Lajmet

Gazetaria hulumtuese si mision jetësor: Libri i Musa Sabedinit, kurorë e një përvoje mbi 35-vjeçare

Published

on

Gjilan – Në një kohë kur e vërteta vihet vazhdimisht në provë, kur gazetaria përballet me presione politike, ekonomike dhe teknologjike, dhe kur interesi publik shpesh mbetet në hije, gazetaria hulumtuese mbetet një nga format më të larta të guximit profesional dhe përgjegjësisë shoqërore. Pikërisht në këtë kontekst, libri “Gazetaria Hulumtuese: Misioni, rreziqet, etika dhe sfidat profesionale” i profesorit, gazetarit dhe studiuesit të medias Musa Sabedini vjen si një akt profesional, intelektual dhe moral, që dëshmon se gazetaria e vërtetë nuk është vetëm profesion, por mision jetësor në shërbim të së vërtetës dhe demokracisë.

Duke qenë për dekada të tëra pjesë aktive e gazetarisë hulumtuese dhe autor i një sërë hulumtimesh që kanë shënuar debat publik në Kosovën e pasluftës, profesori, gazetari dhe studiuesi i medias Musa Sabedini ka theksuar se libri i tij më i ri, me titull “Gazetaria Hulumtuese: Misioni, rreziqet, etika dhe sfidat profesionale”, përfaqëson përmbylljen dhe kurorëzimin e një përvoje profesionale mbi 35-vjeçare në gazetari, me fokus të veçantë në gazetarinë hulumtuese.

Autori ka vlerësuar se finalizimi i këtij projekti jetësor nuk ka qenë një proces i lehtë, por as i pamundur, duke nënvizuar se përkushtimi afatgjatë ndaj profesionit dhe misionit të gazetarisë hulumtuese ka qenë shtysa kryesore për realizimin e tij.

Si autor i katër librave universitarë në fushën e medias, profesori Sabedini ka theksuar se kjo vepër është ndër të parat në hapësirën shqiptare që trajton në mënyrë të thelluar, sistematike dhe me pedantëri shkencore e praktike rolin, misionin dhe dimensionet e gazetarisë hulumtuese, duke ndërlidhur përvojën e drejtpërdrejtë nga terreni me reflektimin akademik.

“Libri nuk është vetëm një manual, por një udhëtim përmes përvojave reale, sfidave, rreziqeve dhe dilemave etike me të cilat përballet çdo gazetar në kërkim të së vërtetës. Përvoja ime profesionale, çmimet e fituara, kërcënimet me vdekje të evidentuara në mbi 35 raste për temat hulumtuese që kam trajtuar, si dhe presionet e përjetuara për vite me radhë, janë bërë bazë e fortë për përmbajtjen e këtij libri. Ai përfshin analiza konkrete, përkufizime teorike, udhëzime metodologjike dhe shembuj praktikë që ndihmojnë studentët dhe profesionistët të kuptojnë më thellë thelbin e gazetarisë hulumtuese. Libri është ndërtuar mbi një arkiv të pasur prej dekadash pune, i pasuruar me përvojën time akademike si ligjërues në Kolegjin UBT, ku për vite kam pasur fatin të ndaj dije dhe përvojë me studentët e gazetarisë. Ky rrugëtim është forcuar më tej përmes pjesëmarrjes në 14 konferenca ndërkombëtare dhe përmes punës kërkimore që më ka mundësuar të bashkoj praktikën me reflektimin shkencor”.

101 pyetje dhe 101 udhëzime, boshti etik dhe praktik i librit

Një nga veçantitë kryesore të librit, sipas autorit, janë 101 pyetjet dhe 101 udhëzimet, të ndërtuara si një udhërrëfyes etik, ligjor, psikologjik dhe profesional për gazetarët hulumtues, veçanërisht për studentët dhe gazetarët e rinj.

Këto pyetje nuk pasqyrojnë vetëm dilemat profesionale, por edhe përgjegjësinë morale që shoqëron çdo proces hulumtues. Ato janë personale, origjinale dhe burimore, të ndërtuara mbi përvojën e autorit, e cila përfshin edhe mbi 35 kërcënime me vdekje të evidentuara gjatë trajtimit të temave hulumtuese.

Në parathënien e librit, profesori Sabedini ka vënë theksin te një nga veçantitë kryesore të veprës: 101 pyetjet dhe 101 udhëzimet për gazetarinë hulumtuese, të cilat synojnë të shërbejnë si bazë orientuese për gazetarët e rinj, por edhe si instrument reflektimi për profesionistët me përvojë.

