Lajmet

Përballja e Mjeshtërve: TKK nën kurorën e Ditës Botërore të Teatrit

Në 27 Mars, Dita Botërore e Teatrit ngriti kurorën e saj për të shënuar një festë të rëndësishme të artit teatror.

Published

2 years ago

on

Nën këmbët e diellit, Dita Botërore e Teatrit, 27 marsi

Teatri, një pasqyrë e rëndësishme e kulturës dhe artit, ka qenë gjithmonë një flluskë emocionesh dhe njohurish. Nga ditët e lashta të Greqisë deri në ditët moderne, ka kapur imagjinatën tonë dhe na ka mbushur me emocione të ndryshme. Në 27 Mars, Dita Botërore e Teatrit ngriti kurorën e saj për të shënuar një festë të rëndësishme të artit teatror. Ky festim u ngrit në këmbë pas propozimit të Presidentit Arvi Kivimaa në kongresin e nëntë botëror të ITI-së në Vjenë. Entuziazmi për këtë iniciativë u shtri në mënyrë të shpejtë, duke marrë mbështetje nga shumë qendra skandinave të ITI-së.

Në vitin 1962, kjo ditë u festua për herë të parë në mënyrë globale, duke bashkuar profesionistë të teatrit, organizata dhe dashamirë të artit teatror nga të gjitha anët e globit. Qysh atëherë, kjo ditë ka qenë një rast për të përuruar ngjarje të ndryshme, duke përfshirë mesazhin ndërkombëtar të Ditës Botërore të Teatrit, i cili shpesh paraqitet nga një figurë e njohur e botës së artit, për të reflektuar mbi rëndësinë e artit teatror dhe për të promovuar një kulturë paqeje në botën tonë të sotme.

Për një mënyrë tjetër për të kuptuar rëndësinë e kësaj dite, mendoni se në vitin 1962, poeti dhe dramaturgu francez Jean Cocteau shkroi mesazhin e parë ndërkombëtar të Ditës Botërore të Teatrit, duke sjellë frymën dhe vizionin e tij për botën e artit teatror. Kjo është një ditë që përcakton bashkëpunimin dhe festimin e një trashëgimie të jashtëzakonshme të kulturës dhe artit teatror në të gjithë botën.

Mjeshtëria në skenë: Çmimet teatrale në Ditën Botërore të Teatrit

Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit organizuan një ceremoni për ndarjen e çmimeve në fushën e teatrit, duke shënuar Ditën Botërore të Teatrit me një festë të mrekullueshme artistike. Ministri i Kulturës, Hajrulla Çeku, në një fjalim falënderoi komunitetin teatror për kontributin e tyre të pamohueshëm në promovimin dhe zhvillimin e artit të teatrit në Kosovë. Duke i cilësuar ata si mjeshtër të mrekullueshëm që e bëjnë të mundur teatrin, ai shprehu nderimin dhe respektin e tij për punën e tyre të palodhshme dhe talentin e tyre të rrallë.

Çmimet u ndanë në disa kategori, duke nderuar shfaqjet më të mira, regjinë më të mirë dhe aktorët më të mirë. Shfaqja “1984” me regjisor Igor Mendjisky nga Teatri Kombëtar i Kosovës u nderua me çmimin për shfaqjen më të mirë, ndërsa regjisori Fadil Hysa u nderua me çmimin për regjinë më të mirë për prodhimin “Faust”. Çmimi për aktorin më të mirë iu dha Ardian Morinës, për talentin dhe interpretimin e tij të jashtëzakonshëm në vitin 2023.

Megjithatë, moment emocionues i ceremonisë ishte ndarja e çmimit kryesor, çmimit për vepër jetësore. Ky çmim i lartë u nda për aktorin Muharrem Qena, një figurë e nderuar në skenën teatrale të Kosovës. Në një atmosferë plot me respekt dhe emocion, familjarët e Qenës e kujtuan punën e tij të palodhur dhe kontributin e tij të madh në artin teatral. Ndërsa Igballe Qena, përfaqësuese e familjes së Muharrem Qenës, shprehën falënderimin dhe respektin e tyre, duke e përshkruar aktorin si një person që e përmbushte jetën me pasionin dhe punën e tij në teatër.

