“Të lumtë Marcel”, me këto fjalë ish-ministrja ultranacionaliste e socialdemokratëve rumunë (PSD), Olguța Vasilescu, përgëzoi kryetarin e partisë së saj Marcel Ciolacu pas negociatave për koalicion me liberal-konservatorët e PNL: “Edhe të vdekurit ia hoqe paratë nga gjoksi”, tha ajo, duke aluduar për një zakon të vjetër ortodoks rumun, që supozon se vendosja e monedhave dhe kartëmonedhave në gjoks, do ta ndihmojë të vdekurin në kalimin në jetën e përtejme. Në koalicionin e ri, që drejtohet nga kryeministri Nicolae Ciucă i PNL, peshën e fjalës do ta ketë në fakt PSD.
Shpresë për stabilitet
Në deklaratën zyrtare të aktorëve kryesorë në Bukuresht thuhet se koalicioni i madh, i miratuar nga parlamenti me 25.11. 2021, do të sjellë stabilitet në vendin e tronditur nga pandemia, çmimet e energjisë dhe kriza e vazhdueshme politike. Por shanset për stabilitet janë të pakta.
Kryeministri Nicolae Ciucă i PNL
Partitë e koalicionit të krijuar në Rumani ishin deri dje armiq të betuar. Sipas kritikëve i vetmi emërues i përbashkët në këtë “koalicion amoral” është nacionalizmi dhe babëzia. Pas kompromisit me PSD ish-komuniste, që vazhdimisht akuzohet për korrupsion dhe qëndrim antievropian, rreth 20 deputetë, mes tyre edhe ish-kryetari i saj dhe kryeministri Ludovic Orban, e braktisën partinë PNL.
Përveç liberal-konservatorëve edhe presidenti Klaus Iohannis kritikohet si përkrahës i këtij koalicioni të ri, Mbështetësit e tij të mëparshëm i kujtojnë atij premtimin e përsëritur dhe tashmë të shkelur, për të mos bashkëpunuar kurrë me komunistët nacionalistë të PSD-së. Para dy vjetësh, kur mori mandatin e tij të dytë pas fitores në zgjedhje, Ioannis pati thënë: “Rumania do të jetë një shtet normal, vetëm nëse PSD dërgohet në opozitë.”
Kjo nuk ka për të ndodhur, pasi Iohannis e çoi PNL “e tij” në koalicionin e madh me PSD, me kryeministër një ish-gjeneral nga rrethi i miqve të tij. Me këtë ai bëri një kthesë rrënjësore. Për më tepër marrëveshja e koalicionit parashikon, që një politikan i PSD-së të marrë postin e kryeministrit pas një viti e gjysmë.
Marcel Ciolacu dhe përfaqësues të socialdemokratëve rumunë (PSD)
Edhe shoqëria civile e një vendi të tradhtuar vazhdimisht nga qeveritë postkomuniste është shumë e zemëruar. 26 OJQ të njohura publikuan një deklaratë, të firmosur nga personalitete të shumta, që u faturon pushtetarëve “tradhtinë më të pacipë që nga viti 1990”. Deklarata bën fjalë për protesta në rrugë, nëse do të kalohen “vijat e kuqe” për “fatin evropian të Rumanisë”. Kreu i shtetit dhe koalicionistët e rinj akuzohen për cinizëm dhe “restaurim” të rrethanave antidemokratike.
Iohannis si personi përgjegjësi për largimin nga reformat
Shumë ankohen për një lulëzim të qëllimshëm të klaneve të korruptuara, nacionaliste dhe të lidhura me Moskën, që sunduan Rumaninë që nga viti 1945 apo e kontrolluan atë në prapaskenë, pushteti i të cilëve u duk sikur u frenua, apo u thye pas zgjedhjeve të fundit.
A do të kishte qenë i shmangshëm ky ndryshim kursi dhe transformim i presidentit nga idol i kombit në gogol? Po, mendojnë kritikët. Pas prishjes së koalicionit të qendrës së djathtë, partia reformuese USR do të ishte e gatshme për një përpjekje të dytë për të hyrë në koalicion me PNL, pavarësisht pakënaqësive të mëparshme. Por as PNL dhe as presidenti Iohannis nuk deshën t`ia dinin.
