Kulturë

Në çfarë marrëdhënieje jetojnë paranoja dhe narcizmi?

Si njihet një paranojak?

Published

5 years ago

July 15, 2021

Betim Gashi

Paranoja dhe narcizmi janë patologji të dallueshme, por shpesh të shoqëruara, sepse ata që janë paranojakë shpesh preken gjithashtu nga neuroza narciziste, edhe nëse e kundërta nuk është e vërtetë, shkruan faqja e internetit pazienti.it.

Në të dy rastet, këto janë çrregullime të personalitetit që mund të kenë pasoja serioze deri te shumë të rënda.

Personaliteti paranojak

Çrregullimi paranojak është refuzimi i pjesëve negative të vetvetes. Paranoidi ka turp prej tyre dhe është aq i fiksuar dhe i frikësuar atyre, saqë i refuzon dhe i transferon në botën e jashtme.

Kjo e çon paranojakun në një mënyrë jashtëzakonisht të ngurtë dhe të projektuar vazhdimisht të të menduarit, pra shoqërimi me çrregullimin narcizist.

Pacienti paranojak nuk i beson askujt dhe ndihet i persekutuar nga të gjithë dhe në çdo ambient: në rrugë, në shkollë, në punë, në familje.

Kjo mënyrë e të menduarit bëhet një kafaz që e detyron personin e sëmurë gjithnjë e më shumë në patologjinë e tij me fiksime, ndonjëherë në veçanti për një person të caktuar, i cili mund ta kthejë atë në një stalker.

Si njihet një paranojak?

Megjithatë, paranojaku nuk mund të durojë të “ndiejë turp”, prandaj situata që mund të nxjerrin në pah dobësitë e tij dhe shpesh reagon me shpërthime të befasishme zemërimi ose me sjellje të pazakonta ose të rrezikshme për të tjerët, ndaj situatave që mund ta vënë atë në provë.

Kjo simptomatologji mund të jetë e pranishme që nga fëmijëria e hershme.

Ajo që e dallon çrregullimin paranojak është se pacienti është aq i mbingarkuar nga ndjenja e fajit për gabimet apo dobësitë e tij sa ai refuzon ta pranojë atë, duke e kthyer atë jashtë derisa të bëhet i keq në mënyrë që të ndëshkojë ata mbi të cilin ai ka përmbysur gabimet.

Neuroza narciziste

Shpesh, siç u përmend në fillim, neuroza narciziste shoqërohet me çrregullime paranojake, të nxitura nga mendimi që i drejtohet vazhdimisht vetvetes.

Sidoqoftë, sjellja e narcistit është e ndryshme në mënyrën se si reagojnë ndaj situatave të pakëndshme.

Ndërsa paranojaku, siç shihet, nuk mund t’i konstatojë ata dhe t’i “ekzorcizojë” në çdo mënyrë të mundshme, madje edhe me sjellje agresive ndaj të tjerëve, narcisti, pasi të zbulohet, nuk do të përpiqet të shpëtojë dhe të mohojë atë që ka ndodhur, por përkundrazi do ta minimizojë atë sa më shumë sa më shumë që të jetë e mundur, duke zhvendosur temën në mënyrë që meritat dhe cilësitë e tjera të panumërta që ai beson se posedon janë të dukshme.

Narcisti, me fjalë të tjera, e pëlqen veten aq shumë sa ndihet si një zot në tokë dhe nuk mund të mos shfaqet për të kërkuar konsensus dhe lajka.

Historia e narcizmit

Kjo neurozë u studiua për herë të parë nga psikoanalisti austriak Heinz Kohut, themeluesi i “psikologjisë së vetvetes”.

Studimi i pacientëve me neurozë të vështirë për t’u klasifikuar, vetëm me mjete psikoanalitike frojdiane, e bëri Kohut të hetojë “ndjenjën e vetvetes” e cila ishte veçantia e treguar nga pacientët e tij derisa, në fillim të viteve 1970, “vetja” u bë një objekt autonom i analizës, me formimin, historinë, jetën dhe patologjitë e mundshme.

Lajmet

Ndahet nga jeta në moshën 86-vjeçare aktori i njohur britanik Sir Patrick Stewart

Published

2 days ago

October 30, 2026

UBTNews

Aktori i njohur britanik Sir Patrick Stewart, i shquar për rolet e tij ikonike si Kapiten Jean-Luc Picard në “Star Trek” dhe Profesor Charles Xavier në sagën “X-Men”, ka ndërruar jetë në moshën 86-vjeçare në shtëpinë e tij në Los Angeles. Njoftimi u bë i ditur përmes llogarisë së tij zyrtare në Instagram, ku u konfirmua se ai u ndaj nga jeta të mërkurën, më 28 tetor, pas një beteje të shkurtër me sëmundjen e Alzheimerit dhe demencën me trupat Lewy.

Në deklaratën zyrtare thuhet se Stewart u ndaj nga jeta i rrethuar nga bashkëshortja e tij, Sunny, si dhe familjarët e miqtë e ngushtë. Përveç karrierës së tij të bujshme në kinematografi dhe televizion, ai u vlerësua lart si një nga aktorët më të mëdhenj të skenës teatrale, fitues i dy çmimeve “Laurence Olivier” dhe një çmimi “Grammy”, ndërsa në vitin 2010 u dekorua me titullin “Kalorës” nga Mbretëresha Elizabeth II.