Ndriçimi i rrëfimit: Historia e Teatrit Kombëtar të Kosovës

Një kapitull i rëndësishëm i historisë kulturore të Kosovës, Teatri Kombëtar shkëlqeu si një qendër e shquar e artit teatror që nga momenti i themelimit të tij në vitin 1945. Fillimi i tij u shënua me hijeshinë e Prizrenit, si Teatri Popullor Krahinor, një flluskë arti që ngriti flamurin e dramës me shfaqjen e parë “Flamuri dhe nana”, një fragment nga romani “Nëna” e Maksim Gorkit, dramatizuar nga Tajar Hatipi dhe i drejtuar nga Pavle Vugrinaci, një ngjarje që bëri të qartë se një rrugë e re e artit po hapej.

Në vitin 1949, teatri ngriti kokën e tij me promovimin zyrtar në Prishtinë, duke prezantuar “Personin e dyshimtë” të Branisllav Nushiqit, nën drejtimin e Dobrica Radenkoviqit, një hap i madh drejt njohjes së gjerë të artit të tyre në skenën e vendit. Ansamblin e Teatrit e përforcoi një grup artistësh nga e gjithë Kosova, si Shani Pallaska, Shaban Domi, Abdurrahman Shala, Meribane Shala, Muharrem Qena dhe të tjerë, duke sjellë për një kohë të gjatë energji dhe pasion në skenën e tyre. Përmes shfaqjeve të tyre, ata mbajtën gjallë pasionin për dramën shqiptare dhe u bënë të njohur për performancat e tyre të mrekullueshme në skenën e teatrit. Në vitet 1951-1965 u realizuan 76 premiera, duke shënuar sukses me drama të dramaturgjive jugosllave dhe botërore.

Dekadat e suksesshme të viteve 1970-1980 ishin periudha e artit më të lartë për Teatrin Kombëtar. Me inskenime të tilla si “Erveheja” e Ahmet Qirezit, “Makbethi” i Shekspirit, “Gjenerali i ushtrisë së vdekur” sipas romanit të Ismail Kadaresë, dhe shfaqje të tjera që e thelluan profilin e Teatrit Kombëtar të Kosovës arritën të kapin thelbin e identitetit të tyre artistik dhe frymëzuan brezat e ardhshëm me një larmi të ngjarjeve të artit.

Nëpërmjet mbi 400 premierave dhe mbi 10.000 reprizave, Teatri Kombëtar arriti të kapte imagjinatën dhe zemrat e më shumë se 3.300.000 spektatorëve deri në vitin 1989. Çdo reprizë ishte një udhëtim në një botë të re, ku drama dhe emocionet jetonin skenën e tij. Repertori i këtij teatri ishte një mozaik i ndërtuar mbi tekstet më të verifikuara të dramaturgjisë kombëtare, botërore dhe ish-jugosllave. Secila prej tyre ishte një shfaqje e paharrueshme, një ngjarje që nuk harrohej lehtësisht nga ata që kishin fatin të përjetonin magjinë e artit teatror në sallën e Teatrit Kombëtar.

Në vitin 1990, era e frikës dhe e represionit ngriti qartësisht sipërfaqen e saj në Teatrin Kombëtar të Kosovës. Regjimi serb, nën hijen e kontrollit totalitar, e ktheu këtë institucion kulturor në një arenë të mbushur me frikë dhe cenzurë. Artistët shqiptarë u përballën me dëbime të dhunshme, ndërsa dritat e tyre kreative u zverdhën në hijen e diktaturës. Megjithatë, asnjë ligj apo diktat nuk mundi të ndalonte shpirtin rezistent të artit. Në një sistem shkollor universitar paralel, nëpërmjet rezistencës së pazëvendësueshme, shumë artistë arritën të rrisnin kuadrot e tyre në shtëpitë – shkolla, duke e bërë këtë rrugë të rezistencës një arenë për krijimtarinë e tyre të lirë. Pas vuajtjeve të gjata dhe përballjeve të vështira, erdhi drita e shpresës në vitin 1999, pas mbarimit të luftës në Kosovë. Teatri Kombëtar i Kosovës u lind zyrtarisht, i pagëzuar me një emër të ri, një emër që përfaqësonte shpresën dhe rininë: “Teatri Kombëtar i Kosovës”.

