Aktualitet

Lufta e sinjaleve: Si po e ndihmojnë Rusia dhe Kina Iranin të “shohë” fushëbetejën

Published

on

Lufta elektronike dhe shkëmbimi i inteligjencës po gërryejnë dominimin dekadash të SHBA-së dhe Izraelit në Gjirin Persik.

Kur tre zyrtarë të lartë amerikanë i thanë The Washington Post se Rusia po i jepte Iranit inteligjencë të ndjeshme – përfshirë lokacionet e sakta të anijeve luftarake dhe avionëve amerikanë në Lindjen e Mesme – ata zbuluan diçka më shumë se një aleancë taktike. Ata ekspozuan arkitekturën e një lloji të ri lufte. Një luftë pa vija fronti. Një luftë që nuk luftohet me tanke apo raketa, por me rreze radari, transmetime satelitore dhe koordinata të koduara. Në Gjirin e sotëm, fushëbeteja është spektri elektromagnetik, dhe të dyja palët po luftojnë, mbi të gjitha, për të verbuar tjetrin.

Raportohet se Presidenti rus Vladimir Putin ka mohuar ndarjen e kësaj inteligjence me Iranin gjatë një telefonate me Presidentin amerikan Donald Trump. Megjithatë, ky mohim ndryshon pak gjëra. Rusia ka marrë dronë dhe municione iraniane për luftën e saj në Ukrainë. Ajo ka parë se si SHBA-ja e ka furnizuar Ukrainën me inteligjencë për shënjestrim që është përdorur për të goditur pozicionet ruse. Logjika e Moskës është e qartë: inteligjenca është një valutë, dhe Putini thjesht po e shpenzon atë.

Sinjalet si armë

Siç ka vëzhguar ish-oficeri i CIA-s, Bruce Riedel, në luftën moderne koordinatat shpesh janë më të vlefshme se plumbat. Kushdo që e di se ku ndodhet armiku, fiton. Kjo aksiomë po luhet në kohë reale në Gjir. Rrjeti i inteligjencës ruse i ka lejuar Iranit të lokalizojë asetet e SHBA-së dhe Izraelit me një saktësi që Teherani nuk mund ta arrinte i vetëm. Irani operon vetëm një numër të kufizuar satelitësh zbulimi – plotësisht të pamjaftueshëm për të gjurmuar anijet e shpejta në ujëra të hapura. Rusia nuk e ka këtë kufizim. Rrjeti i saj i avancuar i vëzhgimit, përfshirë satelitin Kanopus-V (i riemërtuar “Khayyam”), i ofron Teheranit imazhe optike dhe radari 24 orë në ditë. Për Iranin, ky është sistemi nervor i doktrinës së tij të goditjeve precize.

Droni që goditi një bazë ushtarake amerikane në Kuvajt, duke vrarë gjashtë ushtarë, nuk e gjeti objektivin rastësisht. Zyrtarët e Pentagonit vërejnë se sulmet e fundit iraniane kanë goditur objekte që nuk figurojnë në asnjë hartë publike. Burimi i informacionit nuk është i vështirë për t’u gjetur.

Dora e heshtur e Kinës

Roli i Pekinit është më i heshtur, por jo më pak i rëndësishëm. Kina ka shpenzuar vite duke riformuar peizazhin e luftës elektronike të Iranit: duke eksportuar sisteme radari të avancuara, duke kaluar navigimin ushtarak iranian nga GPS-i amerikan te rrjeti kinez “BeiDou-3”, dhe duke mbështetur hartëzimin e terrenit. Ish-gjenerali izraelit, Amos Yadlin, u shpreh thjesht: çdo sekondë vlen. Nëse Irani mund të kursejë minuta në diktimin dhe shënjestrimin e objektivit, kjo ndryshon balancën në qiell.

Radari kinez “YLC-8B” kundër avionëve “stealth” përdor frekuenca të ulëta që reduktojnë efektivitetin e mbulesave të padukshme të avionëve amerikanë. B-21 Raider dhe F-35C janë projektuar të jenë të padukshëm, por përballë këtij radari, ata janë shumë më pak të tillë. Ndërkohë, Reuters raporton se Irani është afër blerjes së 50 raketave supersonike CM-302 nga Kina, të njohura si “vrasëse të aeroplanmbajtëseve”, të cilat udhëtojnë me shpejtësi Mach 3 dhe fluturojnë shumë ulët mbi ujë, duke e reduktuar kohën e reagimit të anijes në pak sekonda.

Kundërpërgjigjet e SHBA-së dhe Izraelit

SHBA-ja dhe Izraeli nuk po qëndrojnë pasivë. Ata janë në gjueti. Ekipet e inteligjencës kanë gjurmuar lëvizjet e udhëheqjes iraniane dhe nyjat e Gardës Revolucionare (IRGC). Gjatë fazës fillestare të operacioneve “Roaring Lion” dhe “Epic Fury”, ata shkatërruan infrastrukturën e radarëve iranianë me një shpejtësi që ekspozoi brishtësinë e mbrojtjes së Teheranit. Siç vëren ish-komandanti izraelit, Eitan Ben-Eliyahu, shkatërrimi i një radari nuk është thjesht dëmtim i një makinerie; ai verbon armikun.