Politologu Ioan Stanomir nga Universiteti i Bukureshtit është i bindur se e kupton synimin e këtyre manovrave: “Aleanca e re-e vjetër e dy partive PSD dhe PNL është vepër e Klaus Iohannis. Ai është edhe përfituesi kryesor i saj”, thotë Stanomir për DW. Një nga synimet kryesore strategjike të presidentit është sigurimi i një mandati të qetë dhe pa shqetësime, thotë politologu. Për liberalët ky është një përqafim i helmët i presidentit, që do ta dobësojë dhe minojë besueshmërinë e partisë.
Por edhe kredibiliteti i vendit është në rrezik. Sipas vëzhguesve të pavarur nuk mund të përjashtohet, që BE përveç situatës në Poloni dhe Hungari, të duhet të ndjekë me sy shqiponje edhe shfaqjen e një fëmije tjetër problematik, të pakontrollueshëm në horizontin e demokracive joliberale evropiane.
Derisa në Kuvend po vazhdon seanca e jashtëzakonshme për çmimin e naftës, as kryeministri, asnjë ministër e asnjë deputet i Lëvizjes Vetëvendosje nuk është paraqitur në sallë.
Deputetja e PDK-së, Vlora Çitaku, kritikoi ashpër këtë bojkot, duke thënë se për një çështje kaq të rëndësishme për qytetarët, pushteti ka zgjedhur të mos marrë pjesë. Ajo ironizoi me situatën duke u shprehur: “Mos kanë harru me zbrit prej xhipave të zi”.
Përmes një rezolute, LDK-ja po kërkon uljen e përkohshme të akcizës për naftën nga 36 centë për litër në 20 centë deri në stabilizimin e çmimeve, uljen e TVSH-së për karburantet nga 18 në 8 për qind, si dhe subvencionimin e naftës për sektorët më të ndjeshëm si bujqësia, transporti publik dhe prodhuesit vendorë.
Ermal Sadiku nga LDK-ja u shpreh i dëshpëruar me sallën e zbrazët, duke theksuar se deputetët e LVV-së dhe ata të Listës Serbe janë të vetmit që po mungojnë.
Ai sqaroi se kërkesa për uljen e TVSH-së është teknikisht e realizueshme dhe nuk e dëmton buxhetin, pasi rritja e çmimeve e ka rritur automatikisht edhe grumbullimin e taksave. Sadiku përfundoi duke ironizuar se, nëse pushteti zgjedh të flasë me popullin vetëm përmes Facebook-ut e televizionit, atëherë Parlamenti mund të mbyllet plotësisht.
Policia e Kosovës ka arrestuar një person të dyshuar për trafikim me narkotikë gjatë një aksioni të suksesshëm të realizuar këtë të premte në Gjakovë.
Operacioni është udhëhequr nga Drejtoria për Hetimin e Trafikimit me Narkotikë, në bashkëpunim me njësitet kundër krimit të organizuar dhe krimeve të rënda, të cilët rreth orës 14:40 kanë ndaluar për kontroll një veturë me targa të huaja.
Sipas komunikatës zyrtare, automjeti drejtohej nga i dyshuari me inicialet A.B., i lindur në vitin 1978, tek i cili gjatë kontrollit në pjesën e ulëseve të pasme janë gjetur dhjetë paketime të mbushura me substancë narkotike të llojit marihuanë.
Pesha e përgjithshme e drogës së sekuestruar është 5 kilogramë e 413 gramë, ndërsa në cilësinë e provave materiale Policia ka konfiskuar edhe veturën dhe dy telefonat mobil që i përkisnin të dyshuarit.
Pas arrestimit, personi i dyshuar është shoqëruar për intervistim në stacionin policor, ku me vendim të prokurorit të shtetit i është caktuar masa e ndalimit për 48 orë.
Ky aksion vjen si pjesë e planeve taktike të Policisë së Kosovës për luftimin e trafikut të drogës dhe krimit të organizuar në vend, ndërsa hetimet për rastin po vazhdojnë nga drejtoritë përkatëse.