Në vitet e pas luftës, ky teatër u kthye në zemrën e artit teatror në Kosovë. Me një qëllim të qartë dhe një detyrë të lartë morale, Teatri Kombëtar i Kosovës u shndërrua në institucionin suprem të lëmisë së artit teatror në vend. Nëpërmjet shfaqjeve të shumta, ai shpërfaqi zërin dhe zemrën e një kombi, duke iu drejtuar botës me mesazhe të forta dhe universale.

Në dekadën e re, Teatri Kombëtar i Kosovës mori një drejtim të ri me inskenime të reja dhe një ansambël të ri të aktorëve. Në këtë epokë të artit teatror, një brez i ri aktorësh me talent individual dhe krijues po shfaqej në skenën e Teatrit Kombëtar të Kosovës. Duke filluar me aktorin e ri Lirak Çelaj dhe duke vazhduar me drejtorë të tillë si Teki Drevishi, Arian Krasniqi dhe Agim Sopi, Teatri Kombëtar u ngjit në nivele të reja të kreativitetit dhe talentit.

Në dekadën e parë të pasluftës, Teatri Kombëtar shkëlqeu me inskenime të ndryshme, duke filluar nga klasikët si “Hamleti” i Shekspirit, nën drejtimin e Dejvid Gothardit dhe Fatos Berishës, dhe duke vazhduar me shfaqje të inovative si “Fluturimi mbi folenë e qyqes” në regjinë e Ilir Bokshit. Ndër shfaqjet e tjera që mbajtën publikun në pritje ishin “Shfaqja e fundit” nën regjinë e autorit Fadil Hysaj, dhe “Pallati i ëndrrave” i Ismail Kadaresë, me drejtimin e Altin Bashës.

Megjithëse u përballën me sfida të mëdha, si mungesa e një ansambli rezident, regjisorë të rinj si Fatos Berisha, Iliriana Arifi dhe Kushtrim Koliqi dhe shumë të tjerë morën udhëheqjen e tyre për të sjellë shfaqje të reja dhe të freskëta në skenën teatrore. Megjithatë, mungesa e stabilitetit artistik bëri që shumica e shfaqjeve të jetojnë në skenë vetëm një sezon teatror, duke shkaktuar dëme të ndjeshme në repertorin e Teatrit Kombëtar të Kosovës. Por, nën këtë qasje të vazhdueshme të talentit dhe inovacionit, teatri vazhdoi të sjellë mrekulli dhe frymëzim në skenën teatrore të Kosovës. Teatri Kombëtar i Kosovës në vitin 2023 i solli publikut 5 premiera, mbi 200 repriza dhe 3 bashkëprodhime me teatrot vendore e ndërkombëtare./UBTNews/

Dionesa Ebibi

Related Topics:
Continue Reading

Lajmet

Në SHBA hapet ekspozita “Liria” e fotografit kosovar Hazir Reka

Published

18 minutes ago

on

June 18, 2026

By

Në kuadër të aktiviteteve për shënimin e Ditës së Çlirimit të Kosovës, Ambasada e Republikës së Kosovës në Shtetet e Bashkuara të Amerikës ka organizuar ekspozitën fotografike “Liria” të fotografit kosovar Hazir Reka.

Ekspozita sjell një përmbledhje fotografish që dokumentojnë sakrificën, qëndresën dhe shpresën e popullit të Kosovës në periudha të ndryshme historike, duke pasqyruar edhe rolin e SHBA-së në rrugëtimin e Kosovës drejt lirisë dhe pavarësisë.

Ambasadori i Kosovës në SHBA, Ilir Dugolli, e ka cilësuar Rekën si “kronistin jozyrtar të historisë moderne të Kosovës”, duke theksuar se fotografitë e tij dokumentojnë periudhën e represionit, rezistencës paqësore, luftës, çlirimit dhe shtetndërtimit.

Ai ka veçuar edhe një fotografi të vitit 1990 në Prishtinë, gjatë vizitës së delegacionit të Kongresit amerikan të udhëhequr nga senatori Bob Dole, si simbol të shpresës dhe mbështetjes ndërkombëtare për Kosovën.

