Më 3 mars, policia provinciale e Ontarios njoftoi se hetimi i saj në një rrjet falsifikimi të veprave të artistit të njohur Ojibwe, Norval Morrisseau, kishte zbuluar “mashtrimin më të madh të artit në historinë botërore”.

Rasti rezultoi në akuza kundër tetë personave – përfshirë një anëtar të familjes së piktorit të ndjerë – dhe sekuestrimin e më shumë se 1,000 pikturave, shkruan TAN, transmeton Klan Kosova.

Grupi i falsifikimit mbështetej në punën e detyruar të fëmijëve si dhe në shfrytëzimin e artistëve të rinj të talentuar indigjenë.

Morrisseau – një artist kreativ që i mbijetoi sistemit famëkeq të shkollave rezidenciale të Kanadasë dhe një sëmundje thuajse fatale si adoleshent për të vazhduar suksesin ndërkombëtar pasi u “zbulua” nga ekspresionisti abstrakt Jackson Pollock në 1962 – u bë i vetëdijshëm për praninë e një vepre të falsifikuar të tij në vitet para vdekjes së tij në 2007.

Por ishte një dokumentar i vitit 2019 nga regjisori kanadez Jamie Kastner, There are No Fakes, që e solli këtë çështje në vëmendje më të gjerë të publikut.

Gjithçka nisi me një proces gjyqësor i iniciuar nga muzikanti Kevin Hearn i grupit kanadez Barenaked Ladies kundër Galerisë Maslak McLeod me bazë në Toronto për shitjen e tij një falsifikim të supozuar të një pikture të Morrisseau.

Ai vazhdon të ekspozojë unazën e mashtrimit të artit me bazë në Thunder Bay – ku artisti jetoi dhe punoi për dekada – dhe sugjeron se mund të ketë deri në dhjetë herë më shumë vepra false të Morrisseau në treg sesa vepra autentike.

Filmi u vlerësua me ndihmën e padisë së Hearn, e cila fillimisht u hodh poshtë nga gjykatat me arsyetimin se ai nuk mund të provonte përfundimisht se piktura e tij ishte e rreme. Pasi u publikua filmi, Gjykata e Apelit në Ontario e anuloi vendimin e parë dhe i dha Hearn 60,000 dollarë kanadezë (rreth 44,000 dollarë). Policia e Ontarios gjithashtu e vlerësoi filmin si frymëzues të hetimit.

Ndërsa Kastner thotë se numri i shikimeve në internet të filmit ka qenë i lartë që nga njoftimi i 3 marsit, ai thotë se aktualisht është në një betejë ligjore me policinë e Ontarios, e cila dëshiron të sekuestrojë materiale nga filmi i tij si provë për rast.

Kastner thotë se ka “të paktën 3000 falsifikime të tjera atje” por se “një pjesë e madhe e këtyre veprave janë të diskutueshme”, veçanërisht ato në stilin e serisë së tij të furçave të zeza të thata, “janë të lehta për t’u identifikuar – me një nënshkrim në anën e pasme në anglisht”. Artisti gjithmonë firmoste emrin e tij në Ojibwe si “Copper Thunderbird” në pjesën e përparme të veprave të tij.

Cory Dingle, i cili drejton pasurinë e Morrisseau, thotë se “dëmtimi i trashëgimisë së artit të Morrisseau ka një efekt në të gjithë tregun kanadez të artit”. Të tjerë spekulojnë se skandali i unazave të falsifikimit mund të rrisë në fakt ndërgjegjësimin e publikut dhe vlerën e tregut të punës së artistit.

I konsideruar si themeluesi i Shkollës së Artit të Woodlands, i cili bazohej në kozmologjinë tradicionale vendase, dhe i quajtur “Pikaso i Veriut” nga Marc Chagall, Morrisseau bëri një vepër që fliste për tensionet kulturore dhe politike midis traditave indigjene dhe atyre të kolonëve.