Bota

Politika e Uashingtonit ndaj Iranit, ja si do të ndikojë rezultati zgjedhor

Published

on

Zgjedhjet presidenciale të 5 nëntorit në Shtetet e Bashkuara pritet të kenë ndikim të konsiderueshëm në politikën e Uashingtonit kundrejt Iranit.

Nënpresidentja amerikane, Kamala Harris, kandidate e demokratëve për presidente në këto zgjedhje, pritet të çojë përpara politikën me fokus në diplomaci, kanë thënë ekspertët.

Ish-presidenti amerikan, Donald Trump, kandidat i republikanëve, pati udhëhequr me politikën e “presionit maksimal” gjatë mandatit të tij në Shtëpinë e Bardhë, dhe pritet të ketë qasje të ngjashme të ashpër, thonë analistët.

Ashpërsi e kalkuluar e Harrisit?

Në fillim të tetorit, Harris ka habitur jo pak njerëz kur e ka përshkruar Iranin si “armikun më të madh” të Uashingtonit, duke lënë mbrapa Rusinë dhe Kinën.

Alex Vatanka, drejtor i Programit për Iranin në Institutin për Lindje të Mesme, me seli në Uashington, ka thënë se komentet e saj nuk duhet të shihen me vlerë nominale. Harris ka thënë “atë që është dashur të thotë”, për hir të politikave të brendshme, dhe për të qetësuar lobin pro-izraelit.

Fushata e Harrisit synon “ta pozicionojë atë gati në një linjë me Trumpin kur është fjala për Iranin”, ka thënë Gregory Brew, analist i lartë në Grupin e Euroazisë me bazë në Shtetet e Bashkuara.

“Harris pritet të vazhdojë qasjen e Bidenit, të çojë përpara diplomacinë, pa ofruar koncesione të mëdha, dhe duke pasur kujdes që të mos nxisë reagime të brendshme politike”, ka thënë Brew.

Ekspertët thonë se konflikti në Lindje të Mesme, ku Izraeli lufton grupet e mbështetura nga Irani në Rripin e Gazës dhe Liban, mund të ndikojë që Harris të krijojë një politikë më të vrazhdë kundrejt Teheranit.

Diplomacia me Teheranin do të mbetet si opsion nën presidencën e Harrisit, kanë thënë ekspertët, mirëpo secila negociatë do të duhej t’i kishte në qendër çështjet rajonale, dhe jo programin bërthamor të Iranit.

Dialogun apo distancën – kë do ta zgjedhë Trumpi?

Përgjatë mandatit të tij në Shtëpinë e Bardhë, 2017 – 2021, Trump i ka tërhequr Shtetet e Bashkuara nga marrëveshja bërthamore – e nënshkruar mes Teheranit dhe fuqive botërore – i ka rikthyer sanksionet ndaj Iranit, dhe ka urdhëruar vrasjen e gjeneralit të lartë iranian, Qassem Soleimani.

Mirëpo, është e paqartë nëse Trump do të adoptojë sërish politikë të ngjashme ndaj Iranit, nëse fiton zgjedhjet, kanë thënë ekspertët, duke përmendur jostabilitetin e ish-presidentit.

Përgjatë fushatës zgjedhore, Trump ka sugjeruar, pa ofruar dëshmi, se Irani është i përfshirë në tentimet e fundit për vrasje të tij, dhe ka kërcënuar se do ta copëtojë shtetin në “thërrmija”.

Mirëpo, Trump ka thënë edhe se është i gatshëm të bisedojë me Iranin, përfshirë edhe çështjet bërthamore.

Nën presidencën e Trumpit, do të ketë shumë më pak interes për diplomaci me Teheranin, ka thënë Brew.

Sipas tij, në mesin e republikanëve ekziston “gatishmëri më e madhe për të toleruar veprim ushtarak kundër Iranit”, sidomos pas sulmit të parë të Izraelit kundër Iranit, më 26 tetor.

Mirëpo, mundësitë e përfshirjes së Shteteve të Bashkuara në luftë kundër Iranit, mbesin të vogla.

“Është e vështirë për mua që të shoh në këtë momente të historisë amerikane, një president amerikan që planifikon një luftë të madhe”, kla thënë Vatanka.

