Kulturë

Odhise Paskali: Skulptori që i dhuroi Shqipërisë formë dhe frymë

Published

on

Më 13 Shtator 1985, Shqipëria humbi një nga figurat më të shquara të artit të saj, skulptorin Odhise Paskali. Me ndarjen nga jeta të Paskalit, arti shqiptar humbi një krijues të madh që kishte lënë një gjurmë të thellë në kulturën dhe identitetin kombëtar.

Odhise Paskali, i cili kishte ndjekur studimet për skulpturë në Universitetin e Torinos dhe i përmbylli ato në vitin 1927, u kthye në Shqipëri për të ndihmuar në ndërtimin e një tradite të re në skulpturë. Ai është konsideruar si babai i skulpturës shqiptare për ndihmesën e tij të jashtëzakonshme në këtë fushë, me realizime që e karakterizuan si një artist me vizion dhe përkushtim për artin monumental.

Pas kthimit në Tiranë, Paskali vendosi themelet e skulpturës moderne shqiptare, duke u shquar për krijimet e tij me karakter monumental që ishin të pasura në simbolikë dhe emocion. Ai e kushtoi jetën e tij zhvillimit të artit në Shqipëri, duke kontribuar jo vetëm si artist, por edhe si mentor dhe lider kulturor.

Nga viti 1947 deri në vitin 1953, ai ushtroi detyrën e mentorit në Liceun Artistik, duke ndihmuar në formimin e brezave të rinj të artistëve. Në vitin 1951, Paskali u përzgjodh si anëtar i delegacionit kulturor që vizitoi Bashkimin Sovjetik, një nder që reflektonte rëndësinë e tij në arenën ndërkombëtare. Më pas, në vitin 1957, ai u emërua në krye të Galerisë Kombëtare të Arteve, një rol në të cilin e vazhdoi angazhimin e tij për të promovuar artin shqiptar.

Përveç skulpturës, Odhise Paskali ishte gjithashtu një poet, eseist, përkthyes, botues dhe akademik i nderuar. Ai është nderuar me tituj shumë prestigjiozë për kontributin e tij të jashtëzakonshëm në kulturën dhe artin shqiptar.

Skulpturat monumentale të Paskalit janë të pranishme në sheshet e qyteteve kryesore të vendit dhe kanë një vend të veçantë në përditshmërinë shqiptare. Grafikat e realizimeve të tij janë përdorur në pasaportat shqiptare, në monedha, në pulla postare, në kartolina dhe në publikime qeveritare, duke u bërë pjesë e pandashme e identitetit kombëtar dhe kulturor të Shqipërisë.

Përkujtojmë sot Odhise Paskalin, një emër që mbetet i ndritur në historinë e artit shqiptar dhe që vazhdon të frymëzojë breza të tërë me krijimtarinë e tij të përjetshme./UBTNews/

Kulturë

Mbrëmje klasike në Prishtinë: Filharmonia e Kosovës ngjitet në skenë më 17 prill

Published

on

Filharmonia e Kosovës do të rikthehet para publikut më 17 prill 2026 me një koncert të radhës, duke sjellë një program të larmishëm me vepra nga kompozitorë të njohur vendorë dhe ndërkombëtarë.

Në këtë mbrëmje muzikore do të interpretohen vepra nga Baki Jashari, Francis Poulenc dhe Ludwig van Beethoven, duke ofruar një përvojë artistike që ndërthur traditën dhe klasikën botërore me krijimtarinë vendore.

Koncerti do të mbahet në Sallën e Kuqe të Pallatit të Rinisë në Prishtinë, duke filluar nga ora 19:30.

Continue Reading

Kulturë

Koncert solemn në Prishtinë për Shën Nënë Terezën dhe Kardinalin Ernest Simoni

Published

on

Në Katedralen “Shën Nënë Tereza” në Prishtinë u mbajt një koncert solemn, i organizuar në nder të Shën Nënë Terezës, me rastin e 10-vjetorit të shenjtërimit të saj, si dhe për të shënuar 70-vjetorin e shugurimit meshtarak të Kardinalit shqiptar Ernest Simoni.

Ky aktivitet u organizua nga Fondacioni “Kardinal Domenico Bartolucci”, në bashkëpunim me Ipeshkvinë Prizren-Prishtinë, nën patronatin e Ambasadës së Italisë në Prishtinë dhe me mbështetjen e Ministrisë së Kulturës.