Megjithatë, zëdhënësi i IRGC-së, Ali Mohammad Naeini, pretendoi se Irani ka shkatërruar afro 10 sisteme të avancuara radari amerikanë – një deklaratë që, nëse është qoftë edhe pjesërisht e saktë, shpjegon se si raketat iraniane arritën objektivat në Izrael dhe në kryeqytetet e Gjirit.

Një ekuilibër i ri fuqie

Për dekada, Gjiri ishte një teatër i dominimit dërrmues teknologjik amerikano-izraelit. Ky dominim nuk është zhdukur, por po gërryhet qëllimisht nga hardueri kinez dhe inteligjenca ruse. Sinjalet janë “plumbat e rinj”. Irani ka studiuar mirë luftën e vitit 1991, ku Bagdadi luftoi i verbuar dhe humbi. Teherani është i vendosur të mos bëhet “Bagdadi i radhës”.

Kina nuk po e armatos Teheranin për solidaritet ideologjik, por po e trajton konfliktin si një “laborator të gjallë”. Çdo sulm me raketa CM-302 kundër një aeroplanmbajtëseje amerikane gjeneron të dhëna që Pekini do t’i studiojë për skenarin që i intereson vërtet: Tajvanin. Rusia, ndërkohë, po e ndihmon Iranin që të gjakosë forcat amerikane dhe të shpenzojë rezervat e tyre të raketave mbrojtëse.

Gjiri po bëhet teatri i parë ku lufta elektronike mund të jetë më vendimtare se fuqia konvencionale e zjarrit. Rusia dhe Kina nuk po dërgojnë ushtri për të ndihmuar Teheranin; ata po bëjnë diçka më afatgjatë: po e mësojnë Iranin se si të “shohë”. Sfida për SHBA-në dhe Izraelin nuk është më thjesht të kenë më shumë armë se Teherani, por të sigurojnë që kur të tërhiqet këmbëza, Irani të jetë ai që qëllon në qorr.

 

Opinion -AlJazeera

 

Continue Reading

Lajmet

Irani kërkon zhbllokimin e 12 miliardë dollarëve para marrëveshjes me SHBA-në

Published

on

Irani po kërkon lirimin e menjëhershëm të 12 miliardë dollarëve në fonde të ngrira sapo të arrihet një marrëveshje e përkohshme me Shtetet e Bashkuara, raportojnë mediat iraniane.

Sipas agjencisë Fars, Teherani e konsideron qasjen në këto fonde si garanci për zbatimin e marrëveshjes dhe për ruajtjen e interesave të tij në rast të tensioneve të reja.

Nga shuma totale, 6 miliardë dollarë janë fonde të ngrira më herët, ndërsa 6 miliardë dollarë të tjerë pritet të lirohen në këtë fazë të negociatave.

Ndërkohë, agjencia Tasnim ka raportuar se në rast të arritjes së një marrëveshjeje, mund të zhbllokohen gjithsej 24 miliardë dollarë në asete iraniane, me gjysmën e shumës që do të lirohej menjëherë pas shpalljes së saj.

Sipas raportimeve, Katari pritet të luajë rolin e garantuesit për këto fonde, megjithëse autoritetet e Dohas kanë mohuar pretendimet se kanë ofruar 12 miliardë dollarë për të lehtësuar marrëveshjen mes Iranit dhe SHBA-së.

Continue Reading

Lajmet

KQZ akrediton mbi 15 mijë vëzhgues për zgjedhjet e parakohshme

Published

on

By

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) ka akredituar grupin e dytë të vëzhguesve për monitorimin e zgjedhjeve të parakohshme për Kuvendin e Kosovës, duke miratuar gjithsej 15,782 vëzhgues.

Ky vendim u mor në mbledhjen e 60-të të KQZ-së dhe përbën një nga grupet më të mëdha të vëzhguesve të akredituar në procesin zgjedhor.

Vëzhguesit do të angazhohen në monitorimin e procesit zgjedhor në qendrat e votimit, numërimin e votave dhe fazat e tjera të administrimit të zgjedhjeve, me qëllim garantimin e transparencës dhe integritetit të procesit demokratik. Akreditimi i tyre vjen pas miratimit të grupit të parë të vëzhguesve nga KQZ, në kuadër të përgatitjeve për zgjedhjet e parakohshme.

KQZ ka theksuar se vëzhgimi i pavarur nga subjektet politike, organizatat vendore dhe ndërkombëtare, mediat dhe institucionet e tjera përbën një element kyç për rritjen e besimit të qytetarëve në procesin zgjedhor.