Sipas tij, Irani do të jetë më i gatshëm të bisedojë me Trumpin, sepse “mund t’i duket më i përshtatshëm për të arritur marrëveshje” me një ish-president, dhe me një qasje joshëse, “mund t’ia ushqejë egon”.

Vatanka beson se në përgjithësi, politika amerikane kundrejt Iranit do të funksiononte më shumë “përmes një konsensusi institucional të vendimmarrjes”, nën presidencën e Harrisit, ndërsa me Trumpin, situata do të kishte në qendër “mendjen dhe ndjenjat e një njeriu”./REL/

Bota

SHBA mbyll transmetimin e Radio Evropa e Lirë në Rusi

Published

on

Qeveria amerikane mbylli transmetimin satelitor të programeve të Radios Evropa e Lirë (RSE) në gjuhën ruse, duke ndërprerë kanalin e saj “Koha aktuale” që shërbente për Rusi, Ukrainë, Azinë Qendrore dhe Europën Lindore. Ky veprim është pjesë e një përpjekjeje të administratës së presidentit Donald Trump për të kursyer shpenzimet federale, që ka përfshirë ngrirjen e fondeve për RSE.

Menaxhmenti i Radios Evropa e Lirë e kundërshtoi këtë vendim në gjykatë dhe mori një bllokim të përkohshëm të ndërprerjes, por ende nuk janë miratuar fondet e nevojshme për të mbajtur stacionin në funksion.

Radio Evropa e Lirë, e financuar nga SHBA, ka qenë një burim i rëndësishëm informacioni dhe kundërshtimi ndaj propagandës sovjetike që nga Lufta e Ftohtë dhe ka arritur deri në 50 milionë njerëz në vende me regjime autoritare si Rusia, Kina, dhe Irani. Ky ndërprerje e transmetimeve është konsideruar si një masë që do të dëmtonte mundësinë e organizatës për të ofruar informacione të pavarura në këto rajone.

Ky zhvillim vjen në një kohë kur administrata Trump është përpjekur të forcojë lidhjet me Moskën, duke synuar një armëpushim në luftën e Ukrainës, dhe kjo është bërë e qartë përmes politikave që, sipas drejtuesve të RSE, kanë për qëllim mbylljen e mëtejshme të këtyre shërbimeve./UBTNews/

Continue Reading

Bota

Komandanti i forcave amerikane në Evropë: Rusët humbën 4000 tanke në Ukrainë

Published

on

Komandanti i forcave amerikane në Evropë, gjenerali Christopher Cavoli, njoftoi gjatë një seance dëgjimore në Senat se Rusia ka humbur më shumë se 4,000 tanke që nga fillimi i luftës në Ukrainë në vitin 2022. Cavoli theksoi se humbjet e Rusisë janë të konsiderueshme dhe kanë ndikuar në kapacitetin e saj për të vazhduar luftën. Ai e vlerësoi shkallën e konfliktit si tronditëse, duke e krahasuar humbjen e tankeve ruse me rezervat ushtarake amerikane.

Gjenerali gjithashtu diskutoi ndikimin e mundshëm të një pauze në ndihmën ushtarake amerikane për Ukrainën, e cila ka qenë kritike për sukseset e Ukrainës në këtë luftë. Ai theksoi se ndihma e SHBA-së, përfshirë armët, pajisjet dhe mbështetjen e inteligjencës, është jetike për aftësinë e Ukrainës për të luftuar dhe për të shkatërruar raketat ruse, si dhe për të identifikuar pozitat strategjike të armikut.

Nga fillimi i luftës, SHBA-ja ka ofruar dhjetëra miliarda dollarë ndihmë për Ukrainën, por pas marrjes së detyrës nga Presidenti Donald Trump, nuk është njoftuar asnjë ndihmë e re. Kjo ka ngritur shqetësime për mundësinë e ndikimeve të dëmshme që mund të ketë një ndërprerje e ndihmës amerikane në ecurinë e luftës dhe mbrojtjen e territorit ukrainas.

Continue Reading

Bota

Sllovakia miraton vrasjen e 350 arinjve pas sulmit të fundit me pasoja fatale

Published

on

By

Qeveria sllovake ka miratuar një plan të ri për të eliminuar 350 arinj të egër, pas një sulmi tragjik ndaj një burri 59-vjeçar, i cili u gjet i vdekur në Sllovakinë qendrore. Autoritetet besojnë se ai ishte shqyer nga një ari i egër.

