Kulturë
Librat: Festimi i Fuqisë së Librit në Ditën Botërore
Në çdo anë të globit, sot, më 23 prill, festimet shtrihen për të nderuar fuqinë dhe ndikimin e librave dhe lidhjen e pashmangshme midis të kaluarës dhe të ardhmes, një urë që bashkon brezat dhe kulturat.
Published
2 years agoon
By
Betim GashiDita Botërore e Librit dhe të Drejtave të Autorit është një festë e rëndësishme për të ndarë gëzimin dhe vlerën e leximit dhe librave. Në çdo anë të globit, sot, më 23 prill, festimet shtrihen për të nderuar fuqinë dhe ndikimin e librave dhe lidhjen e pashmangshme midis të kaluarës dhe të ardhmes, një urë që bashkon brezat dhe kulturat.
Në kështjellën e fjalëve, Sibel Halimi, Drejtoreshë e Kulturës në Komunën e Prishtinës, përmes rrjetit të saj social në Facebook, ka njoftuar se në Ditën e Librit, Ambasada e Malit të Zi, Drejtoria e Kulturës së Komunës së Prishtinës dhe Shoqata e Artistëve dhe Intelektualëve “Art Club” organizon shfaqjen e filmit dokumentar “Në teh të erës” në nderim të poetit, studiuesit dhe profesorit Basri Çapriqi. Filmi do të shfaqet në Kino Armata në Prishtinë, të martën, më 23 prill të vitit 2024 në orën shtatë të mbrëmjes.


Në Ditën Botërore të Librit, presidenti i Republikës së Shqipërisë, Bajam Begaj, ndan një moment të veçantë me librashitësin, Ndriçim Ziu, i cili me vite ka shërbyer si “biblotekari i rrugës”. Në një postim të ndarë në rrjetin social në Facebook, presidenti Begaj shkruan për këtë takim: “Me bukinistin e qytetit të Elbasanit, që ka lexuar çdo libër që gjendet në librarinë e tij shëtitëse. Vendosa të ndaj këtë postim sot për të nderuar fisnikërinë e të lexuarit”.
Ndërsa bëhet e ditur nëpërmjet mediave shqiptare, Ndriçim Ziu, me një stivë libra përpara tij, jo vetëm që i shet ato, por gjithashtu i lexon ato me përkushtim, duke u bërë një katalizator i një ndërthurrjeje të bukur midis botës reale dhe asaj të librave.

https://www.facebook.com/reel/954793762613738
Në këtë ditë të veçantë, UNESCO dhe organizatat ndërkombëtare përfaqësuese të tre sektorëve kryesorë të industrisë së librit – botuesit, shitësit e librave dhe bibliotekat, vendosin një Kryeqytet Botëror të Librit për të mbajtur flakën e promovimit të kulturës së librave. Me aktivitete të ndryshme dhe inovative, këto organizata japin një impakt të veçantë festimeve të kësaj dite, nxitur leximin dhe kulturën letrare në mbarë botën, shkruhet në faqen kryesore të UNESCO.
23 Prilli është një datë e ngjarjeve të rëndësishme për letërsinë botërore. Është dita kur ndërruan jetë një sërë autorësh të dalluar, si William Shakespeare, Miguel de Cervantes dhe Inca Garcilaso de la Vega. Zgjedhja e kësaj date për të qenë Dita Botërore e Librit ishte një nderim i qëlluar për të gjithë autorët dhe librat në nivel global. Në Konferencën e Përgjithshme të UNESCO-s, e mbajtur në Paris në 1995, vendosur që të bëhet një ditë për të nderuar librat dhe autorët, dhe për të inkurajuar qasjen në dije për të gjithë.
Mesazhi i Audrey Azoulay, Drejtoreshë e Përgjithshme e UNESCO-s, për Ditën Botërore të Librit dhe të Drejtës së Autorit, 23 Prill 2024, është një shprehje e thellësisë dhe rëndësisë së librit në shoqëri. Ajo thekson rolin kryesor që librat kanë në edukim, informim, argëtim, dhe për të kuptuar botën dhe diversitetin gjuhësor.
