Lajmet

‘Kasapi i Han Junisit’- Vrasja e Sinwarit mbetet prioritet për ushtrinë izraelite

Published

on

Yahya Sinwar, që dyshohet se është arkitekti i sulmit vdekjeprurës të 7 tetorit ndaj Izraelit, lideri i ri i Hamasit, grupit të shpallur organizatë terroriste nga Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Evropian, njihet për raportet e ngushta të tij me Iranin.

Emërimi i tij më 6 gusht si udhëheqës i byrosë politike të grupit palestinez u bë pas vrasjes së paraardhësit të tij, Ismail Haniyeh, në Teheran më 31 korrik, vrasje për të cilën Irani dhe Hamasi kanë fajësuar Izraelin.

Pas vdekjes së Haniyehut, i cili kishte lidhje të forta me zyrtarët iranianë, ndër emrat kryesorë që shqyrtoheshin për pasardhës të tij ishin Khaled Meshaal, ish-shef i byrosë politike të Hamasit dhe Khalil al-Hayya, një figurë e njohur brenda byrosë, që kishte lidhje të ngushta me Haniyehun.

Emërimi i Sinwarit, i cili ka qenë shef i Hamasit në Gazë që nga viti 2017, erdhi si befasi e madhe sepse shumë nuk e kishin llogaritur faktorin Iran, thanë analistët.

“Asnjë nga ne, ekspertët e çështjeve palestineze – veçmas këtu në Izrael – nuk e pamë Sinwarin si personin që do ta zëvendësonte Haniyehun”, tha Yohanan Tzoreff, hulumtues i lartë në Institutin për Studime të Sigurisë Kombëtare, me bazë në Tel Aviv.

“Një arsye e madhe se pse Sinwari është lider i ri është Irani”, shtoi Tzoreff, i cili është i specializuar për raportet izraelito-palestineze.

Sinwar u emërua shef i ri politik dy ditë pas diskutimeve në Katar të Këshillit Shura – një trup konsultativ që zgjedh byronë politike të grupit dhe që ka anëtarë në Gazë, Bregun Perëndimor, burgjet izraelite dhe në diasporën palestineze.

Tzoreff tha se kritikat e Meshaalit gjatë Pranverës Arabe për presidentin sirian, Bashar al-Assad – aleatit të ngushtë të Teheranit – më 2011 e bënë atë një figurë mjaft jopopullore në mesin e zyrtarëve të lartë të Iranit.

Tzoreff argumentoi se rikthimi i Mashaalit në pushtet mund të jetë rrezikuar nga raportet e grupit radikal palestinez me Republikën Islamike dhe “iranianët mund të mos i jepnin Hamasit gjithçka që i duhet [për të luftuar forcat izraelite]”.

Por, Sinwar thuhet se ka mbetur në Gazë, ku ka qenë i fshehur që nga nisja e luftës me Izraelin në tetor. Kufizimet në lëvizjet e tij dhe aftësia e tij e kufizuar për të komunikuar me botën nënkuptojnë se Sinwar është shumë i kufizuar në atë që mund të bëjë.

“Nuk pres që ai apo Hamasi të afrohen më shumë me Iranin. Në këtë pikë, marrëdhëniet ka të ngjarë të qëndrojnë të njëjta”, tha Joost Hiltermann, drejtor për Programin e Lindjes së Mesme dhe Afrikës së Veriut në Grupin Ndërkombëtar të Krizave.

I formuar nga burgjet izraelite

I njohur nga mbështetësit e tij edhe si Abu Ibrahim, Sinwar 61 vjeç u lind në kampin e refugjatëve në Han Junis të Gazës. Prindërit e tij, sikurse të Haniyehut, u larguan nga qyteza bregdetare e Ashkelonit gjatë luftës arabo-izraelite më 1948 që rezultoi me krijimin e shtetit të Izraelit – apo siç e quajnë palestinezët, “nakba” (katastrofa).

Sinwar iu bashkua Hamasit pak pasi grupi u formua më 1987 dhe krijoi organizatën e tij të frikshme për siguri të brendshme, Al-Majd. Qëllimi i kësaj organizate ishte të gjente spiunët izraelitë brenda grupit. Ai fitoi reputacionin për dhunë dhe iu dha nofka “Kasapi i Han Junisit”.

