Kulturë

Perlat e polifonisë shqiptare në Folkloriadën VI Botërore në Rusi

“Bilbili” solli jo vetëm Iso-Polifoninë, si kryevepër shpirtërore të njerëzimit, por edhe vallen tradicionale.

Published

5 years ago

July 15, 2021

Betim Gashi

Grupi folklorik “Bilbili” mori pjesë nga 3-10 korrik në Folkloriadën VI Botërore, që u zhvillua në Republikën e Bashkortostanit, Rusi.

Në këtë festival grupi folklorik “Bilbili” solli jo vetëm Iso-Polifoninë, si kryevepër shpirtërore të njerëzimit, por edhe vallen tradicionale e atë të përpunuar, nga jugu në veri.

Artistët vlonjatë shpalosën në tokën ruse polifoninë dhe vallen shqiptare.

Performanca e grupit “Bilbilit” u ndoq nga afër edhe vetë Ministrja e Kulturës e Bashkokorstanit, Amina Shafikova, e cila takoi nga afër dhe falënderoi për pjesëmarrjen folkloristët nga Vlora dhe i përgëzoi për prezencën në këtë festival të stërmadh folklori.

Nga afër e ndoqi performancën e grupit edhe presidenti i Cioff, Philippe Beaussant i cili gjeti rastin të shpreh falënderimet për folklorin e pasur e krejt të veçantë shqiptar.

Drejtori artistik i grupit “Bilbili”, Sejmen Gjokoli, tha për ATSH-në se “pas hapjes së festivalit me një aktivitet të jashtëzakonshëm në “Ufa Arena” dhe koncertit prej “5 minuta” me të gjitha grupet pjesëmarrëse në skenën e qendrore të festivalit, organizatorët kishin planifikuar ndarjen e grupeve në katër zona kryesore duke bërë që festivali të prekte republikën në të 143 mijë km2 të tij”.

Folk Grup “Bilbili” i takoi të jetë në pjesën lindore të vendit së bashku me grupet nga Mali i Zi, Costa Rica, Zvicera, Amerika, Kyrgistani, Hungaria si dhe grupet vendase nga Rusia.

Për pesë ditë me radhë, duke përshkruar për çdo ditë mesatarisht nga 400 km nga resorti akomodues në rajonin Askarov, grupi pati rastin të njihet dhe të performojë në pesë distrikte të pjesës lindore të vendit , kryesisht rajone të vendosura në pjesën e Vargmaleve Urale, madje njëri prej tyre me pjesën më të madhe me shtrirjes në Azi.

“Në të gjitha koncertet e organizuara, po edhe në pjesë të tjera të veprimtarive të festivalit si paradat, performancat e përbashkëta dhe spektaklet përmbyllëse të çdo koncerti, folkloristët vlonjatë u shquan për paraqitje mjaft të lartë artistike e interpretative duke merituar përherë admirimin, duartrokitjet dhe ovacionet e publikut të pranishëm”, – theksoi Gjokoli.

Sipas tij, këngët polifonike, instrumentet popullorë, vallet si dhe orkestrina popullore ishin në çdo koncert më të mirëpriturat e programit.

“Kjo jo vetëm për shkak të përkushtimit e shpirtit të artistëve tanë por edhe të magjisë së pa diskutueshme të folklorit shqiptar”, shtoi Gjokoli.

Kostumet autentike, ngjyrat dhe ornamentet në to, falë edhe veshjeve të grupit të valleve i dhanë grupit bukuri dhe hijeshi.

Grupi u përshëndet e u vlerësua posaçërisht edhe nga Ministrja e Kulturës e Bashkortostanit Amina Shafikova si dhe Presidenti i CIOFF Philippe Beaussant.

Rreth 2000 interpretues nga rreth 40 vende morën pjesë në Folkloriada VI CIOFF World, ndërkohë që shumë grupe të tjerë nuk mundën të udhëtojnë për shkak të rregullave antikovid.

