Botë
Ekonomia gjermane në krizë, cilat kompani të mëdha do të largojnë mijëra punëtorë
Published
1 year agoon
By
UBTnewsEkonomia gjermane është në prag të recesionit edhe sivjet – industria është veçanërisht e prekur nga kriza. Pesimizmi dominon në kompanitë më të mëdha. “Ato po vuajnë më së shumti për shkak të rënies së aftësisë gjermane të konkurrencës në tregun botëror,” beson Ulrich Kater, kryeekonomist i Dekabanka.
Dobësia e ekonomisë gjermane ka pasoja shumë konkrete. “Kriza industriale dhe rënia ekonomike afatgjatë po lënë gjurmë në tregun e punës”, thotë Enzo Weber nga Instituti për Kërkimin e Tregut të Punës (IAB). Sipas vlerësimeve të studiuesve, papunësia pritet të vazhdojë të rritet. Deri në pranverë, thonë ata, në Gjermani “nuk pritet ndonjë ndryshim i trendit”.
Disa kompani të mëdha gjermane kanë njoftuar pushime masive nga puna në javët dhe muajt e fundit. Këto janë kompanitë e prekura.
Schaeffler
Kompania Schaeffler, e cila prodhon pjesë për industrinë e automobilave, ka njoftuar pushime nga puna dhe mbyllje të fabrikave. Për shkak të problemeve të vazhdueshme në sektorin industrial dhe kërkesës së dobët në tregun e automjeteve, Schaeffler planifikon të shkurtojë gjithsej 4.700 vende pune, nga të cilat 2.800 janë në Gjermani. Gjithashtu, nga një fabrikë në Austri dhe Britani të Madhe do të mbyllen. Kompania njoftoi gjithashtu pezullimin e prodhimit të disa produkteve në Berndorf, Austri, si dhe përfundimin e disa prodhimeve në Sheffield, Angli.
Continental
Furnizuesi i automjeteve Continental planifikon gjithashtu pushime masive për shkak të shitjeve më të dobëta në BMW, Mercedes dhe koncerne të tjerë, si dhe problemet në sektorin e makinave elektrike.
Sipas kompanisë, nga mesi i vitit 2023, tashmë janë eliminuar 5000 vende pune në zhvillim, prodhim dhe administrim. Deri në vitin 2028, ata planifikojnë të shkurtojnë gjithsej 7.150 vende pune, nga të cilat më shumë se një e treta i përket Gjermanisë.
Volkswagen
Prodhuesi më i madh gjerman i makinave (Volkswagen, i cili përfshin markat VW, Audi, Porsche, Seat, Skoda, Cupra, Lamborghini, Bentley dhe Ducati) po përballet me një krizë serioze. Sipas përfaqësuesve të sindikatës, tre fabrika të VW janë aktualisht në rrezik, ndërsa nga shkurtimi rrezikohen dhjetëra mijëra vende pune. Kompanisë i mungojnë blerësit për më shumë se 500.000 automjete, tha Dirk Große-Loheide, anëtar i bordit drejtues të markës VW. “Nëse nuk ka kërkesë, ne duhet t’i përshtatim kapacitetet prodhuese me situatën aktuale”, shtoi ai.
Edhe drejtori i markës Volkswagen, Thomas Schäfer theksoi se masat aktuale, si pensioni i parakohshëm, puna me orar të shkurtuar dhe shkurtimet e tjera nuk janë të mjaftueshme për të ulur shpenzimet. Momentalisht janë duke u zhvilluar negociatat me sindikatat IG Metall, por nuk është arritur asnjë marrëveshje deri tani. Negociatat do të vazhdojnë me 9 dhjetor, por tani për tani parashikohen të shkurtohen dhjetëra mijëra vende pune.
Bosch
Bosch, një tjetër furnizues i madh me pjesë të makinave, planifikon të shkurtojë deri në 5.550 vende pune – prej tyre 3.800 në Gjermani. Shifrat e sakta do të darkodohen në negociata me përfaqësuesit e punëtorëve. I prekur veçanërisht është sektori “Cross-Domain Computing Solutions”, i cili merret me zhvillimin e sistemeve për asistencën në drejtimin e automjeteve dhe në drejtimin autonom.
Bosch planifikon të prezantojë reduktimin e orëve të punës për shumë punonjës në Gjermani, gjë që do të rezultojë edhe me paga më të ulëta. Në total, do të preken rreth 10.000 punëtorë në nëntë lokacione në Gjermani. Kompania përmend krizën në industrinë e automobilave dhe kërkesën më të dobët si arsye, ndërsa rezultatet në sektorin e teknologjive të reja, siç është drejtimi i automatizuar, janë nën pritshmëritë e mëparshme.
