Bota

Marrëveshja historike Armeni-Azerbajxhan, “mundësi reale” për paqe

Published

on

Që nga rënia e Bashkimit Sovjetik mbi tri dekada më parë, fqinjët rivalë në Kaukazin Jugor, Armenia dhe Azerbajxhani, kanë zhvilluar dy luftëra që kanë vrarë dhjetëra mijëra persona dhe kanë zhvendosur qindra mijëra të tjerë.

Tani, udhëheqësit e tyre duket se po përgatiten të nënshkruajnë një traktat për paqe që synon t’i japë fund armiqësive mbi rajonin e Azerbajxhanit, të banuar me armenë, Nagorno-Karabak, që Bakuja e rimori nga separatistët armenë në shtator të vitit 2023, pas një ofensive të shpejtë.

Ky njoftim sinjalizon një mundësi reale për të finalizuar dhe nënshkruar traktatin dypalësh, që është pritur për një kohë të gjatë”, tha Richard Giragosian, kreu i Qendrës për Studime Rajonale, institut i pavarur në Jerevan.

Bakuja dhe Jerevani njoftuan javën e kaluar se kanë finalizuar tekstin e marrëveshjes historike të paqes, edhe pse ende mbetet e paqartë se kur udhëheqësit e dy shteteve do ta nënshkruajnë atë.

Marrëveshja po shihet si një arritje e madhe për t’i dhënë fund konfliktit rraskapitës në rajonin ku Shtetet e Bashkuara, Rusia, Bashkimi Evropian, Turqia dhe Irani po garojnë për ndikim.

Sipas marrëveshjes, dy fqinjët do të vendosin raporte formale, me Jerevanin që do të njohë sovranitetin e Azerbajxhanit mbi Karabak, pasi ka rezistuar që të bëjë një gjë të tillë që nga viti 1991.

Dy palët thuhet se kanë rënë dakord për çështjen e ndjeshme të heqjes së një reference nga Kushtetuta e Armenisë për deklaratën e saj të pavarësisë më 1991, që mbështet pretendimet territoriale të Jerevanit mbi rajonin e Karabakut.

Por, ndryshimi i Kushtetutës armene do të kërkojë mbajtjen e një referendumi kombëtar që potencialisht mund të vonojë përmbylljen e marrëveshjes.

Giragosian argumentoi se në mungesë të ndonjë mospajtimi të minutave të fundit, marrëveshja “ofron një mundësi për të kapërcyer ngërçin diplomatik mes Armenisë dhe Azerbajxhanit”.

Ai tha se ndryshimet kushtetuese nuk mund të zbatohen para qershorit të vitit të ardhshëm.

Disa analistë e kanë parë çështjen si një pengesë të mundshme. Analisti politik azerbajxhanas, Rauf Mirgadirov, tha se ky afat kohor ka gjasa të pengojë që marrëveshja e paqes të materializohet shpejt.

Nëse dokumenti nuk garanton njohjen e ndërsjellë të integritetit territorial, atëherë nuk është një marrëveshje e vërtetë e paqes, pavarësisht se si quhet”, tha Mirgadirov.

Ai tha se marrëveshja gjithëpërfshirëse e paqes “kërkon njohjen pa kushte të integritetit territorial të njëri-tjetrit”.

Lajmi për marrëveshjen është mirëpritur me optimizëm nga faktori ndërkombëtar.

Uashingtoni lavdëroi Bakunë dhe Jerevanin për përmbylljen e bisedimeve për “një traktat historik të paqes”.

Kjo është një mundësi për të dyja shtetet që të hapin një kapitull të ri në konfliktin e gjatë me dekada, në linjë me vizionin e presidentit [Donald] Trump për një botë më paqësore”, tha sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, përmes një deklarate më 14 mars.

Presidenti francez, Emmanuel Macron, tha se ky zhvillim “duhet t’i hapë rrugën një paqeje të qëndrueshme në Kaukazin Jugor”.

Presidenti i Këshillit Evropian, Antonio Costa, e ka quajtur marrëveshjen “një hap vendimtar drejt normalizimit të plotë të raporteve mes Armenisë dhe Azerbajxhanit dhe hapjes së rajonit”.

Në Jerevan dhe Baku, banorët kanë shprehur ndjenja të përziera lidhur me marrëveshjen, duke shprehur mosbesim dhe skepticizëm që mjegullojnë shpresat e tyre për paqe dhe fillim të ri.

Bota

Macron: Izraeli nuk ka asnjë arsye që të sulmojë Libanin

Published

on

Presidenti i Francës, Emanuel Macron, ka deklaruar se sulmet izraelite në Liban janë të “papranueshme” dhe kanë shkelur marrëveshjen e armëpushimit mes dy shteteve. Ai ka theksuar se nuk ka asnjë arsye që Izraeli të vazhdojë sulmet dhe ka kërkuar respektimin e plotë të marrëveshjes së armëpushimit.

Macron e ka kritikuar ashpër veprimin izraelit, duke theksuar se nuk ka asnjë informacion që të mbështesë pretendimet se Hezbollah ka realizuar ndonjë aktivitet ushtarak në jug të Libanit. “Ne nuk kemi asnjë informacion që tregon ndonjë bombardim apo aktivitet ushtarak nga Hezbollah në jug. Është absolutisht e nevojshme të respektohet plotësisht kuadri armëpushimi që kemi vendosur, për të cilin ranë dakord Libani dhe Izraeli. Kjo nuk u respektua sot nga Izraeli me një veprim të njëanshëm dhe pa pasur asnjë informacion apo provë për ngjarjet që shkaktuan sulmet izraelite,” tha Macron.