Grupi folklorik “Bilbili” juridikisht është krijuar në vitin 1994. Në themel të këngës të këtij grupi është polifonia labe e disa trevave të Labërisë. Është pjesëmarrës në disa festivale zonale e kombëtare si dhe në një sërë takimesh folklorike ndërkombëtare. Grupi folklorik “Bilbili” është fitues i çmimit të parë në Festivalin Ndërkombëtar zhvilluar në Moldavi, në vitin 1995. Në vitin 1996 është pjesëmarrës në Folkloriadën e Parë Botërore, organizuar në Brunssum (Holandë), në Festivalin Folklorik Ndërkombëtar “Balltika” në vitin 1999 është titulluar laureat i Festivalit.

Gjithashtu është pjesëmarrës në Festivalin Folklorik “Këngë Jeho”, në Strugë, po në vitin 1999. Në vitin 2002 merr pjesë në Festivalin e Klinës (Kosovë) , ku dhe fiton çmimin e parë në këtë festival.Në Tetor të vitit 2009 është pjesëmarrës në Festivalin e pestë Ndërkombëtar të Izmirit-Turqi. Gjithashtu në takimin e shoqatave kulturore, organizuar në qytetin e Sarandës në vitin 1996, grupi “Bilbili” ka fituar çmimin e parë. Ka nxjerrë në tregun muzikor vendas mbi 20 CD-i, të cilat qarkullojnë, si dhe janë përpunuar e kanë zënë vend në muzikën moderne.

Kulturë

Dokumentari si formë rezistence ndaj apatisë

Published

6 hours ago

August 11, 2026

UBTNews

Në edicionin e katërt të “Dokudaily”, vëmendja përqendrohet te kinemaja si një formë rezistence ndaj apatisë dhe mënyrë për t’iu qasur më nga afër realitetit.

Në këtë numër, Mark Cousins propozon përdorimin e filmit dokumentar si një mënyrë për ta parë dhe kuptuar botën, ndërsa diskutimi shtrihet edhe në çështje të rëndësishme që lidhen me kinemanë bashkëkohore.

Mes temave të trajtuara janë pronësia mbi historitë dhe mënyra se kush ka të drejtë t’i tregojë ato, përdorimi i gjuhës në kinematë kombëtare, si dhe reagimet e njerëzve ndaj përdorimit të inteligjencës artificiale (AI).

“Dokudaily” ndalet gjithashtu te puna e ekipit të mikpritjes, i cili përshkruhet si “motori i padukshëm” që qëndron pas atmosferës dhe humorit të veçantë të këtij aktiviteti.

Përmes këtyre temave, edicioni i katërt e vendos dokumentarin në qendër të një diskutimi më të gjerë mbi shoqërinë, identitetin, teknologjinë dhe mënyrën se si kinemaja mund të sfidojë indiferencën.

D.L

Lajmet

Etno Fest: Dita e gjashtë sjell traditën e Istogut, artin e familjes Grubi dhe teatrin e Shkodrës në Kukaj

Published

1 day ago

August 10, 2026

UBTNews

Nata e gjashtë e festivalit “Etno Fest” në fshatin Kukaj u karakterizua nga një gërshtim i traditës autoktone, muzikës klasike dhe artit skenik, duke mbledhur artistë e dashamirës të kulturës nga treva të ndryshme.

Sipari i mbrëmjes u hap me performancën e Etno Ansamblit “Vullkani i Istogut”, i cili solli në skenë këngë, valle dhe motive tradicionale të trevës së Istogut.

Programi vazhdoi me një koncert artistik të interpretuar nga Blerim Grubi, Nita Grubi dhe Arjana Kuriu Grubi, të cilët sollën një frymë me finesë muzikore për pranishmit.