Sipas ambasadorit, ekspozita përbën një dëshmi vizuale të historisë së Kosovës dhe marrëdhënieve të saj të veçanta me Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

/A.K/

Continue Reading

Lajmet

Hapet në Prishtinë ekspozita performuese “Në Ikje” mbi përvojat e zhvendosjes gjatë luftës

Published

20 minutes ago

on

June 18, 2026

By

Më 19 qershor 2026, nga ora 18:00, në Barabar Centre në Hotel Grand Prishtina, hapet ekspozita e gjallë performuese “Në Ikje”, e organizuar nga YIHR-KS.

Ekspozita sjell rrëfime të drejtpërdrejta mbi përvojat e zhvendosjes së detyruar gjatë luftës në Kosovë, duke u fokusuar në historitë e personave që kanë përjetuar largimin nga shtëpitë e tyre, pasigurinë e rrugëtimit dhe jetën në kushte të përkohshme.

Përmes materialeve nga Muzeu Virtual i Refugjatëve, këto rrëfime paraqiten në formë performative, me qëllim afrimin e publikut me përvojat njerëzore të luftës dhe zhvendosjes.

Sipas organizatorëve, ekspozita synon të krijojë një hapësirë reflektimi mbi kujtesën kolektive, duke trajtuar temat e humbjes, qëndrueshmërisë dhe dinjitetit njerëzor në kohë krize.

Ekspozita “Në Ikje” është kuruar nga Çlirimtare Januzaj, ndërsa dizajni i posterit është realizuar nga Aurora Bytyçi.

/A.K/

Continue Reading

Lajmet

Gjimnazi TIK në UBT International Smart Schools: Hapësira ku formohen ekspertët e së ardhmes në AI

Published

50 minutes ago

on

June 18, 2026

By

Në tregun dinamik të punës, Teknologjia e Informacionit dhe Elektronika janë kthyer në shtyllat kryesore të zhvillimit profesional. Për t’iu përgjigjur këtyre kërkesave globale, Gjimnazi TIK në kuadër të UBT International Smart Schools po ofron një program të jashtëzakonshëm edukativ, i cili i përgatit nxënësit me shkathtësi praktike dhe kompetenca direkte për fusha si Programimi, Inteligjenca Artificiale (AI), Robotika dhe Data Science.

Si një institucion që garanton cilësi superiore, UBT International Smart Schools dallohet për standardet e larta akademike, të dëshmuara edhe përmes akreditimit zyrtar nga Cambridge International Education. Ky partneritet u mundëson nxënësve të ndjekin sistemin e njohur botërisht “Cambridge Pathway” (përfshirë kualifikimet Cambridge IGCSE dhe AS & A Levels), duke u ofruar atyre një diplomë prestigjioze që njihet nga universitetet më të mira në mbarë globit.

Programi i Gjimnazit TIK është i strukturuar në përputhje me Kornizën Kombëtare të Kualifikimeve (KKK) dhe zhvillohet në dy nivele: Niveli 3 që ofron bazën profesionale në kodim, siguri në TI dhe elektronikë bazike, dhe Niveli 4 që avancon kompetencat në menaxhim projektesh, ueb-zhvillim dhe inteligjencë artificiale. Përveç kësaj, nxënësit gëzojnë mundësinë unike për të ndjekur kualifikimin e avancuar të Nivelit 5 në Data Science, AI dhe Robotikë të Aplikuar, duke marrë njohuri elitare të inxhinierisë së të dhënave dhe Machine Learning që në bankat e shkollës së mesme.

Ajo që e bën vërtet unik këtë gjimnaz është ekosistemi i tij teknologjik, ku teoria shndërrohet menjëherë në praktikë përmes tre shtyllave kryesore:

  • Laboratorë Modernë dhe të Specializuar: Hapësira të pajisura me teknologjinë më të fundit ku nxënësit eksperimentojnë, ndërtojnë dhe testojnë projekte konkrete në AI, robotikë dhe printim 3D.
  • Mësimi Immersiv me EON (VR/AR): Përdorimi i Realitetit Virtual dhe të Shtuar u mundëson nxënësve të eksplorojnë modele komplekse 3D, duke e bërë kuptimin e proceseve teknike më vizuale dhe më të lehtë.
  • Modeli Classroom 4.0: Klasa moderne të orientuara drejt mësimit aktiv, ku nxënësit punojnë në grupe, zgjidhin probleme reale të industrisë dhe ndërtojnë një portofolio personal me projekte konkrete.