“Këto pyetje nuk pasqyrojnë vetëm dilemën profesionale të një gazetari hulumtues, por edhe dimensionet etike, ligjore, psikologjike dhe logjistike të procesit hulumtues. Ato synojnë të shërbejnë si një ‘udhërrëfyes etik dhe praktik’ për çdo gazetar hulumtues, veçanërisht për studentët e gazetarisë në të gjitha nivelet e studimit. Këto pyetje dhe këshilla janë personale, origjinale dhe burimore. Ato burojnë nga koncepti im profesional dhe nga rruga e gjatë, me shumë sfida dhe sakrifica, që kam kaluar si gazetar hulumtues në Kosovë dhe më gjerë”.

Një nga veprat e para shkencore – praktike në gazetarinë hulumtuese shqiptare

Si autor i katër librave universitarë në fushën e medias, Sabedini vlerëson se ky botim është ndër të parët që trajton me pedantëri shkencore dhe përvojë praktike misionin, rolin dhe dimensionet e gazetarisë hulumtuese, duke ndërlidhur punën në terren me reflektimin akademik.

Libri nuk konceptohet thjesht si manual profesional, por si një udhëtim i dokumentuar përmes përvojave reale, rreziqeve, dilemave etike dhe sfidave me të cilat përballet çdo gazetar në kërkim të së vërtetës. Ai mbështetet në një arkiv të pasur dekadash pune, në përvojën e autorit si ligjërues në Kolegjin UBT dhe në pjesëmarrjen e tij në 14 konferenca ndërkombëtare, ku ka bashkuar praktikën me kërkimin shkencor.

Sipas autorit, libri tejkalon kornizën e një botimi profesional dhe shndërrohet në një rrëfim të thellë mbi përvojën, pasionin dhe përkushtimin ndaj gazetarisë si mision jetësor.

“Libri ka ardhur si rezultat i njohjes së thellë dhe përjetimit shpirtëror të botës digjitale dhe online, që sjell rreziqe sa delikate e sfiduese, aq edhe të shpejta dhe dobiprurëse për botën bashkëkohore. Është një ftesë për të gjithë ata që besojnë se e vërteta meriton të zbulohet, pavarësisht pengesave dhe rreziqeve që ajo sjell”.

Gazetaria hulumtuese si shtyllë e demokracisë

Sipas Sabedinit, gazetaria hulumtuese është më shumë se profesion, ajo është një mision që bart rrezik real dhe përgjegjësi shoqërore. Ajo mbetet zëri i atyre që nuk kanë zë, mbrojtëse e interesit publik dhe një nga shtyllat më të shenjta të demokracisë moderne, sepse zbardh afera, ndriçon padrejtësi dhe nxit llogaridhënie institucionale.

Në një realitet ku informacioni manipulohet dhe presionet politike e ekonomike mbi mediat janë në rritje, autori vlerëson se gazetaria hulumtuese duhet të mbrohet dhe të avancohet si e mirë publike, me mbështetje institucionale, shoqërore dhe qytetare.

Në këtë kontekst, profesori Sabedini ka theksuar se çdo hulumtim bart në vete një mision, dhe çdo mision nënkupton rrezik real, duke e konsideruar gazetarinë hulumtuese si një profesion që ushqehet nga e vërteta dhe drejtësia dhe që mbetet në shërbim të shoqërisë dhe interesit publik.

“Ky përkufizim i thjeshtë mjafton për të kuptuar thelbin e gazetarisë hulumtuese, një profesion që jeton gjatë, sepse rrënjët e saj ushqehen nga e vërteta dhe drejtësia. Gazetaria hulumtuese është dhe do të mbetet në shërbim të shoqërisë, zëri i atyre që nuk kanë zë, mbrojtësja e guximshme e së vërtetës dhe e çdo njeriu që përballet me padrejtësi, pavarësisht nëse ajo vjen nga individë, grupe kriminale apo struktura të kriminalizuara institucionale”.

Një vepër për brezat e rinj

Me 718 faqe dhe i botuar nga Kolegji UBT, libri u dedikohet mbi të gjitha studentëve dhe gazetarëve të rinj, të cilët dëshirojnë të merren me këtë zhanër sfidues, të rrezikshëm, por thelbësor për shoqërinë.

