Lajmet

Përgjegjësia e NATO-s për të shpëtuar afganët

Edi Rama: Të mos veprosh tani do të thotë t’i kthejmë shpinën historisë sonë.

Published

on

Nga Edi Rama

Ka pak faqe më të nderuara në historinë e Shqipërisë sesa shembulli i saj i vetëm i heroizmit përballë shkatërrimit të hebrenjve evropianë gjatë Luftës së Dytë Botërore.

Askush nuk u kërkoi gjyshërve tanë të rrezikonin dhe shpesh të sakrifikonin jetën e tyre për të shpëtuar njerëzit nga Holokausti, por shqiptarë të panumërt – myslimanë, të krishterë dhe ateistë – bënë pikërisht këtë. Falë kodit shqiptar të nderit, i cili na kërkon të gjithëve të ofrojmë strehim për të huajt në nevojë, Shqipëria ishte i vetmi vend në Evropë me më shumë hebrenj në fund të luftës sesa në fillimin e saj.

Menjëherë më pas, ne përjetuam persekutimin e dorës së parë. Pasi mbizotëruam mbi armiqtë tanë të jashtëm, ne hasëm një të tillë po aq të egër në shtëpi: një regjim totalitar shtypës që burgosi, torturoi dhe vrau ata që i perceptonte si armiq.

Ne jetuam atë që njerëzit e Afganistanit po përballin tani, ndërsa talebanët konsolidojnë pushtetin në të gjithë vendin. Ne jetuam në një shtet që vulosi kufirin e tij dhe persekutoi disidentët dhe familjet e tyre, ashtu siç pritet të bëjnë talebanët me kundërshtarët e tyre. Për gati 50 vjet, ne aspironim të kishim lirinë që shijuan afganët gjatë 20 viteve të fundit dhe që tani duket se do ta humbasin.

Sot, Shqipëria është anëtare e NATO -s, duke shijuar përfitimet dhe duke ndarë barrën e bashkëpunimit. Duke pasur parasysh historinë tonë, është e drejtë që ne të ishim vendi i parë në botë që ofroi strehim për mijëra refugjatë që iknin nga talebanët. Të gjithë anëtarët e NATO -s duhet të njohin përgjegjësinë e tyre.

Po, ka pyetje të rëndësishme në lidhje me atë që po ndodh në Afganistan dhe pse, dhe se si ngjarjet aktuale do të formojnë të ardhmen e Aleancës. Por, ndërsa është e domosdoshme t’i bësh këto biseda gjakftohtë, ka vetëm një gjë për të bërë tani: të veprojmë së bashku për të shpëtuar sa më shumë jetë të jetë e mundur. Ne duhet të mbrojmë vlerat e Aleancës Veriatlantike dhe të përbashkëta midis vendeve demokratike. Kjo do të thotë të mos i kthejmë shpinën njerëzve, jeta e të cilëve tani është në rrezik sepse besuan te ne.

Deri pak ditë më parë, anëtarët e NATO -s ishin burimi kryesor i mbështetjes për njerëzit e Afganistanit. Ne nuk mund të tërhiqemi si hije, krahas idealeve, parimeve dhe premtimit të lirisë dhe demokracisë që kemi bërë gjatë dy dekadave. Aleanca ushtarake më e fuqishme në botë, e ndërtuar për të mbështetur ato ideale me praninë e forcës dhe forcës së shembullit, nuk mund të bëhet një entitet pa shtyllë kurrizore në sytë e popullit afgan dhe miliona njerëzve në vende të tjera që dëshirojnë të jetojnë në një shoqëri të lirë, të drejtë dhe demokratike. Të gjithë ne, bashkësia e vendeve tona, duhet t’u japim shpresë, strehë dhe një jetë të re të gjithë atyre që na besuan, punuan për ne dhe luftuan për premtimin e së ardhmes që ne përfaqësuam.