Pas përfundimit të Gjimnazit TIK , nxënësit fitojnë një profil të fuqishëm profesional, të gatshëm për të vazhduar studimet STEM ose për t’u punësuar në pozita si zhvillues ueb-i, programer, specialist i sigurisë kibernetike, apo menaxher i projekteve teknologjike. Ky është një arsim modern që investon direkt në profesionet më të kërkuara dhe më të paguara të së ardhmes.

Regjistrimet e hershme kanë filluar.

Këtu e gjeni linkun për aplikim.

Continue Reading

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 18 qershor 1993-1998?

Published

1 hour ago

on

June 18, 2026

By

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

 Foto: Senati amerikan

 18 qershor 1993

Senati amerikan miratoi dy amendamente për Kosovën

Senatorja amerikane, Suzan Molinari i propozoi dy amendamente për Kosovën në Dhomën e Përfaqësueseve të Senatit Amerikan, të cilat miratuan të mërkurën, më 16 qershor. Në amendamentin e parë kërkohet nga presidenti Klinton që të kërkojë nga Këshilli i Sigurimit i Kombeve të Bashkuara për të dërguar forcat në Kosovë, ndërsa në amendamentin e dytë kërkohet dyfishimi i numrit të monitorëve të KSBE-së në Kosovë.

Në prezantimin e amendamenteve, Suzan Molinari tha: “Bosnja praktikisht u shkatërrua. Serbët tani janë duke i kryer punët përfundimtare dhe së shpejti do të kërkojnë një cak të ri. Administrata amerikane i bindi Kombet e Bashkuara që të dërgojnë trupa në Maqedoni për ta mbrojtur atë vend, por edhe Kosovës i duhet i njëjti kujdes. Në të kundërtën, do të dukej se ne po ia lëmë atë në dorë Serbisë. Kjo është gjëja më e vogël që mund të bëjmë për ata njerëz, të cilët pothuajse janë injoruar nga Kombet e Bashkuara, me përjashtim të disa fjalëve të zbrazëta të udhëheqësve, të cilët asnjëherë nuk i kanë pri aksionit. Është shumë dëshpëruese se Kombet e Bashkuara nuk kanë treguar të njëjtin kujdes për këtë krizë, siç kanë vepruar me Somalinë, ngase ajo që bëjnë sërbët është po aq barbare çfarë bëjnë luftënxitësit atje.”

 

18 qershor 1994

Në Gjilan inspektorët serbë morën në pyetje 14 veprimtarë dhe drejtorë të shkollave fillore

Pas ndërhyrjes së paradoditshme të policisë serbe në objektet e shkollave fillore në komunën e Gjilanit, vetëm gjatë javës së fundit inspektorët e sigurimit serb morën në pyetje katërmbëdhjetë veprimtarë të arsimit dhe drejtorë të shkollave fillore në këtë komunë, njofton Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Gjilan. Bëhet me dije se deri tash u morën në pyetje Musa Qerimi, kryetar i Degës së LASH-it në Gjilan dhe nënkryetar i Këshillit komunal për Financim, Hajdin Sadiku, anëtar i Këshillit komunal për Financim të Gjilanit, Selman Geci, drejtor i shkollës fillore “Selami Hallaqi” në Gjilan, i cili deri tash në pyetje u mor dy herë, Zejnullah Zejnullahu, drejtor i shkollës fillore “Abaz Ajeti” në Gjilan, i cili po ashtu u mor dy herë në pyetje, Nebih Ibrahimi, drejtor i shkollës fillore “Afërdita” në Kishnapolë, Mexhid Haziri, drejtor i shkollës fillore “Bashkimi” në Zhegër, Adem Mehmeti, drejtor i shkollës fillore “Bajram Curri” në Shurdhan, Asllan Ibishi, drejtor i shkollës fillore “Esat Berisha në Llashticë, Rashit Sahiti, drejtor i shkollës fillore “Emin Duraku” në Malishevë, Jetullah Bislimi drejtor i shkollës fillore “Nazim Hikmet” në Dobërçan, Idriz Shabani, dejtor i shkollës fillore “Skënderbeu” në Përlepnicë, Enver Bllaca, drejtor i shkollës fillore “Ramiz Cërnica” në Cërnicë, Aziz Ilazi, drejtor i shkollës fillore në Livoç të Epërm dhe Muharrem Elezi, drejtor i shkollës fillore “Dëshmorët e Kombit” në Livoç të Poshtëm.