Sinwar u kap nga forcat izraelite dhe u dënua me disa dënime me burgim të përjetshëm për akuza të ndryshme, përfshirë vrasjen e dy ushtarëve izraelitë. Ai qëndroi për mbi dy dekada në burg.

“Ai është një person që u ashpërsua në burgjet izraelite, sikurse shumë ish të burgosur palestinezë”, tha Hiltermann.

Ai tha se Sinwari mësoi hebraisht gjatë qëndrimit në burg dhe kjo i ndihmoi që të mësonte se si mendojnë udhëheqësit izraelitë.

“Sinwari është shumë i fortë. Ai është i pamëshirshëm. Ai është udhëheqës, në formën e çdo udhëheqësi izraelit”, tha Hiltermann.

Në kohën sa ishte në burg, Sinwar organizoi greva për të përmirësuar kushtet e punës dhe doli si një udhëheqës i palestinezëve të burgosur.

Përvoja e tij në burg “e përgatiti atë shumë mirë për udhëheqjen e Hamasit” dhe në planifikimin e sulmit të 7 tetorit, tha Hiltermann.

Pothuajse 1.200 persona, shumica civilë, u vranë kur radikalët e Hamasit sulmuan komunitetet në jug të Izraelit në tetor dhe morën pengje. Sulmi nxiti Izraelin të nisë një ofensivë të madhe në Rripin e Gazës të udhëhequr nga Hamasi, që sipas burimeve palestineze, ka lënë të vrarë më shumë se 40.000 persona.

Sinwar u lirua nga burgu më 2011 si pjesë e një këmbimi kur u liruan më shumë se 1.000 të burgosur palestinezë në këmbim të një ushtari izraelit që mbahej nga Hamasi.

Pak pas lirimit të tij, Sinwari e shoqëroi Haniyehun në një vizitë në Teheran, kur ai u takua me liderin suprem iranian, Ajatollah Ali Khamenei. Po në ditën kur u njoftua se Sinwari do të ishte pasardhës i Haniyehut, në llogarinë në X të Khameneit u publikua një video e shkurtër ku shfaqej takimi i Sinwarit me udhëheqësin iranian në shkurt të vitit 2012.

Mesazhi i Hamasit

Tradicionalisht, shefi i byrosë politike të Hamasit ka bazën jashtë vendit në mënyrë që ai të mund të udhëtojë dhe të mbajë kontakte me aleatët rajonalë, sikurse Irani dhe grupi terrorist libanez, Hezbollah.

Por, Sinwari, për të cilin sekretari amerikan i Shtetit, Antony Blinken, dikur kishte deklaruar me shaka se është “i varrosur 10 kate nëntokë”, që gjendet Gazë, nuk ka mundësi të largohet nga enklava për shkak të luftës.

Tzoreff tha se duke e emëruar udhëheqësin me bazë në Gazë, Hamasi u “dërgoi një mesazh të fuqishëm” Izraelit dhe shteteve arabe se “rezistenca e Hamasit nuk ka kolapsuar”.

“Mesazhi kryesor është se askush nuk mund t’i largojë ata nga zona”, shtoi ai.

Personalisht Sinwar mund të mos dëshirojë të largohet nga Gaza për shkak se trashëgimia e tij është e bazuar në qëndrimin e tij në enklavë.

“Nëse Sinwari largohet nga Gaza, palestinezët do të thonë se ai i ka braktisur, sikurse kapiteni që largohet nga anija”, tha Hiltermann.

Sinwar ka qenë në shënjestër të Izraelit që nga nisja e luftës, me zëdhënësin e ushtrisë, admiralin Daniel Hagari, që e ka përshkruar atë si “njeri të vdekur” pas sulmit të 7 tetorit.