Ministri i Mjedisit, Tomáš Taraba, njoftoi se numri i sulmeve të arinjve ndaj njerëzve është rritur ndjeshëm, duke arritur në 1,900 raste gjatë vitit të kaluar. Me një popullsi prej më shumë se 1,000 arinjsh të kafenjtë, autoritetet thonë se situata po bëhet gjithnjë e më e rrezikshme për qytetarët.

“Nuk mund të jetojmë në një vend ku njerëzit kanë frikë të hyjnë në pyje,” deklaroi kryeministri Robert Fico. Në këtë kuadër, është shpallur gjendje emergjente në 55 nga 72 rajonet e vendit, duke i dhënë Ministrisë së Mjedisit kompetenca të zgjeruara për të autorizuar menjëherë vrasjet.

Ndërkohë, organizatat mjedisore kanë reaguar ashpër ndaj vendimit, duke theksuar se ai bie ndesh me detyrimet ndërkombëtare të Sllovakisë për mbrojtjen e specieve të rrezikuara. Ato sugjerojnë përdorimin e masave parandaluese si alternativë ndaj vrasjeve masive.

Kujtojmë se më herët, për vitin 2024, ishin dhënë leje për eliminimin e 144 arinjve. Një vendim i ngjashëm ishte marrë edhe në Rumani vitin e kaluar, duke e kthyer në një debat të vazhdueshëm çështjen e bashkëjetesës midis njerëzve dhe kafshëve të egra në Evropë.

Continue Reading

Bota

Gjykata Kushtetuese e Koresë së Jugut rrëzoi presidentin Yoon

Published

on

Gjykata Kushtetuese e Koresë së Jugut ka votuar unanimisht për shkarkimin e Presidentit Yoon Suk-yeol pas shpalljes së gjendjes së jashtëzakonshme në fund të vitit të kaluar. Ushtruesi i detyrës së Kryegjyqatës, Moon Hyung-bae, deklaroi se presidenti kishte tejkaluar autoritetin e tij duke mobilizuar forcat ushtarake dhe policore për të çmontuar autoritetin e institucioneve kushtetuese, duke shkelur të drejtat themelore të njerëzve.

Gjyqtari Moon theksoi se veprimet e Yoon ishin të kundërligjshme dhe antikushtetuese, duke vënë në dukje se ky akt kishte shkelur besimin e popullit dhe detyrën kushtetuese të presidentit për të mbrojtur kushtetutën. Vendimi i gjykatës përcaktoi se pasojat negative të veprimeve të tij ishin të konsiderueshme dhe se shkarkimi i tij do të ndihmonte në rivendosjen e rendit kushtetues.

Pas largimit të Yoon, zgjedhjet presidenciale duhet të mbahen brenda 60 ditëve, sipas Kushtetutës së Koresë së Jugut. Kryeministri Han Duck-soo do të mbajë postin e presidentit deri në zgjedhjen e kreut të ri të shtetit. Ky vendim përfundoi muajt e kaosit politik, të cilët kishin penguar përpjekjet e administratës së re të presidentit amerikan Donald Trump për të bashkëpunuar me Korenë e Jugut në një periudhë të ngadalësimit të rritjes ekonomike.

Pavarësisht se është shkarkuar, Yoon, 64 vjeç, përballet me një gjyq për akuzat për kryengritje. Ai ishte presidenti i parë i Koresë së Jugut që u arrestua gjatë mandatit të tij, por u lirua në mars pasi një gjykatë rrëzoi urdhrin e arrestit.

Kriza politike nisi pas shpalljes së gjendjes së jashtëzakonshme më 3 dhjetor 2024, që Yoon e argumentoi si të nevojshme për të luftuar elementët “anti-shtetëror” dhe abuzimet e shumicës parlamentare të opozitës. Pas protestave masive dhe një rezistence të fortë nga ligjvënësit, Yoon hoqi ligjin ushtarak dhe përpiqej të minimizonte pasojat duke thënë se nuk kishte pasur dëme nga veprimet e tij.

Vendimi i Gjykatës Kushtetuese shënon një moment të rëndësishëm në historinë politike të Koresë së Jugut dhe mund të hapë rrugën për stabilizimin e vendit pas periudhës së tensioneve./UBTNews/

Continue Reading

Të kërkuara