Ndaj drejtorëve të shkollave të lartëshënuara, policia po ushtron presion që ata t’i dorëzojnë të gjitha dëftesat dhe diplomat.

 

18 qershor 1997

Procedurë kundërvajtëse kundër 87 shqiptarëve

Në komunën e Suharekës organet e instaluara serbe kanë evidentuar 87 raste të shitjes së shtëpive dhe të pronave të serbëve. Po kaq kërkesa janë bërë për fillimin e procedurës për kundërvajtje kundër blerësve, pra shqiptarëve. Në 82 raste fjala është për shitjen e tokave, kurse pesë raste kanë të bëjnë me shitjen e objekteve banesore, shkruan gazeta “Jedinstvo” dhe shton se këto shitblerje janë bërë prej vitit 1994 e këndej.

Deri më tash gjykatat për kundërvajtje kanë shqiptuar 16 dënime, kurse në procedurë e sipër janë 22 lëndë, ndërkaq 32 lëndë palët kanë refuzuar të marrin thirrjet. Organet e instaluara serbe në këtë komunë kanë nxjerrë tri vendime me të cilat urdhërohen ata që kanë hyrë në këto objekte t’i lirojnë ato.

Shumica e serbëve që i kanë shitur pronat e tyre janë shpërngulur më herët nga kjo komunë dhe e kanë pritur momentin më të volitshëm për t’i shitur më shtrenjtë pronat e tyre.

Përndryshe në këtë komunë serbët përbëjnë 6 për qind të popullsisë së përgjithshme, nga 70. 000 sa ka komuna e Suharekës.

Ndërsa në Ferizaj dy shqoptarë u dënuan me nga 30 ditë burg për shkak se kanë blerë pronat e serbëve. I ashtuquajturi komision për përcjelljen dhe pengimin e shitblerjeve të patundshmërive në mes të personave të nacionaliteteve të ndyshme ka regjistruar në Ferizaj 17 shitblerje të tilla, shkruan gazeta “D. Telegraf”. Kundër të gjithë këtyre janë bërë padi penale, kurse blerësit, pra shqiptarët, duhet t’ua kthejnë patundshmëritë pronarëve nga të cilat i kanë blerë ato.

 

18 qershor 1998

Gjakovë: Nuk ka njoftime për të vrarë në brezin kufitar

Burime të LDK-së në Gjakovë nuk kanë mundur të sigurojnë informacione rreth njoftimit të mediave serbe për disa shqiptarë të vrarë në brezin kufitar më Shqipërinë.

Sipas burimeve të pakonfirmuara, flitet për disa shqiptarë të plagosur në këtë zonë nga fushat e minuara në kufi.

 

Gjakovë: Të vrarit varrosen të paidentifikuar, me urdhrin e policisë

Në varrezat e Gjakovës dje, me urdhërin e policisë, u bë varrimi i tre shqiptarëve të vrarë, të sjellë nga policia në morgun e spitalit të këtij qyteti, identiteti i të cilëve nuk dihet, njofton KI i Degës së LDK-së në Gjakovë.

Policia ka urdhëruar që sot të bëhet varrimi edhe i një të vrari, trupi të cilit ndodhet në morg.

 

Forcat serbe vranë Sabri Ahmetin (65) nga Carraleva

Dje pasite, gjatë granatimit të fshatrave të komunës së Shtimes, forcat serbe vranë Sabri Ahmetin (65) nga Carraleva.

I ndjeri ishte në oborrin e shtëpisë së tij kur u qëllua për vdekje nga forcat serbe të stacionuara në afërsi të Carralevës.

Continue Reading

Të kërkuara