“Mos e pyesni kurrë veten se çfarë sakrifice kërkon gazetaria hulumtuese; brengosuni për atë që mund t’i ofroni publikut,” thekson Sabedini, duke e përmbyllur librin si një thirrje për guxim, integritet dhe besnikëri ndaj së vërtetës./rajonipress/

Continue Reading

Lajmet

PDK: Qëndrimet e Prokurorisë në Hagë i shërbejnë narrativës së rreme serbe

Published

on

By

Partia Demokratike e Kosovës ka reaguar ndaj qëndrimeve të Prokurorisë së Gjykatës Speciale në Hagë, duke i cilësuar ato si devijim nga e vërteta dhe drejtësia, dhe si shërbim ndaj narrativës serbe për luftën në Kosovë.

PDK vlerëson se që nga dita e parë e fazës përmbyllëse të gjykimit është bërë e qartë se procesi nuk po zhvillohet si një procedurë e zakonshme gjyqësore, por si përpjekje për deformim të së vërtetës historike.

“Kjo gjykatë ka devijuar nga misioni i saj themelor për të sjellë drejtësi dhe po tenton të ndërtojë një narrativë të rreme, ku lufta çlirimtare e popullit të Kosovës paraqitet si projekt kriminal”, thuhet në reagimin e PDK-së.

Sipas kësaj partie, faktet historike dhe mekanizmat ndërkombëtarë të drejtësisë kanë dëshmuar se Serbia ishte agresore, ndërsa populli i Kosovës viktimë e krimeve të rënda, përfshirë spastrimin etnik dhe gjenocidin.

“Ushtria Çlirimtare e Kosovës ishte një organizim popullor, i lindur nga nevoja për rezistencë përballë një regjimi shtypës dhe gjenocidal”, thekson PDK.

PDK vlerëson se ish-krerët e UÇK-së nuk po gjykohen si individë të shkëputur nga konteksti historik, por si simbole të rezistencës dhe shtetformimit të Kosovës, ndërsa kërkesat për dënime i cilëson si politike dhe selektive.

“Hashim Thaqi, Kadri Vesli, Jakup Krasniqi dhe Rexhep Selimi nuk po gjykohen si individ të shkëputur nga konteksti historik, por si simbole të rezistencës, të çlirimit dhe të shtetformimit të Kosovës. Kjo qasje synon barazimin e viktimës me agresorin dhe kriminalizimin e luftës për liri”, thuhet në deklaratë”, thuhet në reagimin e PDK-së.

Në fund, PDK-ja rikonfirmon qëndrimin e saj për legjitimitetin e luftës së UÇK-së dhe pafajësinë e ish-krerëve të saj, duke kundërshtuar çdo përpjekje për rishkrim të historisë.

“Liria nuk është krim dhe historia nuk mund të rishkruhet”, përfundon reagimi.

 

 

Continue Reading

Lajmet

VV: Kërkesa për dënime ndaj ish-krerëve të UÇK-së synon përmbysjen e së vërtetës historike

Published

on

By

Lëvizja Vetëvendosje ka reaguar ndaj kërkesës së Prokurorisë Speciale për dënime ndaj ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, duke e cilësuar atë si një ndërhyrje politike dhe jo si kërkim të drejtësisë.

Sipas VV-së, “kërkesa e prokurorisë për dënime maksimale ndaj ish-krerëve të UÇK-së nuk është një akt për kërkim drejtësie, por një politikë që synon ta përmbysë rendin e së vërtetës”.

E vërteta sipas LVV-së është se “Jugosllavia e Serbisë së Millosheviqit ka kryer gjenocid në Kosovë. UÇK ka luftuar kundër planeve dhe veprimeve gjenocidale duke mbrojtur popullin me gjithë forcën në dispozicion.

Në reagim thuhet se procesi gjyqësor po e zhvendos vëmendjen nga agresori te viktima, duke kriminalizuar rezistencën çlirimtare.

“Këtu nuk po gjykohen individë të shkëputur nga konteksti, por po tentohet të gjykohet vetë akti i çlirimit”, thuhet në deklaratë.

VV-ja thekson se Ushtria Çlirimtare e Kosovës nuk ka pasur kurrë plane për krime kundër njerëzimit, duke argumentuar se “krimet kundër njerëzimit kërkojnë aparat shtetëror dhe mekanizma sistematikë dhune, të cilat UÇK-ja kurrë nuk i ka pasur”.