Koncerti u hap nga Kori i Katedrales “Shën Nënë Tereza” në Prishtinë, së bashku me sopranon Arta Jashari, të cilët interpretuan veprën “Rri me ne” të kompozitorit Marco Frisina, nën dirigjimin e motrës Lidvina Marku dhe me shoqërim në organo nga Emanuel Mates.

Në vijim, performoi Kori i Fondacionit “Bartolucci”, nën drejtimin e dirigjentit Adriano Caroletti dhe organistit Josep Solé Coll, duke sjellë një program të pasur me vepra me tematikë pashkore, që u prit me emocione të veçanta nga publiku.

Të pranishëm në këtë ngjarje ishin kryeministri i Republikës së Kosovës, Albin Kurti, ministrja e Kulturës, Saranda Bogujevci, Kardinali Ernest Simoni, Ipeshkvi i Kosovës imzot Dodë Gjergji, si dhe përfaqësues institucionalë, diplomatë, artistë dhe besimtarë të shumtë.

Continue Reading

Kulturë

Baleti Kombëtar i Kosovës prezanton “Terminal” për herë të parë në Çeki

Published

on

Baleti Kombëtar i Kosovës ka prezantuar për herë të parë në Republikën e Çekisë shfaqjen “Terminal”, në qytetin e Trutnovit, duke zgjuar interes të veçantë te publiku vendas.

“Terminal”, me koreografi nga Evgeny Kozlov dhe Roland Petite, solli një rrëfim bashkëkohor, i cili u komunikua fuqishëm me audiencën përmes lëvizjes dhe interpretimit artistik.

Në këtë aktivitet mori pjesë edhe ambasadorja e Republikës së Kosovës në Republikën Çeke, Albesjana Iberhysaj Kapitaj, e shoqëruar nga ambasadori i Shqipërisë, Ilir Tepelena, së bashku me diplomatë dhe dashamirë të artit, të cilët e përjetuan nga afër këtë ngjarje kulturore.

Kjo paraqitje shënon një hap të rëndësishëm në promovimin ndërkombëtar të artit kosovar dhe dëshmon rolin e fuqishëm të diplomacisë kulturore në ndërtimin e urave të bashkëpunimit ndërmjet vendeve dhe popujve.

Continue Reading

Kulturë

“Nderi” prezantohet në Prishtinë pas rrugëtimit në festivale ndërkombëtare

Published

on

Pas një rrugëtimi të suksesshëm në festivale të ndryshme ndërkombëtare dhe një prezantimi të mëhershëm në Podgoricë, filmi artistik me metrazh të gjatë “Nderi” u shfaq edhe për publikun në Prishtinë në mbrëmjen e së enjtes. Kjo premierë përkoi simbolikisht me shënimin e 20-vjetorit të pavarësisë së Malit të Zi, vend nga i cili vjen edhe produksioni i filmit.

Me regji të Nikola Vukčević, “Nderi” është rezultat i një pune disavjeçare, që i ka marrë regjisorit rreth tetë vite për ta sjellë në ekran. Filmi ndërton boshtin e tij narrativ mbi Kanunin e Lekë Dukagjinit, duke trajtuar tema të thella si morali, nderi dhe sakrifica.

Ngjarja bazohet në një histori të vërtetë nga periudha e Luftës së Dytë Botërore. Rrëfimi ndjek fatin e një fëmije ortodoks që, duke ikur nga një njësi fashiste, gjen strehim te një familje muslimane shqiptare. Pikërisht në këtë raport zhvillohet drama e filmit, duke vënë në pah besën shqiptare dhe vendosmërinë për të mbrojtur jetën e tjetrit, edhe përballë rrezikut ekstrem.

Në rolet kryesore paraqiten aktorët Edon Rizvanolli, Alban Ukaj, Xhejlane Tërbunja, Selman Jusufi, Nikola Ristanovski, Elez Adžović dhe emra të tjerë të njohur të skenës.

“Nderi” është propozuar nga Qendra e Filmit të Malit të Zi për çmimin Oscar, megjithatë nuk arriti të përfshihet në listën e ngushtë. Pavarësisht kësaj, filmi ka shënuar suksese të rëndësishme ndërkombëtare, duke u vlerësuar me çmime dhe duke u shfaqur në festivale prestigjioze, përfshirë edhe ato të kategorisë A, si në Kajro, Goa dhe Palm Springs.

 

Continue Reading

Të kërkuara