Karriera e tij e pasur përfshin dekada pune në teatër dhe film, ndërsa roli i tij i fundit i xhiruar do të shfaqet në filmin “Avengers: Doomsday”. Ndarja e tij nga jeta ka nxitur reagime të shumta dhe ngushëllime nga koleget, industria e artit dhe adhuruesit e tij në mbarë botën. /The Guardian/

Lajmet

“SARA” e Burim Halitit garon në festivalin ndërkombëtar në Milano

Published

3 days ago

October 29, 2026

UBTNews

Filmi dokumentar “SARA”, me regji nga Burim Haliti, është përzgjedhur në konkurrencën zyrtare të edicionit të 44-t të Festivalit Ndërkombëtar “SPORT MOVIES & TV 2026”, i cili po mbahet nga 30 tetori deri më 2 nëntor në Milano të Italisë.

Ky festival, i organizuar nga Federata Ndërkombëtare e Kinemasë dhe Televizionit Sportiv (FICTS), është i vetmi në këtë kategori i njohur zyrtarisht nga Komiteti Olimpik Ndërkombëtar (KOK). Ngjarja shërben si grand-finalja e rrjetit global “World FICTS Challenge”, që përfshin 27 festivale në pesë kontinente.

Shfaqja e dokumentarit të Halitit do të bëhet më 30 tetor, në orën 12:30, në “Cinema Centrale – Sala 2” në Milano. Përzgjedhja e filmit u realizua me mbështetjen e Komitetit Olimpik të Kosovës, i cili mundësoi dërgimin e tij për shqyrtim para jurisë prestigjioze ndërkombëtare. /A.K/

Lajmet

Bogujevci viziton përgatitjet për festivalin “Akordet e Kosovës”

Published

3 days ago

October 29, 2026

UBT News

Ministrja e Kulturës, Saranda Bogujevci, ka vizituar sallën “1 Tetori” në Prishtinë, ku po zhvillohen përgatitjet për edicionin e katërt të Festivalit të Këngës “Akordet e Kosovës”, që organizohet nga Radio Televizioni i Kosovës (RTK).

Gjatë vizitës, ajo ka parë nga afër skenografinë e realizuar nga Vesë Kraja dhe punën e ekipit organizues, vetëm dy ditë para nisjes së festivalit.

“Me një pjesë të ekipit të festivalit ‘Akordet e Kosovës’, duke parë nga afër përgatitjet dhe punën e mrekullueshme që po bëhet për festivalin, i cili nis këtë të premte në sallën ‘1 Tetori’”, ka shkruar Bogujevci në Facebook.

Ajo është pritur nga drejtoresha e përgjithshme e RTK-së, Zana Spahiu, drejtoresha e festivalit, Arta Avdiu, u.d. kryeredaktorja e RTK-së, Venera Xhoxhaj, si dhe punonjës të tjerë të transmetuesit publik.

Festivali i këtij viti do të zgjasë tri net, duke sjellë interpretime muzikore dhe artistë mysafirë. Një hapësirë e veçantë do t’u kushtohet edhe talenteve të reja përmes Festivalit të Fëmijëve, që do të mbahet më 1 nëntor.

Rikthimi i emrit historik “Akordet e Kosovës” synon të nderojë artistët që ndër dekada kanë kontribuar në zhvillimin e muzikës shqipe.

Organizatorët kanë paralajmëruar tri mbrëmje muzikore në Prishtinë, me synimin që festivali të sjellë para publikut artistë të njohur dhe zëra të rinj.

/A.K/

Lajmet

IKTK raporton rritje të të ardhurave dhe investimeve në trashëgiminë kulturore

Published

5 days ago

October 27, 2026

UBT News

Instituti Kombëtar i Trashëgimisë Kulturore (IKTK) ka publikuar të dhënat për nëntëmujorët e parë të viteve 2024, 2025 dhe 2026, duke evidentuar rritje të të ardhurave, investimeve dhe projekteve të konservimit e kërkimit arkeologjik.

Sipas të dhënave të institutit, të ardhurat janë rritur me 93 për qind krahasuar me vitin 2025, ndërsa investimet në pasurinë kulturore kanë shënuar rritje prej 400 për qind.

Edhe projektet e konservimit, restaurimit dhe kërkimit arkeologjik kanë shënuar rritje të ndjeshme. Numri i tyre është rritur me 282 për qind krahasuar me vitin 2024 dhe me 133 për qind në raport me vitin 2025.

Gjatë nëntë muajve të parë të vitit 2026, janë identifikuar 21 site të reja arkeologjike në disa zona të Shqipërisë, përfshirë Shkodrën, Lezhën, Lushnjën, Fierin, Korçën, Ersekën, Pogradecin, Divjakën dhe Sarandën.

Të dhënat tregojnë gjithashtu rritje prej 279 për qind të monitorimeve arkeologjike krahasuar me vitin 2025.

Në kuadër të forcimit të kuadrit rregullator, numri i akteve nënligjore të miratuara ka arritur në tetë gjatë vitit 2026. Ndërkohë, aktmarrëveshjet për monitorimin arkeologjik janë rritur me 32 për qind krahasuar me vitin 2025 dhe me 164 për qind në raport me vitin 2024.

Sipas IKTK-së, këto të dhëna pasqyrojnë zgjerimin e veprimtarisë në fushën e mbrojtjes, konservimit dhe studimit të trashëgimisë kulturore./atsh/A.K/