Kulturë

Në çfarë marrëdhënieje jetojnë paranoja dhe narcizmi?

Si njihet një paranojak?

Published

on

Paranoja dhe narcizmi janë patologji të dallueshme, por shpesh të shoqëruara, sepse ata që janë paranojakë shpesh preken gjithashtu nga neuroza narciziste, edhe nëse e kundërta nuk është e vërtetë, shkruan faqja e internetit pazienti.it.

Në të dy rastet, këto janë çrregullime të personalitetit që mund të kenë pasoja serioze deri te shumë të rënda.

Personaliteti paranojak

Çrregullimi paranojak është refuzimi i pjesëve negative të vetvetes. Paranoidi ka turp prej tyre dhe është aq i fiksuar dhe i frikësuar atyre, saqë i refuzon dhe i transferon në botën e jashtme.

Kjo e çon paranojakun në një mënyrë jashtëzakonisht të ngurtë dhe të projektuar vazhdimisht të të menduarit, pra shoqërimi me çrregullimin narcizist.

Pacienti paranojak nuk i beson askujt dhe ndihet i persekutuar nga të gjithë dhe në çdo ambient: në rrugë, në shkollë, në punë, në familje.

Kjo mënyrë e të menduarit bëhet një kafaz që e detyron personin e sëmurë gjithnjë e më shumë në patologjinë e tij me fiksime, ndonjëherë në veçanti për një person të caktuar, i cili mund ta kthejë atë në një stalker.

Si njihet një paranojak?

Megjithatë, paranojaku nuk mund të durojë të “ndiejë turp”, prandaj situata që mund të nxjerrin në pah dobësitë e tij dhe shpesh reagon me shpërthime të befasishme zemërimi ose me sjellje të pazakonta ose të rrezikshme për të tjerët, ndaj situatave që mund ta vënë atë në provë.

Kjo simptomatologji mund të jetë e pranishme që nga fëmijëria e hershme.

Ajo që e dallon çrregullimin paranojak është se pacienti është aq i mbingarkuar nga ndjenja e fajit për gabimet apo dobësitë e tij sa ai refuzon ta pranojë atë, duke e kthyer atë jashtë derisa të bëhet i keq në mënyrë që të ndëshkojë ata mbi të cilin ai ka përmbysur gabimet.

Neuroza narciziste

Shpesh, siç u përmend në fillim, neuroza narciziste shoqërohet me çrregullime paranojake, të nxitura nga mendimi që i drejtohet vazhdimisht vetvetes.

Sidoqoftë, sjellja e narcistit është e ndryshme në mënyrën se si reagojnë ndaj situatave të pakëndshme.

Ndërsa paranojaku, siç shihet, nuk mund t’i konstatojë ata dhe t’i “ekzorcizojë” në çdo mënyrë të mundshme, madje edhe me sjellje agresive ndaj të tjerëve, narcisti, pasi të zbulohet, nuk do të përpiqet të shpëtojë dhe të mohojë atë që ka ndodhur, por përkundrazi do ta minimizojë atë sa më shumë sa më shumë që të jetë e mundur, duke zhvendosur temën në mënyrë që meritat dhe cilësitë e tjera të panumërta që ai beson se posedon janë të dukshme.

Narcisti, me fjalë të tjera, e pëlqen veten aq shumë sa ndihet si një zot në tokë dhe nuk mund të mos shfaqet për të kërkuar konsensus dhe lajka.

Historia e narcizmit

Kjo neurozë u studiua për herë të parë nga psikoanalisti austriak Heinz Kohut, themeluesi i “psikologjisë së vetvetes”.

Studimi i pacientëve me neurozë të vështirë për t’u klasifikuar, vetëm me mjete psikoanalitike frojdiane, e bëri Kohut të hetojë “ndjenjën e vetvetes” e cila ishte veçantia e treguar nga pacientët e tij derisa, në fillim të viteve 1970, “vetja” u bë një objekt autonom i analizës, me formimin, historinë, jetën dhe patologjitë e mundshme.  

Kulturë

Dokumentari si formë rezistence ndaj apatisë

Published

on

By

Në edicionin e katërt të “Dokudaily”, vëmendja përqendrohet te kinemaja si një formë rezistence ndaj apatisë dhe mënyrë për t’iu qasur më nga afër realitetit.

Në këtë numër, Mark Cousins propozon përdorimin e filmit dokumentar si një mënyrë për ta parë dhe kuptuar botën, ndërsa diskutimi shtrihet edhe në çështje të rëndësishme që lidhen me kinemanë bashkëkohore.

Mes temave të trajtuara janë pronësia mbi historitë dhe mënyra se kush ka të drejtë t’i tregojë ato, përdorimi i gjuhës në kinematë kombëtare, si dhe reagimet e njerëzve ndaj përdorimit të inteligjencës artificiale (AI).

“Dokudaily” ndalet gjithashtu te puna e ekipit të mikpritjes, i cili përshkruhet si “motori i padukshëm” që qëndron pas atmosferës dhe humorit të veçantë të këtij aktiviteti.

