Lajmet

Kriza kufitare Poloni-Bjellorusi, përshkallëzimi më i rrezikshëm i luftës hibride të Vladimir Putinit

Ditë më parë, kryeministri polak Mateusz Morawiecki drejtoi gishtin drejt Kremlinit.

Published

on

Derisa tensionet në kufirin midis Polonisë dhe Bjellorusinë vazhdojnë të përshkallëzohen, duket se Evropa po zgjohet ngadalë me faktin se njeriu që është përgjegjës për këtë krizë të prodhuar nuk është diktatori bjellorus Aleksandar Lukashenko, por mbrojtësi dhe sponsori i tij, Vladimir Putin.

Ditë më parë, kryeministri polak Mateusz Morawiecki drejtoi gishtin drejt Kremlinit.

“Ky sulm që po kryen nga [Aleksandar] Lukashenko, mirëpo e ka trurin e tij në Moskë, organizatori është presidenti [Vladimir] Putin”, tha Morawiecki gjatë një seance parlamentare në Varshavë.

Menjëherë pas këtij, euro-deputeti gjerman Manfred Weber i bëri jehonë këtij paralajmërimi.

Weber, i cili drejton Partinë Popullore Evropiane, partinë më të madhe në Parlamentin Evropian, përsëriti pretendimin e Morawieckit se Vladimir Putin ishte “kryeministri” pas veprimeve të Lukashenkos, të cilat ai i etiketoi pa mëdyshje si “një luftë hibride kundër Bashkimit Evropian”.

Nuk është e vështirë të kuptosh se pse gjithnjë e më shumë politikanë evropianë dyshojnë në Moskën për orkestrimin e ngjarjeve në Bjellorusinë fqinje. Vetë Putini ka mbrojtur me zë të lartë Bjellorusinë, ndërsa ministri i Jashtëm rus Sergei Lavrov ka sugjeruar se BE-ja duhet të paguajë Minskun për të zgjidhur krizën. Mediet ruse të kontrolluara nga Kremlini, kanë ofruar gjithashtu mbështetje të fortë për propagandë për regjimin e Lukashenkos.

Shumë prej emigrantëve tani të përqendruar përgjatë kufirit lindor të BE-së pretendojnë se kanë arritur në Bjellorusi nëpërmjet vetë Rusisë. Kjo nuk është hera e parë që Moska akuzohet se ka “armatosur” emigrantët për të krijuar konflikt me Perëndimin. Gjatë ndërhyrjes ushtarake të vendit në Siri, Rusia është përballur vazhdimisht me pretendime të ngjashme.

Moska gjithashtu duket se po rrit përfshirjen e saj të drejtpërdrejtë ushtarake në këtë krizë. Në një zhvillim të tillë, Rusia dhe Bjellorusia njoftuan planet për të filluar patrullimet e përbashkëta përgjatë kufirit me Letoninë, Lituaninë, Poloninë dhe Ukrainën.

“Ky perimetër rreth shteteve baltike, Polonisë dhe Ukrainës duhet të monitorohet nga ushtarakët rusë dhe bjellorusë”, ka thënë Lukashenko.

Paralelisht me këtë deklaratë, bombarduesit bërthamorë rusë kryen një mision monitorimi në hapësirën ajrore të Bjellorusisë.

Çfarë është më e rëndësishme, pak vëzhgues të besueshëm besojnë se diktatori i Bjellorusisë do të guxonte të përfshihej në veprime të tilla provokuese në kufirin e BE-së pa lejen dhe inkurajimin nga Kremlini. Ndërsa marrëdhëniet midis Lukashenkos dhe Putinit kanë qenë historikisht komplekse, izolimi ndërkombëtar në rritje dhe cenueshmëria e brendshme e të fortit të Minskut pas zgjedhjeve presidenciale në Bjellorusi të gushtit 2020, e kanë bërë atë pothuajse tërësisht të varur nga Rusia për mbijetesën e tij politike.

Gjatë pesëmbëdhjetë muajve të fundit, Lukashenko është detyruar t’i japë Moskës një gamë të gjerë koncesionesh që kanë minuar sovranitetin e Bjellorusisë dhe e kanë vendosur vendin e tij nën ndikimin rus. Ky proces ka qenë veçanërisht i spikatur në sferën e sigurisë, me ngritjen e bazave të reja të përbashkëta ushtarake dhe një numër rekord të stërvitjeve të përbashkëta të ushtrisë duke krijuar atë që përbën një prani të përhershme të trupave ruse në Bjellorusi, duke bërë që shumë këtë ta komentojnë si një “bashkim ushtarak i përshpejtuar mes dy vendeve”.