Gjykata Themelore në Ferizaj e ka dënuar me 24 vjet burgim të akuzuarin Valon Aliu, duke e shpallur fajtor për vrasjen e rëndë të ish-bashkëjetueses së tij, E.C., ngjarje kjo që ndodhi në prill të vitit 2024 brenda Qendrës për Punë Sociale.
Sipas aktgjykimit të shpallur nga gjyqtarja Fitore Krivanjeva-Daci, Aliu u dënua për tri vepra penale: vrasje e rëndë, armëmbajtje pa leje dhe kanosje, ku në dënimin final do t’i llogaritet edhe koha e kaluar në paraburgim nga 12 prilli 2024.
Ngjarja tragjike erdhi pas një fjalosjeje të shkurtër brenda zyrave të QPS-së, ku i akuzuari nxori armën dhe qëlloi viktimën fillimisht në kraharor, ndërsa plagosi në krah edhe vëllanë e saj.
Megjithëse viktima tentoi të largohej, Aliu e qëlloi përsëri në gjoks dhe në kokë, duke i shkaktuar vdekjen e menjëhershme në vendin e ngjarjes.
Pas vrasjes, ai kishte kanosur edhe një zyrtare të institucionit duke ia vendosur pistoletën në ballë me kërcënimin se do ta qëllonte edhe atë.
Palët e përfshira në proces kanë afat prej 30 ditësh për ankesë në Gjykatën e Apelit, ndërsa Aliu do të qëndrojë në paraburgim deri në plotfuqishmërinë e këtij vendimi.
Seanca e jashtëzakonshme në Kuvendin e Kosovës këtë të premte është shoqëruar me një debate të ashpra mes Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK) dhe Lëvizjes Vetëvendosje (LVV) lidhur me çmimin e naftës. Përmes një rezolute, opozita ka kërkuar ndërhyrje emergjente në politika fiskale për të lehtësuar barrën e qytetarëve, ndërsa pushteti e ka refuzuar këtë nismë.
Shefja e Grupit Parlamentar të LDK-së, Jehona Lushaku-Sadriu, ka paralajmëruar se rritja e kostos së karburanteve po rrezikon të thellojë krizën sociale në vend. Ajo theksoi se nafta është çmim bazë që dikton zinxhirin e shtrenjtimeve në çdo sektor.
“Nafta është çmim bazë i ekonomisë dhe çdo rritje e saj përkthehet automatikisht në rritje të çmimeve të produkteve bazike, shërbimeve, transportit dhe ndërtimit. Qeveria nuk duhet të qëndrojë si spektatore në një kohë kur qytetarët përballen me rritje të kostos së jetesës,” deklaroi Lushaku-Sadriu.
Rezoluta e LDK-së propozon tri masa konkrete: Uljen e akcizës nga 36 në 20 centë për litër; Uljen e TVSH-së për karburante nga 18% në 8%; Subvencionimin e naftës për bujqit, transportin publik dhe prodhuesit vendorë.
Në anën tjetër, deputetja e LVV-së, Rozeta Hajdari, e ka kundërshtuar ashpër këtë kërkesë, duke argumentuar se ulja e të hyrave publike do të dëmtonte buxhetin e shtetit dhe financimin e sektorëve kyç si arsimi dhe shëndetësia.
“Ne si Grup Parlamentar me qeverisjen tonë kemi ndërhyrë aty ku duhet, kemi formalizuar tregun e naftës, kemi evituar kostot e panevojshme dhe kemi rritur transparencën. Këto masa janë efekt real dhe afatgjatë,” tha Hajdari, duke e quajtur propozimin e opozitës si ekonomikisht të papërgjegjshëm.
Hajdari shtoi se rritja e çmimeve është pasojë e krizave gjeopolitike globale dhe se masat e propozuara nga LDK-ja nuk garantojnë një ulje reale të çmimit në pompë për konsumatorët fundorë. Debati po vazhdon me akuza të ndërsjella, ku opozita kërkon veprim të menjëhershëm, ndërsa pozita mbron stabilitetin buxhetor.