Kulturë

Kujtimi i Hasan Prishtinës: Zemra që rrahu për bashkimin e kombit

Published

on

Në një atmosferë përplot ndjenja nderimi dhe respekti, Muzeu Historik Kombëtar përkujtoi sot me solemnitet një nga figurat më të shquara dhe të ndritura të historisë kombëtare shqiptare, Hasan Prishtinën.

Kjo ngjarje, e cila përkujton 91-vjetorin e vrasjes së tij tragjike, ishte një thirrje për të risjellë në kujtesën kolektive kontributin e pazëvendësueshëm të këtij ideologu dhe veprimtari të flaktë të Rilindjes Kombëtare Shqiptare, një njeri i cili në mënyrë të pashtershme punoi për çlirimin e trojeve shqiptare dhe për bashkimin e tyre nën një flamur të vetëm.

Hasan Prishtina lindi në vitin 1873 në Vushtrri, një qytet që ndonëse i vogël, u rrit në një vatër të rëndësishme të nacionalizmit shqiptar. Me një edukim të hershëm të përftuar në gjimnazin francez të Selanikut dhe më pas në shkollën e lartë të administratës “Mylkije” në Stamboll, Prishtina shpejt doli në pah si një intelektual i shquar dhe një strateg politik me vizion të qartë për të ardhmen e kombit shqiptar. Në moshë fare të re, ai u zgjedh tri herë deputet në Parlamentin osman, ku me kurajo të pashoqe do të mbronte me vendosmëri të drejtat kombëtare të shqiptarëve, të cilët ndodheshin në një udhëkryq historik për mbijetesën e tyre si komb.

Në krah të Ismail Qemalit dhe patriotëve të tjerë shqiptarë, Hasan Prishtina u shndërrua në një nga udhëheqësit kryesorë të kryengritjes së vitit 1912, një lëvizje që do të shpinte në shpalljen e pavarësisë së Shqipërisë. Angazhimi i tij për çështjen kombëtare nuk u kufizua vetëm brenda kufijve të Shqipërisë së sotme, por ai ishte i vendosur që Kosova të mos mbetej jashtë këtij procesi, duke qenë një nga protagonistët kryesorë të idesë “Pa Kosovë nuk ka Shqipëri”.

Si ministër i Qeverisë së Përkohshme të Vlorës dhe më vonë në qeverinë e Turhan Pashë Përmetit gjatë periudhës së Princ Vidit, Prishtina tregoi një përkushtim të jashtëzakonshëm për stabilitetin e shtetit të ri shqiptar, pavarësisht sfidave dhe tensioneve të ashpra që shoqëruan atë periudhë të turbullt. Në vitet 1916-1918, ai bashkëpunoi me autoritetet austro-hungareze, duke shpresuar se një situatë e favorshme ndërkombëtare do të mundësonte realizimin e ëndrrës së tij të përhershme – bashkimin e Kosovës me Shqipërinë.

Në vitin 1921, Prishtina u zgjodh deputet në Këshillin Kombëtar dhe për një periudhë të shkurtër në dhjetor të atij viti, drejtoi qeverinë shqiptare, një moment që tregon për vlerësimin e lartë që kishte fituar në mesin e bashkëkombësve të tij. Megjithatë, vitet që pasuan, veçanërisht periudha 1922-1933, ishin vitet e një lufte të gjatë politike kundër regjimit të Ahmet Zogut, i cili, sipas tij, nuk përfaqësonte aspiratat e vërteta të popullit shqiptar. Përkushtimi i tij për Kosovën dhe Shqipërinë e bashkuar e bënte Hasan Prishtinën një ideolog të pathyeshëm, të vendosur të mos heqë dorë nga idealet e tij.

Fatkeqësisht, idealet dhe përpjekjet e tij përfunduan tragjikisht më 14 gusht 1933, kur ai u vra në Selanik nga dorë vrastare, një humbje e madhe për kombin shqiptar. Por edhe pas vdekjes së tij, emri dhe vepra e Hasan Prishtinës mbetën të pavdekshme, duke u përjetësuar në historinë e Shqipërisë dhe të Kosovës. Në vitin 1977, eshtrat e tij u sollën në Shqipëri dhe u rivarrosën në Kukës, si një homazh për të kujtuar një nga bijtë më të ndritur të kombit shqiptar.

Kjo përkujtimore na kujton se historia nuk është thjesht një rrëfim i së shkuarës, por një mësim për të ardhmen, një udhërrëfyes për brezat që vijnë, për të mbajtur të gjallë idealet dhe sakrificat e njerëzve si Hasan Prishtina, të cilët dhanë gjithçka për një Shqipëri të lirë, të bashkuar dhe të pavarur./UBTNews/

Lajmet

Zbulime të reja arkeologjike në Istog, gjendet banesë 3.900-vjeçare në Pepaj

Published

on

Zëvendësministrja e Kulturës, Nora Arapi Krasniqi, ka vizituar lokalitetin arkeologjik të Pepajt në Lubozhdë të Istogut, ku po zhvillohen gërmime në kuadër të bashkëpunimit ndërmjet Institutit Arkeologjik të Kosovës dhe Universitetit të Miçiganit.