Në mesazhin e saj, në formë të shkruar për faqen zyrtare të UNESCO, Azoulay gjithashtu bën të ditur angazhimin e UNESCO-s në mbështetjen e botimeve në gjuhë indigjene dhe rajonale, duke përfshirë projekte si “What Makes as Human” dhe serinë “Bintou & Issa”. Ajo gjithashtu thekson rëndësinë e përfshirjes së të rinjve në lexim dhe edukimin mbi trashëgiminë kulturore të tyre. Azoulay fton të gjithë të angazhohen në mbështetjen e leximit dhe kulturës në Ditën Botërore të Librit dhe të Drejtës së Autorit, duke e bërë të qartë se pas çdo libri ka një botë të pasur të dijeve dhe aftësive, dhe se mbështetja e autorëve dhe të gjithë atyre që janë të përfshirë në industrinë e librit është e rëndësishme.
UNESCO mbështet sektorin e botimeve dhe fuqinë e leximit përmes rrjetit të saj të Kryeqyteteve Botërore të Librit, i krijuar për të përforcuar edukimin e shkrim-leximit dhe për të promovuar mbrojtjen e të drejtës së autorit dhe lirinë e shprehjes.
”Strasburgu, Francë, është caktuar Kryeqyteti Botëror i Librit i vitit 2024. Objektivi është që librat të bëhen mjeti i preferuar si për komunikimin e shqetësimeve mjedisore të kohës sonë, ashtu edhe për ndarjen e njohurive shkencore shoqëruese. Së fundi, ne jemi të përkushtuar të mbështesim shpërblimin e drejtë të të gjithë atyre që janë të përfshirë në industrinë e librit, duke filluar nga autorët. Në fund të fundit, pas çdo libri ka një zinxhir të tërë njohurish dhe aftësish që kanë çuar në krijimin e tij”, shkruan drejtoresha e UNESCO duke ftuar të festoni leximin dhe kulturën, por edhe të angazhoheni për mbështetjen e tyre/UBTNews/
Përmbledhi: © Dionesa Ebibi
Sot, më 13 shkurt, në mbarë botën shënohet Dita Botërore e Radios, një ditë e shpallur nga UNESCO për të vlerësuar rolin dhendikimin e radios në informimin, edukimin dhe fuqizimin e shoqërisë.
Radio mbetet një nga mediumet më të vjetra, por edhe më të qëndrueshme të komunikimit, duke arritur miliona dëgjues çdo ditë, qoftë përmes valëve tradicionale apo platformave digjitale. Në kohë krizash, emergjencash apo fatkeqësish natyrore, radio ka dëshmuar se është burim i shpejtë dhe i besueshëm informacioni.
Në Kosovë, radiot lokale dhe kombëtare vazhdojnë të luajnë rol të rëndësishëm në jetën publike, duke sjellë lajme, emisione kulturore, muzikë dhe debate që pasqyrojnë zërin e komunitetit.
Në një botë që ndryshon me shpejtësi, radio vazhdon të mbetet një zë i qëndrueshëm, i afërt dhe i besueshëm për qytetarët. Dita Botërore e Radios na rikujton se forca e saj nuk qëndron vetëm në valët që transmeton, por në besimin që ndërton çdo ditë me dëgjuesit.
Radio mbetet një urë lidhëse mes njerëzve, ideve dhe komuniteteve, duke dëshmuar se fjala ka ende fuqinë të informojë, të frymëzojë dhe të bashkojë.
Kulturë
Brenda “Farmacisë së Shpirtit”: Biblioteka Mesjetare e Shën Galit
Published
2 days agoon
February 11, 2026By
UBTNEWS
Në zemër të Zvicrës lindore gjendet Biblioteka e Abacisë së St Gallen, një nga bibliotekat baroke më të ruajtura në botë, që ka mbijetuar për 1,300 vjet. Me rafta të mbushura me dorëshkrime mesjetare, globet tokësore dhe qiellore, mumiet egjiptiane dhe kabinetet e kurioziteteve nga e gjithë bota, biblioteka ngjall mahnitje dhe adhurim tek vizitorët.
“Shumë nga dorëshkrimet origjinale janë ende aty ku janë shkruar, studiuar dhe ruajtur për mijëra vjet,” tregon Albert Holenstein, drejtori i Qendrës së Trashëgimisë Kulturore Kishtare në bibliotekë. Koleksioni përfshin mbi 160,000 dorëshkrime dhe libra të printuar herët, duke përfshirë më shumë se 2,100 kodekse mesjetare.
Biblioteka ka mbijetuar shekuj trazirash fetare dhe politike, duke ruajtur një nga thesaret më të mëdhenj intelektualë të Europës. Përveç librave, vizitorët mund të shijojnë arkitekturën baroke, freske tavanore, galeri ballkoni dhe oborre të mahnitshme.