“Kjo gjykatë nuk erdhi nga një nevojë e brendshme për drejtësi, por nga një projekt ndërkombëtar i ndërtuar mbi raporte politike, presione diplomatike dhe interesa gjeopolitike, ku Rusia, Serbia dhe aleatët e saj kanë pasur rol aktiv. Lëvizja Vetëvendosje e ka kundërshtuar këtë proces që nga fillimi e madje edhe para fillimit, sepse drejtësia nuk mund të jetë selektive, njëetnike dhe e ndërtuar mbi shtrembërimin e historisë. Një drejtësi e tillë nuk shëron plagë, por i thellon ato”, thuhet në reagimin e LVV-së.

Më tej, në reagim thuhet se Serbia ishte pushtuesja dhe ushtruesja e dhunës shtetërore, ndërsa populli shqiptar viktimë e saj.

Në fund, Lëvizja Vetëvendosje rithekson qëndrimin e saj se “çlirimi nuk është krim, rezistenca nuk është ndërmarrje kriminale dhe historia e Kosovës nuk mund të rishkruhet nga aktakuza që i shërbejnë narrativës së agresorit”.

Continue Reading

Lajmet

Osmani: Lufta e UÇK-së ishte e pastër, historia nuk rishkruhet

Published

on

By

Presidentja e Republikës së Kosovës, Vjosa Osmani, përmes një deklarate ka rikujtuar se shtetësia e Kosovës është rezultat i vullnetit të patjetërsueshëm të popullit dhe luftës heroike për liri.

Deklarata e Osmanit vjen pas seancës që po vazhdon ende në Gjykatën Speciale, ku nga Kryeprokurorja Kimberly West nga Prokuroria është kërkuar dënim prej 45 vitesh burg për ish-krerët e UÇK-së.

Sipas Presidentes Osmani, pavarësia e vendit erdhi si pasojë e një sakrifice shekullore, ku humbën jetën mijëra dëshmorë e civilë të pafajshëm. Ajo vuri në dukje se në këtë rrugëtim, roli i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK) ishte vendimtar dhe i shenjtë.

“Pavarësia e Kosovës ishte vullnet i popullit të Kosovës. Ishte sakrificë shekullore për të cilën dhanë jetën mijëra dëshmorë e civilë të pafajshëm e për të cilën luftuan, me heroizëm dhe me luftë të pastër, Ushtria Çlirimtare e Kosovës,” u shpreh Presidentja.

Tutje Osmani është shprehur se çdo tentative për ta barazuar luftën e UÇK-së me krimet serbe minon drejtësin dhe dëmton paqen.

“Gjatë luftës së fundit në Kosovë, Serbia kishte për qëllim shfarosjen e popullit shqiptar, qëllim të cilin e shpërfaqi nëpërmjet vrasjes dhe masakrimit të mijërave fëmijëve, grave, burrave e të moshuarve, dhunimeve të mijëra grave e burrave, shkatërrimit të qindra mijëra shtëpive, dëbimit të mbi 80% të qytetarëve të Kosovës nga shtëpitë e tyre, spastrimit etnik, zhdukjes me dhunë të mijëra personave dhe krimeve të tjera të llahtarshme”, shkruan Osmani.

Continue Reading

Lajmet

Heshtja mbretëroi në qytetin e vogël italian, a është identifikuar personi i parë i “Sarajeva Safari”?

Published

on

Hetimi nga Milano po përhapet drejt Hagës, ndërsa banorët e një qyteti të vogël në veri të Italisë heshtin, të gjithë të frikësuar nga turpi.

Tronditja dhe një ndjenjë tmerri mbretëroi në qytetin italian të San Vito al Tagliamento pas identifikimit të snajperit të parë, të dyshuar, që qëlloi mbi civilët e pafuqishëm në Sarajevën e rrethuar midis viteve 1992 dhe 1996. Ky është një vazhdim i hetimit të të ashtuquajturit “safari lufte”, pra turizmit të dyshuar lufte në të cilin evropianët e pasur paguan shuma të mëdha parash palës serbe për të synuar civilët, i cili deri më tani është nisur vetëm në Itali.

Zyra e prokurorit italian hapi së fundmi një hetim kundër një burri të moshuar, dhe në një qytet të vogël në veri të Italisë, jo shumë larg kufirit slloven, të gjithë e dinë se kush është.

