Presidenti i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Joe Biden të hënën rreth planeve për të dërguar armë në vlerë prej 500 milionë dollarë (468 milionë euro) në Ukrainë. Gjatë vizitës së tij të fundit në Kiev, Biden deklaroi se Uashingtoni do të furnizojë Ukrainën me municion artilerie, obus shtesë, si dhe sisteme raketash Javelin.

Njoftimi i Bidenit erdhi vetëm disa ditë para përvjetorit të pushtimit të Ukrainës nga Rusia, i përshtatet një analize të kohëve të fundit që analizon aspektet financiare të ndihmës së destinuar për Kievin. Kjo analizë u publikua nga instituti ekonomik me bazë në Gjermani, Instituti Kiel për Ekonomi Botërore (IfW).

“Amerikanët po udhëheqin kur bëhet fjalë për mbështetjen e Ukrainës”, tha ekonomisti i IfW-së, Christoph Trebesch.

“Ngurrimi evropian për të ofruar mbështetje gjatë vitit të parë të luftës në Ukrainë është një fenomen i jashtëzakonshëm, veçanërisht pasi burimet financiare mund të mobilizohen kaq shpejt”, shtoi Trebesch, duke iu referuar pagesave financiare të bëra nga shtetet e BE-së për të forcuar buxhetin e shtetit të Ukrainës. Prodhimi ekonomik i vendit ra me rreth 40% pas lëvizjes së Moskës për të pushtuar Ukrainën në shkurt të vitit 2022.

Ndihma e kufizuar gjermane

Duke krahasuar të dhënat e përditësuar nga Ukraine Support Tracker në dhjetor të vitit 2022, studiuesit e IfW njoftojnë se SHBA kishte premtuar një shtesë prej 37 miliardë eurosh (39 miliardë dollarë), duke tejkaluar edhe një herë kontributet e bëra nga BE-ja dhe shtetet e saj anëtare. Ndihma e premtuar dhe e dorëzuar nga Uashingtoni tani arrin në 73.1 miliardë euro, krahasuar me shifrën e BE-së prej 54.9 miliardë eurosh. Në total, 128 miliardë euro janë dhënë, ose premtuar, si ndihmë për Ukrainën. Veçanërisht, SHBA-ja ka dhuruar dyfishin e shumës së të gjithë BE-së, pasohet nga Britania e Madhe dhe Gjermania.

Trebesch dhe kolegët e tij përfshinë për herë të parë në raportin e tyre forma alternative të ndihmës të zotuara nga Grupi i Kontaktit të Mbrojtjes së Ukrainës, një aleancë me mbi 50 shtete të udhëhequra nga SHBA.

“Në total, ndihma e ofruar për Ukrainën është zakonisht vetëm një pjesë e asaj që qeveritë shpenzojnë për të zbutur pasojat e krizës brenda vendeve të tyre”, thuhet në analizë. “Vetëm Gjermania ka njoftuar mbi 250 miliardë euro subvencione që nga janari i vitit 2022 në një përpjekje për të ndihmuar në zbutjen e rritjes së çmimeve të energjisë si për konsumatorët privatë ashtu edhe për bizneset”.

Ndihma dypalëshe e ofruar nga Gjermania për Ukrainën tani arrin në 6.15 miliardë euro, thonë studiuesit. Në krahasim, shtojnë ata, qeveria gjermane shpenzoi vetëm 5.56 miliardë euro për subvencionimin e karburantit dhe për t’u ofruar banorëve bileta të transportit publik me ulje të madhe – masa që u prezantuan gjatë verës së vitit 2022 për të kundërshtuar rritjen e çmimeve të benzinës pas pushtimit rus të Ukrainës më 24 shkurt.

Studiuesit e IfW nuk morën parasysh dërgimin e planifikuar të tankeve perëndimore në Ukrainë në llogaritjet e tyre, siç është ngarkesa Leopard 2 e planifikuar për në mars të këtij viti. Pjesërisht për shkak të angazhimeve të paqarta të bëra nga vendet evropiane që aktualisht posedojnë tanke të ndërtuara nga Gjermania. Studiuesit e IfW-së, megjithatë, morën parasysh 100 miliardë dollarët që Dhoma e Përfaqësuesve të SHBA-së shënoi verën e kaluar për trajnimin e pilotëve ukrainas për përdorimin e avionëve luftarakë perëndimorë.

Ndihma për Ukrainën zbehet në krahasim me luftërat e kaluara

Ekonomistët e IfW krahasuan edhe ndihmën perëndimore për Ukrainën në 12 muajt e parë të konfliktit me shpenzimet perëndimore në luftërat e mëparshme. Për shembull, për sa i përket produktit të brendshëm bruto (GDP), Gjermania shpenzoi tri herë më shumë për të mbrojtur Kuvajtin gjatë Luftës së Gjirit 1990-91. Pasi Iraku pushtoi fqinjin e tij, Kuvajtin, Gjermania – e cila nuk mori pjesë drejtpërdrejt ushtarakisht në ofensivën e Operacionit Stuhia e Shkretëtirës – ofroi fonde për SHBA-të, të cilat në fund ndihmuan në çlirimin e kombit të sulmuar të Gjirit. Nëse krahasohet, Uashingtoni shpenzoi gati 1% të PBB-së për Luftën e Gjirit, krahasuar me më pak se 0.4% deri më tani për Ukrainën. Shpenzimet vjetore ushtarake të SHBA-së në Afganistan nga viti 2001 deri në vitin 2010 ishin tri herë më të larta se ato që Uashingtoni ka shpenzuar deri më sot për të mbrojtur Ukrainën. Megjithatë, ndryshe nga Ukraina, SHBA dërgoi edhe trupa tokësore në Afganistan dhe Lindjen e Mesme, diçka që vazhdoi me vite dhe me kosto të madhe.

Studiuesit e IfW thanë se ndihma e ofruar dhe mbështetja e premtuar e caktuar për Ukrainën ra nga më shumë se 20 miliardë euro në maj të vitit të kaluar në pak më shumë se 5 miliardë euro në qershor.

Mbështetja në shkallë të gjerë rifilloi vetëm gjatë muajit nëntor, pasi Ukraina çliroi rajone kyçe në lindje dhe jug të vendit. Pas këtyre sukseseve në fushën e betejës, BE-ja u zotua të kontribuojë më tej me ndihmë për Kievin në vitin 2023 dhe Dhoma e Përfaqësuesve të SHBA-ve që votoi në muajin dhjetor për të dhënë 37 miliardë euro ndihmë ushtarake.

Me sa duket, është ajo paketë ndihme nga e cila presidenti i SHBA, Biden miratoi 500 milionë euro dërgesa armësh për Ukrainën gjatë vizitës së tij në Kiev në fillim të kësaj jave, ndërsa këmbëngulte se “mbështetja e SHBA për Ukrainën nuk do të lëkundet”./UBTNews/