Në një përpjekje për të de-eskaluar situatën, Macron ka paralajmëruar se do të diskutojë me presidentin amerikan, Donald Trump, dhe kryeministrin izraelit, Benjamin Netanyahu, me synimin për të gjetur një zgjidhje të mundshme dhe për të siguruar një respektim të plotë të armëpushimit.

Continue Reading

Bota

Izraeli sulmon Bejrutin, zbaton formulën diktatoriale

Published

on

Izraeli ka realizuar një sulm ajror mbi periferitë jugore të Bejrutit, duke zbatuar një formulë që kritikët e konsiderojnë si diktatoriale, ku me mbështetje të fuqishme amerikane, ai vepron në territorin libanez pa patur një miratim të drejtpërdrejtë ndërkombëtar. Sipas një raporti nga një gazetar i Al Jazeera, Ushtria Izraelite ka bombarduar zonat e dendura dhe të banuara të qytetit.

Para fillimit të sulmit, ushtria izraelite ka dhënë tre të shtëna paralajmëruese, për të sinjalizuar banorët për rrezikun e afërt. Pasi shpalli alarmin, ushtria ka kërkuar evakuimin e detyruar të qytetarëve, duke u urdhëruar ata që të largohen të paktën 300 metra larg objekteve që Izraeli pretendon se i përkasin Hezbollahut. Sipas raporteve, qindra banorë janë larguar nga zona, duke u përpjekur të shpëtojnë nga sulmet.

Izraeli ka pohuar se sulmet ishin të fokusuara në një magazinë drone të Hezbollahut, por ky veprim ka ngjallur shqetësime të mëdha ndërkombëtare për pasojat e mundshme të rritjes së tensioneve mes Izraelit dhe grupeve të armatosura libaneze. Presidenti i Libanit ka dënuar këto sulme, duke i konsideruar ato si shkelje të drejtpërdrejta të marrëveshjes së armëpushimit, që ndalon përdorimin e forcës nga ana e Izraelit në territorin libanez.

Ky incident është pjesë e një cikli të vazhdueshëm tensionesh mes Izraelit dhe Hezbollahut, ndërsa dy shtetet janë përfshirë në një konflikt të gjatë që ka shkaktuar pasoja të rënda për civilët në rajon.

Continue Reading

Bota

Tërmeti i fuqishëm në Azinë Juglindore, rritet numri i viktimave, spitalet nevojë urgjente për gjak

Published

on

Tërmeti i fuqishëm që goditi Azinë Juglindore mesditën e së premtes ka shkaktuar një tragjedi të madhe, me magnitudë 7.7, duke prekur kryesisht Tajlandën dhe Mianmarin. Dëmet janë të mëdha dhe numri i viktimave po rritet vazhdimisht.

Nga Mianmari raportohet për të paktën 21 të vdekur deri tani. Këto informacione janë dhënë nga organizatat e ndihmës dhe burime lokale në rajonet e Taungo, Bago, Pyavbve dhe Mandalay, ndërsa numri i viktimave pritet të rritet ndërsa vijon operacioni i shpëtimit.

Gjenerali Zaw Min Tun, zëdhënës i juntës ushtarake të Mianmarit, ka njoftuar se në spitalet e vendit po mbërrijnë një numër të madh të plagosurve. Kjo ka çuar në një thirrje urgjente për furnizime me gjak, pasi spitalet po përballen me një ngarkesë të madhe dhe kërkojnë mbështetje.

Në Mianmar, tërmeti ka shkaktuar shembjen e një ure dhe disa ndërtesave, ndërsa në qytetin Aung Ban është rrëzuar një hotel, duke bllokuar shumë njerëz brenda tij. Operacionet e shpëtimit janë në vijim, por situata është shumë e vështirë për shkak të kushteve të kufizuara të informacionit nga ky vend i drejtuar nga një juntë ushtarake.

Përveç Mianmarit, në Bangkok të Tajlandës gjithashtu janë regjistruar dëme të mëdha. Një ndërtesë shumëkatëshe është shembur, duke lënë të bllokuar 43 punëtorë nën rrënoja. Për këtë arsye, kryeministri tajlandez shpalli gjendjen e jashtëzakonshme për qytetin e Bangkokut, ndërsa ekipet e shpëtimit po punojnë pa pushim për të nxjerrë të mbijetuarit.

Sipas të dhënave paraprake të Shërbimit Gjeologjik të SHBA-së dhe qendrës gjermane për shkenca gjeologjike (GFZ), tërmeti ka qenë i cekët, me një thellësi prej vetëm 10 kilometrash, dhe epiqendra e tij ndodhej në Mianmar, duke shtuar kështu rrezikun dhe pasojat për zonat e prekura.

Kjo tragjedi ka sjellë një kërkesë urgjente për ndihma ndërkombëtare, ndërsa autoritetet e të dyja shteteve po bëjnë thirrje për solidaritet dhe mbështetje për të përballuar pasojat e këtij tërmeti shkatërrues.

 

Continue Reading

Bota

Ministrat e Jashtëm të Rusisë dhe Kinës takohen në Moskë javën e ardhshme

Published

on

Ministrat e Jashtëm të Rusisë dhe Kinës, Sergei Lavrov dhe Wang Li, do të takohen javën e ardhshme në Moskë për të diskutuar, ndër të tjera, luftën në Ukrainë.

Sipas ministrisë ruse, takimi do të fokusohet në perspektivat për zgjidhjen e krizës në Ukrainë dhe do të përfshijë gjithashtu çështje dypalëshe. Kina është një aleat i ngushtë i Rusisë, por Pekini ka shprehur shqetësim për pasojat ndërkombëtare të luftës ruse kundër Ukrainës.

Ky takim pritet të ketë rëndësi për forcimin e marrëdhënieve midis dy shteteve dhe për diskutimet rreth situatës globale./UBTNews/

Continue Reading

Të kërkuara