Vrasja e Sinwarit mbetet prioritet për ushtrinë izraelite. Shefi i ushtrisë izraelite, gjenerallejtënant Herzi Halevi, u zotua më 7 gusht se trupat e tij do ta shënjestrojnë Sinwarin dhe do ta detyrojnë Hamasin “që ta zëvendësojnë sërish kreun e byrosë politike”.REL

Live

Rusia kërcënon NATO-n me armë bërthamore për rajonin e Kaliningradit

Published

on

By

Rusia i ka dërguar një paralajmërim të ashpër NATO-s, duke bërë të ditur se është e gatshme të përdorë të gjithë arsenalin e saj ushtarak, përfshirë armët bërthamore, nëse aleanca perëndimore ndërmerr hapa për të izoluar apo shkëputur enklavën ruse të Kaliningradit.

Në një dokument konfidencial (“non-paper”) të dërguar NATO-s, të siguruar nga agjencia e lajmeve Reuters, Moska akuzon aleancën për një “kurs të rrezikshëm dhe të pamatur” që rrit rrezikun e një konflikti të drejtpërdrejtë ushtarak.

Në dokumentin diplomatik joformal, Moska bën të qartë se përgjigja ushtarake mund të përfshijë goditje të drejtpërdrejta brenda territorit të vendeve anëtare të NATO-s që nga fillimi i çdo përshkallëzimi:

“Rusia do të jetë gati të përdorë të gjithë arsenalin e forcave dhe kapaciteteve në dispozicion të saj, duke përfshirë armët bërthamore, për të mbrojtur territorin e saj nëse vendet e NATO-s ndërmarrin ndonjë përpjekje që synon izolimin e Rajonit të Kaliningradit nga pjesa tjetër e vendit.”

Dokumenti nëvizon gjithashtu mundësinë e “sulmeve ruse kundër qendrave të vendimmarrjes në shtetet anëtare të aleancës që nga fillimi i konfliktit.”

Përveç paralajmërimit konfidencial, ambasadat ruse në të paktën tre shtete evropiane kanë lëshuar deklarata publike gjatë tre ditëve të fundit. Ato akuzojnë NATO-n për nxitje të tensioneve përmes stërvitjeve ushtarake dhe skenarëve operativë që përfshijnë Kaliningradin — territorin e militarizuar rus që ndodhet gjeografikisht midis Polonisë dhe Lituanisë.

Nga ana tjetër, diplomatët rusë hodhën poshtë pretendimet e vendeve perëndimore se Moska përbën kërcënim apo se po përgatit sulm ndaj ndonjë anëtari të NATO-s, si dhe mohuan akuzat për udhëheqjen e një “lufte hibride” përmes sabotimeve në Evropë. Sidoqoftë, pala ruse nënjëzogoi se çdo cenim ndaj Kaliningradit do të përballet me “përgjigjen më të fortë të mundshme”.

 

Continue Reading

Vendi

15 profesorë të UBT-së renditen të parët në Kosovë në Scholarly Index 2026

Published

on

By

UBT ka shënuar rezultate të rëndësishme në Scholarly Index Top1000 Scholar 2026, ku 15 profesorë të universitetit janë renditur në vendin e parë në Kosovë në të paktën një temë kërkimore.

Në mesin e tyre janë:

Alban Kuriqi, Hyrije Koraqi, Ridvan Peshkopia, Visar Krelani, Gazmend Temaj, Pajtim Bytyçi, Burhan Reshat Rexhepi, Milaim Berisha, Kujtim Lepaja, Demokrat Nuha, Xhevahire Millaku, Liridon Kryeziu, Alfred Marleku, Nuredin Lutfiu dhe Kristina Perkola.

Këto renditje mbulojnë fusha të ndryshme të kërkimit, përfshirë inxhinierinë, ujërat dhe mjedisin, biznesin, shkencat sociale, shkencat ushqimore, arsimin, gjuhësinë dhe fusha të tjera.

Në nivel ndërkombëtar, profesorët e UBT-së kanë arritur gjithashtu pozita të larta. Prof. Dr. Alban Kuriqi ka shënuar pozitën më të lartë globale në mesin e profesorëve të UBT-së të paraqitur në këto renditje, duke u renditur i 8-ti në botë në temën “Hydrology and Sediment Transport Processes” për periudhën 2021–2025.