ZF Friedrichshafen
Furnizuesi i pjesëve të automjeteve ZF Friedrichshafen planifikon të shkurtojë deri në 14.000 nga 54.000 vende pune sa ka në Gjermani. Vetëm në Saarbrücken, 1.800 punëtorë do të pushohen nga puna deri në fund të vitit 2025. Nëse situata e vështirë me porositë vazhdon, gjithsej 4.500 vende pune mund të shkurtohen deri në fund të vitit 2028. Kompania nuk e përjashton as mundësinë e mbylljes së ndonjë fabrike.
ZF ka probleme edhe me borxhe të mëdha për shkak të blerjeve të mëdha (marrje/blerje kompanish), ndërkohë që rezultatet e shitjeve janë shumë më të ulëta sesa është pritur. “Sipas të dhënave të fundit, në fund të vitit do të na mungojnë tre miliardë euro të ardhura”, tha kryetari i Këshillit të Punëtorëve, Achim Dietrich. Për më tepër, borxhet e mëdha vijnë si pasojë e blerjeve të korporatave të tjera.
Ford
Prodhuesi amerikan i makinave Ford planifikon të shkurtojë 2.900 vende pune në Gjermani deri në vitin 2027, shumica e tyre në fabrikën në Këln. Në total, rreth 4.000 vende pune do të shkurtohen në Evropë. Edhe pse kompania investoi dy miliardë euro gjatë viteve 2023 dhe 2024 në modernizimin e fabrikës në Këln, për prodhimin e automjeteve elektrike, pritshmëritë e shitjeve nuk u përmbushën.
Thyssenkrupp
Prodhuesi më i madh i çelikut në Gjermani, Thyssenkrupp Steel planifikon të shkurtojë rreth 11.000 vende pune gjatë gjashtë viteve të ardhshme. Deri në fund të vitit 2030, numri i të punësuarve do të bjerë nga 27.000 në 16.000. Kompania synon të reduktojë kapacitetin prodhues dhe të rrisë investimet në teknologjitë miqësore ndaj mjedisit, të cilat kërkojnë miliarda investime. Përveç kësaj, importi i çelikut të lirë nga Azia dhe kriza në industrinë e automobilave paraqesin një sfidë të madhe.
BASF
Në vitin 2022, BASF ka shpallur një program kursimi për shkak të rritjes së çmimit të gazit dhe kushteve të vështira të biznesit në Evropë. Një plan shtesë shtrëngimi u prezantua në fillim të këtij viti, duke përfshirë shkurtimet e vendeve të punës në Ludwigshafen. Deri në vitin 2026, BASF planifikon të ulë kostot me një miliard euro në vit. Deri në fund të vitit 2024, kompania do të shkurtojë 3.300 vende pune globalisht, duke përfshirë 2.500 në Ludwigshafen.
Gjithashtu u njoftua edhe mbyllja e tre fabrikave në Ludwigshafen, duke përfshirë prodhimin e acidit adipik – një përbërës kyç për plastikën. Këto masa edhe pse të kuptueshme në situatën aktuale ekonomike, do të lënë pa punë mijëra punëtorë dhe do të përkeqësojnë më tej situatën në tregun e punës.
Botë
14 emigrantë të vdekur në Greqi pas përplasjes mes dy anijeve
Published
19 hours agoon
February 4, 2026
Të paktën 14 emigrantë kanë vdekur pasi një motoskaf që i transportonte ata u përplas me një anije të Rojës Bregdetare Helenike në brigjet e ishullit të Kiosit të martën vonë.
Autoritetet greke thanë se motoskafi po bënte manovra të rrezikshme dhe se një ndjekje ishte duke u zhvilluar në kohën e përplasjes në Ngushticën e Kiosit, pranë fshatit Vrontades, raporton BBC.
24 persona u shpëtuan, disa prej të cilëve u plagosën rëndë, dhe të tjerë thuhet se janë ende të zhdukur. Roja bregdetare nuk ka sqaruar ende rrethanat e sakta të përplasjes.
Botë
Fillon gjyqi për përdhunim ndaj djalit të princeshës së kurorës së Norvegjisë
Published
2 days agoon
February 3, 2026
Një vit e gjysmë pasi Marius Borg Hoiby u arrestua nga policia për një episod të dhunshëm në apartamentin e një gruaje në Oslo, djali i princeshës së kurorës së Norvegjisë ka dalë në gjyq në çështjen më të madhe që ka dalë në gjykatë këtu prej vitesh.