Kur ramë dakord për të strehuar refugjatët afganë, e bëmë atë sepse marrim seriozisht detyrimet tona ndaj aleatëve tanë. Por, më e rëndësishmja, ne e bëmë atë për shkak të asaj që jemi. Vetëm 30 vjet më parë, ne ishim afganë në bregdetin Adriatik, duke u përpjekur dëshpërimisht për t’i shpëtuar “talebanëve të kuq” të Tiranës, dhe të cilët gjatë luftës në Kosovë u hapëm dyert tona, për t’u strehuar, gjysmë milion refugjatëve që i shpëtonin spastrimit etnik të Serbisë nën Sllobodan Milloshevicin.

Ne jemi njohur mirë me të gjitha anët e tiranisë, si kur jemi lënë në duart e një regjimi brutal, ashtu edhe kur kërkojmë të ndërtojmë një jetë të re si refugjatë në vende të tjera. Ato përvoja na kanë mësuar se nuk është rreziku ai që krijon frikë, por frika që krijon rrezik.

Shqipëria nuk është as e madhe as e pasur. Ajo nuk është e shkëputur nga realitetet komplekse të Evropës, përfshirë mënyrën se si emigracioni shpesh perceptohet si një barrë. Ne e dimë se frika nga të huajt ndikon në sondazhe, zgjedhje dhe angazhimet e partive dhe politikanëve që kërkojnë të fitojnë detyrën, dhe ne respektojmë zgjedhjet e vështira që të gjitha vendet e tjera duhet të bëjnë. Por, kur përballemi me zgjedhje për jetë a vdekje në lidhje me njerëzit të cilët ne jemi të detyruar t’i ndihmojmë, rruga jonë është e qartë.

Të mos veprosh tani do të thotë t’i kthejmë shpinën historisë sonë dhe të harrojmë atë që kemi mësuar nga tragjeditë e shekullit të kaluar. Do të ishte të neglizhosh kujtimin e shumë ushtarëve të rënë dhe të fshish sakrificat e panumërta të ndërmarra gjatë 20 viteve të gjata në fushën e betejës, ndërsa talebanët dhe mizoritë që ata mishërojnë i kujtojnë njerëzimit edhe një herë se e keqja nuk vdes kurrë.

Shqipëria është e gatshme të përballojë pjesën e saj të barrës që të gjitha vendet e NATO -s duhet të mbajnë së bashku. Por tani pyes: nëse edhe Shqipëria, anëtari më i varfër i Aleancës, mund të menaxhojë pjesën e saj të barrës, kush nga shtetet e tjera anëtare të NATO -s nuk mundet?

Dhe cili justifikim politik mund të jetë mjaft i fuqishëm për të mposhtur detyrimet tona njerëzore themelore?

Ka shumë gishta të drejtuar dhe jo mjaftueshëm ngritje dore për njerëzimin.

Parimi themelues i NATO -s është se sulmi ndaj njërit është sulm ndaj të gjithëve. Kështu që, edhe një sfidë humanitare aq e madhe sa ajo që NATO po lë prapa në Afganistan, duhet të përqafohet nga të gjithë.

Continue Reading

Lajmet

Vonohet seanca e Kuvendit të Kosovës, punimet nuk nisën as pas më shumë se një ore e gjysmë vonesë

Published

on

By

Seanca plenare e Kuvendit të Kosovës, e cila ishte caktuar të niste sot në orën 11:00, ka pësuar vonesë të dukshme dhe nuk ka filluar punimet as pas më shumë se një ore e gjysmë nga orari i paraparë.

Sipas rendit të ditës, deputetët pritej të mblidheshin për të shqyrtuar disa pika me rëndësi, përfshirë miratimin e Deklaratës lidhur me Aktgjykimin e Dhomave të Specializuara të Kosovës, zgjedhjen e nënkryetarit të Kuvendit nga radhët e PDK-së, si dhe formimin e komisioneve parlamentare.