Po ashtu, Kristina Perkola është renditur #71 në botë, ndërsa Burhan Reshat Rexhepi #81, në temat e tyre përkatëse.

Këto rezultate tregojnë një prani të fortë të profesorëve të UBT-së si në nivel kombëtar, ashtu edhe ndërkombëtar, dhe përforcojnë dukshmërinë e universitetit në kërkimin shkencor.

 

Continue Reading

Vendi

UBT zhvillon sesion informues për Kualifikimin Profesional Zhvillues i Aplikacioneve me Integrimin e AI-së

Published

on

By

Në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së është mbajtur dje një sesion informues për Kualifikimin Profesional Zhvillues i Aplikacioneve me Integrimin e Inteligjencës Artificiale, ku studentë dhe të interesuar të tjerë u njohën nga afër me programin, mundësitë profesionale dhe infrastrukturën moderne që ofron UBT.

Studentët u mirëpritën nga Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, si dhe Drejtori i Departamentit për Edukim dhe Zhvillim Profesional në UBT, Prof. Dr. Besnik Skenderi, dhe Drejtori i Infrastrukturës, Murat Retkoceri, ku prezantuan programin dhe mundësitë që ai ofron, ndërsa pjesëmarrësit vizituan ambientet e laboratorëve dhe u njohën nga afër me pajisjet dhe teknologjitë moderne që do të përdoren gjatë ligjëratave, ushtrimeve dhe punës praktike.

Programi i mbështetur nga Regional Challenge Fund, synon zhvillimin e aftësive profesionale në fushën e zhvillimit të aplikacioneve, duke e integruar Inteligjencën Artificiale në procesin e të nxënit dhe praktikës profesionale. Kualifikimi Profesional Zhvillues i Aplikacioneve është e orientuar drejt përgatitjes së profesionistëve për role në industrinë e teknologjisë së informacionit dhe zhvillohet në katër semestra.

Përmes këtij programi, studentët do të kenë mundësi të zhvillojnë aftësi praktike në teknologji, programim dhe Inteligjencë Artificiale, krahas studimeve të tyre, në një mjedis të pajisur me infrastrukturë moderne dhe teknologji bashkëkohore.

Continue Reading

Lajmet

A u parandalua një 11 shtator i ri?

Published

on

By

Një nga pilotët u përpoq të rrëzonte një aeroplan pasagjerësh! “Kishte gjak në kabinën e pilotit, izraelitët e mposhtën, një tjetër 11 shtator u parandalua. Një zyrtar i lartë izraelit tha se një “katastrofë” ishte parandaluar në një fluturim të Flydubai nga Emiratet e Bashkuara Arabe për në Izrael që bëri një ulje emergjente në Arabinë Saudite. Në bord ndodheshin 150 persona.

Një Boeing 737 MAX i Flydubai në një fluturim nga Dubai në Tel Aviv u devijua për në Arabinë Saudite të mërkurën, pasi ekuipazhi dërgoi sinjale shqetësimi për shkak të një grindjeje fizike midis dy pilotëve, tha një zyrtar izraelit për Reuters.

Megjithatë, sipas mediave izraelite, ishte një incident shumë më serioz. Sipas The Times of Israel, njëri nga pilotët e fluturimit FZ1073 me rreth 150 pasagjerë dhe anëtarë të ekuipazhit – kryesisht izraelitë – u përpoq ta rrëzonte aeroplanin, ndërsa tjetri u përpoq ta ndalonte.

 

Fotot tregojnë dëmtime në timonin e bishtit të aeroplanit

Fotot e aeroplanit tregojnë se një pjesë e timonit në stabilizuesin vertikal në bishtin e aeroplanit Flydubai mungon.

Gjatë incidentit, aeroplani Boeing 737 MAX u ul rrëmbyeshëm.

Arik Zer, një ish-kreu i sigurisë së fluturimit në Shin Bet, i tha Channel 12 News se dëmi ka të ngjarë të jetë shkaktuar nga rënia e papritur e aeroplanit, duke vënë në dukje se nuk është shkaktuar nga një objekt i jashtëm që ka goditur aeroplanin, raportoi Times of Israel.

