi në disa zona paralajmërimet nuk arritën te banorët në kohë.

 

  1. Derna, Libi – shtator 2023

Një nga katastrofat më tragjike të viteve të fundit ndodhi në Derna të Libisë, në shtator 2023, pas stuhisë Daniel.

Reshjet ekstreme shkaktuan shembjen e dy digave, duke lëshuar një sasi masive uji drejt qytetit. Lagje të tëra u përfshinë nga uji dhe shumë ndërtesa u shkatërruan.

Një javë pas katastrofës, Reuters raportonte se rreth 11,300 persona kishin humbur jetën dhe rreth 10,100 të tjerë ishin të zhdukur vetëm në Derna, sipas të dhënave të Gjysmëhënës së Kuqe.

Përmbytja shkatërroi ura dhe rrugë dhe izoloi pjesë të qytetit. Numri i madh i viktimave e bëri katastrofën një nga fatkeqësitë natyrore më vdekjeprurëse të dekadave të fundit në Afrikën e Veriut.

 

Këto raste tregojnë se përmbytjet nuk janë më vetëm një fenomen sezonal, por mund të shndërrohen brenda pak orësh në katastrofa me pasoja të mëdha njerëzore dhe ekonomike.

Nga rrjedhat e ujit dhe rrëshqitjet e dheut në Azi, te reshjet ekstreme në Evropë dhe shembja e digave në Libi, faktorët ndryshojnë nga një rast në tjetrin.

Megjithatë, një element është i përbashkët: zonat e populluara pranë lumenjve, digave dhe rajoneve malore mbeten veçanërisht të ekspozuara.

Rasti më i fundit në kufirin Nepal-Tibet e riktheu edhe një herë vëmendjen te rreziku që paraqesin akullnajat dhe ndryshimet e shpejta në zonat malore.

Ndërkohë, përmbytjet në Pakistan, Kinë, Spanjë, Brazil, Kenia dhe vende të tjera tregojnë se përballimi i reshjeve ekstreme kërkon sisteme më të mira paralajmërimi, infrastrukturë më të fortë dhe reagim më të shpejtë në raste emergjente.

/A.K/

Continue Reading

Lajmet

Përmbytjet në Nepal: Mbi 350 të vdekur e 900 të zhdukur

Published

on

By

Policia e Nepalit ka njoftuar se numri i viktimave nga përmbytjet shkatërruese në zonën kufitare me Tibetin ka arritur në të paktën 350 të vdekur, ndërsa më shumë se 900 persona të tjerë rezultojnë ende të zhdukur.

Ekipet e shpëtimit po përballen me pengesa të mëdha për shkak të motit të keq, urave të rrëmbyera nga uji dhe rrugëve të bllokuara nga balta. Ndërkohë, në anën tjetër të kufirit në Tibet konfirmohen 3 të vdekur dhe 558 të zhdukur. Qindra shtetas të huaj nga mbi 30 shtete të ndryshme ndodhen mes të humburve në të dyja rajonet.

Sipas një studimi nga Instituti Gjeologjik i SHBA-ve (USGS), katastrofa u shkaktua nga shembja masive e akullnajave dhe rrjedha e mbetjeve ujore. Ekspertët ngrenë alarm se mbeturinat e akumuluara në shtretërit e lumenjve mund të shkaktojnë një valë të dytë përmbytjesh në orët në vijim. /BBC/

Continue Reading

Aktualitet

Tragjeditë e deritashme nga vërshimet në Nepal

Published

on

By

Tragjedia e fundit në Nepali solli në kujtesë disa tragjedi, afërisht të njëjta, të ndodhur anë këtë rajon. Vërshimet dhe rrëshqitjet e dheut në korrik të vitit 1993 morën jetën e më shumë se 1300 personave. Deri në tragjedinë e këtyre ditëve llogaritej tragjedia më e rëndë, shkaktuar nga vërshimet. Erdhi pas reshjeve të jashtëzakonshme monsunike.

Në vitin 2008, lumi Koshi ndryshoi rrjedhën pas thyerjes së një dige pranë kufirit me Indinë. Qindra mijëra njerëz u detyruan të largohen nga shtëpitë e tyre. Edhe në vitin 2014, ndodhën vërshime dhe rrëshqitje dheu. Reshjet e dendura monsunike shkaktuan përmbytje në pjesën perëndimore të Nepalit. Mbetën mbi 200 viktima, ndërsa mijëra banorë u zhvendosën, si dhe shumë fshatra u izoluan.

Një përmbytje e befasishme në luginën Melamchi, pranë Kathmandusë ndoshi në vitin 2021. Shkas ishin reshjet ekstreme dhe rrjedhjet e fuqishme me baltë e gurë. U shkatërruan ura, rrugë dhe pjesë të projektit të madh të furnizimit me ujë të Kathmandusë. Dhjetëra persona humbën jetën ose u shpallën të zhdukur.

Të paktën 66 persona humbën jetën në përmbytjet e mëdha të shtatorit 2024. Reshjet e mëdha shkaktuan vërshime dhe rrëshqitje të dheut në shumë pjesë të Nepalit. Gjitashtu, u dëmtuan rrugë, ura dhe zona të banuara përreth Kathmandusë.

 

Continue Reading

Të kërkuara