Duke pasur parasysh kontekstin e varësisë së thellë të Lukashenkos nga Rusia, duket shumë e pabesueshme që ai të vepronte i vetëm në nxitjen e krizës aktuale kufitare. Në vend të kësaj, konfrontimi mban të gjitha shenjat dalluese të taktikave hibride të luftës të miratuara nga Kremlini viteve të fundit, pasi ai është përpjekur të armatos gjithçka, nga mediet sociale deri te imigracioni i paligjshëm si konfrontim me botën perëndimore.

Evropa vazhdimisht është paralajmëruar se veprimet agresive të Rusisë në “zonën gri” midis luftës dhe paqes do të rriten vetëm derisa Vladimir Putin të përballet me vendosmëri.

Këta përkrahës janë të prirur të nënvlerësojnë rëndësinë e luftës së Putinit në Ukrainë, ndërsa zgjedhin t’i trajtojnë sulmet e shumta kibernetike, fushatat e dezinformimit dhe vrasjet politike që ndodhin në të gjithë Evropën si incidente të izoluara dhe jo si dëshmi të synimeve armiqësore të Rusisë. Në vend të kësaj, ata promovojnë një qasje si “biznes i zakonshëm” ndaj Moskës dhe vazhdojnë të mbështesin projektin e gazsjellësit rus “Nord Stream II”, edhe pse Kremlini përdor hapur energjinë si një armë gjeopolitike kundër Evropës.

Ky qetësim ndaj Putinit na ka sjellë në situatën aktuale, me trupat rivale ushtarake që tani gjenden vetëm disa metra nga njëra-tjetra të kufirit lindor të BE-së dhe në të gjithë kontinentin.

Mjerisht, reagimi perëndimor ndaj këtij përshkallëzimi të fundit rus ka qenë i pamjaftueshëm. Është mendim i dëshiruar të sugjerohet se masat e reja të sanksioneve të propozuara nga BE-ja do ta detyrojnë Kremlinin të eskalojë.

Në afat të shkurtër, tani kjo do të varet nga vendosmëria e Polonisë dhe Lituanisë. Në të njëjtën kohë, autoritetet ukrainase duhet t’i trajtojnë ngjarjet në Bjellorusi si një zgjatje e luftës hibride të Rusisë kundër vendit të tyre. Me Lukashenkon që tani vepron si kukulla e Putinit, kufiri një mijë kilometrash midis Ukrainës dhe Bjellorusisë duhet të cilësohet si front i ri i konfliktit.

Për të kundërshtuar kërcënimin e Kremlinit, vendet në vijën e parë të luftës hibride me Rusinë e Putinit duhet të bashkojnë përpjekjet e tyre. Platforma ideale për këtë është Trekëndëshi i Lublinit, një nismë diplomatike e nisur vitin e kaluar nga ministrat e Jashtëm të Ukrainës, Polonisë dhe Lituanisë. Do të kishte gjithashtu kuptim përfshirja e Letonisë dhe Estonisë, nëse është e mundur dhe krijimi i një aleance më formale Baltik – Deti i Zi, që do të lehtësonte një bashkëpunim më të theksuar ushtarak.

Ndërsa ata punojnë për të krijuar kushtet për strategji, këto vende që janë në vijën e frontit duhet të kërkojnë gjithashtu angazhim më të madh të Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Britanisë së Madhe. Këto të fundit mbeten dy partnerët më të besueshëm për vendet që përballen me sfidën e një Rusie të ringjallur. Është e panevojshme të thuhet se përpjekjet e tilla duhet të trajtohen në një mënyrë që do të plotësojë në vend duke zvogëluar rolin e NATO-s si garantuesi përfundimtar i paqes në rajon.

Me situatën që aktualisht është në rrezik për të dalë jashtë kontrollit në kufirin bjellorus dhe me forcat ruse të përqendruara sërish pranë Ukrainës, thjesht nuk ka kohë për të humbur. Duhet të jemi të përgatitur për një agresion rus gjatë muajve të ardhshëm.