Sot, rreth 190,000 vizitorë vizitojnë bibliotekën çdo vit, duke e bërë atë një pikë kryesore të trashëgimisë kulturore dhe historike të Zvicrës. Një vend ku njohuria, historia dhe arti bashkohen, dhe ku lexuesit mund të ndjejnë magjinë e dijes të përjetshme. /BBC/
Kulturë
Peticion online për njohjen e plisit shqiptar nga UNESCO
Published
3 days agoon
February 10, 2026By
UBTNEWS
Një peticion i ri po mbledh nënshkrime nga qytetarët shqiptarë, me qëllim që UNESCO ta njohë plisin shqiptar si një artefakt zyrtar kulturor dhe ta përfshijë në listën e Trashëgimisë Kulturore Jomateriale të Botës.
Hartuesit e peticionit theksojnë se njohja ndërkombëtare do të nderonte trashëgiminë kulturore shqiptare dhe do të siguronte që brezat e ardhshëm ta njohin dhe ta çmojnë këtë pjesë të rëndësishme të identitetit kombëtar.
Sipas tyre, renditja e plisit në listën e UNESCO-s mund të rrisë edhe turizmin, pasi vizitorët ndërkombëtarë do të kenë mundësinë të përjetojnë kulturën shqiptare në mënyrë autentike. Plisi, një pjesë e pandashme e veshjeve tradicionale shqiptare për shekuj me radhë, është simbol i traditave dhe lidhjes ndërbreznore.
Hartuesit paralajmërojnë se ai rrezikon të marginalizohet pa njohjen dhe mbrojtjen e duhur ndërkombëtare. Peticionit i ftohen qytetarët të bashkohen për të mbështetur njohjen e plisit nga UNESCO, duke kontribuar në ruajtjen e trashëgimisë kulturore shqiptare për të mirën e komunitetit lokal dhe global. /Atsh/ D.L
Të shtunën (07.02.2026) u shënuan gjashtë vjet nga shkuarja në amshim e ikonës së muzikës shqiptare, Nexhmije Pagarusha, e njohur për publikun si Bilbili i Kosovës.
E lindur në maj të vitit 1933 në Malishevë, Nexhmije Pagarusha e nisi karrierën muzikore në vitin 1948 në Radio Prishtinë, duke u shndërruar në një nga zërat më të veçantë dhe më të dashur të muzikës shqiptare.
Karrierën si këngëtare e përmbylli në vitin 1984. Përveç muzikës, ajo ishte aktive edhe si aktore filmi dhe teatri.
Për kontributin e saj të jashtëzakonshëm artistik, Pagarusha u nderua me çmimin “Nderi i Kombit” nga Presidenca e Shqipërisë, si dhe me titullin “Artiste e Merituar” nga Presidenca e Kosovës.
Nexhmije Pagarusha u nda nga jeta në moshën 86-vjeçare, duke lënë pas pesë albume dhe 88 këngë, ndër to këngët e pavdekshme “Baresha” dhe “Zambaku i Prizrenit”. Ajo do të kujtohet gjithmonë si një yll i pashuar i muzikës shqiptare dhe një figurë frymëzuese për brezat e rinj të artistëve.
Ramush Haradinaj jep dorëheqje nga drejtimi i AAK-së pas 25 vitesh
REL: Mësuesi nga Nishi ndëshkohet pasi mbulon grafitin “Kur ushtria të kthehet në Kosovë”
REL:Rubio në prag të Konferencës së Mynihut: Bota ndodhet në një moment definues
Atentati me dy të vrarë në Rinas, çështja i kalon SPAK
10 filmat më të mirë për t’u parë këtë shkurt
Mbrojtja e Selimit kundërshton zinxhirin komandues të pretenduar
Kurti në Konferencën e Sigurisë në Mynih
Trump shfuqizon rregulloren e Obamës për gazet serrë
Sot shënohet Dita Botërore e Radios
Të kërkuara
-
Lajmet nga UBT3 months agoProfesorët e UBT-së publikojnë studim shkencor mbi cilësinë e ujërave nëntokësore në Komunën e Suharekës
-
Lajmet nga UBT2 months agoMe shumicë votash, Vesa Shatri zgjidhet Kryetare e re e Këshillit Studentor të UBT-së
-
Lajmet nga UBT3 months agoNga klasa në praktikë! Studentët e drejtimit Media dhe Komunikim vizitojnë shtypshkronjën e UBT-së
-
Lajmet nga UBT2 months agoNjohja me proceset profesionale televizive, vizita e studentëve të Media dhe Komunikim në Klan Kosova