Ai akuzohet për 38 akuza, përfshirë katër akuza për përdhunim në një nga çështjet më të mëdha në Norvegji prej vitesh. Gjyqi shtatëjavor hapet në gjykatën e qarkut të Oslos të martën, në një sfond të zbulimeve pothuajse të përditshme rreth tij dhe nënës së tij, Princeshës së Kurorës Mette-Marit, raporton BBC.
Në prag të gjyqit, doli që 29-vjeçari ishte ndaluar përsëri, në rrethana jo shumë të ndryshme nga arrestimi i tij fillestar, me dyshimin për sulm, kërcënime me thikë dhe shkelje të një urdhri kufizues.
Meqenëse policia e ka lënë në paraburgim për katër javë, ai fillon gjyqin në paraburgim. Ekipi i tij mbrojtës synon të apelojë kundër vendimit.
Princesha e kurorës po përballet me kritika në rritje pasi doli që ajo ishte cituar në qindra emaile që tregonin kontakte të gjera me shkelësin e ndjerë seksual Jeffrey Epstein. Ajo ka pranuar se ka treguar “gjykim të dobët”, por pasojat kanë filluar tashmë, me një organizatë që e ka hequr atë nga roli i mbështetëses për çmimin e saj vjetor.
Kufizime të rënda gjyqësore janë vendosur në gjyq, me ndalim të çdo fotografie të Marius Borg Høiby brenda ose jashtë gjykatës. Ekziston gjithashtu një ndalim për çdo detaj që mund të identifikojë katër gratë që ai dyshohet se i ka përdhunuar. Familja mbretërore nuk do të marrë pjesë në asnjë nga procedurat në Sallën e Gjyqit 250 në gjykatën e distriktit të Oslos, ku gjyqi ka tërhequr interes të madh në të gjithë Norvegjinë dhe më gjerë. Komentuesit nuk e shohin këtë si veçanërisht të habitshme, me Mbretin Harald V dhe Mbretëreshën Sonja që shkojnë në Lojërat Olimpike Dimërore në Itali më vonë këtë javë, por kjo shton një ndjenjë izolimi përreth djalit të bashkëshortit të Princit të Kurorës Haakon.
Marius Borg Hoiby lindi katër vjet para se Mette-Marit të martohej me princin e kurorës, dhe megjithëse shihet si një anëtar i ngushtë i familjes, ai nuk është pjesë e vetë familjes mbretërore dhe as një figurë publike. /Ekonomia Online/
Botë
Bill dhe Hillary Clinton pranojnë të dëshmojnë për Epsteinin
Published
2 days agoon
February 3, 2026
Ish-presidenti i ShBA-së Bill Clinton dhe bashkëshortja e tij Hillary Clinton, ish-Sekretarja e Shtetit, kanë rënë dakord të dëshmojnë në hetimin e Kongresit për autorin e ndjerë të krimeve seksuale, Jeffrey Epstein.
Kjo vjen disa ditë para një votimi nëse çifti do të akuzohet për përbuzje penale për refuzimin për t’u paraqitur para Komitetit Mbikëqyrës të Dhomës së Përfaqësuesve pas një bllokimi disamujor, shkruan BBC.
Bill Clinton njihej me Epstein, i cili vdiq në burg në vitin 2019, por ka mohuar të ketë qenë në dijeni të krimeve të tij seksuale dhe thotë se i ka ndërprerë kontaktet dy dekada më parë.
Nuk është e qartë se kur do të zhvillohen dëshmitë, por do të jetë hera e parë që një ish-president i ShBA-së dëshmon para një paneli të Kongresit që kur Gerald Ford e bëri këtë në vitin 1983. /Ekonomia Online/
Botë
DW: Gjermani: Për çfarë po i shpenzon Bundeswehri mliardat?
Published
3 days agoon
February 2, 2026
Nina Werkhäuser/DW
Gjermania po shpenzon shuma rekord për armatimin. Bundeswehri po porosit armë dhe pajisje të reja në një masë të madhe. Ja disa shembuj konkretë.
Ushtria gjermane(Bundeswehr) ka në dispozicion më shumë se 108 miliardë euro sivjet – një shumë e madhe dhe e paprecedentë. Ushtria financohet nga buxheti aktual federal dhe nga fondet speciale për të cilat shteti merr hua.
Me këto para Bundeswehri, tek i cili është kursyer për dekada, duhet të bëhet përsëri i aftë për luftë. Kjo duhet të ndodhë sa më shpejt të jetë e mundur, pasi qeveria federale druhet se Rusia mund të jetë e aftë të nisë ndonjë sulm në territorin anëtar të NATO-s që në vitin 2029.
Çfarë blen Bundeswehr me miliardat? Dhe si funksionon armatimi i shpejtë?
Drone luftarake për herë të parë për Bundeswehrin
Për një kohë të gjatë, nuk kishte shumicë politike për blerjen e dronëve luftarakë. Por lufta në Ukrainë, në të cilën dronët janë një faktor vendimtar, ka çuar në një ndryshim të të menduarit në Gjermani. Për herë të parë në historinë e saj, ushtria gjermane do të porositë disa mijëra dronë luftarakë këtë vit. Porosia iu është dhënë me përparësi kompanive të reja të teknologjisë: startup-et Stark Defence nga Berlini dhe Helsing nga Mynihu do të marrin secila një porosi me vlerë deri në 300 milionë euro. Prototipet e konkurrentit Rheinmetall nuk i kanë bindur autoritetet e Bundeswehrit.
Do të blihen dronët kamikaze, të njohur në zhargonin teknik si “municione që ecin kot”. Dronët e pajisur me një kokë rakete përplasen në objektivin e tyre dhe vetëshkatërrohen gjatë këtij procesi. Ndër të tjera, me këto drona do të pajiset një brigadë e Bundeswehrit në Lituani, e cila po krijohet për të mbrojtur më mirë krahun lindor të NATO-s.
Mbrojtja kundër dronëve dhe armët lazer
Bundeswehri gjithashtu ka mangësi në mbrojtjen e tij kundër dronëve. Kjo duhet të zgjidhet duke kombinuar mbrojtje të ndryshme. Spektri varion nga pajisjet elektronike të bllokimit deri te automjeti i blinduar anti-ajror Skyranger 30, i cili gjithashtu mund të neutralizojë tufa dronësh.
Skyranger, i prodhuar nga koncerni Rheinmetall, është veçanërisht i rëndësishëm sepse ka gjithnjë e më shumë fluturime të dyshimta me dronë mbi Gjermani, përfshirë edhe mbi objektet e Bundeswehrit. Por ai mund të jetë i gatshëm për përdorim vetëm në vitin 2028. Skyranger do të bëhet sistemi kryesor i armëve të njësisë së sapoformuar kundërajrore të Bundeswehrit. Kjo njësi u shpërbë në vitin 2012 sepse u konsiderua se nuk ishte më e nevojshme.
Një armë e re lazer është planifikuar për mbrojtje kundër dronëve, kryesisht e rëndësishme për Marinën. Konkretisht, anijet kanë kapacitet të kufizuar për të ruajtur municione, dhe armët lazer kanë nevojë vetëm për energji elektrike. Një armë e tillë lazer për mbrojtje kundër dronëve, e zhvilluar nga kompanitë Rheinmetall dhe MBDA, tashmë ka kaluar fazën e testimit në Marinë. Tani është gjithashtu në listën e prokurimit të Bundeswehr.
Porosi edhe tek prodhuesit amerikanë
Edhe pse Bundeswehri blen kryesisht pajisjet e saj të reja nga prodhuesit gjermanë dhe evropianë të armëve, disa kontrata të mëdha janë lidhur edhe me koncernet amerikane. Për shembull, ajo për aeroplanin luftarak F-35A, i cili konsiderohet avioni luftarak më modern në botë. Qeveria gjermane porositi 35 copë nga gjigandi amerikan i mbrojtjes Lockheed Martin. Kostoja e të gjithë paketës, duke përfshirë armët dhe pjesët rezervë: gati dhjetë miliardë euro.
Një nga arsyet e zgjedhjes: F-35 mund të armatoset me bomba bërthamore amerikane në rast emergjence. Ky rol më parë luhej nga avionët Tornado të Bundeswehrit, të cilët së shpejti do të tërhiqen nga shërbimi për shkak të vjetërsisë së tyre. Flota gjermane F-35 bëhet kështu pjesë e ombrellës bërthamore të NATO-s mbi Evropën.
Përveç kësaj, Bundeswehri po blen edhe 60 helikopterë të rëndë transporti CH-47 Chinook nga koncerni amerikan Boeing. Në Evropë, thonë ekspertët, nuk ka produkt konkurrues me aftësi të tilla. Çmimi: 7.3 miliardë euro.
Nga Boeing vjen avioni i zbulimit detar P-8A Poseidon, i cili falë teknologjisë më moderne të sensorëve mund të monitorojë zona të mëdha detare dhe të zbulojë nëndetëse. Kopja e parë iu dorëzua Marinës Gjermane në vjeshtë. Sipas Ministrit të Mbrojtjes Boris Pistorius (SPD), ky avion mund të jetë kontributi i Gjermanisë për mbikëqyrje më të mirë të ujërave përreth Groenlandës, si pjesë e misionit të NATO-s.
