Lajmet

Fronti Europian për Marrëveshjen paqësore të Ohrit: Me qeverinë e re janë cenuar parimet themelore

Published

on

Me rastin e 23 vjetorit të Marrëveshjes paqësore të Ohrit, Fronti Europian ka organizuar akademi mbi legjitimitetin e saj.

Bujar Osmani përfaqësues nga Fronti Evropian tha se Marrëveshja e Ohrit qëndron si një gurëthemel i paqes, stabilitetit dhe demokracisë në Maqedoninë e Veriut duke mëshiruar aspiratat e gjithë qytetarëve të saj për një shtet dhe shoqëri të drejtë dhe gjithëpërfshirëse.

Sipas tij 23 vjet më parë më 13 gusht 2001 u nënshkrua Marrëveshja paqësore e Ohrit duke i dhënë fund një periudhe lufte dhe duke vendos Maqedoninë e Veriut në një rrugë drejtë pajtimit, barazisë, drejtësisë, qeverisjes konsensuale dhe integrimit euroatlantik.

Derisa sipas Osmanit me qeverinë e re janë cenuar parimet themelore të marrëveshjes.

“Kjo marrëveshje e ndërmjetësuar dhe e arritur me mbështetjen dhe me garancitë e komunitetit ndërkombëtarë vendosi themelet për një bashkëjetesë paqësore të komuniteteve të ndryshme etnike brenda vendit tonë me fokus të veçantë në përfshirjen dhe fuqizimin e komunitetit shqiptar si dhe komuniteteve jo shumicë. Marrëveshja paqësore e Ohrit u hartua për të zgjidhur tensionet etnike dhe luftën e armatosur përmes një balancimi të kujdesshëm ndërmjet dy parimeve themelore hyrëse: nën një ruajtjen e sovranitetit, integritetit territorial si dhe karakterin unitar të shtetit dhe nën dy ruajtjen dhe reflektimin e karakterit multietnik të shtetit”, tha Osmani.

Por nga zhvillimet e fundit politike Osmani tha se është cenuar rënë qëllimi e synimi i kësaj marrëveshje.

“Zhvillimet e fundit politike në qeverinë e re të koalicionit të formuar si rezultat i zgjedhjeve të mbajtura në maj 2024 kanë cenuar rëndë themelet e synimit dhe qëllimit si dhe parimet themelore të marrëveshjes së Ohrit. Veprimet irracionale në rrafshin e kufizimit të standardeve të pjesëmarrjes politike të arritura me përpjekje gjatë dekadash për të garantuar standardet e gjithë përfshirjes janë në kundërshtim po me këtë synim dhe qëllim të marrëveshjes së Ohrit dhe qëllimin e palëve nënshkruese”, tha Osmani.

Osmani poashtu potencoi se shkelja dhe injorimi flagrant i vullnetit politikë dhe elektoral i komunitetit të dytë më të madh në vend, komunitetit shqiptar si dhe komunitetit jo shumicë është në kundërshtim me amandamentin 6 të kushtetutës të Maqedonisë së Veriut.

“Parimi i legjitimitetit etnik është respektuar në përgjithësi nga gjitha qeveritë. Në mungesë të këtij parimi maqedonasit etnik mund të vendosnin arbitrarisht dhe preferencialisht se cila parti shqiptare etnike duhet ta përfaqësoj popullin shqiptar. Kjo situatë është problematike. Cili është qëllimi i ekzistimit të partive politike etnike dhe cila do të ishte arsyeja që një komunitet etnik të dal e të votoj në zgjedhje nëse përfaqësuesit e tyre në fund zgjidhen në mënyrë preferenciale dhe nga partia fituese etnike maqedonase.Shkelja dhe injorimi flagrant i vullnetit politikë dhe elektoral të komunitetit të dytë më të madh në vend, komunitetit shqiptar si dhe komunitetit jo shumicë është në kundërshtim me amendamentin 6 të kushtetutës të Maqedonisë së Veriut dhe me parimin e përfaqësimit të drejtë”, shtoi Osmani.

Edhe profesoresha Arta Mehmeti Ademi tha se Marrëveshja paqësore e Ohrit i dha fund luftës së vitit 2001, rivendosi paqen dhe kishte për qëllim rregullimin juridik të pozitës së shqiptarëve dhe komuniteteve të tjera jo shumicë.

Ajo tha se gjatë kësaj periudhe ka pas tentativa që parimet bazë të marrëveshjes të cungohen.

“Përgjatë kësaj periudhe nga partitë maqedonase në pushtet në vazhdimësi ka pas tentativa që parimet bazë të proklamuara dhe garantuara në Marrëveshjen paqësore të Ohrit të cungohen, të interpretohen subjektivisht dhe si të tilla mos të aplikohen në tërësi tentativa të cilat mund të themi se kanë ndikuar në ngadalësimin e jetësimit të së njëjtës në praktikë”, shtoi ajo./UBTNews/

Lajmet

Von der Leyen në Kiev, BE-ja dhe Ukraina drejt marrëveshjes së re për prodhimin e dronëve

Published

on

Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, ka mbërritur në Kiev për t’u takuar me presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky, në kuadër të përpjekjeve për thellimin e bashkëpunimit në fushën e mbrojtjes ndërmjet Bashkimit Evropian dhe Ukrainës.

Vizita, e dyta e saj në Kiev gjatë këtij viti, pritet të përqendrohet në një marrëveshje të re për prodhimin dhe zhvillimin e dronëve, të cilët kanë marrë një rol kyç në luftën mes Ukrainës dhe Rusisë.

Me të mbërritur në kryeqytetin ukrainas, von der Leyen tha se Ukraina ka krijuar një moment të ri në fushën ushtarake.