Megjithatë, mbajtja e seancës është zvarritur për shkak të mungesës së kuorumit dhe mospranisë së mjaftueshme të deputetëve në sallën e Kuvendit në orarin e caktuar, si dhe nga takimet e konsultimet e minutave të fundit ndërmjet grupeve parlamentare. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Taylor Swift hyn në histori si artistja më e suksesshme e “MTV VMA”, ndërsa Madonna fiton çmimin e vitit

Published

on

By

Taylor Swift është shpallur artistja më e suksesshme në historinë e ndarjes së çmimeve MTV Video Music Awards, pasi fitoi çmimin kryesor “Videoja e Vitit” gjatë mbrëmjes së të dielës.

Këngëtarja hyri në këtë mbrëmje me barazim me Beyoncé me nga 30 fitore gjithsej, por mori çmimin më të rëndësishëm të natës për videoklipin e këngës saj “The Fate of Ophelia”, e cila është pjesë e albumit të saj të vitit 2025, The Life of a Showgirl.

Nga ana tjetër, Mbretëresha origjinale e Pop-it, Madonna, u shpall “Artistja e Vitit”, si dhe rrëmbeu çmimet “Kënga më e mirë Dance” dhe “Bashkëpunimi më i mirë” përkrah Sabrina Carpenter. Çmimet i fituan me hitin “Bring Your Love”, që ishte edhe singli kryesor nga albumi i Madonnës i vitit 2026, Confessions II.

Gjithashtu, Swift u nderua me çmimin e parë inaugurues për “Regjinë Artistike” (Artist Director), pasi ka shkruar dhe đạoijuar vetë videoklipin me stil teatror e shkëlqyes të këngës “Ophelia”.

Continue Reading

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 28 shtator 1993-1998

Published

on

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

 

28 shtator 1993

 

Iu vu dryni konviktit në nxënësve në Prishtinë

 

Gazeta “Bujku” njofton sot se konviktit të nxënësve në Prishtinë, iu vu dryni.

Sallah Ademi, drejtor i konviktit “Miladin Popoviq”, deklaroi se autoritetet e instaluara serbe në komunën e Prishtinës, po bëjnë përgatitje për meremetimin e konviktit dhe vendosjen e nxënësve serbë në të. Më 30 gusht 1991, konvikti ishte planifikuar për refugjatët serbë, por pasi për ata gjetën zgjidhje më të mira, ai vendim nuk u zbatua. Z. Ademi tha se 300 nxënës shqiptarë kanë paraqitur kërkesë për t’u vendosur në këtë konvikt. Mirëpo, në fillim të tetorit, ai do të jetë i gatshëm vetëm për serbët.

Një konvikt tjetër për shkollat e mesme, përballë Fakultetit Juridik, disa vite më parë është shndërruar në stacion të policisë.

 

 

28 shtator 1994

 

Policia serbe pengon mësimin shqip në Ferizaj

 

Policia e Ferizajt ka sforcuar trysnitë mbi shkollën shqipe. Në dy rastet policët morën rolin e inspektorëve të arsimit dhe u futën edhe në orët e mësimit. Më 21 shtator, derisa po mbante në oborrin e shkollës “Gjon Serreçi” orën e edukatës fizike, policët arrestuan Fahri Jasharin, të cilin pastaj në stacionin policor e kërcënuan me thikë rreth një orë, duke i thënë që herave të tjera për çdo dalje në oborr duhet të kërkojë leje nga policia.

Edhe të premten, më 23 shtator, rreth orës 14, tre policë hynë në një mësonjëtore të një punkti privat të shkollës së mesme ekonomike “Faik Konica”, në rrugën “Pleshina” dhe legjitimuan arsimtarët Xhevat Aliu dhe Rexhep Shabani, dhe provokuan nxënësit e një klase të maturantëve njëzet minuta. Arsimtarët Xhevat Aliu e Rexhep Shabani, të premten u morën në pyetje edhe në stacionin policor të Ferizajt.

Të enjten pas bastisjes së shtëpisë, ku konfiskuan 2 libreza partiake të LDK-së dhe dëftesa të Këshillit për Financim, ndonëse kërkonin deviza e armë, 12 orë u mbajt në polici arsimtari i gjuhës shqipe Rizah Nebihu. Në polici ai u mbajt me kllapa dhe u keqtrajtua fizikisht, bëjnë të ditur burimet informative të LDK-së e të KMDLNJ-së, njofton gazeta e sotme “Bujku”.