Sipas njoftimit, lokaliteti prehistorik, i banuar që nga fundi i Epokës së Hershme të Bronzit, po sjell rezultate të rëndësishme shkencore.

Gjatë hulumtimeve është zbuluar një banesë e datuar rreth vitit 1900 para erës sonë, e cila ofron njohuri të reja për jetën dhe organizimin e komuniteteve që kanë jetuar në këtë zonë mijëra vjet më parë.

Nga Ministria e Kulturës është vlerësuar rëndësia e këtij projekti, i cili dëshmon rolin e bashkëpunimit ndërkombëtar në kërkimin shkencor, si dhe kontributin e studentëve dhe studiuesve të rinj në ruajtjen dhe promovimin e trashëgimisë kulturore. /A.K/

Continue Reading

Lajmet

Baleti Kombëtar i Kosovës prezanton shfaqjen “Terminal” në festivalin ndërkombëtar në Austri

Published

on

Baleti Kombëtar i Kosovës do të prezantojë shfaqjen “Terminal” në kuadër të edicionit të 35-të të Festivalit Ndërkombëtar Internationale Bühnenwerkstatt und Tanztheater, që mbahet në Graz të Austrisë.

Shfaqja, me koreografi nga Evgeny Kozlov dhe Romane Petite, do të vihet në skenë më 15 korrik 2026, me ftesë të organizatorëve të festivalit.

Pjesëmarrja në këtë ngjarje ndërkombëtare përfaqëson një mundësi të rëndësishme për promovimin e artit skenik dhe krijimtarisë koreografike të Kosovës para publikut ndërkombëtar.

Festivali Internationale Bühnenwerkstatt und Tanztheater konsiderohet një nga ngjarjet e rëndësishme artistike që mbledh artistë dhe trupa të vallëzimit nga vende të ndryshme të botës./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Galeria Kombëtare rihapet më 9 korrik me ekspozitën “Jo gjithë njerëzit ekzistojnë në të Tashmen e njëjtë”

Published

on

Galeria Kombëtare e Kosovës ka njoftuar se më 9 korrik 2026, në orën 19:00, do të rihapë dyert për publikun pas rinovimit dhe rikonfigurimit të plotë të hapësirave ekspozuese.

Rihapja do të shënohet me ekspozitën grupore “Jo gjithë njerëzit ekzistojnë në të Tashmen e njëjtë”, e cila përuron një fazë të re në zhvillimin institucional dhe infrastrukturor të Galerisë.

Sipas njoftimit, projekti përfshin edhe krijimin e hapësirës së parë për ruajtjen e koleksionit të Galerisë, me synim konservimin, studimin dhe riinterpretimin e veprave artistike.

Ekspozita do të sjellë një përzgjedhje të gjerë artistësh nga breza të ndryshëm të artit në Kosovë dhe rajon, duke krijuar dialog ndërmjet praktikave dhe qasjeve të ndryshme artistike.

Në kuadër të ceremonisë së rihapjes do të prezantohet edhe një performancë artistike nga Oda Haliti, ndërsa dizajni grafik i projektit është realizuar nga Studio Permanentis./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Shënohet 90-vjetori i lindjes së akademikut Rexhep Qosja

Published

on

Sot shënohet 90-vjetori i lindjes së akademikut, shkrimtarit, studiuesit dhe kritikut letrar Rexhep Qosja, një prej figurave më të shquara të kulturës dhe mendimit shqiptar.

Rexhep Qosja lindi më 25 qershor 1936 në Vuthaj të Malit të Zi. Arsimin fillor e kreu në vendlindje dhe në Guci, ndërsa Shkollën Normale e përfundoi në Prishtinë. Studimet për Gjuhë dhe Letërsi Shqipe i kreu në Universitetin e Prishtinës, ku diplomoi në vitin 1964.

Gjatë karrierës së tij, ai dha një kontribut të jashtëzakonshëm në fushën e albanologjisë, historisë së letërsisë dhe kritikës letrare, duke vepruar si profesor universitar, studiues dhe drejtor i Institutit Albanologjik të Prishtinës.

Qosja është autor i dhjetëra veprave letrare dhe shkencore, ndër të cilat veçohen romanet “Vdekja më vjen prej syve të tillë”, “Një dashuri dhe shtatë faje”, “Nata është dita jonë” dhe “Bijtë e askujt”, si dhe studimet “Historia e letërsisë shqipe – Romantizmi”, “Anatomia e kulturës” dhe “Çështja shqiptare – historia dhe politika”.

Për kontributin e tij në kulturë, letërsi dhe shkencë, ai u nderua me çmime dhe mirënjohje të shumta, ndërsa në vitin 2000 u dekorua me titullin “Nderi i Kombit”.

Edhe pas ndarjes nga jeta më 23 prill 2026, Rexhep Qosja mbetet një nga figurat më të rëndësishme të mendimit intelektual dhe letërsisë shqiptare, ndërsa vepra e tij vazhdon të studiohet dhe të frymëzojë breza të tërë lexuesish dhe studiuesish./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara