Lajmet

Evropa ende nuk ka vendosur nëse dëshiron të ndëshkojë rusët për luftën e Putinit

Ky propozim u bë fillimisht nga presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky.

Published

on

Nga Luke McGeeCNN

Finlanda, një vend që ndan një kufi 830 milje të gjatë me Rusinë, njoftoi këtë javë se do të përgjysmojë në kufirin e saj numrin e aplikimeve për viza nga qytetarët rusë.

Aktualisht, 1,000 rusë mund të aplikojnë për viza finlandeze çdo ditë, por që nga 1 shtatori ky numër do të bjerë në 500. Jussi Tanner, drejtor i përgjithshëm për shërbimet konsullore në Ministrinë e Punëve të Jashtme të Finlandës, i tha CNN-it se maksimumi 20% e këtyre vendeve do të ndahen për viza turistike, domethënë – jo më shumë se 100 viza turistike do të jenë në dispozicion në ditë.

Masa vjen pasi Estonia, një tjetër vend i Bashkimit Evropian që kufizohet me Rusinë, ndaloi edhe rusët që kishin tashmë viza të hynin në vend. Sipas Reuters, shifra arrin në 50,000 njerëz.

Republika Çeke dhe Letonia kanë qenë gjithashtu mbështetëse për ndalimin e vizave dhe kanë marrë masa për të kufizuar rusët që të udhëtojnë në BE.

Propozimi u bë fillimisht nga presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky, por jo të gjithë janë dakord.

Kancelari gjerman, Olaf Scholz, thotë se ndërsa është e rëndësishme të sanksionohen ata në rrethin e ngushtë të presidentit rus, Vladimir Putin, evropianët duhet “të kuptojnë gjithashtu se ka shumë njerëz që ikin nga Rusia sepse nuk pajtohen me regjimin rus”.

Një diplomat i lartë gjerman i tha CNN-it se argumenti i Scholz nuk bazohet në fakt, “pasi çdokush mund të aplikojë për një vizë humanitare”. Diplomati beson se Scholz më së shumti po përpiqet të “balancojë partinë e tij, e cila është e ndarë midis atyre që duan dialogun me Rusinë dhe atyre që duan të duken të ashpër”.

Mbrojtësit e kufizimit të vizave ruse besojnë se argumenti është mjaft i qartë.

Alexander Stubb, një ish-kryeministër finlandez dhe ministër i jashtëm, i cili më parë kishte mbrojtur liberalizimin e vizave me Rusinë, tha për CNN: “Është një gjendje e trishtuar, por çmimi i luftës duhet të ndihet nga qytetarët rusë”. Sipas tij, “e vetmja mënyrë në të cilën zemrat dhe mendjet e popullit rus mund të ndryshohen është që ata të kuptojnë se çfarë po bën Putini është një shkelje e hapur e ligjit ndërkombëtar. Kjo do të thotë një ndalim total i vizave për rusët“.

Rasa Juknevičienė, ish-ministre e mbrojtjes e Lituanisë dhe anëtare aktuale e Parlamentit Evropian, thotë se “para së gjithash, kjo është një çështje sigurie”.

“Qytetarët rusë udhëtojnë në BE kryesisht nëpërmjet Finlandës dhe Estonisë. Shërbimet zyrtare të vendeve janë nën presion të madh. Rusia kontrollohet nga strukturat e trashëgimisë së KGB-së, të cilat shfrytëzojnë hapjen e vendeve të Shengenit për operacione të ndryshme”, tha Juknevičienė.

Nuk ka gjasa që liderët evropianë të arrijnë një marrëveshje të plotë për këtë çështje. Ndërsa BE-ja ka qenë kryesisht e bashkuar që nga fillimi i luftës dhe është bashkuar për të vendosur sanksione serioze ekonomike ndaj Rusisë, ekziston një realitet gjeografik që ndërlikon çdo konsensus midis 27 vendeve me prioritete shumë të ndryshme ekonomike dhe politike.

Vendet në perëndim dhe jug të BE-së, të cilat janë disi të mbrojtura nga agresioni i Kremlinit për shkak të distancës së madhe, janë të shpejtë për t’u kujtuar “skifterëve” se Rusia është një pjesë shumë e madhe e rajonit më të gjerë të Evropës. Prandaj është jo vetëm jashtëzakonisht e vështirë, por ndoshta jo veçanërisht produktive, thjesht të injorosh Rusinë.

Pasi të përfundojë lufta, ekonomitë evropiane do të duan të rivendosin lidhjet me Rusinë. Kjo jo vetëm që është e dobishme për ato vende, por mund të jetë gjithashtu e vlefshme në një luftë propagandistike pas konfliktit, për të bindur rusët e zakonshëm për përfitimet e vlerave evropiane.

Strategjikisht, figurat më serioze pajtohen gjithashtu se çdo plan i sigurisë evropiane i pasluftës do të duhet të përfshijë Rusinë dhe është shumë më mirë që Moska të përfshihet në mënyrë proaktive dhe të punojë me fqinjët e saj evropianë.

Në anën tjetër të spektrit, ka nga ato vende si Polonia, Estonia, Lituania dhe Letonia që tashmë kanë vuajtur mjaft nga duart e Rusisë, si nga duart e diktaturës shtypëse të Bashkimit Sovjetik dhe së fundmi nga kërcënimi i Kremlinit të Putinit.

Këta janë faktorët konkurrues që e bëjnë kaq të komplikuar trajtimin e Putinit dhe Rusisë.

A do të punojë BE-ja me Putinin nëse ai mbetet në pushtet pas luftës? Nëse jo, sa i ndryshëm duhet të jetë regjimi që pason nga ai i Putinit për të kënaqur bllokun? Çfarë do të duhej të përfshihej në një traktat hipotetik për të siguruar liderët e ndryshëm evropianë se Rusia nuk do të provokojë konflikt të mëtejshëm? Çfarë mund të jetë e gatshme të pranojë BE-ja për të ndërmjetësuar një paqe? Vlen të kujtohet gjatë gjithë kësaj se Ukraina është tani një kandidate për anëtarësim në BE.

Të gjitha këto pyetje të mëdha krijojnë pyetje më të vogla, përfshirë ato që duhet bërë gjatë konfliktit për vizat. Dhe sa më gjatë të vazhdojë lufta, teksa opsionet e Perëndimit për sanksione dhe hakmarrje bëhen gjithnjë e më të kufizuara, aq më shumë pyetje të tilla do të lindin.

Realiteti i vështirë është se këto pyetje më të vogla, dhimbje koke në vetvete, duhet të balancohen kundër çfarëdo që është rezultati më i mirë dhe afatgjatë i kësaj periudhe të zymtë.

E vërteta e hapur se një gjë nuk do të ndryshojë kurrë: Evropa nuk mund thjesht, të injorojë Rusinë!/UBTNews/

Vendi

“Liria ka Emër” paralajmëron “Marshin për Liri” më 12 shtator në Prishtinë

Published

on

Platforma qytetare “Liria ka Emër” do të organizojë më 12 shtator në Prishtinë “Marshin për Liri”, nën moton “Kosova po pret”.

Marshi do të mbahet katër ditë para 16 shtatorit, datë kur pritet të zhvillohet seanca përmbyllëse e procesit në Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë ndaj ish-drejtuesve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.

Në një konferencë për media, përfaqësuesit e platformës, Eliza Hoxha dhe Ismail Tasholli, kanë prezantuar aktivitetet që do t’i paraprijnë dhe do ta pasojnë marshin.

Hoxha ka thënë se platforma, së bashku me qytetarët, për gjashtë vjet ka kërkuar një proces të drejtë gjyqësor për ish-krerët e UÇK-së. Ajo ka theksuar se mbështetja do të vazhdojë pa paragjykuar vendimin e drejtësisë dhe pa ndërhyrë në procesin gjyqësor.

Sipas saj, aktivitetet nisin me një numërim mbrapsht deri më 16 shtator, i cili do të vendoset në Prishtinë dhe do të shtrihet edhe në komunat e tjera të Kosovës.

Platforma ka paralajmëruar edhe aktivitetin “Netët e Lirisë”, i cili do të organizohet në shtatë zonat e UÇK-së dhe do t’i kushtohet kujtesës, historisë dhe sakrificave për liri.

Ndërkohë, Ismail Tasholli u ka bërë thirrje liderëve të katër partive kryesore shqiptare që t’i bashkohen marshit. Ai ka përmendur Albin Kurtin, Bedri Hamzën, Lumir Abdixhikun dhe Ardian Gjinin, duke kërkuar që të marrin pjesë jo në funksion të fushatës partiake, por “për Kosovën, për lirinë, për të ardhmen”.

“Liria ka Emër” ka paralajmëruar gjithashtu një aktivitet në Hagë më 16 shtator, në bashkëpunim me diasporën shqiptare.

Sipas organizatorëve, mesazhi i aktiviteteve në Prishtinë dhe Hagë do të jetë i njëjtë: “Kosova po pret”./A.K/

Continue Reading

Vendi

Përfundojnë gërmimet në Kalludër dhe Jabukë, mbetje mortore të 23 personave

Published

on

Kanë përfunduar të premten gërmimet disa javore në lokacionet Kalludër i Vogël dhe Jabukë të Zubin-Potokut, ku janë zbuluar mbetje mortore që dyshohet se u përkasin 23 personave të zhdukur me forcë.

Kushtrim Gara nga Komisioni Qeveritar për Persona të Zhdukur ka konfirmuar përfundimin e procesit katërjavor të gërmimeve, vlerësimit dhe zhvarrosjes së mbetjeve mortore.

Sipas të dhënave të Komisionit, në një nga lokacionet e Kalludrit të Vogël janë gjetur mbetje mortore të 13 personave, në Jabukë të 4 personave, ndërsa në një lokacion tjetër në Kalludër të Vogël janë gjetur mbetje të 6 personave.

Gara ka thënë se tash pritet që mbetjet të kalojnë në ekzaminime mjekoligjore dhe procesin e identifikimit përmes analizës së ADN-së.

Ndërkohë, ministri në detyrë i Punëve të Brendshme, Xhelal Sveçla, ka bërë të ditur se armatimi i konfiskuar në zonën përreth Kalludrit do të ekzaminohet, për të verifikuar nëse mund të ketë lidhje me vrasjen e 23 personave, mbetjet e të cilëve janë gjetur në këto lokacione.

Gërmimet në këtë zonë paraqesin një tjetër etapë në përpjekjet për zbardhjen e fatit të personave të zhdukur dhe identifikimin e tyre./A.K/

Continue Reading

Vendi

Tahiri: Vdekjet e punëtorëve në KEK, dëshmi e dështimit institucional

Published

on

Deputeti i Partisë Demokratike të Kosovës (PDK), Arian Tahiri, ka akuzuar Qeverinë në detyrë për mungesë reagimi dhe mbikëqyrjeje të kushteve të punës në institucionet dhe ndërmarrjet publike, pasi dy punëtorë të KEK-ut humbën jetën brenda tri ditësh, si pasojë e lëndimeve të marra në vendin e punës, raporton Ekonomia Online.

Tahiri kërkoi që organet përgjegjëse të ndërmarrin veprime konkrete menjëherë.

“Më 20 gusht, Arbenit Ahmeti humbi jetën duke transportuar kabllot 6 kV. Më 16 gusht, vetëm katër ditë më herët, Haxhi Gojnovci, teknik i xehtarisë, mbeti i vdekur pranë ekskavatorit. Më 15 korrik, Milazim Binaku ndërroi jetë në QKUK, si pasojë e lëndimeve të marra më 8 korrik në Fabrikën e Pajimeve Xehtare në Palaj. Më 27 shkurt, Migjen Sadiku ndërroi jetë në hapësirat e Termocentralit “Kosova B”. Pas secilit prej këtyre emrave është një nënë që pret, një bashkëshorte që mbetet vetëm, fëmijë që pyesin pse babai i tyre nuk u kthye më. Janë punëtorë që shkuan në punë për të siguruar bukën e gojës për familjet e tyre dhe humbën jetën duke bërë punën e tyre”, shtoi ai.

Tahiri theksoi se kabineti qeveritar po sillet “sikur nuk ka asnjë përgjegjësi”.

“Qeveria nuk mund të jetë njëkohësisht menaxhuese dhe mbikëqyrëse e ndërmarrjeve publike dhe, në fund, të sillet sikur nuk ka asnjë përgjegjësi. Si është e mundur që kur flitet për rritje të prodhimit apo për progres, dalin dhe shprehin krenari, ndërsa në raste të tilla fshihen nëpër xhipa të zinj e prapa perdeve të pushtetit? Kur këto vdekje ndodhin në një ndërmarrje publike, nën kontrollin e drejtpërdrejtë të shtetit, ato bëhen dëshmi e një dështimi institucional. Nëse shteti nuk arrin të mbrojë jetën e punëtorëve të vet, si mund të pretendojë se mbron jetën dhe të drejtat e punëtorëve në sektorin privat?”, tha Tahiri.

Tahiri bëri thirrje për inspektim, identifikim dhe eliminim të rreziqeve në vendet e punës, rritjen e masave të sigurisë dhe mbrojtjes për punëtorët./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Gjermani: Mbyllja më e fortë e bizneseve në gati 20 vjet

Published

on

Energjia e shtrenjtë, mungesa e fuqisë punëtore të kualifikuar dhe mungesa e pasardhësve për biznesin po çojnë në shtimin numrit të mbylljeve të bizneseve dhe falimentimeve në Gjermani.

187.744 sipërmarrje në Gjermanindërprenë gjatë vitit të kaluar aktivitetin e tyre, duke shënuar numrin më të lartë të mbylljevenë pothuajse 20 vjet. Krahasuar me vitin pararendës, ky numër u rrit me gati 10 për qind. Këto janë të dhënat e analizës së përbashkët vjetore të agjencisë së informacionit ekonomik Creditreform dhe Qendrës Leibniz për Kërkime Ekonomike Evropiane (ZEW) në Mannheim.

Sipas analizës dinamika e krizës po përhapet tashmë në të gjitha fushat, përfshirë edhe gastronominë apo sektorin e shëndetësisë. Dhe ndryshe nga vitet e mëparshme tani po e ndërpresin aktivitetin e tyre edhe kompani që, në fakt, janë ekonomikisht të shëndosha dhe të qëndrueshme.

Gastronomia dhe hoteleria

Në analizë thuhet se rritja më e fortë e numrit të mbylljeve të bizneseve u regjistrua në sektorin e gastronomisë dhe të hotelerisë. Në vitin 2025 mbyllën aktivitetin e tyre rreth 15.000 restorante, kafene dhe sipërmarrje akomoduese, që përbën 15 për qind më shumë krahasuar me vitin 2024.

Që nga 1 janari 2026 në gastronominë gjermane zbatohet një normë e reduktuar TVSH-je prej 7 për qind për ushqimet. Por “ulja e TVSH-së për të mbështetur sektorin e gastronomisë në krahasim me degët e tjera, duket se nuk ka arritur ta zbusë gjendjen e vështirë në këtë sektor”, thuhet në analizë.

Përkeqësim i gjendjes në sektorin e shëndetësisë

Në sektorin e shëndetësisë vazhdoi prirja negative që po vërehet prej rreth dhjetë vitesh: numri i mbylljeve të sipërmarrjeve në këtë fushë, arriti në rreth 11.000 raste, dhe  është tashmë rreth dy herë më i lartë se në vitin 2008.

Vetëm gjatë vitit të kaluar mbyllën aktivitetin e tyre afërsisht 5.500 klinika mjekësore,  pra rreth 23 për qind më shumë krahasuar me vitin 2024. Shpesh arsyeja është se mjekët dalin në pension dhe nuk arrijnë të gjejnë dikë që të marrë përsipër dhe të vazhdojë drejtimin e klinikës së tyre.

Edhe industria u godit rëndë

Në sektorin industrial ndërprenë aktivitetin e tyre rreth 11.000 ndërmarrje, që do të thotë 10 për qind më shumë mbyllje krahasuar me një vit më parë.

Eksperti i Creditreform, Patrik-Ludwig Hantzsch, e quajti rritjen e numrit të falimentimeve si një “darë krize” që po e “kap dhe dëmton ekonominë gjermane nga dy anë”: nga njëra anë trazirat gjeopolitike, si lufta me Iranin ose tarifat doganore amerikane, dhe nga ana tjetër çmimet e larta të energjisë dhe burokracia e madhe brenda vendit.

Studiuesja e ZEW-së, Sandra Gottschalk, thekson se vetëm 13 për qind e afro 190.000 mbylljeve të regjistruara gjatë vitit të kaluar ishin si pasojë falimentimi. Sipas saj shumica e bizneseve mbyllen pothuajse pa u vënë re, pa procedura formale falimentimi dhe pa tërhequr vëmendje të madhe publike./A.K/

Burimi:DW

 

Continue Reading

Të kërkuara