Përmes këtyre temave, edicioni i katërt e vendos dokumentarin në qendër të një diskutimi më të gjerë mbi shoqërinë, identitetin, teknologjinë dhe mënyrën se si kinemaja mund të sfidojë indiferencën.

D.L

Continue Reading

Lajmet

Etno Fest: Dita e gjashtë sjell traditën e Istogut, artin e familjes Grubi dhe teatrin e Shkodrës në Kukaj

Published

on

By

Nata e gjashtë e festivalit “Etno Fest” në fshatin Kukaj u karakterizua nga një gërshtim i traditës autoktone, muzikës klasike dhe artit skenik, duke mbledhur artistë e dashamirës të kulturës nga treva të ndryshme.

Sipari i mbrëmjes u hap me performancën e Etno Ansamblit “Vullkani i Istogut”, i cili solli në skenë këngë, valle dhe motive tradicionale të trevës së Istogut.

Programi vazhdoi me një koncert artistik të interpretuar nga Blerim Grubi, Nita Grubi dhe Arjana Kuriu Grubi, të cilët sollën një frymë me finesë muzikore për pranishmit.

Ngjarja qendrore e mbrëmjes ishte shfaqja teatrore “Pesë fytyrat e heshtjes”, me regji të Ilir Bokshit, e realizuar nga trupa e Teatrit “Migjeni” të Shkodrës. Shfaqja trajtoi tema komplekse njerëzore, me fokus te dhuna familjare dhe përjetimet e pathëna.

Aktivitetet e ditës së gjashtë u përmbyllën në orët e vona me “Etno Nejën”, ku grupi “Melodia e Vjetër” interpretoi pjesë nga repertori i traditës muzikore e shpirtërore. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Monodramë, Dokumentarë dhe Muzikë: Çfarë shënoi ditën e tretë të “Etno Fest”

Published

on

By

Dita e tretë e festivalit “Etno Fest” solli një gërshetim të arteve skenike, trashëgimisë kulturore dhe kujtesës kolektive, duke përfshirë shfaqje teatrale, demonstrime tradicionale, dokumentarë historikë dhe muzikë live.

Programi artistik nisi me monodramën “No Surprises”, me regji të Endrit Gashit dhe interpretim të Ergjan Mehmetit. Shfaqja u prezantua përmes një qasjeje skenike interesante, duke trajtuar përjetimet e individit, raportin e tij me realitetin bashkëkohor dhe dimensionin emocional të dashurisë.

Në kuadër të promovimit të trashëgimisë kulturore u prezantua etno-performanca “Zeje në zhdukje: Farkëtari”. Përmes demonstrimit praktik të mjeshtërisë së farkëtimit, performanca vuri në pah rëndësinë e ruajtjes dhe transmetimit të zanateve tradicionale.

Mbrëmja vazhdoi me shfaqjen e dy dokumentarëve me tematikë nga historia e Kosovës:

“Ferdonija” me autorë Gazmend Bajri dhe Shkurte Dauti: Një rrëfim për historinë dhe qëndresën e Ferdonije Qerkezit nga Gjakova, e cila jeton me kujtimin e bashkëshortit dhe katër djemve të saj të humbur gjatë luftës.

“Pesë lulet, një notë e humbur” me autor Fatlum Haziri: Dokumentar që trajton temën e helmimeve të nxënësve në shkollat e Kosovës gjatë viteve ’90, i ndërtuar mbi dëshmi, intervista dhe materiale arkivore.

Aktivitetet e ditës u përmbyllën me “Etno Nejën”, ku interpretoi grupi “Ardian Behrami CIPA & Band”, duke sjellë përpunime muzikore për publikun pranishëm. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Folklor, energji epike dhe balet modern në natën e dytë të “Etno Fest-it”

Published

on

By

Nata e dytë e edicionit të 16-të të “Etno Fest-it” nisi me Ansamblin “Devolli” nga Korça, i cili solli për publikun valle tradicionale devolliane, veshje autoktone dhe harmoninë e lojës instrumentale ku dominonte klarineta.

Programi vazhdoi me aktorin Armend Baloku dhe shfaqjen e tij mbështetur në veprën monumentale të Gjergj Fishtës, “Lahuta e Malësisë”. Permes një interpretimi me ekspresivitet e temporitëm dinamik, ai përcolli fuqishëm historinë dhe mesazhin aktual të Fishtës “Lidhnju bashkë si kokrrat në shegë”, duke i shtuar mbrëmjes dozën e adrenalinës kombëtare.

Më pas, kompania Dance Theatre nga Gjergj Prevazi prezantoi shfaqjen e baletit “Void” (Bosh). Lëvizjet e precizuara të balerinave Katerina Goga dhe Chiara Xoxi përcollën përmes gjuhës së trupit përpjekjen për të mposhtur apatinë e zbrazëtinë përmes artit. Mbrëmja u përmbyll te “Qilimi fluturues i gjyshes” me performancën e grupit “NA” dhe DJ Cabo, duke gërshetuar muziken tradicionale me atë moderne. /E.A/

Continue Reading

Të kërkuara