Lajm për Bundeswehrin: projekti Uranos KI
Sistemet moderne të armëve nuk mund të imagjinohen më pa inteligjencën artificiale (IA). Se sa shumë po rritet rëndësia e saj, tregohet nga projekti Uranos KI, i cili do të pajisë brigadën Bundeswehr në Lituani.
Në krahun lindor të NATO-s, zona të mëdha duhet të monitorohen me saktësi ku futet në përdorim sistemi UI. Ai duhet të ndihmojë në analizimin e sasive të mëdha të të dhënave të mbledhura nga sensorë të ndryshëm. Kjo, për shembull, mund të lehtësojë zbulimin e dronëve armik. Detajet e projektit mbahen sekret nga Ministria e Mbrojtjes për arsye të mira.
Fregata F126: probleme me një projekt prestigjioz
Rasti i fregatës F126 tregon se jo të gjitha projektet e mëdha të kushtueshme ecin gjithmonë mirë. Pasi projektimi i anijes më të madhe luftarake të Marinës u prit me entuziazëm, zhgënjimi u shfaq shpejt gjatë ndërtimit. Kontraktori kryesor, kantieri holandez i anijeve Damen Naval, dështoi të zbatonte planet. Sipas raporteve të medias, rreth 1.8 miliardë euro janë investuar tashmë në F126. Projekti mund të kthehet në “gropë të miliardave”, kanë frikë politikanët e opozitës.
Tani kompania gjermane Naval Vessels Lürssen (NVL) duhet të marrë përsipër projektin dhe të shpëtojë atë që është ende e mundur. Por, meqenëse marina ka nevojë urgjente për fregata të reja për shkak të angazhimeve të NATO-s, po planifikohet një zgjidhje kalimtare.
Bundeswehri dëshiron të blejë fregata shtesë të tipit MEKO A-200 nga TKMS, prodhuesi më i madh i anijeve luftarake në Gjermani. Meqenëse ky model është ndërtuar tashmë për eksport, planet janë të plota. Por edhe kjo “zgjidhje kalimtare” sigurisht kushton shtesë, Bundestagu tashmë miratoi 7.8 miliardë euro shtesë për të vitin e kaluar.
Uniforma të reja për ushtarët e ardhshëm
Edhe për uniformat e reja dhe pajisjet personale, Bundestagu miratoi një shumë të madhe në fund të vitit të kaluar – për një total prej 460.000 ushtarësh. Kritikët kanë pyetur nëse kjo është e tepërt, pasi Bundeswehri aktualisht ka vetëm rreth 184.000 anëtarë. Por numri i ushtarëve duhet të rritet ndjeshëm, përfshirë rezervat, në 460.000 burra dhe gra. Kjo mund të zgjasë me vite, por uniformat do të jenë të disponueshme në numër të mjaftueshëm gjithsesi. Kur ushtarë të rinj bashkohen me shërbimin, “nuk mund t’i veshim me pantallona sportive”, shpjegoi Ministri i Mbrojtjes Boris Pistorius.
Aktgjykimi i Kushtetueses: Nënkryetari serb i Kuvendit propozohet nga shumica e deputetëve serbë
Presidentja Osmani takon presidentin e Etiopisë, shtet ky që ende nuk e ka njohur Kosovën
DW: Serbia: “Diktatura e hapur” në drejtësi
Një muaj kohë për presidentin e ri, Haradinaj ‘‘sfidon’’ Osmanin e ‘‘pasigurt’’
Radio Evropa e Lirë: Çfarë dihet për pjesëmarrjen e FSK-së në Forcën Ndërkombëtare Stabilizuese për Gazën?
Në Pejë e në Obiliq, disa persona intervistohen për manipulim me vota
MAShT cakton datat e provimit të maturës shtetërore
Osmani takon Presidenten e Tanzanisë në Samitin Botëror të Qeverisjes
Suspendohen nga puna dy kirurgët, që u rrahën pak ditë më parë në QKUK
Të kërkuara
-
Rajoni3 months agoProfesorët e UBT-së publikojnë studim shkencor mbi cilësinë e ujërave nëntokësore në Komunën e Suharekës
-
Rajoni2 months agoMe shumicë votash, Vesa Shatri zgjidhet Kryetare e re e Këshillit Studentor të UBT-së
-
Lajmet nga UBT3 months agoFushata e klikimeve dhe e votave: Kur rrjetet sociale nuk përputhen me kutitë e votimit
-
Aktualitet3 months agoNga klasa në praktikë! Studentët e drejtimit Media dhe Komunikim vizitojnë shtypshkronjën e UBT-së