“Ukraina ka ndërtuar një vrull të fortë ushtarak. Batica po ndryshon. Bashkimi Evropian po luan plotësisht rolin e tij me kredinë prej 90 miliardë eurosh. Në Ukrainë do të njoftoj iniciativa të reja për të thelluar integrimin e industrive tona të mbrojtjes”, deklaroi ajo.

Sipas raportimeve, një nga elementet kryesore të marrëveshjes do të jetë ruajtja e dronëve ukrainas në territorin e Bashkimit Evropian, duke kombinuar kapacitetet industriale të Evropës me zhvillimin teknologjik të Ukrainës.

Gjatë vizitës, presidenti Volodymyr Zelensky pritet ta dekorojë Ursula von der Leyen me Urdhrin e Evropës, një vlerësim i ri që u jepet personaliteteve që kanë kontribuar në mbështetjen e Ukrainës dhe në avancimin e rrugës së saj drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian.

Von der Leyen do të marrë pjesë gjithashtu në edicionin e pestë të Samitit Ukrainë–Evropë Juglindore, ku do të jenë të pranishëm edhe liderë nga Kroacia, Moldavia, Rumania dhe vende të tjera të rajonit./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Rriten çmimet e derivateve në Kosovë, nafta arrin në 1.54 euro për litër

Published

on

Çmimet e derivateve të naftës në Kosovë kanë shënuar rritje për ditën e mërkurë, sipas çmimeve maksimale të publikuara nga Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë.

Litri i naftës mund të shitet deri në 1.54 euro, duke shënuar një rritje prej dy centësh krahasuar me një ditë më parë.

Rritje ka pësuar edhe çmimi i benzinës. Të mërkurën, litri i benzinës mund të shitet deri në 1.40 euro, një cent më shumë se një ditë më parë.

Ndërkohë, çmimi i gazit ka mbetur i pandryshuar, me 0.60 euro për litër.

Rritja e çmimeve të derivateve vjen pas zhvillimeve të fundit në Lindjen e Mesme, përkatësisht prishjes së marrëveshjes së armëpushimit mes Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Iranit. SHBA-ja ka njoftuar rikthimin e bllokadës për anijet që hyjnë ose dalin nga portet iraniane, një zhvillim që ka ndikuar edhe në tregjet ndërkombëtare të naftës./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Aktakuzë për tentim-vrasje në Deçan, i dyshuari akuzohet se qëlloi ndaj katër personave

Published

on

Prokuroria Themelore në Pejë ka ngritur aktakuzë ndaj I.Z., nën dyshimin se ka kryer veprat penale “Vrasje e rëndë” në tentativë dhe “Mbajtja në pronësi, kontroll ose posedim të paautorizuar të armëve”.

Sipas Prokurorisë, ngjarja ka ndodhur më 13 janar 2026, rreth orës 00:15, brenda një lokali në komunën e Deçanit.

Në aktakuzë thuhet se i pandehuri, i motivuar nga përkatësia kombëtare e të dëmtuarve, dyshohet se ka tentuar t’i privojë nga jeta katër persona duke përdorur armë zjarri.

Si pasojë e të shtënave, tre persona kanë mbetur të plagosur. Dy prej tyre kanë pësuar lëndime të rënda trupore, ndërsa njëri ka marrë lëndime të lehta. Personi i katërt ka arritur t’i shmanget sulmit pa pësuar lëndime.

Prokuroria bën të ditur se arma e përdorur në këtë rast dyshohet se mbahej pa autorizim ligjor, në kundërshtim me Ligjin për Armët. Pas arrestimit të të pandehurit, gjatë kontrollit dhe bastisjes janë sekuestruar arma e zjarrit dhe municioni.

Prokurori i Shtetit i ka propozuar gjykatës që, pas zhvillimit të shqyrtimit gjyqësor dhe administrimit të provave, I.Z. të shpallet fajtor dhe të dënohet sipas ligjit për veprat penale që i vihen në barrë./A.K/

Continue Reading

Lajmet

KURIOZITETET E DITËS

Published

on

Lexoni pesë kuriozitete nga bota. Mund të mos i keni ditur:

 

  1. Truri juaj vazhdimisht po e ha veten. Ky proces quhet fagocitozë, ku qelizat mbështjellin dhe konsumojnë qeliza ose molekula më të vogla për t’i larguar ato nga sistemi. Mos u shqetësoni! Fagocitoza nuk është e dëmshme, por në fakt ndihmon në ruajtjen e lëndës suaj gri.

 

  1. Copa më e madhe e jashtëqitjes së fosilizuar të dinozaurëve e zbuluar është mbi 30 cm e gjatë dhe mbi dy litra në vëllim. Besohet të jetë një jashtëqitje e Tyranosaur, jashtëqitjet e fosilizuara (të quajtura edhe ‘koprolit’) po i ndihmojnë shkencëtarët të kuptojnë më mirë se çfarë hëngri dinosauri.

 

  1. Marsi në të vërtetë nuk është i rrumbullakët. Ndryshe nga çdo planet tjetër shkëmbor në Sistemin Diellor, Marsi në të vërtetë ka formën e një topi ragbi, por me madhësi të ndryshme përgjatë të tre boshteve.

 

  1. Nuk ka diçka të tillë si ushqimet me zero kalori. Edhe ushqimet me pak kalori, të tilla si selinoja dhe lakërishta e ujit, përmbajnë më shumë energji sesa i duhet trupit për t’i përpunuar ato.

 

  1. Ngjyra mesatare e Universit quhet ‘Latte Kozmike’. Në një studim të vitit 2002, astronomët zbuluan se drita që vinte nga galaktikat mesatarisht merrte një ngjyrë bezhë që është afër të bardhës.

Continue Reading

Të kërkuara