Ngjarja qendrore e mbrëmjes ishte shfaqja teatrore “Pesë fytyrat e heshtjes”, me regji të Ilir Bokshit, e realizuar nga trupa e Teatrit “Migjeni” të Shkodrës. Shfaqja trajtoi tema komplekse njerëzore, me fokus te dhuna familjare dhe përjetimet e pathëna.

Aktivitetet e ditës së gjashtë u përmbyllën në orët e vona me “Etno Nejën”, ku grupi “Melodia e Vjetër” interpretoi pjesë nga repertori i traditës muzikore e shpirtërore. /E.A/

Lajmet

Monodramë, Dokumentarë dhe Muzikë: Çfarë shënoi ditën e tretë të “Etno Fest”

Published

4 days ago

August 7, 2026

UBTNews

Dita e tretë e festivalit “Etno Fest” solli një gërshetim të arteve skenike, trashëgimisë kulturore dhe kujtesës kolektive, duke përfshirë shfaqje teatrale, demonstrime tradicionale, dokumentarë historikë dhe muzikë live.

Programi artistik nisi me monodramën “No Surprises”, me regji të Endrit Gashit dhe interpretim të Ergjan Mehmetit. Shfaqja u prezantua përmes një qasjeje skenike interesante, duke trajtuar përjetimet e individit, raportin e tij me realitetin bashkëkohor dhe dimensionin emocional të dashurisë.

Në kuadër të promovimit të trashëgimisë kulturore u prezantua etno-performanca “Zeje në zhdukje: Farkëtari”. Përmes demonstrimit praktik të mjeshtërisë së farkëtimit, performanca vuri në pah rëndësinë e ruajtjes dhe transmetimit të zanateve tradicionale.

Mbrëmja vazhdoi me shfaqjen e dy dokumentarëve me tematikë nga historia e Kosovës:

“Ferdonija” me autorë Gazmend Bajri dhe Shkurte Dauti: Një rrëfim për historinë dhe qëndresën e Ferdonije Qerkezit nga Gjakova, e cila jeton me kujtimin e bashkëshortit dhe katër djemve të saj të humbur gjatë luftës.

“Pesë lulet, një notë e humbur” me autor Fatlum Haziri: Dokumentar që trajton temën e helmimeve të nxënësve në shkollat e Kosovës gjatë viteve ’90, i ndërtuar mbi dëshmi, intervista dhe materiale arkivore.

Aktivitetet e ditës u përmbyllën me “Etno Nejën”, ku interpretoi grupi “Ardian Behrami CIPA & Band”, duke sjellë përpunime muzikore për publikun pranishëm. /E.A/

Lajmet

Folklor, energji epike dhe balet modern në natën e dytë të “Etno Fest-it”

Published

5 days ago

August 6, 2026

UBTNews

Nata e dytë e edicionit të 16-të të “Etno Fest-it” nisi me Ansamblin “Devolli” nga Korça, i cili solli për publikun valle tradicionale devolliane, veshje autoktone dhe harmoninë e lojës instrumentale ku dominonte klarineta.

Programi vazhdoi me aktorin Armend Baloku dhe shfaqjen e tij mbështetur në veprën monumentale të Gjergj Fishtës, “Lahuta e Malësisë”. Permes një interpretimi me ekspresivitet e temporitëm dinamik, ai përcolli fuqishëm historinë dhe mesazhin aktual të Fishtës “Lidhnju bashkë si kokrrat në shegë”, duke i shtuar mbrëmjes dozën e adrenalinës kombëtare.

Më pas, kompania Dance Theatre nga Gjergj Prevazi prezantoi shfaqjen e baletit “Void” (Bosh). Lëvizjet e precizuara të balerinave Katerina Goga dhe Chiara Xoxi përcollën përmes gjuhës së trupit përpjekjen për të mposhtur apatinë e zbrazëtinë përmes artit. Mbrëmja u përmbyll te “Qilimi fluturues i gjyshes” me performancën e grupit “NA” dhe DJ Cabo, duke gërshetuar muziken tradicionale me atë moderne. /E.A/