– Ai është një djalë shumë i pasjellshëm, e njoh prej vitesh. Ajo është një person i mbyllur dhe nuk tregon ndjenja. Ai ka pikëpamje të krahut të djathtë dhe është shumë i irrituar. Në fakt, e mbajmë mend shpërthimin e tij në një bar lokal për shkak të një makine, dhe më pas për shkak të një automjeti tjetër të parkuar gabimisht përpara, pranë shtëpisë së tij – i thanë disa vendas gazetarit të gazetës italiane La Repubblica, i cili vuri re se duket se ka një betim heshtjeje në vend për këtë temë.

Hetimi nga zyra e prokurorit të Milanos, i udhëhequr nga kryeprokurori Marcello Viola dhe prokurori publik Alessandro Gobbis, së shpejti duhet të marrë një dimension ndërkombëtar pasi hetuesit planifikojnë të udhëtojnë në Hagë. I dyshuari tani është në të tetëdhjetat, dhe në kohën e rrethimit të Sarajevës ishte në të pesëdhjetat. Ai është një ish-shofer kamioni që punoi për një kompani lokale të asgjësimit të mbeturinave deri në vitin 1997. Edhe pse punëdhënësit e tij në atë kohë konfirmuan se ai nuk i fshehu kurrë pikëpamjet e tij të krahut të djathtë dhe fashist, ata pretendojnë se nuk dinin për “udhëtimet e tij të supozuara të fundjavës” në Ballkan.

Sipas dokumenteve të prokurorisë, dyshohet se ky italian po shkonte në fushën e betejës së Sarajevës për t’u bashkuar me trupat serbe në të shtënat ndaj civilëve, por edhe se ai ishte i përfshirë në tregtinë e armëve. Duhet pranuar se në të përditshmen e respektuar italiane La Republica, ekziston fjalia “se ai qëlloi civilë me ustashët”, por është e qartë se ky është një gabim, qoftë lista apo dëshmia e pronarit të kompanisë për të cilën punonte burri.

Italianët nisën një hetim kundër një burri për një krim të tmerrshëm në Sarajevë: Ai dyshohet se u mburr se “gjuante njerëz”.

Civilë të shumtë u vranë në Sarajevë gjatë luftës, disa, për fat të keq, në duart e “turistëve snajperë”.

Dëshmitari kryesor zbulon detajet monstruoze të “Sarajeva Safari”: “Ishte një qytet për hobin e tyre të veçantë”.

Raporti që nisi ortekun bazohet në burime lokale dhe dëshmitë e shkrimtarit Ezi Gavazzeni dhe gazetares Marianne Maiorino. Ata përshkruajnë një burrë që me një kostum të zi u mburr për “arritjet” e tij në Ballkan, që është një pamje krejtësisht e ndryshme nga ajo që kanë të njohurit e tij. Për ta, ai është thjesht një gjuetar dhe peshkatar i apasionuar, në një kohë ai madje mbante rekordin për kapjen e troftës në liqenin La Terribile aty pranë. Gjatë kontrollit të shtëpisë së tij, njësia speciale e karabinierëve ROS gjeti shtatë armë të ligjshme, pesë me tyta të gjata dhe dy me të shkurtra. Ndërsa hetuesit po përpiqen të përcaktojnë përgjegjësinë e tij, në publik po rrjedh informacion se ai nuk është i vetmi dhe se emra të tjerë në linjën nga Torino në Trieste janë gjithashtu nën hetim.

Autoritetet lokale të San Vitos u habitën nga zbulimet e prokurorisë. Kryetari i bashkisë Alberto Bernava deklaroi se vërtetimi i këtyre akuzave do të shkaktonte një “plagë të pariparueshme” për qytetin dhe shtoi se, në rast të vërtetimit të fajësisë, ai do t’i bashkohej gjyqit si palë e dëmtuar, ashtu siç kishte vendosur tashmë qyteti i Sarajevës.

Vetë i dyshuari dyshohet se i ka thirrur një të njohuri në telefon: “Ata erdhën në shtëpinë time, po më tërheqin në diçka të madhe, do të më vrasin”.

Familja e tij, gruaja dhe fëmijët e tij, njëri prej të cilëve punon në shërbimin civil, refuzojnë të komunikojnë me median, ndërsa pastori vendas, me një rruzare në duar, thotë vetëm shkurt se lajmi është i tmerrshëm.  /J.List/

 

Continue Reading

Të kërkuara