 

Pasagjeri i përgjakur: “Ka ndodhur një rrëmbim aeroplani, i kemi nënshtruar terroristët, na duhet ndihmë”

Në një video të bërë menjëherë pas përleshjes në një fluturim të Flydubai, një pasagjer i përgjakur i thotë kamerës: “Jemi në mes të një rrëmbimi aeroplani. I kemi nënshtruar terroristët për momentin dhe po i afrohemi uljes. Kushdo që më dëgjon – na duhet ndihmë.”

“Po ulem në Tabuk, me sa duket në Arabinë Saudite. Territor i panjohur dhe i paeksploruar. Të gjithë në aeroplan janë shëndoshë e mirë, përveç pilotit. Na duhet ndihmë.”

 

Dëshmitari: ‘Piloti kërkoi ndihmë, dy pilotë të tjerë morën kontrollin’

Yasmin Abukasis, një pasagjere që foli me gazetarët në Aeroportin Ben Gurion, ku avioni i Flydubai do të ulej, tha se vajza e saj, e cila ishte në fluturim, e telefonoi dhe tha se dëgjoi ulërima brenda avionit ndërsa piloti kërkoi ndihmë.

“Avioni filloi të humbiste kontrollin. Të gjithë bërtisnin, duke menduar se kishte mbaruar”, i tha ajo Associated Press.

Duke folur për Reuters, Abukasis tha se dy pilotë të tjerë morën kontrollin e avionit, ndërsa pasagjerë të tjerë vrapuan drejt burrit me thikë.

 

Aeroplani zbret 5,200 metra në dy minuta

Të dhënat e gjurmimit të fluturimit nga Flightradar24, të analizuara nga BBC, tregojnë se avioni humbi papritur lartësinë mbi Arabinë Saudite pak më shumë se dy orë pasi u ngrit nga Dubai.

Aeroplani po fluturonte në një lartësi prej 10,400 metrash, pastaj zbriti më shumë se 5,200 metra në më pak se dy minuta. Një sinjal emergjence u dërgua nga avioni rreth dhjetë minuta më vonë.

Një zyrtar i lartë izraelit i tha Channel 12 se një “katastrofë e madhe” ishte shmangur në një fluturim të Flydubai nga Emiratet e Bashkuara Arabe për në Izrael që bëri një ulje emergjente në Arabinë Saudite.

Sipas zyrtarit të paidentifikuar, bashkëpiloti po hetohet me dyshimin për përpjekje për të marrë kontrollin e avionit me qëllim rrëzimin e tij, sipas The Times of Israel. Sipas disa raporteve, bashkëpiloti donte të kryente vetëvrasje.

Channel 12 i Izraelit raportoi se njëri nga pilotët ishte rus dhe tjetri ukrainas, por ky informacion nuk është konfirmuar zyrtarisht.

 

“Mund të kishte përfunduar si sulmet e 11 shtatorit”

Media izraelite raportoi gjithashtu, bazuar në dëshminë e pasagjerëve në aeroplan, se njëri nga pilotët u përpoq ta rrëzonte aeroplanin dhe u ndalua nga një pilot tjetër me ndihmën e pasagjerëve. Një pasagjer izraelit u tha gazetarëve se pasagjerët ndihmuan në nënshtrimin dhe lidhjen e njërit prej pilotëve, siç raportohet nga BBC.

Megjithatë, sipas informacioneve të fundit, një ekuipazh i dytë pilotësh me rroba civile ishte gjithashtu në fluturim, siç raportohet nga Channel 12. Sipas medias, ishin ata që penguan njërin prej pilotëve të merrte kontrollin e aeroplanit. Ky informacion nuk është konfirmuar zyrtarisht.

Një zyrtar i lartë izraelit i tha medias se nëse këta pilotë nuk do të kishin qenë në aeroplan, incidenti mund të kishte përfunduar si sulmet e 11 shtatorit 2001 ose kriza e pengjeve në Entebbe në vitin 1976, raporton Times of Israel. Sipas portalit Walla, piloti nën hetim është një shtetas omanez.