 

 

28 shtator 1995

 

 

Në Panairin Ndërkombëtar të 47-të të Librit në Frankfurt prezentohet edhe libri shqip

 

Në Panairin Ndërkombëtar të Librit, i cili do të mbahet në Frankfurt prej 11-16 tetor, do të prezentohet edhe libri shqip që botohet në Kosovë, njofton “Bujku”.

Redaksia e botimeve të Rilindjes do të prezantojë veprat e Faik Konicës, Sabri Hamitit, Jusuf Buxhovit, etj, ndërkaq Shtëpia botuese “Buzuku”, do të prezentojë veprat e Robert Elsit, Bashkim Shehut, Kasëm Trebeshinës, Martin Camajt, Zef Skiroit, Elena Kadaresë dhe të autorëve të tjerë.

Në këtë panair do të prezentohet edhe shtëpia botuese “Dukagjini” i Pejës me librat e Fehmi Aganit, All Gorit, Gani Bobit, Rexhep Ismajlit, Ali Podrimjes, Hivzi Islamit etj.

Ky është rast i mirë që botuesit tanë t’i prezentojnë veprat e tyre në këtë panair, i cili konsiderohet ndër më të mëdhenjët në botë.

 

 

28 shtator 1997

 

 

Ndërhyrje e sërishme e policisë serbe në shëtitoren e Mitrovicës

 

Prej orës 20 e deri në orën 21 forca të mëdha të policisë serbe legjitimuan, rrahën e arrestuan shumë drejtorë të shkollave, mësimdhënësi, studentë, nxënës e qytetarë që gjendeshin në shëtitore apo jashtë saj.

Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Mitrovicë njofton se pasi u legjitimua, u rrah në praninë e mijëra qytetarëve Latif Hajrizi (40), drejtor i shkollës fillore “Nonda Bulka” në Mitrovicë. Ai i dërgua në polici ku u mbajt rreth një orë dhe u pyet lidhur me shkaqet e daljes së tij në shëtitore. Sipas deklaratës së tij në stacionin e policisë ishin dërguar shumë qytetarë të Mitrovicës.

Kjo është mbrëmja e tretë prej kur policia serbe ndërhynë brutalisht kundër qytetarëve në shëtitjet plotësuese në këtë qytet.

Më 25 shtator u morën në polici së paku 100 qytetarë, ndërsa një mbrëmje më vonë u keqtrajtuan edhe dhjetarë qytetarë, mësimdhënës, drejtorë shkollash dhe studentë e nxënës.

Që nga data 24 shtator, administrata okupuese serbe në Mitrovicë ka ndërprerë plotësisht ndriçimin në shëtitore.

 

 

28 shtator 1998

 

Në Abri të Epërme të Gllogocit u gjetën së paku 15 të vrarë e të masakruar

 

Pas tërheqjes së policisë në Obria e Epërme, ekipet e nënkëshillit të KMDLNj-së në Gllogoc dolën në terren dhe gjetën shumë të vrarë, të masakruar e të plagosur.

Sipas njoftimeve të këtij nënkëshilli, në lagjen Deliu në Obri Epërme janë gjetur të masakruar 8 veta: Adem Sali Deliu (33), Hava Imer Deliu (65), Jeton Imer Deliu (10), Hamide Sali Deliu (60), Valmir Adem Deliu (1 vjet e gjysmë), Luljeta Imer Deliu (25), shtatzënë, Lumnije Imer Deliu (30) dhe Mihane Imer Deliu (25), të gjithë të familjes së Ymer Deliut. Ata janë gjetur rreth një kilometër larg shtëpisë së tyre.

Po në këtë lagje, në shtëpinë e Hajriz Deliut janë gjetur të vrarë: Donjeta Hajriz Deliu (4), Gentiana Hajriz Deliu (7), Zahide Hajriz Deliu (27). Fazli Deliu (90) është gjetur i djegur në shtëpinë e tij.

Të vrarë e të masakruar janë edhe Ali Deli Deliu (63), i prerë në fyt me thikë, Pajazit Rrustem Deliu (65) dhe Zeqir Jonuz Deliu (44).

I njëjti burim bën të ditur se një foshnje njëmuajshe e gjysmë u gjet e gjallë në gjirin e nënës së saj, Diturie Imer Deliut, e mbuluar me gjakun e saj.

Deri tash nuk dihet për fatin e Hysen Deliut (53), Maliqe Deliut (80) e Hajriz Deliut (35)

 

 

Në Gollubofc e Pllaçicë mbrëmë u varrosën 17 shqiptarë të vrarë

 

Nënkëshilli i KMDLNJ-së në Skënderajt ka njoftuar se mbrëmë në fshatin Gollubofc janë varrosur 10 shqiptarë të vrarë gjatë ofensivës së fundit të forcave serbe.

I njëjti burim bën me dije se shtatë të tjerë të vrarë u varrosën në Pllaçicë, ndërsa trupat e tre të vrarëve qëndrojnë ende të pavarrosur te çeshmja e Vuçakut, si dhe dy të tjerë në malet e Vuçakut.

Njoftohet se policia ka plaçkitur në Vuçak të gjithë arin nga gratë dhe të hollat që kanë gjetur tek të zhvendosurit.

 

 

Continue Reading

Lajmet

Ursula von der Leyen të enjten viziton Prishtinën në kuadër të turneut në Ballkanin Perëndimor

Published

on

By

Presidentja e Komisionit Europian, Ursula von der Leyen, do të qëndrojë për vizitë zyrtare në Prishtinë të enjten, më 1 tetor 2026. Sipas agjendës së bërë publike, ajo do të pritet në takime të ndara nga ushtruesja e detyrës së Presidentes së Kosovës, Albulena Haxhiu, si dhe nga kryeministri Albin Kurti.

Kjo vizitë në Kosovë zhvillohet në kuadër të një turneu më të gjerë diplomati në rajonin e Ballkanit Perëndimor. Udhëtimi i krerëve të KE-së nis të mërkurën, më 30 shtator, në Tiranë, ku von der Leyen do të takojë Presidentin e Shqipërisë, Bajram Begaj, dhe Kryeministrin Edi Rama.

Pas Prishtinës, po më 1 tetor, Presidentja e Komisionit Europian do të udhëtojë drejt Podgoricës për t’u takuar me presidentin e Malit të Zi, Jakov Milatoviq, dhe kryeministrin Milojko Spajiq. Turneu rajonal do të përmbyllet më 2 tetor në Maqedoninë e Veriut, me takime zyrtare me presidenten Gordana Siljanovska-Davkova dhe kryeministrin Hristijan Mickoski.

Në agjendën e këtij turneu rajonal nuk janë përfshirë Serbia dhe Bosnje e Hercegovina. Kjo shmangie lidhet me zgjedhjet e ardhshme që pritet të mbhen në këto dy shtete gjatë muajit tetor — përkatësisht më 4 tetor në Bosnje e Hercegovinë dhe më 25 tetor në Serbi. Praktika e zyrtarëve europianë mbetet shmangia e vizitave zyrtare në prag të proceseve zgjedhore për të garantuar paanshmërinë dhe mosndikimin në fushatë.

Së fundmi, Presidentja e Komisionit Europian kishte reaguar ashpër ndaj organizimit të funeralit të ish-komandantit të Ushtrisë së Republikës Serbe, kriminelit të dënuar të luftës Ratko Mlladiq, i cili u mbajt më 8 shtator në Beograd. Përmes një postimi në platformën “X”, von der Leyen i pati cilësuar ato pamje si tronditëse, duke rikujtuar se Mlladiq ishte i dënuar me burgim të përjetshëm për gjenocidin në Srebrenicë, krime guerre dhe krime kundër njerëzimit. /E.A/

 

Continue Reading

Të kërkuara