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 31 tetor 1993-1998

Published

on

By

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

31 tetor 1993

Mikel Koliqi – kardinal i parë shqiptaë

Dje në Kishën katedrale të Shkodrës u mbajt një meshë e veçantë me rastin e shugurimit të kardinalit të parë shqiptar, shkëlqesisë së tij, monsinjor Mikel Koliqit, si dhe me rastin e kthimit të arqipeshkvit të Shkodrës, monsinjor Frano Ilia nga SHBA. Në këtë meshë morën pjesë Ivan Dias, ipeshkv i Pultit, monjisor Robert Ashta, si dhe ndihmësi i ipeshkvit të Shkodrës, monsinjor Zef Simoni, etj.

Në momentin kulmor të kësaj ceremonie foli Nunsi Apostolik, monsinjor Ivan Dias, i cili i njoftoi besimtarët me lajmin e shpalljes nga kryetari i Selisë së Shenjtë, Papa Gjon Pali II të kardinalit të parë shqiptar, monsinjor Mikel Koliqit.

Mikel Koliqi është kardinali i parë në historinë shumëshekullore të katolicizmit shqiptar.

Lindi në Shkodër më 29 shtator 1902. Studimet e para i mori në Shkodër, ato të mesmet dhe të lartat për inxhinier në Itali. Në moshën 25-vjeçare bëhet prift. Kreu studimet e larta në teologji. Shugurohet meshtar në vitin 1931. Menjëherë emrohet zëvendës i famullitarit i Shkodrës. Pastaj bëhet famullitar i Shkodrës.

Mikel Koliqi ka qenë drejtor i parë i revistës “Kumbana e së dielës”, e cila ndalohet më 1945 me arrestimin e tij. Ai i kaloi 38 vjet në burg e internim. Më 1986 lirohet me amnisti të përgjithshme.

Kuvendi i Shqipërisë në vitin 1992 Mikel Koliqit i jep titullin “Pishtar i demokracisë”.

 

31 tetor 1995

Gjatë vitit 1990 u vranë në kufi 32 shtetas të Shqipërisë

Gjatë vitit 1990 në kufijt e Shqipërisë u vranë 32 shtetas të Shqipërisë nga forcat kufitare shqiptare, njoftuan dje duke cituar një padi në Tiranë disa radiostacione të huaja.

Në njoftim thuhej se numri i të vrarëve në atë vit është më i madh se numri i të vrarëve për periudhën 1959 – 89. Për 30 vjet ishin vrarë 23 persona.

Njoftohet se organet zyrtare shqiptare kanë përgatitur listën e ta vrarëve dhe të dhënat për vendin e kohën e vrasjes së tyre, kështu që familjet e viktimave të mund të paraqesin padi.

 

31 tetor 1997

Gjendje e rëndë në fshatrat e komunës së Gjakovës

Bandat e armatosura plaçkitëse nga Shqipëria po vazhdojnë edhe më tutje kalimin në fshatrat kufitare të komunës së Gjakovës dhe po vrasin e plaçkisin banorët e kësaj ane.

Sipas njoftimeve nga Dega e LDK-së në Gjakovë, ditëve të fundit, gjendja është shumë e rëndë sidomos në fshatrat Molliq, Koshare, Brovinë, Nivokaz e Botushë.

Kalimet e bandave të ditëve të fundit kanë patur për pasojë edhe një të vrarë në Koshare, Afrim H. Zenunin, që u vra nga banda treanëtarëshe më 28 tetor. Ai kishte shkuar për të marrë sanë për bagëtinë në mesditë, ndërsa kjo bandë e detyroi t’i shpinte në shtëpinë e Xhanajve. Nën kërcënimin e armëve, Afrimi i drejtoi në këtë shtëpi, që është e varfër dhe që mbahet nga ndihmat e fshatit e në të cilin pjesëtarët e bandës plaçkitën çfarë gjetën dhe keqtrajtuan Mehmet Xhanin (52). Pas kësaj ata e detyruan Afrimin t’i dërgonte në shtëpinë e tij. Kur iu afruan shtëpisë, Afrimi thirri babain e tij për t’i bërë me dije se “në shtëpinë e tyre po vinin hajnat”. Në këtë moment, Afrimi u kacafyt me njërin nga pjesëtarët e bandës, i cili shkrepi automatikun dhe plagosi rëndë Afrimin. Meqë Kosharja është fshat malor, dërgimi i tij në Gjakovë u vonua dukshëm dhe kështu Afrimi vdiq nga pasojat e plagosjes.

Sipas njoftimeve, në fshatin Molliq se gjendja është e rëndë sidomos pas 17 tetorit. Këtë ditë, rreth orës 22, tre persona të maskuar e të armatosur me pushkë automatike, revole, thika e bomba, morën peng Kadri Hasanin (16) dhe e urdhëruan që t’i dërgojë në shtëpinë e Hysen Sadriut. Në këtë shtëpi plaçkitësit morën para, stoli ari dhe gjithë tjetër që kishte vlerë. Më pas plaçkitësit shkuan edhe në shtëpinë e djaloshit të marrë peng ku plaçkitën mall me vlerë prej rreth 1000 DM. Më pas djaloshi 16 vjeçar dhe të tjerët u detyruan me forcë që mallin e plaçkitur ta dërgojnë deri matanë kufirit. Atje, rreth orës 3 pas mesnate, plaçkitësit ua morën edhe këpucët dhe i detyruan të kthehen prapa.

Më 22 tetor, plaçkitësit trokitën në disa dyer të fshatit Molliq, ndërsa rreth orës 20:00 tentuan të hyjnë në një shtëpi të fshatit. Por, pasi u mblodhën rreth 50 banorë, plaçkitësit u larguan. Në një shtëpi më të largët ata vodhën dy batanije dhe demoluan orenditë. Po këtë ditë ata vodhën tri lopë në fshatin Nivokaz.

Më 23 tetor, në mesditë, tre plaçkitës të armatosur ia morën me dhunë lopën një fshatari, por meqë për pak kohë u tubuan shumë fshatarë, pas rreth 300 metrash, plaçkitësit e lëshuan lopën.

Më 24 tetor, iu plaçkitën tri lopë Osman Hysenit nga Shishmani.

Më 25 tetor, pas orës 1 pas mesnate, plaçkitës të armatosur vodhën tri lopë në Batushë, dy prej të cilave i lanë të lidhura në malin në afërsi, pasi vërejtën se plaçkitja ishte hetuar.

Më 27 tetor, rreth orës 18:30, plaçkitësit hynë në shtëpinë e Kasëm Ramës për t’ia marrë atij lopën. Ata, në shpejtësi morën peng djalin e tij 13 vjeçar. Pas kësaj u mblodhën disa fshatarë, plaçkitësit lanë djalin, dhe u larguan ngadalë nga vendi i ngjarjes.

Dje, kur u varros i ndjeri Afrim Zenuni, i vrarë nga plaçkitësit, u përhapën fjalë se tre persona të armatosur ishin vërejtur në vendin e quajtur “Shkozë” në afërsi të fshatit Batushë. Ndërsa, pas orës 24:00 në Batushë ata plaçkitën 6 lopë dhe një kali, pronë e Hasan Mehmetit.

Që nga data 15 qershor në fshatrat e përmendura më lart, janë plaçkitur mbi 40 krerë lopë. Ndërsa më parë vetëm në këto fshatra janë plaçkitur mbi 100 krerë lopë, dele e kuaj. Në fshatrat e bashkësisë lokale të Ponoshecit, ku më parë janë plaçkitur mbi 100 krerë bagëti, vetëm këtë vit janë plaçkitur mbi 150 krerë.

Njoftimet nga këto fshatra bëjnë të ditur për një gjendje tepër të tensionuar dhe për shqetësim të përgjithshëm të banorëve të pambrojtur, të cilët përditë e më shumë po bëhen pre e plaçkitësve të armatosur, të cilët për realizimin e qëllimeve të tyre janë në gjendje madje edhe të vrasin njerëzit, faji i vetëm i të cilëve është se provojnë të mbrojnë atë që është pronë e tyre.

 

31 tetor 1998

Në Llaushë u gjetën tri gra të vrara

Sot në Llaushë të Skënderajt u gjetën trupat e tri grave shqiptare, të vrara gjatë sulmit serb në këtë fshat para tre muajsh.

Nënkëshilli i KMDLNJ-së në Skënderaj njoftoi se u gjetën trupat e Fatime Gecit (73) e Mevlude Gecit (45) nga Llausha, dhe trupi i Hamide Terakut (51) nga Vitaku, nënë e 8 fëmijëve. Dy të parat ishin invalide dhe nuk kishin arritur të ikin nga fshati.

Trupat e tyre u gjetën të gropuar së bashku me mbeturina të shtazëve të vrara dhe të mbuluar me pak dhe.

 

Në Lubeniq të Pejës u gjet kufoma e djegur e Mehmet Ukshinajt

Më 27 tetor të këtij viti, rreth 70 metra larg shtëpisë së tij u gjet kufoma e djegur e Mehmet Ukë Ukshinajt (70) nga Lybeniqi i Pejës.

Qerim Ukshinaj, vëlla i Mehmetit i tha KI të Degës së LDK-së në Pejë se forcat serbe kanë ekzekutuar dhe djegur vëllain e tij Mehmetin katër muaj më parë, por që nuk është identifikuar ajo për shkak se në këtë fshat nuk ka jetuar asnjë banorë shqiptarë.

 

Continue Reading

lajme

Protestat vazhdojnë në Prishtinë: Kërkohet që vrasja e grave të trajtohet si urgjencë kombëtare

Published

on

By

Protesta kundër vrasjes së Arlinda Zekajt ka vazhduar edhe sot në Prishtinë, ku qytetarët janë mbledhur për të tretën ditë radhazi në sheshin e kryeqytetit për të kërkuar drejtësi dhe përgjegjësi institucionale.

Gjatë ditës së sotme, protestuesit janë ndalur edhe para objektit të Qeverisë së Kosovës, duke shprehur pakënaqësi të thellë ndaj mënyrës se si po menaxhohen e trajtohen rastet e dhunës ndaj grave nga organet kompetente.

Këto aksione po organizohen nga Kolektivi për Mendim dhe Veprim Feminist, nën moton kryesore “Vrasja e grave të trajtohet si urgjencë kombëtare”.

Continue Reading

Lajmet

Akil Gjakova mbyll garën pa medalje në Abu Dhabi

Published

on

By

Xhudisti kosovar Akil Gjakova e ka mbyllur pa medalje paraqitjen e tij në Grand Slam-in e Abu Dhabit, pasi u mposht në përballjen e drejtpërdrejtë për vendin e tretë.

Në kategorinë deri në 73 kilogramë, Gjakova u ndal në luftën për medaljen e bronztë nga xhudisti rus Karen Galstian. Pejani e nisi garën i lirë në xhiron e parë, ndërsa në të dytën mposhti me Ippon izraelitin Ohad Moritz. Suksesin më të madh e shënoi në raundin e tretë ku eliminoi nënkampionin e botës, Makhmadbek Makhmadbekov, po ashtu me Ippon në kohën shtesë.

Pasi u mposht në çerekfinale nga azerbajxhanasi Hidayat Heydarov, Gjakova kërkoi suksesin përmes repesazhit, por nuk arriti të ngjitej në podiumin e fituesve. /E.A/

Continue Reading

lajme

Nën hetim për projektin e kryeqytetit: Përparim Rama paraqitet në Prokurorinë Speciale

Published

on

By

Kryetari i Komunës së Prishtinës, Përparim Rama, është paraqitur sot në Prokurorinë Speciale ku po intervistohet në cilësinë e të dyshuarit lidhur me projektin “Arkitekti i Kryeqytetit”.

Rama arriti në prokurori i shoqëruar nga avokati Artan Çerkini, teksa para hyrjes deklaroi shkurtimisht se detyra e tij është ndërtimi i kryeqytetit, ndërsa e organit të ndjekjes është të sigurohet që gjithçka bëhet në përputhje me ligjin. Hetimet për këtë projekt ndërlidhen me procedurat e prokurimit publik, vlerën prej 12 milionë eurosh, si dhe me dyshimet për manipulim të stafit e konflikt interesi.

Intervistimi i kryetarit të Prishtinës vjen pas tensioneve publike dhe paralajmërimeve nga zyrtarë të Lëvizjes Vetëvendosje për arrestimin e tij të mundshëm, reagime këto që pasuan ndryshimet e fundit në udhëheqjen e Prokurorisë Speciale, ku pas shkarkimit të Blerim Isufajt, detyra i është besuar prokurorit Dren Paca.

Ndaj deklaratave të përfaqësuesve të pushtetit, Rama u ka bërë thirrje publike organeve të drejtësisë që të merren me ato që i ka cilësuar si kërcënime direkte ndaj tij. /E.A/

Continue Reading

Të kërkuara