Ky numër i madh i vëzhguesve pritet të sigurojë mbulim të gjerë të procesit zgjedhor në të gjithë territorin e Kosovës, duke kontribuar në monitorim më efektiv dhe raportim të rregullt të mbarëvajtjes së zgjedhjeve.

Continue Reading

Lajmet

UBT nënshkruan marrëveshje bashkëpunimi me Universidad Nacional de Colombia, duke zgjeruar rrjetin global të partneriteteve akademike në Amerikën Latine

Published

on

By

Një tjetër universitet prestigjioz ndërkombëtar i është bashkuar rrjetit global të partnerëve të UBT-së. Përmes marrëveshjes së bashkëpunimit me Universidad Nacional de Colombia, një institucion me traditë të gjatë në arsim, kërkim shkencor dhe inovacion në Amerikën Latine, UBT po zgjeron mundësitë për shkëmbim të njohurive, përvoja ndërkombëtare dhe zhvillim të projekteve të përbashkëta akademike.

Ky bashkëpunim përfaqëson një hap të rëndësishëm në procesin e ndërkombëtarizimit të UBT-së, duke krijuar mundësi të reja për studentët, profesorët dhe hulumtuesit e të dy institucioneve.

Marrëveshja synon të avancojë bashkëpunimin në disa fusha kyçe, duke përfshirë: Shkëmbimin e studentëve në nivelin bachelor, master dhe doktoratë; Shkëmbimin e stafit akademik dhe hulumtuesve; Zhvillimin e projekteve të përbashkëta kërkimore dhe shkencore; Hartimin e publikimeve të përbashkëta akademike dhe shkencore; Organizimin e konferencave, seminareve, punëtorive dhe aktiviteteve të tjera akademike; Shkëmbimin e përvojave dhe metodologjive të mësimdhënies; Krijimin e programeve të përbashkëta studimore dhe mundësive për diploma të dyfishta.

Një nga elementet më të rëndësishme të kësaj marrëveshjeje është programi i mobilitetit akademik, i cili do t’u mundësojë studentëve të të dy institucioneve të zhvillojnë një pjesë të studimeve në universitetin partner, duke përfituar nga përvoja ndërkombëtare, shkëmbimi kulturor dhe qasja në kapacitete të avancuara akademike dhe kërkimore.

Universidad Nacional de Colombia është një nga universitetet më të njohura dhe me ndikim në Amerikën Latine, me një traditë të gjatë në arsimin e lartë, kërkimin shkencor dhe zhvillimin e inovacionit. Partneriteti me këtë institucion krijon mundësi të reja për bashkëpunim ndërkontinental dhe përfshirje më të gjerë të komunitetit akademik të UBT-së në rrjete globale të dijes, kërkimit dhe inovacionit.

Përmes zgjerimit të vazhdueshëm të partneriteteve ndërkombëtare, UBT mbetet e përkushtuar në krijimin e mundësive të reja akademike dhe profesionale për studentët dhe stafin e saj, duke forcuar pozicionin si një institucion lider në arsimin e lartë dhe bashkëpunimin global.

 

Continue Reading

Lajmet

Aksident i rëndë me tramvaj në Berlin, të paktën 20 persona të lënduar

Published

on

By

Të paktën 20 persona janë lënduar, tre prej tyre rëndë, pas një aksidenti të rëndë me tramvaj në kryeqytetin gjerman, Berlin. Ngjarja ndodhi në lagjen Lichtenberg, kur një pjesë e tramvajit doli nga shinat dhe u përplas me një shtyllë të linjës elektrike, duke shkaktuar dëmtime të mëdha në mjet, raporton e përditshmja gjermna Bild.

Sipas shërbimeve të emergjencës, përplasja ka bërë që ana e djathtë e tramvajit të çahet, ndërsa vagoni i fundit të dalë nga shinat. Në vendin e ngjarjes kanë intervenuar rreth 60 pjesëtarë të zjarrfikësve dhe ekipeve të shpëtimit.

Autoritetet gjermane bëjnë të ditur se 12 nga të lënduarit janë dërguar në spital për trajtim mjekësor, ndërsa pjesa tjetër kanë marrë ndihmë në vendin e ngjarjes. Shkaqet e aksidentit janë ende nën hetim.

Pas aksidentit, trafiku në linjat e tramvajit M5 dhe M17 është ndërprerë përkohësisht, ndërsa autoritetet e transportit publik kanë paralajmëruar organizimin e transportit alternativ për udhëtarët.

Pamjet nga vendi i ngjarjes tregojnë dëme të konsiderueshme në tramvaj, i cili është çarë në pjesën anësore pas përplasjes, duke shkaktuar panik te pasagjerët dhe një operacion të gjerë shpëtimi nga ekipet emergjente./BILD/

Continue Reading

Të kërkuara