Fotografitë e para nga fluturimi tregojnë një pasagjer me gjak në këmishë pas dhunës së raportuar në kabinën e pilotit.

Pasagjerët e Flydubai kanë përshkruar kaosin në bord gjatë incidentit. “Dëgjuam britma, avioni u rrëzua, kishte gjak në kabinën e pilotit. Izraelitët ndihmuan në mposhtjen e sulmuesit”, tha një dëshmitar.

 

Dëshmitarë: ‘Piloti u ther me thikë xhepi’

Një pasagjer në aeroplan i përshkroi skenat e tmerrshme Channel 12. “Dëgjuam britma në aeroplan. Pastaj hapën kabinën e pilotit dhe pamë gjak, dhe dikush e theri pilotin me një thikë xhepi”, tha gruaja e paidentifikuar për rrjetin nëpërmjet një mesazhi me tekst.

Një pasagjer i tha medias se një pilot pësoi plagë të rënda me thikë përpara se sulmuesi të mund të tërhiqej, ndërsa një pasagjer tjetër tha se piloti i plagosur mori trajtim shpëtues nga një dentist në fluturim.

Dëshmitari tha se pasagjerët izraelitë ndihmuan në nënshtrimin e sulmuesit së bashku me ekuipazhin. “Ne u lutëm… Kishte raste kur mendonim se nuk do të mbijetonim”.

“Nga ajo që kuptojmë, njëri nga pilotët u ther dhe u plagos rëndë dhe humbi kontrollin e aeroplanit. Ai filloi të ulej me shpejtësi. Ishte tmerruese”, tha një dëshmitar tjetër.

 

Dyshohet për rrëmbim aeroplani, Izraeli i ul në tokë aeroplanët

Flydubai tha se pati një incident në fluturim, por ata thonë se të gjithë pasagjerët janë të sigurt dhe të regjistruar. Sipas mediave izraelite, aktualisht po punohet për të organizuar transportimin e pasagjerëve në shtëpi.

Më parë, u raportua se përleshja shkaktoi një sinjal rreziku, i cili fillimisht çoi në dyshime për një rrëmbim aeroplani, dhe Izraeli menjëherë ngriti avionë luftarakë në ajër, sipas agjencisë izraelite të lajmeve Ynet News.

Fluturimi FZ1073 u devijua në Arabinë Saudite ndërsa ishte në hapësirën ajrore jordaneze. Aeroplani fillimisht dërgoi një sinjal të përgjithshëm rreziku dhe disa minuta më vonë një sinjal që mund të tregonte ndërhyrje të paligjshme në fluturim, sipas të dhënave të Flightradar24.

Boeing 737 më pas dërgoi një tjetër sinjal të përgjithshëm rreziku dhe u ul në mënyrë të sigurt në aeroportin Tabuk në veriperëndim të Arabisë Saudite.

Një zyrtar izraelit, duke folur për Reuters në kushte anonimiteti, tha se sinjalet u dërguan pas një grindjeje fizike midis dy pilotëve. Nuk ishte menjëherë e qartë nëse ndonjëri prej pilotëve e aktivizoi qëllimisht sinjalin, i cili mund të tregonte një ndërhyrje të mundshme të paligjshme në fluturim.

Zyra e kryeministrit izraelit tha më parë se incidenti nuk po konsiderohej si një përpjekje për rrëmbim avioni. Flydubai nuk iu përgjigj menjëherë një kërkese për koment.

Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu zhvilloi konsultime mbi incidentin, thanë për Reuters tre zyrtarë izraelitë të sigurisë.

Shefi i Shtabit të Izraelit, Eyal Zamir, zhvilloi gjithashtu një vlerësim të situatës me komandantin e forcave ajrore dhe zyrtarë të tjerë të lartë ushtarakë, tha ushtria izraelite.

Flydubai fluturon çdo ditë midis Dubait dhe Tel Avivit, një rrugë e njohur për qytetarët izraelitë. Arabia Saudite dhe Izraeli nuk kanë marrëdhënie zyrtare diplomatike.

Burimi: The Times of Israel / BBC / Reuters

Continue Reading

Të kërkuara